Bài tập ôn hè Tiếng Việt lớp 5 Dạng 5. Câu có đáp án
30 câu hỏi
1. Câu đơn
Trong các câu sau, câu nào là câu đơn? Vì sao?
a) Mặt trời mọc, sương tan dần.
b) Mẹ em là một bác sĩ giỏi.
c) Vì trời mưa to nên em không đi học được.
Câu a và câu c là câu ghép vì có hai vế câu.
Câu b là câu đơn vì chỉ có một cụm chủ - vị.
Xác định chủ ngữ và vị ngữ trong các câu sau:
a) Học sinh đang chăm chú nghe giảng.
b) Chiếc lá vàng rơi nhẹ xuống đất.
c) Chú mèo con nằm ngủ say trên ghế.
a) CN: Học sinh, VN: đang chăm chú nghe giảng.
b) CN: Chiếc lá vàng, VN: rơi nhẹ xuống đất.
c) CN: Chú mèo con, VN: nằm ngủ say trên ghế.
Xác định cấu tạo câu đơn dưới đây:
a) Buổi sáng, mặt trời chiếu sáng rực rỡ.
b) Hoa sen nở rộ trên mặt hồ tĩnh lặng.
c) Tiếng chim hót vang khắp khu vườn.
a) CN: Mặt trời, VN: chiếu sáng rực rỡ.
b) CN: Hoa sen, VN: nở rộ trên mặt hồ tĩnh lặng.
c) CN: Tiếng chim, VN: hót vang khắp khu vườn.
Sắp xếp các từ sau để tạo thành câu đơn:
a) Những bông hoa / trong nắng mai / nở rộ.
b) Gió nhẹ / cánh đồng/ thổi qua.
c) Chú mèo / nằm ngủ / trên ghế.
d) Lan/ đang/ bài tập/ làm.
e) rất/ quyển sách/ hay/ này.
a) Những bông hoa nở rộ trong nắng mai.
b) Gió nhẹ thổi qua cánh đồng.
c) Chú mèo nằm ngủ trên ghế.
d) Lan đang làm bài tập.
e) Quyển sách này rất hay.
Điền từ thích hợp vào chỗ trống để hoàn thành câu đơn:
a) Cơn gió ….. thổi qua hàng cây.
b) Những bông hoa ….. nở rộ trong ánh nắng.
c) Con thuyền nhỏ ….. trên dòng sông lặng lẽ.
a) Cơn gió lạnh thổi qua hàng cây.
b) Những bông hoa đang nở rộ trong ánh nắng.
c) Con thuyền nhỏ trôi trên dòng sông lặng lẽ.
Hoàn thành câu đơn bằng cách điền vị ngữ:
a) Chiếc lá vàng …..
b) Cánh diều …..
c) Con mèo …..
a) Chiếc lá vàng rơi xuống đất.
b) Cánh diều bay cao trong gió.
c) Con mèo chạy nhanh qua sân.
Hoàn thành câu đơn với các cụm chủ ngữ, vị ngữ phù hợp:
a) ….. đang tỏa sáng rực rỡ giữa bầu trời.
b) Cánh diều giấy ….. trong làn gió nhẹ.
c) Những bông hoa ….. khi ánh mặt trời chiếu vào.
a) Mặt trời đang tỏa sáng rực rỡ giữa bầu trời.
b) Cánh diều giấy bay lượn trong làn gió nhẹ.
c) Những bông hoa bung nở khi ánh mặt trời chiếu vào.
Chuyển các câu ghép sau thành câu đơn:
a) Trời tối sầm lại và gió thổi ào ào.
b) Cậu bé ra cổng trường đợi mẹ nhưng mẹ cậu vẫn chưa đến.
c) Người đứng đợi dưới bến đã đông mà thuyền vẫn chưa sang.
a) Trời tối sầm lại. Gió thổi ào ào.
b) Cậu bé ra cổng trường đợi mẹ. Mẹ cậu vẫn chưa đến.
c) Người đứng đợi dưới bến đã đông. Thuyền vẫn chưa sang
Đặt 03 câu đơn.
- Học sinh đang chăm chỉ học bài trong lớp.
