Tổng hợp đề tham khảo thi THPTQG môn Sinh học cực hay có lơi giải (P13)

Chọn A

Chọn C

Di truyền liên kết giới tính là tính trạng do gen trên X và trên Y quy định, và người ta dựa vào các tính trạng liên kết giới tính để sớm phân biệt con đực con cái.

Chọn B

Thể ba kép là dạng đột biến số lượng NST mà có 2 cặp NST có 3 chiếc, các cặp còn lại có 2 chiếc bình thường. Trong các thể đột biến của đề bài, AaaBbDddEe là dạng thể ba kép do cặp số 1 và cặp số 3 có 3 chiếc.

Chọn D

Kiểu hình của cơ thể phụ thuộc vào kiểu gen và môi trường.

Ví dụ: Lá cây rau mác trong 3 môi trường cho 3 dạng lá khác nhau: 

+ Môi trường trên cạn: lá có hình mũi mác.

+ Môi trường dưới nước: có thêm lá hình bản dài

+ Môi trường chìm trong nước: chỉ có lá hình bản dài.

Chọn A

Ở một loài, người ta phát hiện được 24 nhóm gen liên kết (n=24) → bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội của loài 2n=48

Chọn A

Chọn B

Hoán vị gen làm tăng biến dị tổ hợp, cung cấp nguyên liệu cho chọn giống và tiến hóa.

Hoán vị gen giúp tổ hợp lại các gen quý trên các NST khác nhau để tạo thành nhóm gen liên kết.

Hoán vị gen từ đó xác định khoảng cách giữa các gen trên nhiễm sắc thể từ đó xác lập được bản đồ di truyền.

Chọn B

Do đề chỉ nói tới việc di dời các con chim đi thôi chứ không nói đến việc có thêm nhân tố cạnh tranh nào nữa thêm vào hay không, cho nên ta chỉ có thể kết luận là ổ sinh thái của con bướm sẽ mở rộng ra

Chọn C

Có 2 cơ chế, đó là (2), (4).

- Khi mất máu huyết áp giảm, thụ thể ở mạch máu báo tin về làm tăng cường hoạt động thần kinh giao cảm.  → (2) đúng.

- Thần kinh giao cảm làm tăng nhịp tim, co mạch ngoại vi, co mạch dồn máu về các nơi dự trữ máu (gan, lách, mạch máu dưới da).  → (3) sai.

- Thần kinh giao cảm còn làm co mạch máu đến thận, giảm lượng máu qua thận, giảm lọc ở cầu thận.  → (1) sai.

- Huyết áp giảm còn gây tăng renin, angiotensin II, Angiotensin II gây tăng aldosteron kích thích ống thận tăng tái hấp thu Na⁺và nước đồng thời gây co mạch làm giảm lượng máu qua thận, giảm lọc ở cầu thận.   → (4) đúng.

Chọn A

Loài lúa mì trồng lục bội (T.aestivum) là kết quả của sự lai xa và đa bội hóa của ba loại lúa mì lưỡng bội: Loài lúa mì (T. monococcum),  lúa mì hoang dại Aegilops speltoides, lúa mì hoang dại Aegilops squarrosa. Do đó bộ NST của con lai dạng lúa mì Triticum aestivum (lúa mì hiện nay) mang bộ NST của cả 3 loài lúa mì trên → Gọi là thể song nhị bội

Chọn B

Các nội dung góp phần khắc phục suy thoái môi trường và sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên là: 1 và 4.

Sử dụng các loài thiên địch để hạn chế hóa chất làm ô nhiễm tài nguyên đất và nước.

Chọn D

Nội dung 1 sai. Chọn lọc tự nhiên đào thải alen trội làm thay đổi tần số alen nhanh hơn so với trường hợp chọn lọc chống lại alen lặn vì alen trội chỉ cần 1 alen có trong kiểu gen đã biểu hiện thành kiểu hình còn alen lặn thì chỉ biểu hiện ở trạng thái đồng hợp.

