Bài tập phát triển năng lực Tiếng Việt lớp 5 Tuần 18 có đáp án

Đọc và thực hiện các yêu cầu:

Giới thiệu sách

Sự tích các loài vật – Chuyện như thế đó của Kipling và Những câu chuyện thời tiền sử của Moravia dẫn dắt người đọc đi đến cội nguồn hoang dã bằng cách kể hôm hỉnh, hấp dẫn. Các câu chuyện kể mở ra trước mắt trẻ thơ những tưởng tượng phong phú, niềm ham thích khám phá thiên nhiên không giới hạn.

12 câu chuyện trong tập Sự tích các loài vật – Chuyện như thế đó là một loạt gợi ý đầy tò mò: Vì sao cổ họng cá voi lại hẹp? Vì sao lạc đá có bướu trên lưng? Vì sao da tê giác sần sùi? Vì sao báo có đốm chấm? Cái vòi của con voi có gì đặc biệt?...

Trong những câu chuyện về loài vật của Kípling xuất hiện con người. Ở đó con người cùng sống hoà bình với loài vật, thuần hoá những con vật hoang dại để cùng tận dụng sức lực của nhau vượt qua các trở ngại. Con người học từ loài vật sự thông minh, nhanh trí. Có hai truyện ngắn Kípling dành kể về cô gái nhỏ Tapphi, được tác giả viết cho chính con gái ông. Đó là chuyện về bức thư đầu tiên của loài người được viết thế nào, và các chữ cái được phát minh ra sao. Kì diệu biết bao là những câu chuyện của người cha chia sẻ cùng con gái nhỏ, từ bức vẽ đầu tiên, ý tưởng đầu tiên đến những nét thảo nguệch ngoạc đầu tiên về chữ viết.

Những câu chuyện thời tiền sử – chuyện về các loài vật – được Moravia kể bằng giọng văn hóm hỉnh đến kinh ngạc. Những câu chuyện của ông miêu tả thế giới ngày xưa sinh động một cách khác lạ.

24 truyện ngắn trong sách đưa người đọc thực hiện những chuyến phiêu lưu cùng với muôn loài, để khám phá giống loài, tìm vùng đất mới, hiểu về mẹ thiên nhiên, hiểu về đặc điểm kì lạ của cơ thể.

Thành ngữ “Nước mắt cá sấu” được nhà văn Moravia giải thích một cách rất dễ thương. Ông bắt đầu bằng chuyện chú cá sấu mở vũ trường trong miệng mời các loài cá đến chơi để làm mồi cho nó. Nhưng âm mưu của cá sấu bị chú cá tầm nhỏ bé phát hiện và dạy cho cá sấu bài học đích đáng.

Ông kể về thời cá voi nhỏ xíu có chân. Nhưng khi có chân thì chúng lại luôn muốn mình to lớn, lúc được to lớn thì lại trở nên ù lì ngu ngốc,...

Những câu chuyện có kết thúc không phải lúc nào cũng tốt đẹp. Tuy nhiên, qua đó bạn đọc nhỏ tuổi cũng có thể nhận ra hàm ý: mọi việc đều có bản chất riêng, ý nghĩa riêng, không phải người này phải giống như người khác, không phải nơi này sẽ tốt hơn nơi khác.

Đọc hai cuốn sách trên, các bạn nhỏ đều hiểu rằng trí tưởng tượng không bao giờ có giới hạn. Và các bạn hoàn toàn có quyền bay bổng trong trí tưởng tượng của riêng mình.

(Sưu tầm)

Văn bản giới thiệu những cuốn sách nào?

☐ Sự tích loài vật và Chuyện như thế đó

☐ Sự tích loài vật – Chuyện như thế đó và Những câu chuyện thời tiền sử

☐ Sự tích loài vật và Những câu chuyện thời tiền sử

Em hãy ghi lại những nhận xét của tác giả về cuốn sách Những câu chuyện thời tiền sử.

Về giọng văn của tác giả:

Về cách giải thích thành ngữ “nước mắt cá sấu”:

Về kết thúc những câu chuyện:

Em muốn lựa chọn cuốn sách nào để đọc hơn? Vì sao?

Ý nghĩa của câu “Đọc hai cuốn sách trên, các bạn nhỏ đều hiểu rằng trí tưởng tượng không bao giờ có giới hạn” là:

☐ Hai cuốn sách giúp cho các bạn nhỏ được khám phá những vùng đất mới.

