Tổng hợp đề ôn luyện thi THPTQG Sinh Học có lời giải chi tiết (Đề số 4)

Đáp án B

Nguyên nhân gây ra sự vận động cụp lá của cây trinh nữ khi va chạm là sức trương của nửa dưới các chỗ phình bị giảm do nước di chuyển vào những mô lân cận.

Đáp án A

Trong cây, giberelin được sản sinh chủ yếu từ lá và rễ, sau đó được vận chuyển đến hạt, củ, chồi đang nảy mầm.

Đáp án A

Đáp án C

Đáp án B

Riboxom là một bào quan không có màng bao bọc có chức năng tổng hợp protein cho tế bào.

Đáp án C

Đáp án D

Việc nhai kỹ giúp thức ăn được nghiền nhỏ → thức ăn được thấm đều enzim tiêu hóa và sẽ được tiêu hóa cũng như hấp thụ triệt để hơn → cung cấp nhiều năng lượng hơn → no lâu hơn.

Đáp án A

Đáp án B

Khống chế sinh học là hiện tượng số lượng cá thể của một loài bị khống chế ở một mức độ nhất định, không tăng quá cao hoặc quá thấp do tác động của các quan hệ hỗ trợ hoặc đối kháng giữa các loài trong quần xã.

Có thể ứng dụng trong nông nghiệp bằng cách sử dụng thiên địch (ong mắt đỏ) phòng trừ sâu hại (sâu đục thân) cây trồng.

Đáp án B

Hoạt động sản xuất của con người trong các nhà máy công nghiệp thải khói chứa nhiều CO₂, đốt nhiên liệu…. góp phần làm tăng nồng độ CO₂ khí quyển.

A. Sai. Vì vi khuẩn nốt sần biến đổi N₂ trong không khí thành NO₂^- và nhờ vi khuẩn nitrat hóa chuyển thành NO₃^- để cây hấp thụ.

C. Sai. Ví dụ như chu trình Cacbon, cacbon có thể bị lắng đọng trong lòng đất tạo thành mỏ dầu. Trong khi cacbon đi vào quần xã dưới dạng CO₂.

D. Sai. Vì chu trình nitơ liên quan chặt chẽ đến hoạt động của vi sinh vật (tham khảo giải thích ý A).

Đáp án A

(1) Đúng. Đây là khái niệm CLTN. Trong đó, khả năng sinh sản của các cá thể là quan trọng nhất. Vì nếu sống sót nhưng không sinh sản được, sẽ vô nghĩa về mặt tiến hóa.

(2) Đúng. Chọn lọc tự nhiên loại bỏ các kiểu hình không tốt, giữ lại các kiểu hình thích nghi dẫn đến hình thành các quần thể có nhiều cá thể mang các kiểu gen quy định các đặc điểm thích nghi với môi trường.

(3) Sai. Chọn lọc tự nhiên không chỉ tác động đối với từng cá thể riêng rẽ mà còn đối với cả quần thể.

(4)  Sai. Chọn lọc tự nhiên tác động lên kiểu hình, gián tiếp làm thay đổi tần số kiểu gen, qua đó làm biến đổi tần số alen của quần thể.

Đáp án D

Thảm thực vật sẽ thay đổi phù hợp với điều kiện khí hậu từng khu vĩ độ:

+ Vùng xích đạo nóng ẩm mưa nhiều → phù hợp cho rừng mưa nhiệt đới phát triển.

+ Vùng sa mạc Gôbi ở Trung Quốc lại lạnh khô → phù hợp cho thảo nguyên phát triển.

+ Vùng Xibia của nước Nga lại thường xuyên bị băng tuyết bao phủ → rừng lá kim (Taiga) phát triển.

+ Vùng cực do băng tuyết bao phủ hầu hết quanh năm → đồng rêu phát triển.

Đáp án C

Khi mật độ quần thể quá cao, sự cạnh tranh gay gắt giữa các cá thể trong quần thể diễn ra có thể dẫn đến một bộ phận xuất cư khỏi quần thể → Làm giảm mật độ quần thể ban đầu → Làm giảm nhẹ cạnh tranh giữa các cá thể, hạn chế sự cạn kiệt nguồn thức ăn trong vùng.

