Bài tập hàng ngày Tiếng Việt lớp 5 Cánh diều Bài 4: Có chí thì nên có đáp án
36 câu hỏi
Sự tích dưa hấu.
Loại quả gì được vợ chồng Mai An Tiêm trồng.
Hình 4
Mai An Tiêm có ý gì khi trả lời mọi người “Tất cả là nhờ chịu thương, chịu khó thôi.”?
Sự giúp đỡ của người khác không có ý nghĩa gì cả.
Không thể trông chờ vào may mắn mà phải nỗ lực, cố gắng.
Không cần phải biết ơn nhà vua đã tin dùng và đã gả con gái nuôi.
Đừng chờ đợi người khác giúp mình.
B. Không thể trông chờ vào may mắn mà phải nỗ lực, cố gắng.
Theo em, những phẩm chất nào đã giúp vợ chồng Mai An Tiêm vượt qua khó khăn ở đảo? Đánh dấu ☑ trước phương án trả lời đúng.
☐ Lạc quan, tự tin vào sức mình.
☐ Tiết kiệm, biết lo xa.
☐ Chăm chỉ, cần cù lao động.
☐ Không tin vào sự giúp đỡ của người khác.
☑ Lạc quan, tự tin vào sức mình.
☐ Tiết kiệm, biết lo xa.
☑ Chăm chỉ, cần cù lao động.
☐ Không tin vào sự giúp đỡ của người khác.
Qua bài đọc, em học được phẩm chất nào từ vợ chồng Mai An Tiêm?
Qua bài đọc, em học được từ vợ chồng Mai An Tiêm phẩm chất chăm chỉ, cần cù, chịu thương chịu khó.
Chọn từ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống để hoàn thành đoạn văn tả ngoại hình của người bạn mà em yêu quý.
(rạng rỡ, phinh phính, làm trò đùa vui, xù bông, liên tưởng đến, dẫn đầu lớp, sáng long lanh)
Dáng người Minh cao ráo, (1) ...về chiều cao. Đôi mắt to tròn, (2) ...như ngọc. Mái tóc khá dày và xù, màu nâu đen. Đôi lúc Minh hay nghịch tóc của mình nên càng làm nó (3) ... thêm. Mỗi lần nhìn Minh, em thường hay (4) ...hình ảnh một chú gấu bông to xụ. Mặt Minh tròn trịa, (5)... Cái mũi hơi tẹt nhưng đáng yêu. Đặc biệt, nụ cười của Minh luôn toả nắng, (6) ... Minh hay cười, hay (7) ...cùng các bạn.
(1) dẫn đầu lớp
(2) sáng long lanh
(3) xù bông
(4) liên tưởng đến
(5) phinh phính
(6) rạng rỡ
(7) làm trò đùa vui
Viết đoạn văn tả ngoại hình của một người mà em yêu quý.
Chú cảnh sát giao thông mà em thường hay gặp có vóc người cao lớn, nước da bánh mật, khuôn mặt cương nghị và nhất là đôi mắt sáng, nhanh nhẹn. Chú mặc bộ quần áo kaki màu vàng, đầu đội mũ kết dành cho cảnh sát giao thông có huy hiệu ngôi sao trên nền đỏ. Trên vai áo của chú có quân hàm là một gạch vàng và hai ngôi sao nhỏ hai bên. Chú đi đôi giày đen bóng và khẩu súng ngắn đeo bên hông càng làm tăng thêm vẻ oai phong, đĩnh đạc của người cảnh sát giao thông làm nhiệm vụ giữ gìn trật tự đường phố. Chiếc mũ kết đội trên đầu có đính huy hiệu cảnh sát khiến cho gương mặt của chú vừa oai nghiêm vừa rắn rỏi.
“Vua tàu thủy” Bạch Thái Bưởi.
Bạch Thái Bưởi mở công ti gì?
Công ti vận tải đường sắt.
Công ti vận tải đường bộ.
Công ti vận tải đường thủy.
Công ti vận tải đường hàng không.
C. Công ti vận tải đường thủy.
Lời kêu gọi “Người ta thì đi tàu ta” và tên các con tàu của Bạch Thái Bưởi nói lên điều gì về ông?