- Hoa hồng nở rộ trong khu vườn đầy nắng.
- Chiếc thuyền nhỏ trôi lững lờ trên mặt sông yên tĩnh.
- Mèo con nằm ngủ say bên cửa sổ.
- Tiếng chuông nhà thờ vang lên giữa buổi chiều tĩnh lặng.
Hãy viết một đoạn văn ngắn (5 - 7 câu) miêu tả cảnh vật buổi sáng bằng câu đơn.
Ánh nắng vàng dịu dàng len lỏi qua kẽ lá. Chim hót líu lo trên cành cây. Gió sớm mát lạnh thổi qua. Sương đêm tan dần. Mọi vật như bừng tỉnh sau giấc ngủ dài. Cánh đồng lúa xanh mướt trải dài. Một ngày mới thật tươi đẹp!
2. Câu ghép
Xác định vế trong các câu ghép sau:
a) Tôi thích đọc sách, nhưng em tôi thích chơi thể thao.
b) Con gà gáy, mọi người thức dậy.
c) Cây cối xanh mướt, hoa lá nở rộ.
d) Mặc dù trời mưa, nhưng tôi vẫn ra ngoài chơi.
a) Vế 1: Tôi thích đọc sách. Vế 2: em tôi thích chơi thể thao.
b) Vế 1: Con gà gáy. Vế 2: mọi người thức dậy.
c) Vế 1: Cây cối xanh mướt. Vế 2: hoa lá nở rộ.
d) Vế 1: Mặc dù trời mưa. Vế 2: tôi vẫn ra ngoài chơi.
Xác định chủ ngữ, vị ngữ của các câu sau:
a) Mặt trời mọc, sương tan dần.
b) Vì hôm nay trời mưa nên em không đi chơi được.
c) Mẹ em là một bác sĩ, bố em là một kỹ sư.
d) Tuy Lan học giỏi nhưng bạn ấy rất khiêm tốn.
a) Mặt trời/ mọc, // sương/ tan dần.
CN1 VN1 CN2 VN2
b) Vì hôm nay trời/ mưa // nên em/ không đi chơi được.
CN1 VN1 CN2 VN2
c) Mẹ em/ là một bác sĩ, // bố em/ là một kỹ sư.
CN1 VN1 CN2 VN2
d) Tuy Lan/ học giỏi // nhưng bạn ấy/ rất khiêm tốn.
CN1 VN1 CN2 VN2
Phân tích cấu tạo các câu ghép vừa tìm được, đồng thời cho biết các vế câu được nối với nhau bằng cách nào:
a) Vì trời mưa to nên đường trơn trượt.
b) Mặc dù nhà ở xa nhưng bạn An vẫn đến lớp đúng giờ.
c) Không những Hoa học giỏi mà bạn ấy còn rất năng động.
d) Mẹ em không chỉ nấu ăn ngon mà mẹ còn may vá rất khéo.
e) Mùa xuân đến, hoa lá nở rộ và chim chóc hót líu lo.
a) Vì trời/ mưa to // nên đường/ trơn trượt.
CN1 VN1 CN2 VN2
à Các vế câu được nối với nhau bằng quan hệ từ “nên”.
b) Mặc dù nhà/ ở xa // nhưng bạn An/ vẫn đến lớp đúng giờ.
CN1 VN1 CN2 VN2
à Các vế câu được nối với nhau bằng cặp quan hệ từ “mặc dù... nhưng”.
c) Không những Hoa/ học giỏi // mà bạn ấy/ còn rất năng động.
CN1 VN2 CN2 VN2
à Các vế câu được nối với nhau bằng cặp quan hệ từ “không những... mà”.
d) Mẹ em/ không chỉ nấu ăn ngon // mà mẹ / còn may vá rất khéo.
CN1 VN1 CN2 VN2
à Các vế câu được nối với nhau bằng cặp quan hệ từ “không chỉ... mà”.
e) Mùa xuân/ đến //, hoa lá/ nở rộ // và chim chóc/ hót líu lo.