Đáp án B

Đây là cách li trước hợp tử, những trở ngại về thời gian sinh sản, tập tính giao phối và cấu tạo cơ quan sinh sản làm chúng không thể giao phối với nhau được. Vì vậy các ý giải thích không thuộc cách li trước hợp tử sẽ sai.

(1), (3) Sai. Đây là ví dụ về cách li sau hợp tử.

(2), (4), (5) Đúng. Đây là ví dụ về cách li trước hợp tử. Mùa giao phối, tập tính giao phối, cấu tạo cơ quan sinh sản chỉ khi giống nhau mới có thể giao phối với nhau được.

Đáp án C

(1) Đúng. Đây là khái niệm nhân tố sinh thái.

(2) Đúng. Trong đó, môi trường tác động lên sinh vật, đồng thời sinh vật cũng ảnh hưởng đến các nhân tố sinh thái, làm thay đổi tính chất của các nhân tố sinh thái

(3) Sai. Nhóm nhân tố sinh thái hữu sinh chỉ bao gồm thế giới hữu cơ của môi trường và là những mối quan hệ giữa sinh vật/nhóm sinh vật này với sinh vật/nhóm sinh vật khác

      (4)Đúng. Khái niệm môi trường sống.

Đáp án A

Cứ 20 phút chúng sẽ phân chia một lần →  trong 3 giờ sẽ phân chia 6 lần.

Nhóm cá thể E.coli ban đầu đã tạo ra 384 cá thể ở thế hệ cuối cùng → x.2⁶=384 → x = 6.

Đáp án B

(1) Sai. Diễn thế sinh thái là quá trình biến đổi tuần tự của quần xã qua các giai đoạn tương ứng với sự biến đổi của môi trường.

(2) Đúng.

(3) Sai. Ban đầu có rừng lim → đã có sinh vật sống → là ví dụ về diễn thế thứ sinh.

     (4)Đúng. Nguyên nhân bên trong có thể là do sự cạnh tranh gay gắt giữa các loài trong quần xã, nguyên nhân bên ngoài có thể là do sự thay đổi của môi trường như mưa, bão, lũ lụt, hạn hán, núi lửa.

Đáp án A

(1) Sai. Người ta có thể gây đột biến mất đoạn để loại bỏ gen không mong muốn ở một số giống cây trồng.

(2) Sai. Lặp đoạn dẫn đến lặp gen, tạo điều kiện cho đột biến gen. Chính đột biến gen mới tạo alen mới chứ không phải lặp đoạn.

(3) Đúng. Đột biến đảo đoạn là đột biến làm cho một đoạn nhiễm sắc thể nào đó đứt ra và đảo ngược 180⁰ rồi nối lại nên sẽ làm đảo vị trí các gen trên nhiễm sắc thể.

     (4)Sai. Chuyển đoạn có thể xảy ra giữa 2 nhiễm sắc thể trong cặp tương đồng hoặc khác cặp tương đồng.

Đáp án B

Giả thuyết siêu trội của ưu thế lai cho rằng ở trạng thái dị hợp tử về nhiều cặp gen khác nhau, con lai có kiểu hình vượt trội so với bố mẹ có nhiều cặp gen đồng hợp.

Vì vậy, người ta tạo các dòng thuần rồi lai các dòng thuần với nhau → tăng số cặp dị hợp ở đời con→ tăng tối đa ưu thế lai có thể có.

Đáp án A

(1) Sai. Nếu đột biến xoma là đột biến lặn sẽ không được biểu hiện thành kiểu hình.

(2) Sai. Đột biến giao tử muốn truyền được cho đời sau thì giao tử bị đột biến phải được thụ tinh và phát triển.

(3) Sai. Đột biến gen còn xảy ra trong nguyên phân và trong phân đôi của ti thể, lục lạp.

(4) Sai. Tiền đột biến là đột biến xảy ra trên một mạch của gen.

Đáp án A

(1) Đúng. Nếu là sinh vật nhân sơ, tARN sẽ mang axit amin foocmin metionin, nếu là sinh vật nhân thực thì ngược lại.

(2) Sai. Số (1) đúng là liên kết hiđro nhưng số (2) là bộ ba đối mã trên tARN nên gọi là anticôđon, còn bộ ba mã hóa trên mARN thì gọi là côđon.

(3) Sai. Mỗi tARN chỉ mang được 1 axit amin duy nhất trong mỗi lượt vận chuyển.