Ông là người yêu nước, tự hào về truyền thống dân tộc.
Ông là người đủ sức cả về vật lực và nhân lực trong kinh doanh.
Ông là người có tầm nhìn xa và biết khai thác thị trường.
Ông là người có chiến lược kinh doanh thông minh.
A. Ông là người yêu nước, tự hào về truyền thống dân tộc.
Theo em, nhờ đâu mà Bạch Thái Bưởi thành công và trở thành “một bậc anh hùng kinh tế”? Đánh dấu ☑ trước phương án trả lời đúng.
☐ Nhờ có sự giúp đỡ và hướng dẫn nhiệt tình của gia đình bố mẹ nuôi.
☐ Nhờ biết khơi dậy lòng tự hào dân tộc để hành khách người Việt ủng hộ mình.
☐ Nhờ có ý chí mạnh mẽ, kiên trì bền bỉ và không ngừng nỗ lực.
☐ Nhờ có tài năng kinh doanh, nhạy bén nắm bắt cơ hội.
☐ Nhờ có sự giúp đỡ và hướng dẫn nhiệt tình của gia đình bố mẹ nuôi.
☑ Nhờ biết khơi dậy lòng tự hào dân tộc để hành khách người Việt ủng hộ mình.
☑ Nhờ có ý chí mạnh mẽ, kiên trì bền bỉ và không ngừng nỗ lực.
☑ Nhờ có tài năng kinh doanh, nhạy bén nắm bắt cơ hội.
Theo em, nhờ đâu mà Bạch Thái Bưởi thành công và trở thành “một bậc anh hùng kinh tế”? Đánh dấu ☑ trước phương án trả lời đúng.
☐ Nhờ có sự giúp đỡ và hướng dẫn nhiệt tình của gia đình bố mẹ nuôi.
☐ Nhờ biết khơi dậy lòng tự hào dân tộc để hành khách người Việt ủng hộ mình.
☐ Nhờ có ý chí mạnh mẽ, kiên trì bền bỉ và không ngừng nỗ lực.
☐ Nhờ có tài năng kinh doanh, nhạy bén nắm bắt cơ hội.
☐ Nhờ có sự giúp đỡ và hướng dẫn nhiệt tình của gia đình bố mẹ nuôi.
☑ Nhờ biết khơi dậy lòng tự hào dân tộc để hành khách người Việt ủng hộ mình.
☑ Nhờ có ý chí mạnh mẽ, kiên trì bền bỉ và không ngừng nỗ lực.
☑ Nhờ có tài năng kinh doanh, nhạy bén nắm bắt cơ hội.
Qua bài đọc, em học được những điều gì từ Bạch Thái Bưởi?
Em học được ý chí quyết tâm, kiên trì, không nản chí, không ngại khó, ngại khổ cùng với tầm lòng nồng nàn yêu nước của Bạch Thái Bưởi.
Từ đa nghĩa.
Các từ in đậm trong các câu dưới đây là từ đồng âm hay từ nhiều nghĩa?
a) Nam chạy còn tôi đi.
Đồng hồ nào chạy nhanh.
b) Bé mở lồng để chim bay đi.
Đàn trâu chạy lồng ra bãi cỏ.
c) Nhà tôi ăn sáng lúc 6 giờ 30 phút.
Da cô ấy ăn nắng lắm.
a) nhiều nghĩa b) đồng âm c) nhiều nghĩa
Đặt câu có từ “đông” mang những nghĩa sau:
a)“Đông” chỉ một hướng, ngược với hướng tây:
b)“Đông” chỉ một mùa trong năm:
c)“Đông” chỉ số lượng nhiều:
a) Cơn đằng đông vừa trông vừa chạy.
b) Mùa đông đã về bên bờ sông Hương.
c) Của không ngon nhà đông con cũng hết.
Tìm từ có thể thay thế từ “ăn” trong các câu sau:
a) Cả nhà ăn tối chưa?
b) Hồ dán không ăn.
c) Loại ô tô này ăn xăng lắm.
d) Hai màu này rất ăn với nhau.
e) Tàu ăn hàng ở cảng.
