Tổng hợp chuyên đề ôn thi THPTQG môn Sinh Học có lời giải chi tiết (Chuyên đề 4)

Chọn đáp án A

Chọn đáp án B

Chọn đáp án D

Cấy truyền phôi tạo ra các cá thể có kiểu gen giống nhau và giống kiểu gen của phôi ban đầu.

Chọn đáp án A

Chọn đáp án C

Nhóm linh trưởng xuất hiện ở kỉ thứ Ba của đại Tân sinh.

Chọn đáp án D

Quần thể được xem là đơn vị tiến hóa cơ sở.

« Đơn vị tiến hóa cơ sở phải thỏa mãn 3 điều kiện:

ü Có tính toàn vẹn trong không gian và thời gian.

ü Biến đổi cấu trúc di truyền qua các thế hệ. 

ü Tồn tại thực trong tự nhiên.
Loài chưa được xem là đơn vị tiến hóa cơ sở vì loài gồm nhiều quần thể có thành phần kiểu gen rất phức tạp, có hệ thống di truyền kín, nghĩa là cách li sinh sản với các loài khác, do đó, hạn chế khả năng cải biến thành phần kiểu gen của nó

Chọn đáp án C

·       Sinh vật tiêu thụ bậc 1 là động vật sử dụng thực vật làm thức ăn.

·       Sinh vật tiêu thụ bậc 2 là động vật sử dụng sinh vật tiêu thụ bậc 1 làm thức ăn.

·       Sinh vật tiêu thụ bậc 3 là động vật sử dụng sinh vật tiêu thụ bậc 2 làm thức ăn.

Trong chuỗi thức ăn trên, sâu là sinh vật tiêu thụ bậc 1, nhái là sinh vật tiêu thụ bậc 2, rắn là sinh vật tiêu thụ bậc 3, đại bàng là sinh vật tiêu thụ bậc 4.

Chọn đáp án D

NADPH được tạo ra từ pha sáng của quang hợp, do phản ứng $NAD{P}^{+}$ liên kết với $H^{+}$và e. NADPH được tạo ra ở pha sáng và chuyển sang cho pha tối để cung cấp $H^{+}$ và e cho quá trình đồng hoá chất hữu cơ của pha tối.

Chọn đáp án B

Hô hấp ở động vật gồm 2 giai đoạn:

Hô hấp diễn ra trong mỗi tế bào là quá trình phân giải các chất sinh ra năng lượng trong quá trình này cần sử dụng $O_2$  và tạo sản phẩm CO₂ gọi là hô hấp nội bào.

Hô hấp diễn ra ngoài tế bào tại cơ quan trao đổi khí giữa cơ thể và môi trường, tại đây $O_2$được lấy từ môi trường ngoài vào và CO₂ cũng được thải ra môi trường nhờ sự khuếch tán qua bề mặt trao đổi khí (do có sự chênh lệch phân áp $O_2$ và CO₂ giữa bên trong và bên ngoài cơ quan trao đổi khí) gọi là hô hấp ngoại bào.

$\to$A sai vì cơ thể không lấy CO₂.

$\to$C sai vì cơ thể không lấy CO₂ để tạo ra năng lượng.

$\to$D sai vì cơ thể không sử dụng CO₂ để oxy hóa các chất.

Chọn đáp án D

Các gen cấu trúc Z, Y, A có chung một vùng điều hòa nên số lần phiên mã của các gen này bằng nhau. Vậy gen Z phiên mã 20 lần thì gen Y và gen A cũng phiên mã 20 lần $\to$ phát biểu B sai và phát biểu D đúng.

Gen Z và gen điều hòa cùng thuộc 1 NST nên số lần nhân đôi của các gen Z, Y, A và gen điều hòa là giống nhau $\to$ phát biểu C sai.

Chọn đáp án B

Có 2 phát biểu đúng là các phát biểu II, III. Còn lại:

·       Phát biểu I sai vì có thể đoạn bị mất gen là đoạn mang những gen quy định các tính trạng không tốt. Trong trường hợp này thì mất đoạn có thể có lợi cho thể đột biến.

Phát biểu IV sai vì đột biến đảo đoạn làm thay đổi trình tự gen trên NST $\to$ có thể gây hại cho thể đột biến.