CN1 VN1 CN2 VN2 CN3 VN3
à Các vế câu được nối với nhau bằng dấu phẩy và quan hệ từ “và”
Cho đoạn văn sau:
Vì trời mưa to nên đường rất trơn trượt. (2) Các em học sinh phải đi thật cẩn thận. (3) Cây cối trong vườn nhà tôi lá rất xanh tươi. (4) Chúng lớn lên rất nhanh.
a) Tìm các câu ghép.
b) Phân tích cấu tạo và cách nối các vế.
a) Câu ghép: câu (1).
b) Phân tích cấu tạo của câu:
Vì trời/ mưa to // nên đường/ rất trơn trượt.
à Các vế câu được nối với nhau bằng quan hệ từ “nên”.
Cho đoạn văn sau:
Mặt trời vừa ló dạng, những tia nắng đầu tiên đã chiếu rọi khắp cánh đồng. (2) Sương đêm tan dần. (3) Tiếng chim hót líu lo vang vọng khắp nơi. (4) Một ngày mới thật tươi đẹp bắt đầu.
a) Tìm các câu ghép.
b) Phân tích cấu tạo và cách nối các vế.
a) Câu ghép: câu (1).
b) Phân tích cấu tạo của câu:
Mặt trời/ vừa ló dạng //, những tia nắng đầu tiên/ đã chiếu rọi khắp cánh đồng.
Các vế câu được nối với nhau bằng dấu phẩy.
Viết tiếp vế còn thiếu để tạo câu ghép
a) Nếu trời nắng …..
b) Vì Lan bị ốm …..
c) Không những Hoa học giỏi …..
d) Mặc dù bài tập khó …..
a) Nếu trời nắng, chúng ta sẽ đi dã ngoại.
b) Vì Lan bị ốm nên bạn ấy phải nghỉ học ở nhà.
c) Không những Hoa học giỏi mà bạn ấy còn rất chăm chỉ.
d) Mặc dù bài tập khó nhưng em vẫn cố gắng hoàn thành.
Viết thành câu ghép hoàn chỉnh từ các vế cho sẵn:
a) Cô ấy chăm chỉ học bài/ cô ấy luôn giúp đỡ mọi người.
b) Hôm nay trời mưa/ tôi không mang ô đi học.
c) Tôi thích ăn trái cây/ anh tôi lại thích ăn bánh.
d) Chúng tôi đã hoàn thành bài tập/ thầy giáo rất vui.
a) Cô ấy chăm chỉ học bài và cô ấy luôn giúp đỡ mọi người.
b) Hôm nay trời mưa, nhưng tôi không mang ô đi học.
c) Tôi thích ăn trái cây, còn anh tôi lại thích ăn bánh.
d) Chúng tôi đã hoàn thành bài tập, vì vậy thầy giáo rất vui.
Viết thành câu ghép từ các câu đơn dưới đây:
a) Tôi muốn học tiếng Anh. Tôi cũng muốn học tiếng Pháp.
b) Cây trong vườn rất đẹp. Hoa nở rực rỡ.
c) Mẹ đi chợ. Tôi ở nhà làm bài.
d) Trời lạnh. Mọi người mặc áo ấm.
a) Tôi muốn học tiếng Anh và tôi cũng muốn học tiếng Pháp.
b) Cây trong vườn rất đẹp và hoa nở rực rỡ.
c) Mẹ đi chợ, còn tôi ở nhà làm bài.
d) Trời lạnh, vì vậy mọi người mặc áo ấm.
Sử dụng các từ nối sau để viết thành câu ghép:
a) và.
b) nhưng.
c) hoặc.
d) vì vậy.
a) Tôi thích đọc sách và bạn tôi thích xem phim.
b) Trời mưa, nhưng tôi vẫn ra ngoài chơi.
c) Bạn có thể chọn đi bơi hoặc đi chơi công viên.
d) Hôm qua tôi học rất chăm chỉ, vì vậy tôi đã đạt điểm cao.
Viết đoạn văn ngắn viết về ước mơ của em trong đó có sử dụng câu ghép, chỉ ra 1 câu ghép có trong đoạn văn đó.
