Bài tập phát triển năng lực Tiếng Việt lớp 5 Tuần 30 có đáp án

* KHỞI ĐỘNG

Đọc thông tin sau:

Bầu khí quyển là một lớp khí bảo vệ bao bọc Trái Đất. Nó luôn được giữ ở vị trí phía trên chúng ta nhờ lực hấp dẫn.

Hầu hết sự sống mà chúng ta biết đều phụ thuộc vào bầu khí quyển, đây là nguồn cung cấp o-xi dồi dào, huyết mạch cho hầu hết các dạng sống trên Trái Đất và đóng vai trò như một lớp cách nhiệt bảo vệ chúng ta khỏi các bức xạ mặt trời có hại và các tia vũ trụ.

(Theo Dân trí)

* ĐỌC

Đọc và thực hiện các yêu cầu:

Chiếc ô vô hình

Trái Đất là một hành tinh xanh, có cây cỏ, chim muông,... và con người cùng chung sống. Tất cả có một cái ô che chung – đó là bầu khí quyển. Bầu khí quyển là do không khí tạo thành. Không khí vô hình, chẳng có mùi vị gì cả. Bạn chỉ có thể cảm thấy sự có mặt của không khí khi nó chuyển động, đó là gió. Không khí tưởng chừng như có như không ấy tạo thành một lớp dày hàng nghìn ki-lô-mét, làm tấm lá chắn bảo vệ chúng ta và muôn loài.

Các hành tinh du hành trong không gian luôn gặp vô vàn thiên thạch lớn nhỏ xô tới. Những thiên thạch rơi vào Mặt Trăng tạo thành những vụ nổ, đào xới nên những miệng vực sâu hoắm. Nhưng khi chúng va vào Trái Đất thì bị tầng khí quyển ngăn lại, vỡ vụn thành muốn mảnh nhỏ li ti hoặc bốc hơi đi mất. Đôi khi ban đêm, ta nhìn thấy những mảnh vụn ấy mà ta vẫn gọi là sao băng.

Ánh sáng mặt trời chiếu rọi xuống Trái Đất sưởi ấm cho muôn loài. Nhưng trong ánh sáng ấy còn có cả những tia cực tím nguy hại cho sự sống. Nhưng thật may mắn, chúng ta có chiếc ô che vô hình trên khí quyển. Chiếc ô này là một tầng khí ô-zôn nằm cách mặt đất chừng 25 ki-lô-mét. Tuy nhiên, “chiếc ô” đặc biệt này rất mỏng manh, dễ bị thủng bởi các chất khí độc thải ra từ các nhà máy, từ sinh hoạt của con người.

(Theo Tạp chí Văn tuổi thơ, 2009)

Trong bài đọc, bầu khí quyển được gọi là cái gì? Bầu khí quyển do cái gì tạo thành?

Không khí có những đặc điểm gì?

Vì sao trên Mặt Trăng có những miệng vực sâu hoắm?

Do đâu mà có sao băng?

Vì sao chúng ta tránh được những nguy hại của tia cực tím?

Ô nhiễm môi trường ảnh hưởng như thế nào tới bầu khí quyển?

* LUYỆN TỪ VÀ CÂU

Gạch dưới từ thay thế cho từ ngữ in đậm trong mỗi đoạn văn dưới đây.

a. Tôi có một người bạn đồng hành quý báu từ ngày tôi còn là đứa bé 11 tuổi. Đó là chiếc áo sơ mi vải Tô Châu, dày mịn, màu cỏ úa.

b. Những thiên thạch rơi vào Mặt Trăng tạo thành những vụ nổ, đào xới nên những miệng vực sâu hoắm. Nhưng khi chúng va vào Trái Đất thì bị tầng khí quyển ngăn lại, vỡ vụn thành muốn mảnh nhỏ li ti hoặc bốc hơi đi mất.

c. Ánh sáng mặt trời chiếu rọi xuống Trái Đất sưởi ấm cho muôn loài. Nhưng trong ánh sáng ấy còn có cả những tia cực tím nguy hại cho sự sống.

Chọn từ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống để liên kết các câu trong mỗi đoạn văn dưới đây.

Cậu, hai anh, trẻ thơ

a. Buổi trưa, nắng chói chang, hai anh chàng thanh niên dân tộc Vân Kiều vui vẻ trò chuyện cùng chúng tôi. ……………… là những chủ nhân tương lai của rừng chuối xanh bạt ngàn xung quanh cứ điểm Làng Vây.

(Theo Trần Hoài)

b. Bên dốc núi, đám trẻ trở về bản sau buổi học cuối cùng. Thanh âm ríu ra ríu rít của ……………………. làm người ta liên tưởng đến đàn chim non sắp sửa ra ràng, nay tới những chân trời rộng mở.

(Theo Hữu Vi)

c. Nguyễn Hiền quê ở làng Dương A, huyện Thượng Hiền, phủ Thiên Trường. Từ bé, …………………………. đã thể hiện tư chất vượt trội, học đâu hiểu đó, nên được mệnh danh là thần đồng.

(Theo Truyện danh nhân Việt Nam)

* VIẾT

Đọc câu chuyện sau:

Ti-mo là một cậu bé luôn tò mò về thế giới. Cậu luôn tự hỏi: Thế giới ngoài kia có gì hấp dẫn không? Có gì thi vị hay khủng khiếp không? Liệu khi ta làm một cuộc phiêu lưu để khám phá thế giới thì điều gì sẽ xảy ra nhỉ?

Rồi một ngày, Ti-mo dũng cảm bước ra khỏi ngôi làng bé nhỏ của mình để bắt đầu hành trình khám phá vũ trụ bí ẩn. Qua thời gian rất lâu và phải vượt qua vô vàn khó khăn, trở ngại, cuối cùng Ti-mo đã an toàn trở về với thật nhiều trải nghiệm mới lạ sau hành trình đó.

Có thể viết kết thúc cho câu chuyện trên bằng các phương án sau:

- Phương án 1: Điều bất ngờ với chính Ti-mo là ngày cậu trở về ngôi làng quen thuộc xưa kia, mọi người đã già, không còn ai nhận ra cậu nữa. Những đứa trẻ mới sinh ra và lớn lên lại càng không biết cậu là ai. Hoá ra, cuộc phiêu lưu bất tận đã đưa cậu đến những vùng đất bí ẩn ngoài Trái Đất mà thời gian một ngày ở đó dài bằng cả nhiều năm ở ngôi làng bé nhỏ nơi cậu sống.

- Phương án 2: Những trải nghiệm mới lạ tại các vùng đất mà Ti-mo đi qua đã giúp cậu mang về thật nhiều bài học để góp phần đổi thay làng quê của cậu. Từ những câu chuyện truyền cảm hứng của Ti-mo, nhiều bạn trẻ đã dũng cảm bước ra khỏi vùng an toàn, khám phá thế giới rộng lớn rồi trở về để xây dựng quê hương.

- Phương án 3: Ti-mo trở về làng sau hành trình dài, mang theo những câu chuyện kì diệu và những món quà độc đáo. Tuy nhiên, khi chia sẻ những trải nghiệm của mình, Ti-mo nhận ra sự hoài nghi trong ánh mắt của mọi người. Họ không tin vào những câu chuyện kì ảo của cậu, cho rằng cậu đang bịa đặt hoặc ảo tưởng. Ti-mo quyết tâm chứng minh cho mọi người các trải nghiệm của cậu là thật.

Em đồng ý với phương án kết thúc nào trong ba phương án trên? Vì sao?