Chọn đáp án D

$F_1$ gồm 4 loại kiểu hình $\to$ P dị hợp 2 cặp gen.

$F_1$ có 21% số cây thân cao, quả chua (A-bb) $\to$ ab/ab có tỉ lệ là 0,25 - 0,21 = 0,04.

·       Vì ab/ab = 0,04 nên giao tử ab = 0,2  HVG = 40% $\to$ A sai.

·       Kiểu hình thân thấp, quả ngọt (aaB-) chỉ có 2 kiểu gen quy định $\to$ B sai.

·       Kiểu hình dị hợp về 1 cặp gen gồm có 4 kiểu gen. Vì dị hợp về gen A thì có 2 kiểu gen; dị hợp về gen B thì có 2 kiểu gen $\to$ Có 4 kiểu gen dị hợp về một trong 2 cặp gen $\to$ C sai.

Trong số các cây thân cao, quả ngọt ở $F_1$, số cây có kiểu gen dị hợp tử về cả 2 cặp gen có tỉ lệ =$\frac{0,5+4x0,04-2\sqrt{0,04}}{0,5+0,04}=\frac{0,26}{0,54}=\frac{13}{27}\to$D đúng.

Chọn đáp án B
 Vì di - nhập gen bao gồm phát tán giao tử và phát tán cá thể. Do đó, phát tán hạt phấn từ quần thể này sang quần thể khác chính là phát tán giao tử
A, C sai vì di nhập gen có thể làm tăng hoặc giảm tần số alen của quần thể không theo hướng nào.

D sai vì di nhập gen làm thay đổi cả tần số alen và thành phần kiểu gen của quần thể.

Chọn đáp án B

Chỉ có phát biểu IV đúng. Còn lại, các phát biểu:
 I sai vì tỉ lệ giới tính có thể thay đổi do tỉ lệ tử vong không đồng đều giữa các cá thể đực và cái, cá thể cái trong mùa sinh sản chết nhiều hơn cá thể đực. Hoặc có thể thay đổi do nhiệt độ môi trường sống, do chất lượng dinh dưỡng tích lũy trong cơ thể..
II sai vì ví dụ: gà, hươu, nai có số lượng cá thể cái nhiều hơn cá thể đực gấp 2 hoặc 3 lần, đôi khi tới 10 lần.
III sai vì gà, hươu, nai có số lượng cá thể cái nhiều hơn cá thể đực gấp 2 hoặc 3 lần, đôi khi tới 10 lần.
IV đúng. Vì tỉ lệ giới tính sẽ ảnh hưởng đến tỉ lệ gặp gỡ giữa con đực, con cái trong quần thể. Cho nên ảnh hưởng đến tỉ lệ sinh sản của quần thể.

Chọn đáp án B
A sai vì rừng mưa nhiệt đới có độ đa dạng cao hơn thảo nguyên nên lưới thức ăn của quần xã rừng mưa nhiệt đới phức tạp hơn (có nhiều chuỗi thức ăn; có nhiều mắt xích chung).
B đúng vì quần xã đỉnh cực có độ đa dạng cao về thành phần loài. Do đó lưới thức ăn phức tạp.
C sai vì quần xã càng đa dạng thì càng có nhiều loài, do đó lưới thức ăn càng đa dạng.
D sai vì quần xã vùng ôn đới có độ đa dạng về loài thấp hơn quần xã vùng nhiệt đới.

Chọn đáp án A

Tỉ lệ % số nuclêôtit loại G của gen là $G_{gen}=X_{gen}=\frac{\%G_1+\%G_2}{2}=\frac{18\%+12\%}{2}=15\%$
Tỉ lệ % số nuclêôtit loại T của gen là $T_{gen}=A_{gen}=50\%-15\%=35\%$

Chọn đáp án C

Quần thể tự thụ phấn nghiêm ngặt: P: 0,2AA : 0,4Aa : 0,4aa

$\to F_1\left(0,2+0,4.\frac{1-{\displaystyle \frac{1}{2}}}{2}\right)AA:\frac{0,4}{2}Aa:\left(0,4+0,4x\frac{1}{4}\right)aa$ hay $F_1:0,33AA:0,2Aa:0,5aa$

Xét các phát biểu của đề bài: 
I đúng. Ở tuổi sau sinh sản của thế hệ $F_1$, cấu trúc quần thể là:

          0,3AA : 0,2Aa hay 0,6AA : 0,4Aa = 3/5AA : 2/5Aa $\to$ cây Aa chiếm tỉ lệ 2/5.