Nội dung 2 sai. Chọn lọc tự nhiên làm thay đổi tần số alen của quần thể vi khuẩn nhanh hơn so với quần thể sinh vật lưỡng bội vì quần thể vi khuẩn sinh sản nhanh, hệ gen đơn bội.

Nội dung 3 đúng.

Chọn C

Có 3 phát biểu đúng, đó là I, II và IV. Giải thích:

- I đúng vì cơ thể trên gồm 3 cặp gen dị hợp nên số loại tinh trùng tối đa = 2³ = 8 loại.

- II sai vì mặc dù có 6 tế bào cho tối đa số loại giao tử = 6×2 = 12 loại tinh trùng. Tuy nhiên, cơ thể này có 3 cặp gen dị hợp nên số loại giao tử luôn ≤ 8 loại.

- III đúng vì loại tinh trùng chứa 3 alen trội chiếm tỉ lệ

(vì cặp gen EE luôn cho giao tử chứa E).

- IV đúng vì loại tinh trùng chứa ít nhất 3 alen trội thì chỉ chứa 3 alen trội hoặc 4 alen trội

Chọn C

1 – Sai. Vì Sản phẩm cố định CO₂ đầu tiên trong pha tối của thực vật C₃ là APG

2 – Sai. Chất nhận CO₂ trong pha tối của thực vật C₄ là PEP

3 – Đúng.

4 – Sai, mía, rau dền thuộc nhóm thực vật C₄

Chọn B

Có 1 phát biểu đúng, đó là III.

I, II và IV là quan hệ kí sinh. Ở quan hệ kí sinh thì một loài có lợi, một loài có hại.

III là quan hệ hội sinh, một loài có lợi, một loài trung tính.

Chọn A

Gọi 2 cặp gen quy định màu sắc lông là: A, a, B, b.

Gen quy định màu mắt là: D, d.

Nội dung 1 sai. 2 gen quy định màu sắc lông, mỗi gen gồm 2 alen, các kiểu gen này biểu hiện thành 3 loại kiểu gen khác nhau về màu lông nên 2 gen này nằm trên 2 cặp NST tương đồng khác nhau. Vậy chỉ có 9 kiểu gen quy định màu lông.

Nội dung 2 sai. 2 gen cùng nằm trên 1 NST có 2 kiểu gen dị hợp 2 cặp gen và 4 kiểu gen dị hợp 1 cặp gen. Gen còn lại nằm trên NST khác có 2 kiểu gen đồng hợp và 1 kiểu gen dị hợp. 

Vậy số kiểu gen dị hợp về 2 trong 3 cặp gen tối đa là: 2 × 2 + 4 = 8.

Nội dung 3 đúng. Màu lông có 3 kiểu hình, màu mắt có 2 kiểu hình, vậy số kiểu hình chung là 6.

Nội dung 4 đúng. 2 gen cùng nằm trên một NST có 4 kiểu gen đồng hợp về cả 2 cặp gen. Gen còn lại nằm trên NST khác có 2 kiểu gen đồng hợp. Vậy số kiểu gen đồng hợp là: 2 × 4 = 8.

Vậy có 2 nội dung đúng.

Chọn B

Cách tính: Tính số chuỗi thức ăn với từng sinh vật sản xuất. Ở đây có 3 SVSX.

(1) có tối đa 6 + 8 + 2 = 16 chuỗi thức ăn ⇒ (1) đúng.

(2) có 2 loài ăn thịt đầu bẳng là chim ưng và cú ⇒ (2) sai.

(3) có tối đa 4 + 4 + 2 = 10 chuỗi thức ăn chứa rắn ⇒ (3) sai.

(4) chim ưng thuộc bậc sinh dưỡng cấp 3 và cấp 4 nhưng không thuộc bậc di dưỡng cấp 2. ⇒ (4) sai.

Vậy có 1 ý đúng là (1).

Chọn B

Nội dung 1, 3, 4 đúng.

Nội dung 2 sai vì trong dịch mã sự kết cặp bổ sung không xảy ra ở bộ ba kết thúc.

Chọn A

Tiến hóa hội tụ phản ánh qua cơ quan tương tự.