Mơ ước của em là trở thành một bác sĩ trong tương lai, giúp đỡ những người bệnh. Em muốn học thật giỏi để có thể vào trường y và học tập chăm chỉ. Em biết rằng nghề bác sĩ rất vất vả và cần nhiều kiến thức, nhưng em sẽ cố gắng hết sức để thực hiện ước mơ này. Em sẽ học tốt môn hóa học và sinh học vì đó là những môn học quan trọng trong việc trở thành bác sĩ. Em hy vọng một ngày nào đó em sẽ giúp đỡ được nhiều người và làm cho họ khỏe mạnh.
Câu ghép trong đoạn văn: “Em biết rằng nghề bác sĩ rất vất vả và cần nhiều kiến thức, nhưng em sẽ cố gắng hết sức để thực hiện ước mơ này”.
3. Cách nối các vế câu ghép
Đọc các câu sau, gạch chân kết từ dùng để nối các vế câu ghép:
a) Em thích đọc sách và em thích chơi thể thao vào cuối tuần.
b) Hôm qua, tôi đã ăn sáng rồi sau đó tôi đi làm.
c) Bạn muốn học tiếng Anh hay bạn muốn học tiếng Pháp?
a) Em thích đọc sách và em thích chơi thể thao vào cuối tuần.
b) Hôm qua, tôi đã ăn sáng rồi sau đó tôi đi làm.
c) Bạn muốn học tiếng Anh hay bạn muốn học tiếng Pháp?
Đọc các câu sau, gạch chân cặp kết từ dùng để nối các vế câu ghép:
a) Mặc dù trời mưa lớn nhưng em vẫn cố gắng đi học đúng giờ.
b) Không những Lan học giỏi mà bạn ấy còn rất năng động.
c) Vì hôm nay là ngày nghỉ nên cả gia đình em cùng nhau đi dã ngoại.
d) Nếu bạn chăm chỉ học tập thì bạn sẽ đjat kết quả tốt.
a) Mặc dù trời mưa lớn nhưng em vẫn cố gắng đi học đúng giờ.
b) Không những Lan học giỏi mà bạn ấy còn rất năng động.
c) Vì hôm nay là ngày nghỉ nên cả gia đình em cùng nhau đi dã ngoại.
d) Nếu bạn chăm chỉ học tập thì bạn sẽ đạt kết quả tốt.
Chọn kết từ thích hợp cho mỗi chỗ trống trong các câu ghép sau: “và, rồi, còn, nhưng”.
a) Trời đang nắng to ….. cơn mưa bất chợt ập xuống làm mọi người hối hả chạy tìm chỗ trú.
b) Chú mèo tam thể thích đùa nghịch ….. chú chó vàng chỉ thích nằm ngủ yên tĩnh.
c) Buổi sáng, em cùng bà ra đồng hái rau ….. buổi chiều, cả nhà quây quần bên nhau nhặt rau.
d) Cả lớp đã học xong bài cũ ….. cô giáo bắt đầu giảng bài mới.
a) Trời đang nắng to nhưng cơn mưa bất chợt ập xuống làm mọi người hối hả chạy tìm chỗ trú.
b) Chú mèo tam thể thích đùa nghịch còn chú chó vàng chỉ thích nằm ngủ yên tĩnh.
c) Buổi sáng, em cùng bà ra đồng hái rau và buổi chiều, cả nhà quây quần bên nhau nhặt rau.
d) Cả lớp đã học xong bài cũ rồi cô giáo bắt đầu giảng bài mới.
Tìm kết từ phù hợp thay cho mỗi chỗ trống để nối các vế câu ghép có trong đoạn văn sau:
“Mèo và chó sống chung một nhà ….. tính cách lại hoàn toàn trái ngược. Mèo thì thích yên tĩnh, thong thả ….. chó lại hiếu động, ồn ào. Mèo nhiều lần nhắc nhở ….. chó vẫn không thay đổi.”
“Mèo và chó sống chung một nhà nhưng tính cách lại hoàn toàn trái ngược. Mèo thì thích yên tĩnh, thong thả còn chó lại hiếu động, ồn ào. Mèo nhiều lần nhắc nhở nhưng chó vẫn không thay đổi.”