☐ Hai cuốn sách giúp cho các bạn nhỏ được mơ mộng sáng tạo và thoả sức tưởng tượng.

☐ Hai cuốn sách giúp cho các bạn thêm yêu thiên nhiên và loài vật.

Em hãy thử giải thích thành ngữ “Nước mắt cá sấu”.

Nêu công dụng của các dấu gạch ngang trong câu văn sau:

Những câu chuyện thời tiền sử – chuyện về các loài vật – được Moravia kể bằng giọng văn hóm hỉnh đến kinh ngạc.

Gạch dưới đại từ thay thế trong đoạn sau và nêu tác dụng của chúng.

Thành ngữ “Nước mắt cá sấu” được nhà văn Moravia giải thích một cách rất dễ thương. Ông bắt đầu bằng chuyện chú cá sấu mở vũ trường trong miệng mời các loài cá đến chơi để làm mồi cho nó. Nhưng âm mưu của cá sấu bị chú cá tầm nhỏ bé phát hiện và dạy cho cá sấu bài học đích đáng.

Ông kể về thời cá voi nhỏ xíu có chân. Nhưng khi có chân thì chúng lại luôn muốn mình to lớn, lúc được to lớn thì lại trở nên ù lì ngu ngốc,...

Những câu hỏi, gợi ý được đặt ra trong cuốn sách Sự tích loài vật - chuyện như thế đó là gì?

Các câu chuyện nhằm giải thích về:

……………………………………………………………………………………….

……………………………………………………………………………………….

Con người trong những câu chuyện sống với thiên nhiên như thế nào? Con người sống với thiên nhiên:

……………………………………………………………………………………….

……………………………………………………………………………………….

……………………………………………………………………………………….

Đọc đoạn sau:

Hoàng hôn bắt đầu ngả dài theo các bóng cây. Mặt trời không còn đỏ ửng mà thay vào đó là những ráng hồng tía như những bó đuốc sắp lịm vào bóng tối. Tuy trời hơi sẫm tối nhưng vẫn còn đủ để cho các lá cây rừng hắt lên những ánh sáng mờ mờ. Gió đang đẩy mây đi nhanh. Hình như nó muốn mây về nhà ngủ cho kịp kẻo bóng tối sập xuống.

Bầu trời chỉ còn lỗ chỗ một vài đám mây lưa thưa mải chơi, dùng dằng chẳng muốn về phía xa chân trời. Và đến khi mặt trời vừa khuất hẳn đã thấy từ phía bầu trời hiện lên vệt sáng của trăng. Vệt sáng ban đầu chỉ mơ hồ hắt nhẹ lên nền trời tối thẫm dải ánh sáng mờ nhạt nhưng càng lúc càng đậm dần.

a. Ghi lại các kết từ và nêu tác dụng của chúng.

b. Sử dụng từ điển để tra cứu nghĩa của từ “lưa thưa” trong câu sau. Từ “lưa thưa” là từ loại gì? Vì sao em hiểu như vậy?

“Bầu trời chỉ còn lỗ chỗ một vài đám mây lưa thưa mải chơi, dùng dằng chẳng muốn về phía xa chân trời”

Viết đoạn văn giới thiệu về một con vật là nhân vật trong một câu chuyện em đã đọc hoặc đã nghe.

Dưới đây là bài thơ miêu tả đôi mắt của em bé gắn với hoạt động. Em hãy học tập cách miêu tả đó để viết đoạn văn tả về một em bé mà em yêu quý.

Đen láy là mắt bé

Rợp hàng mi cong cong

Ánh mắt ngây thơ quá

Nhìn trời xanh hiền hoà

Nhìn dòng suối hát ca

Nhìn triền đê lặng gió

Những điều yêu thương đó

Bé ngắm nhìn thật lâu

Từ trong đôi mắt sâu

Với tâm hồn trong sáng

Bé học bao điều mới

Bé lớn lên từng ngày...

(Cỏ Mềm)

Bên đây là bức ảnh chụp khoảnh khắc con chồn cưỡi trên lưng chim gõ kiến được nhiếp ảnh gia Le-May chụp tại Công viên quốc gia Anh.

Sau khi bức ảnh được đăng tải, nó trở thành vấn đề gây tranh cãi. Nhiều người cho rằng chú chồn đang cùng bạn của mình tham gia một cuộc phiêu lưu. Một số người khác lại cho rằng đó là cuộc chiến giữa con mồi và kẻ đi săn.

Em hãy viết đoạn văn nêu ý kiến của mình về bức ảnh này.