(4) Sai. Tuy rARN chỉ có một mạch nhưng có những vùng cuộn lại tạo thành liên kết hiđro giữa các đơn phân trên cùng một mạch.

Đáp án B

Bài tập này có 2 hướng tính số liên kết hiđro của alen b₁;

+ Tính trực tiếp sau khi tìm được số nucleotit mỗi loại của alen b₁.

+ Tính gián tiếp thong qua số liên kết hiđro của B.

Vì cách tính gián tiếp sẽ tiết kiệm thời gian hơn nên chúng ta sẽ tính theo hướng này:

Xét alen B: A = 900, G=$\frac{A}{1,5}=600$
→ Số liên kết hidro của alen B là 900.2 + 600.3 = 3600.

So với alen B, alen b₁ bị mất đi 4 liên kết hiđro

→ Số liên kết hidro của alen b₁ là 3600 – 4 = 3596.

Đáp án B

(1) Sai. Kích thước quần thể còn phụ thuộc vào mức độ xuất cư và nhập cư của quần thể.

(2) Đúng.

(3) Đúng. Nếu kích thước quần thể giảm thấp → sự hỗ trợ giữa các cá thể giảm, cơ hội gặp gỡ và giao phối giảm, dễ dẫn đến giao phối gần → quần thể diệt vong.

(4) Sai. Kích thước quần thể là số lượng cá thể (hoặc khối lượng tích lũy trong các cá thể) phân bố trong không gian của quần thể.

Đáp án A

(1) Sai. AAaaBBbb x AAaaBBBb

Số loại kiểu gen: 5.4 = 20

Số loại kiểu hình: 2.1 = 2

(2) Sai. AAaaBbbb x AaaaBBBb

Số loại kiểu gen: 4.3 = 12

Số loại kiểu hình: 2.1 = 2

(3) Đúng. AaaBBb x AAaBBb

Số loại kiểu gen: (3+4+3).(3+3+3) = 90

Số loại kiểu hình: 2.2 = 4

(4) Sai. AAaBbb x AAaBbb

Số loại kiểu gen: (3+3+3).(3+3+3) = 81

Số loại kiểu hình: 2.2 = 4

Đáp án A

(1) Sai. Tần số hoán vị bằng 20%

→ Có 20%.2 = 40% số tế bào xảy ra hoán vị.

(2) Đúng. Tần số hoán vị bằng 20%

→ AB = 0,4 → ABD = 0,4.0,5 = 20%.

(3) Sai. Giả sử cơ thể trên có 100 tế bào tham gia giảm phân, từ ý (1) suy ra được:

+ Có 60 tế bào giảm phân không xảy ra hoán vị

→ sẽ tạo ra 60.4.0,25 = 60 giao tử abd.

+ Có 40 tế bào giảm phân xảy ra hoán vị gen.

→ Tỉ lệ giao tử abd có nguồn gốc từ các tế bào giảm phân không xảy ra hoán vị gen trong tổng số giao tử là $\frac{60}{100x4}=15\%$
(Sở dĩ 100 x 4 là vì mỗi tế bào sinh tinh tạo ra 4 tinh trùng).

(4) Sai. Giả sử cơ thể trên có 100 tế bào tham gia giảm phân, từ ý (1) suy ra được:

+ Có 60 tế bào giảm phân không xảy ra hoán vị.

+ Có 40 tế bào giảm phân xảy ra hoán bị gen.

Xét mỗi tế bào hoán vị gen:

+ Cặp $\frac{AB}{ab}$ sẽ tạo ra giao tử mang Ab = 0,25.

+ Cặp Dd sẽ tạo ra giao tử mang d = 0,5.

→ Xác suất tạo ra giao tử Abd từ các tế bào giảm phân có hoán vị gen là 0,25.0,5 = 0,125.

→ Có 40 tế bào giảm phân xảy ra hoán vị gen thì sẽ tạo ra 40.4.0,125 = 20 giao tử Abd.

→ Tỉ lệ giao tử Abd nguồn gốc từ các tế bào giảm phân xảy ra hoán vị gen trong tổng số giao tử là $\frac{20}{100x4}=25\%$

Đáp án B

Ruồi thân xám, cánh dài, mắt đỏ (A-B-D-) = 52,5%

→ A-B- = $\frac{52,5\%}{0,75}=0,7$
→ 

Đáp án C

(1) Đúng. Dựa vào dữ kiện của đề → Màu sắc lông chỉ được biểu hiện khi tế bào có alen C.