(1) dùng bữa
(2) dính
(3) tốn
(4) hợp
(5) lấy
Gạch một gạch dưới những từ in đậm mang nghĩa gốc, gạch hai gạch dưới những từ in đậm mang nghĩa chuyển trong đoạn văn dưới đây:
Sơn Ca biểu diễn xong, tiếng vỗ tay, cổ vũ ở bên dưới càng ngày càng rộn ràng hơn. Giọng hát của Sơn Ca ngọt lắm, ngọt như chiếc kẹo bông Sơn Ca hay ăn vậy! Sau khi nhận giải Nhất cho tiết mục vừa rồi, Sơn Ca nán lại một chút cùng chụp ảnh với mọi người. Nhờ ăn ảnh nên Sơn Ca cũng chẳng cần tạo dáng gì nhiều.
(Trích “Buổi biểu diễn của Sơn Ca” - Theo Thư Linh)
Sơn Ca biểu diễn xong, tiếng vỗ tay, cổ vũ ở bên dưới càng ngày càng rộn ràng hơn. Giọng hát của Sơn Ca ngọt lắm, ngọt như chiếc kẹo bông Sơn Ca hay ăn vậy! Sau khi nhận giải Nhất cho tiết mục vừa rồi, Sơn Ca nán lại một chút cùng chụp ảnh với mọi người. Nhờ ăn ảnh nên Sơn Ca cũng chẳng cần tạo dáng gì nhiều.
Luyện tập tả người (Tả hoạt động, tính cách).
Chọn từ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống để hoàn thành đoạn văn tả hoạt động, tính cách của một người bạn mà em yêu quý.
(ánh nhìn tò mò, vì ngạc nhiên, muốn khóc theo, vẻ ngây thơ, bóng đá, di chuyển nhanh nhẹn, cầu thủ bóng đá)
Mỗi khi ra chơi, Minh lại tranh thủ tập luyện bộ môn thể thao yêu thích – (1) ... Đôi chân dẻo dai của Minh luôn chạy nhảy không ngừng, (2) ... đầy kĩ thuật trên sân cỏ. Cậu bước đi mạnh mẽ, vững vàng, giống như một (3) ... chuyên nghiệp đang trình diễn khéo léo trước khán giả. Dẫu cố tỏ ra là người lớn, Minh không giấu được (4) ... hồn nhiên. Khi chúng em cùng đọc truyện Kính vạn hoa với nhau, mắt Minh sáng lên, long lanh một (5) ... Cậu chăm chú lắng nghe từng lời trong truyện, miệng hé mở (6) ... trước những điều bất ngờ, thú vị. Đến đoạn xúc động, Minh lại ngậm ngùi như (7) ... Lúc đó mới biết Minh thật hiền lành, dễ thương.
(1) bóng đá
(2) di chuyển nhanh nhẹn
(3) cầu thủ bóng đá
(4) vẻ ngây thơ
(5) ánh nhìn tò mò
(6) vì ngạc nhiên
(7) muốn khóc theo
Viết đoạn văn tả hoạt động, tính cách của một người mà em yêu quý.
Bố em làm kỹ sư cơ khí nên có rất nhiều công việc để làm. Lúc cả nhà đi nghỉ, bố nhẹ nhàng đến bên bàn học của em và cũng là bàn làm việc của bố. Bố bật đèn bàn học và nhẹ nhàng khởi động máy tính. Tiếng gõ máy tính vang lên lách cách nhưng nhẹ dần khi cả nhà đã đi ngủ. Bố quay sang vẽ hay viết gì đó. Bố đứng dậy lấy mấy cuốn sách để xem. Bố nhíu mày suy nghĩ, em biết lúc đó chắc bố đang căng thẳng làm đầu bố thêm bạc. Khi xong việc bố đứng lên vươn vai mấy cái. Chắc bố mệt lắm, nhưng sáng hôm sau bố vẫn là người dậy sớm nhất.
Tục ngữ về ý chí, nghị lực.
