85 câu Trắc nghiệm Lịch sử 10 Bài 10 có đúng sai, trả lời ngắn (mới nhất)

Nhận định

Giải thích

a)

Đúng

Thông tin trích xuất trực tiếp từ tư liệu: "Năm 2010, Khu di tích trung tâm Hoàng thành Thăng Long được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa Thế giới."

b)

Sai

Mệnh đề nêu sai đặc điểm lịch sử xây dựng. Tư liệu khẳng định đây là "quần thể kiến trúc đồ sộ, được các triều đại xây dựng trong nhiều giai đoạn lịch sử", kéo dài từ thời tiền Thăng Long qua Đinh, Tiền Lê, Lý, Trần, Lê sơ chứ không phải duy nhất dưới thời Lý.

c)

Đúng

Sự bồi đắp địa tầng và kiến trúc liên tục hơn 13 thế kỷ phản ánh Hoàng thành Thăng Long luôn giữ vai trò là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa hàng đầu, thể hiện tính nối tiếp và đỉnh cao phát triển của văn minh Đại Việt.

d)

Sai

Đây là nhận thức không chính xác về giá trị thực tiễn của di sản. Việc bảo tồn và phát huy giá trị Hoàng thành Thăng Long đóng vai trò thiết thực trong phát triển du lịch văn hóa, giáo dục lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ và khẳng định vị thế văn hóa của Thủ đô Hà Nội trong hội nhập quốc tế.

Nhận định

Giải thích

a)

Đúng

Thông tin trích xuất trực tiếp từ tư liệu: "Năm 1048, nhà Lý bắt đầu dựng đàn Xã Tắc ở Thăng Long, đến nay còn di tích tại khu vực nút giao thông Ô Chợ Dừa (Đống Đa, Hà Nội)."

b)

Sai

Mệnh đề diễn đạt sai mục đích kinh tế. Đoạn tư liệu khẳng định rõ: "Việc tôn thờ thần Đất (Xã) và thần Lúa (Tắc) cho thấy triều đình rất coi trọng sản xuất nông nghiệp", chứ không phải thương nghiệp hay thương mại hàng hải.

c)

Đúng

Việc miễn thuế giúp khoan thư sức dân lúc khó khăn, kết hợp với việc vua đích thân thực hiện các nghi lễ nông nghiệp thể hiện sự gắn kết giữa vương quyền với đời sống nhân dân, khẳng định nông nghiệp là gốc của quốc gia ("dĩ nông vi bản").

d)

Sai

Đây là đánh giá chưa đầy đủ và mang tính phiến diện. Dưới góc độ lịch sử, các nghi lễ tín ngưỡng nông nghiệp như tế Xã Tắc không thuần túy là mê tín mà mang ý nghĩa chính trị - xã hội sâu sắc: động viên tinh thần lao động sản xuất của nhân dân, củng cố niềm tin vào triều đình và thể hiện vai trò trách nhiệm của nhà vua đối với an sinh xã hội, kết hợp chặt chẽ với các chính sách kinh tế thực tế (miễn thuế, đắp đê, bảo vệ sức kéo).

Nhận định

Giải thích

a)

Đúng

Thông tin trích xuất trực tiếp từ tư liệu: "đặc biệt là văn minh Trung Hoa (thể chế chính trị, luật pháp, chữ viết, tư tưởng Nho giáo, giáo dục, khoa cử,…)".

b)

Sai

Mệnh đề diễn đạt sai bản chất của quá trình giao lưu văn hóa được nêu trong văn bản. Tư liệu khẳng định người Việt "tiếp thu có chọn lọc" nhằm "góp phần làm phong phú nền văn minh Đại Việt", tức là dựa trên nền tảng bản địa để bổ sung, biến đổi chứ không thụ động hay thay thế hoàn toàn.

c)