→ B-C- : lông đen; bbC-: lông nâu; B-cc,bbcc: lông trắng.

(2) Đúng. Xét phép lai BbCc x bbCc

→ Tỉ lệ lông đen : lông nâu hay B-C-: bbC- = (0,5.0,75) : (0,5.0,75) = 1:1.

(3) Sai. Tỉ lệ cá thể lông đen ở đời con là 0,5.0,75 = 37,5%.

(4) Đúng. Tỉ lệ cá thể lông trắng ở đời con là: B-cc + bbcc = 1 - 0,357×2 = 25%.

Đáp án C

Sơ đồ hóa phép lai:

          P: Hoa trắng × hoa đỏ

          F₁: 100% hoa hồng.

          F₁ lai phân tích:

          F_a: 1 hoa trắng : 1 hoa hồng.

          F_a × F_a : (1 hoa trắng : 1 hoa hồng) × (1 hoa trắng : 1 hoa hồng)

          F_b: 9 hoa trắng : 6 hoa hồng : 1 hoa đỏ.

(1) Sai. Ta nhận thấy ở F_b tuy có tỉ lệ kiểu hình là 9:6:1 rất giống với tỉ lệ tương tác bổ sung giữa hai cặp gen không alen nhưng vì ở F_a có đến 2 kiểu hình tạp giao nên loại trường hợp tương tác bổ sung này.

(2) Đúng.    P: Hoa trắng × hoa đỏ

                    F₁: 100% hoa hồng

→ Hoa hồng là kết quả của quy luật trội không hoàn toàn.

→ AA- hoa trắng, Aa- hoa hồng, aa- hoa đỏ.

Ta dễ dàng tìm ra

          F_a: 1AA : 1Aa

          F_b: (3A:1a)(3A:1a) = 9AA : 6Aa : 1aa.

(3) Đúng. F_a × F₁: (1AA:1Aa) × Aa → (3A:1a)(1A:1a) → 3AA : 4Aa : 1aa.

(4) Đúng. Vì F_b quần thể cân bằng di truyền nên nếu cho ngẫu phối thì cấu trúc di truyền vẫn không đổi.

Đáp án A

Xét riêng tỉ lệ kiểu hình từng tính trạng:

+ Thân cao : thân thấp= (4+4+1+1) : (4+4+1+1) = 1:1 Aa × aa

+ Hoa đỏ :  hoa vàng = 1:1 Bb × bb

+ Quả tròn : quả dài = 1:1 Dd × dd

Vì tỉ lệ thu được khác (1:1)(1:1)(1:1)

→ Có ít nhất 2 cặp gen di truyền liên kết.

Để xác định gen nào di truyền liên kết, ta ghép tỉ lệ kiểu hình 2 tính trạng lần lượt rồi đối chiếu với số liệu đề cho, cụ thể:

+ Xét tỉ lệ chiều cao cây + màu sắc hoa:

          Cao, đỏ : cao, vàng : thấp, đỏ : thấp, vàng = 5 : 5 : 5 : 5 = 1 : 1 : 1 : 1 khớp với tỉ lệ của AaBb × aabb.

→ Tính trạng chiều cao cây và màu sắc hoa di truyền phân li độc lập .

+ Xét tỉ lệ chiều cao cây + hình dạng quả:

          Cao, tròn : cao, dài : thấp, tròn : thấp, dài = 5 : 5 : 5 : 5 = 1 : 1 : 1 : 1 khớp với tỉ lệ của AaDd × aadd.

→ Tính trạng chiều cao cây và hình dạng quả di truyền phân li độc lập.

→ Tính trạng màu sắc hoa và hình dạng quả di truyền liên kết.

→ Tỉ lệ thân thấp, hoa vàng, quả dài ở F₂ là $aa\frac{bd}{bd}=0,05$
→
→ Đúng. F₁ tự thụ 
→ Tỉ lệ kiểu hình thân thấp, hoa vàng, quả dài ở đời con là 

(2) Sai.

     (3)Sai. F₁ tự thụ: 
→  Tỉ lệ kiểu hình thân thấp, hoa đỏ, quả dài ở đời con là  .

     (4)Sai. Tần số hoán vị gen là 20%.