II đúng. Giai đoạn mới nảy mầm của thế hệ $F_2$ quần thể chưa có sự chọn lọc nên kiểu gen aa là $0,4\frac{1-{\displaystyle \frac{1}{2}}}{2}=0,1=\frac{1}{10}$
III sai. Cấu trúc di truyền ở giai đoạn nảy mầm $F_2$:0,7AA : 0,2Aa : 0,1aa. Cấu trúc đi truyền ở tuổi sau sinh sản: 
$F_2$:0,7AA:0,2Aa$\to$7/9AA:2/9Aa

                    Cấu trúc di truyền ở giai đoạn nảy mầm $F_3:\left(1-\frac{1}{9}-\frac{1}{18}\right)AA:\frac{1}{9}Aa:\frac{2}{9}x\frac{1-{\displaystyle \frac{1}{2}}}{2}aa$
Hay $\frac{15}{18}AA:\frac{2}{18}Aa:\frac{1}{18}aa\to$Tần số alen a ở giai đoạn nảy mầm $F_3:\frac{1}{18}+\left(\frac{2}{18}:2\right)=\frac{1}{9}$
 IV đúng. Cấu trúc di truyền ở tuổi sau sinh sản $F_3$: 15/17AA : 2/17Aa $\to$ kiểu gen AA chiếm tỉ lệ 15/17.

Chọn đáp án B

F Giải thích: theo bài ra, ta có:

A-B- quy định hoa vàng;           A-bb quy định hoa đỏ;

aaB- quy định hoa xanh;            Aabb quy định hoa trắng.

·       Cây dị hợp 2 cặp gen (AaBb) tự thụ phấn thì đời con sẽ có 4 loại kiểu hình với tỉ lệ 9:3:3:1. Cây dị hợp về 2 cặp gen (AaBb) lai với cây hoa trắng (lai phân tích) thì đời con sẽ có 4 loại kiểu hình với tỉ lệ 1:1:1:1.

·       Cây hoa đỏ (AAbb hoặc Aabb) giao phấn với cây hoa xanh (aaBB hoặc aaBb) thì có thể thu được đời con có 4 loại kiểu gen, 4 loại kiểu hình với tỉ lệ 1:1:1:1.

·       Hai cây hoa đỏ có kiểu gen khác nhau lai với nhau thì sơ đồ lai là AAbb x Aabb. Do vậy, đời con luôn có 100% cá thể hoa đỏ.

·       Cây hoa vàng (có kiểu gen A-B-) lai với cây hoa trắng (aabb) thì đời con có thể có các trường hợp:

ü AABB x aabb, sẽ thu được đời con có 100% hoa vàng:

ü AABb x aabb, sẽ thu được đời con có 50% hoa đỏ : 50% hoa vàng;

ü AaBB x aabb, sẽ thu được đời con có 50% hoa xanh : 50% hoa vàng:

ü AaBb x aabb, sẽ thu được đời con có 25% hoa vàng : 25% hoa đỏ : 25% hoa xanh : 25% hoa trắng.

Chọn đáp án B

A: thân cao, a: thân thấp.           B: hoa đỏ, b: hoa trắng

·       Aabb x aabb thì đời con có 1Aabb (cao, hoa trắng) và 1 aabb (thấp, hoa trắng) $\to$ I đúng.

Nếu đời $F_1$ có 4 loại kiểu hình thì chứng tỏ P có 2 cặp gen dị hợp AaBb x AaBB. $F_1$ có 9 loại kiểu gen $\to$ II đúng.
Cho cây thân cao, hoa đỏ giao phấn với cây thân cao, hoa trắng, nếu F có thân thấp, hoa trắng thì chứng tỏ P có kiểu gen là AaBb x Aabb  $\to$$F_1$   có 6 loại kiểu gen. Vậy III đúng
·  Các cây thân thấp, hoa đỏ (aaBB, aaBb) giao phấn ngẫu nhiên. Tối đa có các loại giao tử aB, ab.

$\to$Đời con có tối đa 3 kiểu gen. Vậy IV đúng.