Cơ quan tương tự là các cơ quan cùng thực hiện một chức năng giống nhau nhưng không cùng nguồn gốc.

Các dạng tiến hóa hội tụ là: 1, 2

Gai xương rồng là biến dạng của lá còn gai hoa hồng là biến dạng của thân.

Cánh dơi là biến dạng của chi trước của thú còn cánh bướm có nguồn gốc từ phần trước ngực của côn trùng

Chọn C

Quan hệ cộng sinh là kiểu quan hệ mà hai loài chung sống thường xuyên với nhau mang lợi cho nhau. Trong nhiều trường hợp, sống cộng sinh là cách sống bắt buộc, khi rời khỏi nhau cả 2 đều chết.

Xét các mối quan hệ của đề bài:

Vi khuẩn Rhizobium và rễ cây họ đậu: Đây là mối quan hệ cộng sinh, vi khuẩn nốt sần Rhizobium là loại trực khuẩn hình que, hảo khí, gram âm, không sinh nha bào, có tiên mao nmọc theo kiểu đơn mao hoặc chu mao, có khả năng di động được. Khuẩn lạc có màu đục, nhày, lồi, có kích thước 2 – 6 mm. Tế bào Rhizobium có kích thước 0,5 - 0,9 x 1,2 – 3,2 . Chúng thích ứng ở pH = 6,5 – 7,5, độ ẩm 60 – 70%, nhiệt độ 28 – 30. Vi khuân Rhizobium chứa enzim nitroengaza cố định nito khí trời cho cây họ đậu. Ngược lại, cây họ đậu cung cấp chất hữu cơ cho vi khuẩn nốt sần

Về quan hệ giữa vi khuẩn nốt sần với cây họ đậu đã được nghiên cứu rất nhiều, chúng tạo thành một thể sinh lý hoàn chỉnh, khi tách rời, khả năng đồng hóa nitơ phân tử không còn.

2. Cây phong lan sống bám trên cây thân gỗ: Đây là mối quan hệ hội sinh chứ không phải cộng sinh. Trong mối quan hệ này cây phong lan chỉ lấy nước, còn không lấy chất dinh dưỡng từ cây thân gỗ và sử dụng cây gỗ như là một giá thể để bám vào, còn cây gỗ không có lợi cũng không có hại.

3. Chim tu hú đẻ trứng mình vào tổ chim khác, sau đó nó vô tình hất trứng của con khác đi, do vậy đây là mối quan hệ ức chế cảm nhiễm chứ không phải mối quan hệ cộng sinh.

4. Vi khuẩn lam và nấm sống chung tạo địa y: Đây là mối quan hệ cộng sinh.

Vậy có 2 mối quan hệ là quan hệ cộng sinh: 1, 4

Chọn A

Xét các thông tin của đề bài:

(1) nói về đột biến gen. Đột biến gen thường có tính thuận nghịch.

(2) sai vì đột biến gen không làm thay đổi số lượng gen trên NST, chỉ có đột biến cấu trúc NST mới làm thay đổi số lượng gen trên NST.

(3) sai vì đột biến NST mới làm mất một hoặc nhiều phân tử ADN.

(4) đúng.

Vậy thông tin 1, 4 nói về đột biến gen.

Chọn D

Có 3 phát biểu đúng.

- I đúng vì aaBb lai phân tích thì đời con có 1aaBb và 1aabb

→ 1 cây thấp, hoa đỏ : 1 cây thấp, hoa trắng.

- II đúng vì cây thân cao, hoa trắng có kí hiệu kiểu gen là A-bb. Khi cây A-bb tự thụ phấn, sinh ra đời con có 2 loại kiểu hình thì chứng tỏ cây A-bb có kiểu gen Aabb

→ Cây Aabb tự thụ phấn thì đời con có 3 loại kiểu gen.

- III đúng vì cây thân cao, hoa đỏ có kí hiệu kiểu gen A-B-. Cây này tự thụ phấn mà đời con có kiểu hình cây thấp, hoa trắng (aabb) thì chứng tỏ cây A-B- có kiểu gen AaBb.

→ Đời con có 9 loại kiểu gen.