Đáp án A

Với những bài chưa biết quy luật di truyền → Thường hay dựa vào câu hỏi để tìm gợi ý:

+ Nếu màu sắc hoa được di truyền bởi một gen có nhiều alen:

Đề bài cho 3 dòng hoa trắng khác nhau → Có ít nhất 3 alen riêng rẽ quy định hoa trắng và 1 alen quy định hoa xanh → Mà gen có nhiều alen thì các alen sẽ quy định kiểu hình khác nhau → Loại.

+ Nếu màu sắc được di truyền ngoài nhân → phép lai 3 cũng sẽ cho đời con toàn hoa trắng → Loại.

Dựa vào phép lai 3:

Lai hai dòng thuần hoa trắng nhưng thu được đời con toàn màu xanh → Có thể là tương tác gen. Ở thí nghiệm có 3 dòng thuần chủng hoa trắng và có cả hoa xanh (2 kiểu hình) → Là tương tác bổ sung kiểu 9:7.

Quy ước: A-B-: hoa xanh; A-bb, aaB-, aabb: hoa trắng.

          Phép lai 1: aaBB (1) × aabb (2)

          Phép lai 2: aabb (2) × AAbb (3)

          Phép lai 3: aaBB (1) × AAbb (3)

(1) Sai. Cho cây hoa xanh ở phép lai 3 lai với dòng hoa trắng (1) hoặc (2):

AaBb × aaBB → Tỉ lệ hoa xanh (A-B-) = 50%.

AaBb × AAbb → Tỉ lệ hoa xanh (A-B-) = 50%

     (2) Đúng. Cho cây hoa xanh ở phép lai 3 tự thụ phấn: AaBb × AaBb → Tỉ lệ hoa trắng chiếm $\frac{7}{16}=43,75\%$

(3) Sai.

(4) Sai. Bài này không nặng về tính toán nhưng nặng về biện luận quy luật di truyền.

Đáp án B

Đọc phả hệ ta thấy rằng bố mẹ bình thường mà sinh con gái (người số 5) bị bệnh

Alen gây bệnh là alen lặn và nằm trên NST thường. Ta quy ước alen gây bệnh N là a, alen trội bình thường là A.

Người số (7) có kiểu gen là 1AA : 2Aa ( không nên để $\frac{1}{3}AA : \frac{2}{3}Aa$ vì sẽ tính toán lâu hơn).

Ta thấy người đàn ông số (8) không mang gen bệnh T nên đề cho dữ kiện 0,2 ở trên là về bệnh N.

Người đàn ông (8) có kiểu gen là 2AA : 1Aa

Qua đó ta tìm được kiểu gen của người đàn ông số (13) là

          10AA : 7Aa (tổ hợp (2A:1a) × (5A:1a)).

Người đàn ông (13) bình thường nên kiểu gen của bệnh T sẽ là X^BY.

Suy ra kiểu gen tổng thể của người đàn ông số (13) là (10AA:7Aa)X^BY.

Giờ ta tìm kiểu gen của người phụ nữ (14), bắt đầu từ người phụ nữ (4) (vì đã biết kiểu gen là aaX^bX^b) sẽ chắc chắn cho người phụ nữ (10) giao tử aX^b, vì người phụ nữ 10 bình thường nên sẽ có kiểu gen Aa X^BX^b

Người đàn ông số (9) có kiểu gen AaX^BY.

Ta tìm được kiểu gen người phụ nữ (14): (1AA:2Aa)(1 X^BX^B:1X^BX^b)

Giờ đã có kiểu gen cặp vợ chồng (13)-(14) nên ta qua bước tính toán:

Tuy bố mẹ chưa mang chắc chắn 1 kiểu gen nhưng đề hỏi xác suất chỉ với 1 người con nên ta dùng cách tính của di truyền quần thể: Ở đây ta tách riêng từng tính trạng cho dễ tính:

+ Xác suất bị bệnh N là (10AA:7Aa) × (1AA:2Aa) → (27A:7a)(2A:1a)
→
+ Xác suất con trai bị bệnh T là: X^BY × (1 X^BX^B:1X^BX^b) → $\frac{1}{8}$X^bY
+ Xác suất con trai bị cả 2 bệnh là: $\frac{1}{8}x\frac{7}{102}=\frac{7}{816}$