Chọn đáp án C

Giải thích: cách li địa lí có thể dẫn đến hình thành loài mới qua nhiều giai đoạn trung gian chuyển tiếp. Là vì cách li địa lí là điều kiện xảy ra hình thành loài bằng con đường địa lí.

Chọn đáp án C

Chỉ có phát biểu II đúng. Còn lại:

·       Phát biểu I sai vì các loài sống trong một môi trường thì thường có ổ sinh thái khác nhau để không cạnh tranh nhau, từ đó chúng có thể cùng tồn tại.

·       Phát biểu III sai vì ở vùng ôn đới có sự chênh lệch nhiệt độ cao hơn so với vùng nhiệt đới nên giới hạn sinh thái về nhiệt độ của các loài sống ở vùng nhiệt đới thường hẹp hơn các loài sống ở vùng ôn đới.

Phát biểu IV sai vì loài có giới hạn sinh thái rộng về nhiều nhân tố thì thường có vùng phân bố rộng.

Chọn đáp án B

Có 3 phát biểu đúng, đó là I, II và III.

Còn lại, phát biểu IV sai vì chu trình sinh địa hóa thường gắn liền với sự lắng đọng một phần vật chất vào lòng Trái Đất.

Chọn đáp án D

Có 3 phát biểu đúng là các phát biểu II, III, IV. Giải thích:

Phát biểu I sai vì chuỗi thức ăn dài nhất có 5 bậc dỉnh dưỡng là các chuỗi
$$\begin{gathered} +A\to B\to E\to C\to D \\ +A\to B\to E\to H\to D \\ +A\to G\to E\to C\to D \\ +A\to G\to E\to H\to D \end{gathered}$$
 Phát biểu II đúng vì ngoài 4 chuỗi thức ăn như ở phần I, còn có 7 chuỗi:  
$$\begin{gathered} +A\to B\to E\to D \\ +A\to E\to C\to D \\ +A\to B\to C\to D \\ +A\to E\to H\to D \\ +A\to G\to H\to D \\ +A\to E\to D \\ +A\to G\to E\to D \end{gathered}$$
Phát biểu III đúng vì A là đầu mối của tất cả các chuỗi thức ăn, thường là các sinh vật sản xuất

$\to$ Loại bỏ A thì tất cả các loài còn lại đều giảm số lượng cá thể.

Phát biểu IV đúng vì theo quy luật khuếch đại sinh học thì sinh vật ở càng xa sinh vật sản xuất thì mức độ nhiễm độc càng cao.

Chọn đáp án B

Chỉ có 2 phát biểu đúng, đó là II và III. Giải thích:

·       Phát biểu I sai vì nếu là đột biến mắt cặp thì alen đột biến ít hơn alen A 2 nuclêôtit. Vì gen có cấu trúc mạch kép nên không bao giờ đột biến lại mất 1 nuclêôtit.

·       Phát biểu II đúng vì nếu là đột biến thêm 1 cặp G-X thì alen a sẽ tăng thêm 3 liên kết hiđro.

·       Phát biểu III đúng vì nếu đột biến làm xuất hiện bộ ba kết thúc ở vị trí cách bộ ba mở đầu 10 bộ ba thì chuỗi pôlipeptit chỉ có 10 axit amin.

Phát biểu IV sai vì đột biến mất cặp hoặc thay thế một cặp nuclêôtit cũng có thể làm cho bộ ba kết kết trở thành bộ ba mã hóa, điều đó sẽ dẫn tới làm tăng số axit amin của chuỗi pôlipeptit $\to$ Khẳng định chắc chắn đây là đột biến thêm cặp là sai.

Chọn đáp án A

Có 2 phát biểu đúng, đó là I và IV.

Trước hết, phải xác định số nuclêôtit mỗi loại của mạch l, sau đó mới tìm các tỉ lệ theo yêu cầu của câu toán.

Gen dài 408 nm $\to$ Có tổng số 2400 nu.

$A_{gen}$ chiếm 20% $\to A=20\%x2400=480; G_{gen}=30\%x2400=720$
$T_1=200\to A_1=480-200-280; G_1=15\%x1200=180\to X_1=720-180=540$
Tỉ lệ $\frac{G_1}{A_1}=\frac{180}{280}=\frac{9}{14}\to$phát biểu I đúng
Tỉ lệ $\frac{G_1+T_1}{A_1+X_1}=\frac{180+200}{280+540}=\frac{19}{14}\to$phát biểu II sai.
Tỉ lệ $\frac{A_1+T_1}{G_1+X_1}=\frac{20\%}{30\%}=\frac{2}{3}\to$phát biểu III sai.
Tỉ lệ $\frac{T+G}{A+X}=1\to$phát biểu IV đúng.