Hoàn thành bảng dưới đây
Nội dung | Câu tục ngữ/thành ngữ |
Khẳng định một lẽ phải: Có ý chí thì nhất định thành công |
|
Khuyên mọi người không nản lòng khi gặp khó khăn |
|
Khuyên mọi người quyết tâm theo đuổi mục tiêu đã chọn |
|
Nội dung | Câu tục ngữ |
Khẳng định một lẽ phải: Có ý chí thì nhất định thành công | Có công mài sắt, có ngày nên kim.
|
Khuyên mọi người không nản lòng khi gặp khó khăn | Công việc khó khăn không làm ta nản lòng
|
Khuyên mọi người quyết tâm theo đuổi mục tiêu đã chọn | Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao |
Chọn từ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống để hoàn thành ý kiến sau.
(không sợ, thật hay giả, so sánh ngầm, rèn luyện)
Em thích câu tục ngữ “Lửa thử vàng, gian nan thử sức”. Câu tục ngữ có cách (1) ... rất hay và sâu sắc. Lửa là phép thử để biết vàng (2) ... Khó khăn trong cuộc sống là cách để (3) ... sức chịu đựng và ý chí của con người. Vậy nên chúng ta (4) ... khó khăn, vất vả.
(1) so sánh ngầm
(2) thật hay giả
(3) rèn luyện
(4) không sợ
Câu tục ngữ nào khẳng định lẽ phải “Có ý chí nhất định thành công”.
Thất bại là mẹ thành công.
Thua keo này, bày keo khác.
Lửa thử vàng, gian nan thử sức.
Trăm hay không bằng tay quen
B. Thua keo này, bày keo khác.
Tìm thêm một câu tục ngữ, thành ngữ về ý chí, nghị lực, giải nghĩa và đặt một câu với câu tục ngữ đó:
- Câu thành ngữ: Có cứng mới đứng đầu gió.
- Ý nghĩa: Có năng lực và bản lĩnh vững vàng mới đương đầu được với khó khăn, thử thách.
- Đặt câu: Bố luôn nhắc nhở em là con trai phải rèn cho mình bản lĩnh “có cứng mới đứng đầu gió”.
Luyện tập tả người (Viết bài văn).
Chọn từ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống để hoàn thành bài văn tả một người bạn mà em yêu quý.
(gầy gầy, ngăm ngăm, như bắp ngô, thẳng và cao, đen lay láy, gọn gàng, tinh nghịch, một cách chu đáo, quý mến, ấn tượng nhiều nhất)
Trong lớp tôi có nhiều bạn. mỗi bạn có dáng vẻ, tính nết khác nhau. Nhưng người để lại (1) ... trong tôi là Hoàng.
Năm nay Hoàng 11 tuổi. Dáng người (2) ... hơi cao. Nước da Hoàng không trắng mà (3) ... ,khoẻ mạnh. Đặc biệt nhất là đôi mắt sáng và (4) ...Chiếc mũi (5) ... làm tôn thêm khuôn mặt đáng yêu. Những lúc Hoàng cười, hàm răng trắng đều (6) ... của bạn lại có dịp khoe ra.
Hoàng rất vui tính và cũng rất (7) ...Có bạn là có tiếng nói cười ríu rít. Được lớp giao cho việc gì bạn cũng nhanh chóng hoàn thành (8) ... Hoàng không có quần áo hàng đắt tiền nhưng lúc nào bạn cũng ăn mặc (9)..., sạch sẽ.
Không phải riêng tôi mà bạn bè ai cũng (10) ... Hoàng.
(1) ấn tượng nhiều nhất
(2) gầy gầy
(3) ngăm ngăm
(4) đen lay láy
(5) thẳng và cao
(6) như bắp ngô
(7) tinh nghịch
(8) một cách chu đáo
(9) gọn gàng
(10) quý mến
Viết bài văn tả một người mà em yêu quý.
Bài làm tham khảo
Nếu người ta hỏi em về hình dáng của một thiên thần. Em sẽ kể về người mẹ tuyệt vời của mình.