Đúng

Việc chủ động mở rộng giao lưu, tiếp nhận các thành tố văn hóa đa dạng từ cả phương Đông (Ấn Độ) và phương Tây chứng tỏ tư duy cởi mở, sẵn sàng tích hợp các giá trị tiến bộ của nhân loại để làm giàu cho bản sắc dân tộc.

d)

Sai

Đây là đánh giá lịch sử phiến diện và sai lệch. Mặc dù chịu ảnh hưởng sâu sắc từ văn minh Trung Hoa, người Việt đã "bản địa hóa" các yếu tố tiếp thu (như vận dụng Nho giáo linh hoạt phù hợp thực tiễn quốc gia, sáng tạo chữ Nôm trên cơ sở chữ Hán, giữ gìn các tục lệ truyền thống), tạo nên một nền văn minh Đại Việt độc lập, tự chủ và giàu bản sắc riêng.

Nhận định

Giải thích

a)

Đúng

Thông tin trích xuất trực tiếp từ tư liệu: "trên cơ sở tiếp thu chữ Hán của người Trung Hoa, người Việt đã sáng tạo ra chữ Nôm để ghi lại tiếng nói của dân tộc."

b)

Sai

Mệnh đề diễn đạt sai thực tế lịch sử. Đoạn tư liệu khẳng định "chữ Hán là văn tự chính thống dùng trong thi cử", chữ Nôm chỉ được "một số triều đại có những chính sách khuyến khích và đề cao (nhà Hồ, nhà Tây Sơn)" chứ không phải thay thế hoàn toàn chữ Hán trong toàn bộ hệ thống thi cử phong kiến.

c)

Đúng

Việc người Việt cải biến hệ thống chữ cái La-tinh thành chữ Quốc ngữ ghi âm tiếng Việt từ thế kỷ XVII thể hiện năng lực dung hợp, sáng tạo và tinh thần cởi mở trong giao lưu văn hóa quốc tế nhằm hoàn thiện công cụ giao tiếp, sáng tạo văn hóa của dân tộc.

d)

Sai

Đây là nhận thức lịch sử không chính xác. Dù chữ Quốc ngữ là văn tự chính thức ngày nay giúp phổ cập giáo dục nhanh chóng, hệ thống văn bản Hán - Nôm vẫn là kho tàng di sản ký ký lịch sử - văn hóa vô giá (thư tịch, văn bia, sắc phong,..). Việc bảo tồn và giải mã di sản Hán - Nôm có ý nghĩa sống còn trong việc nghiên cứu quá khứ và trao truyền bản sắc văn hóa dân tộc.

Nhận định

Giải thích

a)

Đúng

Thông tin trích xuất trực tiếp từ tư liệu: "Tháng 3 [năm 1248], [nhà Trần] lệnh các lộ đắp đê phòng lụt, gọi là đê quai vạc, từ đầu nguồn đến bờ biển... Đặt chức Hà đê chánh phó sứ để quản đốc."

b)

Sai

Mệnh đề đưa ra thông tin trái ngược với tư liệu. Văn bản khẳng định rõ chính sách bồi thường công bằng của nhà nước: "Chỗ đắp thì đo xem mất bao nhiêu ruộng đất của dân, theo giá trả lại tiền."

c)

Đúng

Việc đắp đê trải dài từ đầu nguồn ra bờ biển thể hiện quy hoạch tổng thể mang tầm quốc gia; việc lập chức quan Hà đê chánh phó sứ cho thấy sự chuyên môn hóa bộ máy quản lý nhằm bảo vệ mùa màng, ổn định đời sống nông dân và phát triển kinh tế lúa nước

d)

Sai

Đây là đánh giá lịch sử không chính xác. Việc trả tiền sòng phẳng cho dân theo giá trị ruộng bị thu hồi vừa thể hiện tư tưởng "an dân", tôn trọng quyền sở hữu tài sản của dân chúng, vừa giúp giảm thiểu xung đột xã hội. Chính sách này tạo sự đồng thuận để hoàn thành công trình thủy lợi lịch sử, bảo vệ nền nông nghiệp chứ không gây suy thoái hay khủng hoảng kinh tế.