- IV sai vì nếu cây thân thấp, hoa đỏ có kí hiệu kiểu gen là aaBB thì đời con sẽ có 1 loại kiểu gen.

Chọn B

Có 2 phát biểu đúng, đó là III và IV.

*Quy ước: A-B-: hoa đỏ                     A-bb+aaB-+aabb: hoa trắng

Quần thể có tần số A = 0,4 $\to$ Tần số alen a = 1-0,4 = 0,6.

Quần thể có tần số B = 0,5 $\to$ Tần số alen b = 1-0,5 = 0,5.

Quần thể cân bằng có cấu trúc:

Chọn D

Trong các trường hợp trên, chỉ có trường hợp gen nằm ở vùng tương đồng của NST giới tính và gen trên NST thường thì gen tồn tại thành cặp alen → Chỉ có trường hợp 1.

Chọn B

Quy ước: D - tóc xoăn, d - tóc thẳng.

Có 8 người có thể xác định được kiểu gen về nhóm máu là: 1, 2, 3, 5, 6, 7, 10, 11.

Có 8 người có thể xác định được kiểu gen về dạng tóc là: 1, 2, 3, 5, 7, 9, 10, 11.

Vậy có 7 người có thể xác định được kiểu gen về 2 tính trạng: 1, 2, 3, 5, 7, 10, 11. Nội dung 1 sai.

Người số 10 tóc xoăn có bố tóc thẳng dd nên người số 10 có kiểu gen là Dd. Người số 4 tóc xoăn chưa biết kiểu gen nên có thể có kiểu gen là DD hoặc Dd.

Người số 10 nhóm máu B có bố nhóm máu O I^OI^O nên có kiểu gen là I^BI^O. Người số 4 có nhóm máu B và chưa biết kiểu gen nên cũng có thể có kiểu gen giống người số 10.

Vậy người số 4 và số 10 có thể có kiểu gen giống nhau. Nội dung 2 đúng.

Cặp bố mẹ 1 và 2 nhóm máu B sinh con nhóm máu O nên cặp bố mẹ này có kiểu gen dị hợp là I^BI^O. Người con số 4 sinh ra từ cặp bố mẹ này và có nhóm máu B nên có kiểu gen là: $\frac{1}{3}$ I^BI^B : $\frac{2}{3}$ I^BI^O. Người số 4 này lấy vợ có nhóm máu AB có kiểu gen I^BI^A sinh ra con có nhóm máu B thì con chắc chắn nhận alen I^B từ mẹ và 1 alen từ bố.

Với kiểu gen của người số 4 thì kiểu gen về nhóm máu của người con số 8 là: $\frac{1}{3}$ I^BI^O : $\frac{2}{3}$ I^BI^B. → $\frac{5}{6}$I^B : $\frac{1}{6}$I^O.

Cặp vợ chồng 6 và 7 có nhóm máu A và AB sinh ra con 10 nhóm máu B nên kiểu gen của người 6 là I^AI^O.

Người số 9 sinh ra từ cặp bố mẹ 6, 7 và có nhóm máu A nên kiểu gen của người số 9 là: $\frac{1}{2}$I^AI^O : $\frac{1}{2}$ I^AI^A → $\frac{3}{4}$I^A : $\frac{1}{4}$ I^O.

Xác suất cặp vợ chồng số 8 và 9 sinh con nhóm máu A là: $\frac{1}{6}x\frac{3}{4}=\frac{1}{8}$

Người số 4 tóc xoăn nhưng có chị gái tóc thẳng nên kiểu gen của người này là:  $\frac{1}{3}$DD : $\frac{2}{3}$Dd. → $\frac{1}{3}$d : $\frac{2}{3}$ D.

Người số 5 có kiểu gen là Dd.$\frac{1}{3}$

Cặp vợ chồng 4 và 5 sinh ra người con số 8 tóc xoăn sẽ có kiểu gen DD với tỉ lệ là: $x\frac{1}{2}:(1-x\frac{1}{2})=\frac{2}{5}$ 

Vậy kiểu gen của người số 8 là: $\frac{2}{5}$ DD : $\frac{3}{5}$ Dd.