Mẹ của em năm nay 36 tuổi, hiện đang là nhân viên bán hàng ở siêu thị. Tuy mẹ chỉ cao 1m58, nhưng nhờ vóc dáng cân đối và đôi chân dài, nên nhiều người vẫn nghĩ rằng mẹ phải cao hơn nhiều. Nước da của mẹ trắng hồng, một phần cũng nhờ thời gian dài làm việc ở trong nhà. Điều mà em thích nhất ở mẹ, là mái tóc đen dài óng mượt. Khi đi làm, mẹ sẽ tết thành cái đuôi sam rất xinh. Ở siêu thị, mẹ sẽ mặc đồng phục là chiếc áo polo có màu xanh lá cây và quần vải đen. Còn khi ở nhà, mẹ thích mặc những bộ pijama có họa tiết tươi sáng. Đặc biệt, mẹ của em rất ít khi trang điểm. Mẹ chỉ đánh son mà thôi. Dù vậy, mẹ cũng vẫn rất xinh xắn, với khuôn mặt trái xoan, hàng lông mày lá liễu và đôi mắt nâu long lanh như biết nói. Đặc biệt, mẹ có chiếc mũi dọc dừa thanh thoát. Đó cũng là nét mà em giống mẹ nhất trên gương mặt. Hầu hết thời gian của mẹ, đều dành cho gia đình. Mẹ lúc nào cũng tất bật với hàng tá công việc lặt vặt không tên để vun vén cho tổ ấm. Mẹ chính là hình mẫu điển hình của một người phụ nữ truyền thống. Lúc nào, em cũng yêu quý và tự hào về mẹ. Mỗi lần được mẹ đưa đón đến trường, em đều vui vẻ khi được giới thiệu với bạn bè về người mẹ tuyệt vời của mình.
Em mong rằng, dù cuộc sống thay đổi ra sao, thì mẹ vẫn mãi luôn hạnh phúc, mạnh khỏe và có cuộc sống viên mãn. Bởi chỉ cần thấy mẹ được vui vẻ, thì em cũng cảm thấy trái tim nhỏ bé của mình được lấp đầy rồi.
Tiết mục đọc thơ.
Pát-ty muốn biểu diễn tiết mục gì cho buổi biểu diễn?
Hình 4.
Những chi tiết nào cho thấy tiết mục đọc thơ của Pát-ty đã gây bất ngờ cho mọi người và rất thành công? (Chọn nhiều đáp án)
☐ Mọi người quen với việc cô bé đọc thơ rất hay.
☐ Khán giả im lặng lắng nghe.
☐ Cô bé cất cao giọng đọc bài thơ, từng từ, từng câu rõ ràng, rành mạch.
☐ Tiếng reo hò và những tràng pháo tay rộ lên, vang mãi không ngớt.
☐ Mọi người quen với việc cô bé đọc thơ rất hay.
☐ Khán giả im lặng lắng nghe.
☑ Cô bé cất cao giọng đọc bài thơ, từng từ, từng câu rõ ràng, rành mạch.
☑ Tiếng reo hò và những tràng pháo tay rộ lên, vang mãi không ngớt.
Theo cô giáo, lí do Pát-ty vượt qua khỏi khiếm khuyết phát âm để đọc thơ thành công là gì?
Nhờ sự nhiệt tình hướng dẫn tận tâm của cô giáo.
Nhờ sự hướng dẫn, giúp đỡ của bạn bè.
Nhờ sự động viên, cổ vũ của gia đình.
Nhờ sự cố gắng, nỗ lực không ngừng của chính Pát-ty.
D. Nhờ sự cố gắng, nỗ lực không ngừng của chính Pát-ty.
Hoàn thành bảng sau:
Thời điểm | Hành động thái độ của mọi người |
Trước khi Pát – ty trình diễn. | ... |
Sau khi Pát – ty trình diễn. | ... |
Thời điểm | Hành động thái độ của mọi người |
Trước khi Pát – ty trình diễn. | tất cả mọi người vô cùng bất ngờ. |
Sau khi Pát – ty trình diễn. | tiếng hò reo, vỗ tay không ngớt. |
Luyện tập về từ đa nghĩa.
Cặp từ nào trong các cặp từ sau là từ nhiều nghĩa?
Mưa xối xả - mưa gió.
Mưa tiền - mưa bàn thắng.
Cơn mưa - mưa to.
Trận mưa - cơn mưa.
B. Mưa tiền - mưa bàn thắng.
Tìm từ có thể thay thế từ “ăn” trong các câu sau:
a) Ông ấy ăn lương rất cao.
b) Mảnh đất này ăn về xã bên.
c) Cậu làm như vậy dễ ăn đòn lắm.
d) Một đô-la ăn mấy đồng Việt Nam.
e) Da cậu ăn nắng quá.