Nhận định

Giải thích

a)

Đúng

Thông tin trích xuất trực tiếp từ tư liệu: "Nhâm Ngọ, năm thứ tư [1042]… Ban “Hình thư”... sai Trung tư san định luật lệnh... chia ra môn loại, biên thành điều khoản... để cho người xem dễ hiểu."

b)

Sai

Mệnh đề diễn đạt trái ngược với nguyên nhân được đề cập trong tư liệu. Bộ luật ra đời vì trước đó việc kiện tụng phiền nhiễu, quan lại áp dụng luật "câu nệ... khắc nghiệt, thậm chí có người bị oan uổng", khiến nhà vua "thương xót" nên mới lập bộ luật rõ ràng, "thích dụng với thời thế" để "dân lấy làm tiện".

c)

Đúng

Việc khắc phục tình trạng quan lại xử lý câu nệ, tùy tiện bằng cách ban hành bộ luật thành văn đầu tiên trong lịch sử (Hình thư), được phân loại điều khoản minh bạch, đã đặt nền móng cho tinh thần quản lý xã hội bằng pháp luật (pháp chế) của triều đại nhà Lý.

d)

Sai

Đây là nhận định mang tính tuyệt đối hóa không phù hợp với thực tiễn lịch sử. Bộ Hình thư là mốc son mở đầu cho nền pháp luật thành văn Đại Việt, giúp giảm thiểu oan sai và quy định chuẩn mực hành vi, nhưng trong bối cảnh xã hội phong kiến, nó không thể "chấm dứt hoàn toàn" mọi bất công hay xóa bỏ triệt để tình trạng tiêu cực của bộ máy quan lại.

Nhận định

Giải thích

a)

Đúng

Thông tin trích xuất trực tiếp từ tư liệu: "không thể theo ý riêng tự dời” mà để “mưu nghiệp lớn”, “làm kế cho con cháu muôn vạn đời, trên kính mệnh trời, dưới theo ý dân”.

b)

Sai

Mệnh đề diễn đạt trái ngược với tinh thần tư liệu. Văn bản ghi rõ vua Lý Thái Tổ nhấn mạnh việc dời đô "không thể theo ý riêng tự dời", mà xuất phát từ lợi ích lâu dài của dân tộc và sự đồng thuận của nhân dân.

c)

Đúng

Quyết định chuyển từ vùng núi Hoa Lư hiểm trở ra vùng đồng bằng Đại La (thành Thăng Long) cho thấy sự chuyển biến tư duy từ phòng thủ quân sự sang kiến thiết, phát triển đất nước toàn diện về kinh tế, chính trị, văn hóa.

d)

Sai

Đây là đánh giá lịch sử phiến diện và không chính xác. Sự kiện dời đô năm 1010 là mốc son lịch sử mở ra kỷ nguyên phát triển rực rỡ của văn minh Đại Việt, đặt nền móng bền vững cho vị thế trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của Thăng Long - Hà Nội suốt hơn một thiên niên kỷ qua

Nhận định

Giải thích

a)

Đúng

Thông tin trích xuất trực tiếp từ tư liệu: "văn hóa Lý-Trần-Hồ là sự hỗn dung của dòng văn hóa dân gian vói dòng văn hóa cung đình, giữa những yếu tố bình dân với những yếu tố bác học, giữa Phật-Đạo và Nho."

b)

Sai

Mệnh đề nêu sai phương thức định hình bản sắc văn hóa. Đoạn tư liệu ghi rõ văn hóa Lý - Trần - Hồ "chủ động khôi phục lại những yếu tố văn hóa Việt cổ, đồng thời cải biến tích hợp những yếu tố văn hóa ngoại sinh", nghĩa là tiếp biến và sáng tạo trên nền tảng bản địa chứ không phải "loại bỏ hoàn toàn" văn hóa bên ngoài.

c)