Chọn đáp án C

Các cây $F_1$ có kiểu hình hoa đỏ, mà lại là kết quả của tứ bội hóa nên $F_1$ chắc chắn có kiểu gen: $A_{1}A-$ Mặt khác, $F_2$ sinh ra có kiểu hình hoa vàng nên trong kiểu gen $F_1$ chắc chắn có chứa $A_2\to F_1$ phải có kiểu gen  $A_1{A}_1{A}_2{A}_2$
Xét phép lai  Giao tử  

Xét các phát biểu của đề bài:

Phát biểu I sai vì loại kiểu gen chỉ có 1 alen A ($A_1{A}_1{A}_2{A}_2$) ·       chiếm tỉ lệ 8/36 = 2/9.

Các phát biểu II, IV đều sai vì $F_2$ không thu được cây nào có chứa alen $A_3$
Phát biểu III đúng vì có 4 loại kiểu gen quy định kiểu hình hoa đỏ là: $A_1{A}_1{A}_1{A}_1$;
  1 loại kiểu gen quy định hoa vàng là $A_2{A}_2{A}_2{A}_2$

Chọn đáp án C

Có 2 phát biểu đúng, đó là III và IV. Giải thích:

Số cá thể cái có kiểu hình $A-B-X^D-$chiếm tỉ lệ 33%.

$\to$ A-B- chiếm tỉ lệ 66% $\to \frac{\underline{ab}}{ab}$
$\to$Giao tử ab = 0,4 $\to$ Tần số hoán vị .=1-2x0,4=0x2II sai
Vì có hoán vị gen ở cả hai giới cho nên số kiểu gen ở đời con =10x4=40 $\to$I sai.
Số cá thể cái dị hợp 3 cặp gen chiếm tỉ lệ là (2x0,16+2x0,01)$\frac{1}{4}$=0,085 $\to$III đúng.

Số cá thể mang kiểu hình trội về 2 tính trạng chiếm tỉ lệ:$\frac{1}{4}$(2-20x0,04)=0,3 $\to$IV đúng.

Chọn đáp án C

Có 3 phát biểu đúng là I, II và IV. Giải thích:

$F_2$có tỉ lệ 9 đỏ : 6 hồng : 1 trắng $\to$ Tính trạng di truyền theo quy luật tương tác bổ sung.

« Quy ước:

A-B- quy định hoa đỏ; A-bb hoặc aaB- quy định hoa hồng: aabb quy định hoa trắng.

Vì $F_2$ có tỉ lệ 9: 6 : 1 $\to$$F_2$  có 9 kiểu gen, trong đó có 4 kiểu gen quy định hoa đỏ, 4 kiểu gen quy định hoa hồng, 1 kiểu gen quy định hoa trắng $\to$ phát biểu I đúng.  

·    Nếu cây hoa hồng đem lai là Aabb x aaBb thì đời con có tỉ lệ 1 đỏ : 2 hồng : 1 trắng $\to$ phát biểu II đúng.

·    Phát biểu III sai vì cây hoa đỏ có thể có kiểu gen AABB hoặc AABb hoặc AaBB hoặc AaBb. Một trong 4 cây này tự thụ phấn thì đời con chỉ có thể có tỉ lệ kiểu hình là:

Ø AABB tự thụ phấn sinh ra đời con có 100% cây hoa đỏ.

Ø AABb tự thụ phần sinh ra đời con có tỉ lệ: 3 cây hoa đỏ : 1 cây hoa hồng.

Ø AaBB tự thụ phấn sinh ra đời con có tỉ lệ: 3 cây hoa đỏ : 1 cây hoa hông.

Ø AaBb tự thụ phần sinh ra đời con có tỉ lệ: 9 cây hoa đỏ : 6 cây hoa hồng : 1 cây hoa trắng.