Người số 9 tóc xoăn có bố tóc thẳng nên có kiểu gen là Dd. 

Xác suất để cặp vợ chồng 8 và 9 sinh con tóc xoăn là: 1 -  $\frac{3}{5}$ 0,25 = $\frac{17}{20}$.

Xác suất cặp vợ chồng 8 và 9 sinh con tóc xoăn, nhóm máu AB là: $\frac{1}{8}$ × $\frac{17}{30}$ = $\frac{17}{160}$. Nội dung 3 sai.

Người 6 I^AI^O và người 7 I^AI^B sinh ra con 10 có nhóm máu B thì người con số 10 có kiểu gen là: I^BI^O.

Người số 10 kết hôn với người có nhóm máu O thì xác suất sinh con nhóm máu O là: $\frac{1}{2}$.

Người số 10 tóc xoăn có bố tóc thẳng dd nên có kiểu gen là Dd. 

Người số 10 kết hôn với người tóc thẳng dd thì xác suất sinh con tóc thẳng là: $\frac{1}{2}$.

Vậy xác suất cặp 10 - 11 sinh con tóc thẳng nhóm máu O là:  $\frac{1}{2}$ × $\frac{1}{2}$ = $\frac{1}{4}$. Nội dung 4 sai.

Chọn B

Có 2 phát biểu đúng, đó là I và III.

- Số người mang alen a = 84% → kiểu gen AA có tỉ lệ là 100% - 64% = 16%.

Vì quần thể đang cân bằng di truyền và kiểu gen AA có tỉ lệ 16% nên suy ra tần số A = 0,4.

→ Tần số a = 0,6. Do đó, tần số alen A bằng 2/3 tần số alen a → I đúng.

- Kiểu gen đồng hợp có tỉ lệ = 1 – tỉ lệ kiểu gen dị hợp = 1- 2 × 0,4 × 0,6 = 0,52 = 52% → II sai.

- Quần thể có cấu trúc di truyền là 0,16AA : 0,48Aa : 0,36aa cho nên một cặp vợ chồng đều có da bình thường thì xác suất kiểu gen của cặp vợ chồng này là 1/4AA hoặc 3/4Aa.

→ Mỗi người sẽ cho giao tử a với tỉ lệ  = 3/8; giao tử A với tỉ lệ  = 5/8. Do đó, xác suất sinh con đầu lòng mang alen bệnh (mang alen a) là $1-{\left(\frac{5}{8}\right)}^2=\frac{39}{64}$. III đúng.

- Người vợ có da bạch tạng thì kiểu gen của người vợ là aa. Người chồng có da bình thường thì xác suất kiểu gen của người chồng là 1/4AA : 3/4Aa

→ Sinh con bị bệnh với xác suất = 3/4 × 1/2 = 3/8 → IV sai.

Chọn A

Xét cặp NST số 1:

Bước vào GPI, cặp số 1 nhân đôi tạo thành AAaa, sau giảm phân 1 tạo thành 2 tế bào là AA và aa. 2 tế bào này bước vào giảm phân 2, không phân li thì sẽ tạo thành 3 loại tế bào là: AA, aa, O

Xét cặp NST số 3:

Bước vào GPI, cặp NST số 3 nhân đôi tạo thành BBbb, cặp này không phân li trong giảm phân 1 sẽ tạo thành 2 tế bào là BBbb và O. 2 tế bào này bước vào GPII, phân li tạo thành 2 loại tế bào là Bb và O

Giao tử tạo ra sẽ là: (AA : O : aa) x (Bb : O)

Xét trong cùng một tế bào, nếu BBbb trong GP I đi về phía AA thì aa sẽ đi về phía O, nên sẽ có 2 trường hợp tạo ra giao tử.

Nếu trong giảm phân I BBbb đi về phía AA, O đi về phía aa sẽ tạo ra các loại giao tử là: AABb, Bb, aa, O

Nếu trong giảm phân 1 BBbb đi về phía aa, O đi về phía AA sẽ tạo ra các loại giao tử là: Bb, aaBb, AA, O