Đúng

Sự đan xen giữa văn hóa bình dân và cung đình cho thấy khoảng cách giữa giai cấp cầm quyền và quần chúng nhân dân thời Lý - Trần - Hồ chưa quá biệt lập; văn hóa bác học/cung đình luôn hút sức sống và cảm hứng sáng tạo từ nguồn cội văn hóa dân gian.

d)

Sai

Nhận định này phủ nhận giá trị bài học lịch sử. Mô hình tiếp biến văn hóa thời Lý - Trần - Hồ là bài học kinh nghiệm vô giá cho Việt Nam hôm nay: khẳng định tinh thần "hòa nhập nhưng không hòa tan", chủ động chắt lọc tinh hoa văn hóa nhân loại để làm giàu cho bản sắc văn hóa dân tộc trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Nhận định

Giải thích

a)

Đúng

Thông tin trích xuất trực tiếp từ tư liệu: "Từ thời nhà Lý, nhiều cung điện, trung tâm là điện Càn Nguyên, đã được xây dựng."

b)

Sai

Mệnh đề đưa ra kết luận trái ngược với bằng chứng khảo cổ trong tư liệu. Việc tìm thấy "giếng nước, hệ thống cống thoát nước" cùng nhiều vật liệu xây dựng kiên cố chứng tỏ kinh thành Thăng Long được quy hoạch bài bản, đồng bộ và lâu dài.

c)

Đúng

Sự đa dạng của vật liệu (gạch, ngói, đá kê) và độ tinh xảo của đồ đất nung trang trí phản ánh sự phát triển rực rỡ của kỹ thuật xây dựng, thủ công nghiệp và tư duy nghệ thuật cung đình thời Lý.

d)

Sai

Nhận định này đánh giá chưa đúng giá trị thực tiễn và khoa học của di sản. Việc phát lộ Hoàng thành Thăng Long cung cấp chứng cứ vật chất sống động, trực tiếp xác minh tính chính xác của các bộ chính sử (thư tịch cổ), đồng thời tạo cơ sở khoa học vững chắc cho công tác bảo tồn, tôn vinh di sản thế giới và giáo dục lịch sử truyền thống.

Nhận định

Giải thích

a)

Đúng

Thông tin trích xuất trực tiếp từ tư liệu: "Trên danh nghĩa, Nho giáo được coi như một hệ tư tưởng phong kiến chính thống độc tôn."

b)

Sai

Mệnh đề diễn đạt trái ngược với nội dung tư liệu. Văn bản nhấn mạnh nhà nước Lê sơ là "nhà nước chuyên chế toàn năng, can thiệp vào mọi mặt đời sống xã hội" và đội ngũ quan liêu "ngày càng xa cách khối quần chúng bình dân làng xã", thể hiện xu hướng trung ương tập quyền cao độ chứ không phân quyền hay gia tăng tính tự trị cho làng xã.

c)

Đúng

Tuyển lựa quan lại qua khoa cử là bước tiến vượt bậc so với việc bổ dụng quan lại dựa trên quan hệ huyết thống hay quý tộc Tông thất thời Lý - Trần. Việc mở rộng thi cử giúp xã hội hóa việc học, tạo cơ hội cho con em bình dân giỏi giang bước vào hàng ngũ quan lại, chuẩn hóa bộ máy hành chính chuyên nghiệp.

d)

Sai

Đây là nhận thức lịch sử phiến diện và sai lệch. Mặc dù Nho giáo giữ vị trí độc tôn trong bộ máy chính quyền và giáo dục chính thống, nhưng các tín ngưỡng truyền thống (thờ cúng tổ tiên, thờ Thành hoàng, thần linh...) và Phật giáo, Đạo giáo vẫn tồn tại bền vững trong đời sống tinh thần của nhân dân làng xã. Đồng thời, thời Lê sơ là giai đoạn văn minh Đại Việt phát triển đạt đến đỉnh cao hoàn chỉnh về cả thể chế, kinh tế và văn hóa, chứ không lâm vào "khủng hoảng, suy thoái".