·    Cây hoa hồng F; gồm có các kiểu gen 1Aabb, 2Aabb, 1aaBB, 2aaBb

 Cây thuần chủng chiếm tỉ lệ =(1+1):(1+2+1+2)=1/3 phát biểu IV đúng.

Chọn đáp án B

Có 3 phát biểu đúng, đó là I, III và IV.

P: cây cao, quả ngọt tự thụ phấn

$F_1$ có 4 loại KH. Để tạo ra được 4 loại KH thì cây P phải có kiểu gen dị hợp về 2 cặp gen.

Theo bài ra, kiểu hình thân thấp, quả chua = 4% $\to$Kiểu gen $\frac{ab}{ab}=0,4$
Mà hoán vị gen ở cả 2 giới với tần số như nhau, cây tự thụ phấn $\to ab=0,2$
Tần số hoán vị = 40% $\to$ phát biểu II sai. 
I và III đúng vì P dị hợp 2 cặp gen và có hoán vị ở cả hai giới cho nên đời $F_1$ có 10 kiểu gen.
IV đúng vì cây thân cao, quả ngọt thuần chủng có tỉ lệ $=\frac{0,04}{0,5+0,04}=\frac{2}{27}$

Chọn đáp án C

Có 3 phát biểu đúng, đó là II, III và IV.

Vì quần thể ngẫu phối nên $F_2$ đạt cân bằng di truyền  $\to$Tần số $a=\sqrt{\frac{9}{9+16}}=0,6\to$·       I sai.

Tần số a= 0,6. Mà ở P có 40% cây aa $\to$ Cây Aa có tỉ lệ =2x(0,6-0,4)=0,4

Tỉ lệ kiểu gen ở P là 0,2AA : 0,4Aa : 0,4aa $\to$ Cá thể thuần chủng chiếm 60% $\to$ II đúng.

Nếu P tự thụ phấn thì ở $F_2$ cây hoa trắng (aa) chiến tỉ lệ  $=\frac{0,4-0,1}{2}+0,4=0,55=\frac{11}{20}$
$\to$Ở $F_2$,cây hoa đỏ chiếm tỉ lệ =1-11/20=9/20  $\to$phát biểu III đúng. 

·       Vì $F_2$ cân bằng di truyền và tần số a = 0,6 nên tỉ lệ KG của $F_2$ là 0,16AA :0,48Aa : 0,36aa.
$\to$$F_2$ tự thụ phấn thì đến $F_4$ có tỉ lệ kiểu gen  $aa=\frac{0,48-0,12}{2}+0,36=0,54=\frac{27}{50}$
$\to$Ở $F_4$, cây hoa đỏ chiếm tỉ lệ $1-\frac{27}{50}=\frac{23}{50}$ $\to$Tỉ lệ KH là 23 đỏ : 27 trắng $\to$ IV đúng.

Chọn đáp án B

Có 2 phát biểu đúng, đó là I và II.

·       Bệnh H do gen lặn quy định và không liên kết giới tính. Vì cặp 1-2 không bị bệnh H nhưng sinh con gái số 7 bị bệnh H  A quy định không bị bệnh H, a quy định bị bệnh H.

·       Vì cặp 1-2 không bị bệnh G nhưng sinh con số 8 bị bệnh G nên bệnh G do gen lặn quy định. Mặt khác, người bố số 4 không bị bệnh G nhưng lại sinh con gái số 10 bị bệnh G $\to$ Bệnh G không liên kết giới tính. Quy ước: B quy định không bị bệnh G; b quy định bị bệnh G.

·       Biết được kiểu gen của 6 người, đó là: số 1 (AaBb), 2 (AaBb), 3 (Aabb), 4 (aaBb), 9 (AaBb), 10 (Aabb) $\to$ còn 4 người chưa biết được kiểu gen, đó là 5, 6, 7, 8 $\to$ I đúng.

·       Người số 2 và người số 9 đều có kiểu gen AaBb $\to$ II đúng.

·       Người số 8 có kiểu gen (1/3Aabb : 2/3Aabb); người số 9 có kiểu gen AaBb

 Xác suất sinh con không bị bệnh của cặp 8-9 là (1-1/6)x(1/2)=5/12$\to$III sai.

·       Cặp 8-9 sinh con bị bệnh H với xác suất = 2/3 x 1/4 = 1/6
Sinh con bị bệnh G với xác suất = 1/2 $\to$ IV sai.