(a) có (b) thuộc (c) bị
(d) bằng (e) bắt
Xác định các từ im đậm trong các câu dưới đây là từ đồng âm hay từ nhiều nghĩa.
A | Từ đồng âm | Từ nhiều nghĩa |
Mẫu: đá (tảng đá, tượng đá, đá bóng, đá cầu,...) | + | |
a) quả (quả cam, quả ổi, quả đất, quả địa cầu,...) | ||
b) đồng (cánh đồng, tượng đồng, năm nghìn đồng,...) | ||
c) lá (lá cây, nhà lá, lá thư, lá phổi, lá gan,...) | ||
d) lợi (sưng lợi, hở lợi, lợi ít hại nhiều, có lợi cho mình) |
A | Từ đồng âm | Từ nhiều nghĩa |
1) quả | + | |
2) đồng | + | |
3) lá | + | |
4) lợi | + |
Em hãy nêu mối quan hệ của các từ dưới đây.
a) Xương sườn/ sườn núi/ đánh vào sườn địch.
b) Sợi chỉ/ chiếu chỉ/ cá chỉ vàng.
c) Miệng cười tươi./ Miệng bát.
a) Là các từ nhiều nghĩa.
b) Là các từ đồng âm.
c) Là các từ nhiều nghĩa.
Viết đoạn văn ngắn về một câu thành ngữ, tục ngữ và em tâm đắc.
Trong cuộc sống, con người phải đối mặt với vô vàn khó khăn, bởi vậy mà tục ngữ có câu: “Có chí thì nên” như một lời khuyên quý giá dành cho mỗi con người. Câu tục ngữ chỉ có bốn từ, rất ngắn gọn nhưng có ý nghĩa sâu sắc. Từ “chí” ở đây có nghĩa là ý chí của mỗi người. Còn “nên” có nghĩa là nên việc - hiểu rộng ra nghĩa là đạt được những mục tiêu của bản thân, có được thành công trong cuộc sống. Ý cả câu tục ngữ là nếu con người có ý chí kiên cường, đủ bản lĩnh và nghị lực để vượt qua những khó khăn thì chắc chắn sẽ bước đến đích của thành công. Bài học mà câu tục ngữ muốn gửi gắm là lời nhắc nhở mỗi người cần có ý chí, nghị lực để bản thân không gục ngã.
Vì sao khi Kơ Sung đề nghị giúp ai thì đều bị từ chối?
☐ Vì mọi người thương và cưng chiều Kơ Sung.
☐ Vì Kơ Sung chỉ có một chân nên đi lại khó khăn.
☐ Vì Kơ Sung không biết nấu cơm và cho lợn gà ăn.
☐ Vì Kơ Sung là thành viên nhỏ tuổi nhất trong gia đình.
☑ Vì mọi người thương và cưng chiều Kơ Sung.
☑ Vì Kơ Sung chỉ có một chân nên đi lại khó khăn.
☐ Vì Kơ Sung không biết nấu cơm và cho lợn gà ăn.
☐ Vì Kơ Sung là thành viên nhỏ tuổi nhất trong gia đình.
Trình bày ngắn gọn nội dung bài đọc:
Kơ Sung chỉ có một chân nên được mọi người yêu thương và chiều chuộng. Kơ Sung buồn vì bố mẹ không phân việc cho mình. Kơ Sung thấy bàn tay bố mẹ đau rát vì hái cà phê thì rất thương. Kơ Sung vận dụng những gì đã đọc trong sách, làm ra tay hái cà phê. Kơ Sung vui sướng vì giúp đỡ được bố mẹ, hàng xóm.
Tìm câu có chứa từ “tay” mang nghĩa chuyển trong bài đọc.
Ôi! Một chiếc tay hái cà phê!
Nếu em là Kơ Sung, em sẽ sáng tạo ra món đồ gì để giúp bố mẹ đỡ vất vả.
Nếu là Khơ Sung em sẽ phát minh ra máy phân loại hạt cà phê. Những hạt ngon, không bị vỡ, hỏng sẽ được phân loại sang một bên còn hạt bé, kém chất lượng sẽ ở một bên.