Điền vào chỗ trống trong các câu sau bằng cặp kết từ thích hợp:
a) ….. trời mưa, ….. đường trơn trượt. (vì... nên, tuy... nhưng, càng... càng)
b) ….. Lan học giỏi ….. bạn ấy còn rất năng động. (không những... mà, tuy... nhưng, vì... nên)
c) Bạn ….. chăm chỉ luyện tập, bạn sẽ….. tiến bộ hơn. (càng... càng, nếu... thì, tuy... nhưng)
a) Vì trời mưa, nên đường trơn trượt.
b) Không những Lan học giỏi, mà bạn ấy còn rất năng động.
c) Bạn càng chăm chỉ tập luyện, bạn sẽ càng tiến bộ hơn.
Sắp xếp các từ, cụm từ sau thành câu ghép hoàn chỉnh:
a) Mặc dù / nhà / xa / nhưng / tôi / vẫn / đến / lớp / đúng giờ.
b) Tôi / lớn / tôi / càng / yêu / quê hương / càng.
c) Vì / trời / mưa / nên / chúng tôi / ở / nhà.
a) Mặc dù nhà xa, nhưng tôi vẫn đến lớp đúng giờ.
b) Tôi càng lớn, tôi càng yêu quê hương.
c) Vì trời mưa, nên chúng tôi ở nhà.
Tìm và sửa lỗi sai trong các câu sau:
a) Không những trời mưa to mà em không thể đi chơi.
b) Vì trời lạnh nên cô ấy vẫn đi bộ ngoài trời.
c) Tuy bạn An giỏi nhưng bạn ấy luôn được thầy cô khen ngợi.
a) Không những trời mưa to mà em không thể đi chơi.
Sửa: Vì trời mưa to nên em không thể đi chơi.
b) Vì trời lạnh nên cô ấy vẫn đi bộ ngoài trời.
Sửa: Mặc dù trời lạnh nhưng cô ấy vẫn đi bộ ngoài trời.
c) Tuy bạn An giỏi nhưng bạn ấy luôn được thầy cô khen ngợi.
Sửa: Vì bạn An giỏi nên bạn ấy luôn được thầy cô khen ngợi.
Viết lại các câu sau, sử dụng cặp kết từ khác nhau để thể hiện cùng một ý:
a) Vì trời nắng nóng nên em không muốn đi ra ngoài.
b) Tuy Lan học giỏi nhưng bạn ấy rất khiêm tốn.
a) Do trời nắng nóng mà em không muốn đi ra ngoài.
b) Mặc dù Lan học giỏi nhưng bạn ấy rất khiêm tốn.
Hãy đặt 3 câu ghép, mỗi câu sử dụng một cặp kết từ khác nhau:
a) Quan hệ tương phản.
b) Quan hệ tăng tiến.
c) Quan hệ nguyên nhân - kết quả.
a) Tuy Lan học rất giỏi, nhưng cô ấy lại không thích tham gia các hoạt động ngoại khóa.
b) Tôi càng học chăm chỉ, tôi càng hiểu rõ bài hơn.
c) Vì trời nắng, nên tôi không đi chơi.
Viết một đoạn văn ngắn (5 - 7 câu) miêu tả một cảnh đẹp mà em yêu thích, trong đó có sử dụng câu ghép, chỉ ra một câu ghép trong đoạn văn em vừa viết.
Buổi sáng sớm trên cánh đồng quê thật yên bình. Những tia nắng đầu tiên chiếu rọi qua lớp sương mỏng, làm cho cảnh vật thêm lung linh. Xa xa, cánh cò trắng bay lượn trên bầu trời xanh thẳm. Vì đêm qua trời mưa nên không khí rất mát mẻ, dễ chịu. Những bông lúa chín vàng rực cả cánh đồng, và từng cơn gió nhẹ thổi qua làm chúng đung đưa như đang nhảy múa. Tiếng chim hót líu lo hòa quyện với tiếng lá xào xạc tạo nên một bản nhạc tự nhiên tuyệt vời. Cảnh đẹp ấy làm em nhớ mãi và ước mơ được quay lại nơi này thật nhiều lần.
Câu ghép: “Vì đêm qua trời mưa nên không khí rất mát mẻ, dễ chịu”.