Tổng hợp chuyên đề ôn thi THPTQG môn Sinh Học có lời giải chi tiết (Chuyên đề 10)

Chọn đáp án B

-A sai. Bb và Dd cùng nằm trên 1 cặp NST nên di truyền liên kết với nhau.

-B đúng. Do cặp Aa nằm trên 1 cặp nhiễm sắc thể khác với các gen còn lại.

-C sai. Hai cặp gen này nằm trên 2 cặp NST khác nhau.
-D sai. Loài này có 2 nhóm gen liên kiết và 2 cặp nhiễm sắc thể phân li độc lập nên 2n.

Chọn đáp án A

Khi thế hệ xuất phát của quần thể có tần số alen của đực khác cái thì sau hai thế hệ nhẫu phối, quần thể đạt trạng thái cân bằng di truyền. Lúc cân bằng, tần số alen bằng trung bình cộng tần số của hai giới.

-Tần số alen thế hệ xuất phát:

+ Ở đực: $B=0,32+0,28=0,6\to b=0,4$
+ Ở cái: $B=0,18+0,18=0,34\to b=0,66$
-Tần số alen lúc cân bằng di truyền (từ F₂ trở đi): $B=(0,6+0,34):2=0,47\to b=0,53$

Chọn đáp án C

Do cây AabbDd chỉ có 1 cặp gen dị hợp nên có 2 loại giao tử.

   → Nuôi cấy hạt phấn của cây AabbDd sẽ thu được 2 dòng thuần.

Chọn đáp án D

Xét các phát biểu của đề bài:

-A sai vì thường biến không được coi là nguyên liệu của quá trình tiến hóa.

-B sai vì ngay cả khi môi trường sống không thay đổi thì quần thể vẫn chịu tác động của chọn lọc tự nhiên.

-C sai vì điều kiện địa lý chỉ là nguyên nhấn gián tiếp dẫn đến sự sai khác trên cơ thể sinh vật dẫn đến hình thành loài mới, nguyên nhân trực tiếp là các nhân tố tiến hóa. Do vậy khi không có tác động của các nhân tố tiến hóa thì không dẫn đến sự hình thành loài mới.

Chọn đáp án A

Trong quá trình phát sinh và phát triển sự sống trên Trái Đất, dương xỉ phát triển mạnh ở kỉ Cacbon.

Chọn đáp án C

Quan hệ có hại cho các cá thể cùng loài thì đấy là cạnh tranh cùng loài.

Chọn đáp án B

Một số loài chim thường đậu trên lưng và nhặt các loài kí sinh trên cơ thể động vật móng guốc làm thức ăn. Mối quan hệ giữa chim nhỏ và động vật móng guốc nói trên thuộc mối quan hệ hợp tác do ở mối quan hệ này cả 2 loài cùng có lợi và không bắt buộc.

Chọn đáp án C

-A sai. Vì quang hợp là quá trình tổng hợp các chất hữu cơ từ các chất vô cơ dưới tác dụng của ánh sáng.

-B sai. Vì ở tế bào rễ không xảy ra quang hợp.

-C đúng. Vì quá trình quang hợp diễn ra theo 2 pha.
-D sai. Vì quang hợp phụ thuộc vào nhiệt độ môi trường.

Chọn đáp án B

Chỉ có 2 phát biểu đúng là II, IV.

-I sai vì ở thú chỉ có hệ tuần hoàn kín
-III sai vì máu ở tâm thất phải là màu đỏ thẫm và giàu CO₂ →Động mạch chủ →Mao mạch mới thực hiện trao đổi khí thì lúc này máu mới là màu đỏ tươi và giàu O₂

Chọn đáp án D

Tỉ lệ: A/G=2/3→A=20% và G=30%.

Chọn đáp án D

Có 2 phát biểu đúng là các phát biểu IV, V.

-I sai vì tính thoái hóa của mã di truyền là hiện tượng nhiều bộ ba cùng mã hóa cho 1 axit main.

-II sai.
-III sai vì tính phổ biến của mã di truyền là các loài sinh vật đều sử dụng chung bộ mã di truyền (trừ một vài ngoại lệ).

Chọn đáp án B

Các phát biểu I, III đúng.

-II sai vì các cặp gen nằm ở vị trí càng xa nhau thì tần số hoán vị gen càng cao.

-IV sai vì số nhóm gen liên kết thường bằng số NST đơn có trong tế bào sinh dưỡng của loài. Tuy nhiên, ở một số giới dị giao, ví dụ ruồi giấm đực có bộ NST 2n =8, bộ NST giới tính là XY thì số nhóm gen liên kết là 4+1=5 nhóm gen liên kết.

Chọn đáp án C

Phát biểu I, II, IV đúng.
Còn lại III sai vì điều kiện địa lí là nguyên nhân gián tiếp gây ra những biến đổi tương ứng trên cơ thể sinh vật. Nguyên nhân trực tiếp gây ra những biến đổi này là các nhân tố tiến hóa.

Chọn đáp án C

Phát biểu I, II, IV đúng.

Còn lại III sai vì kích thước quần thể thường không được ổn định, chúng thay đổi tùy theo thời gian, yếu tố môi trường.

Chọn đáp án D

Cả 4 phát biểu đều đúng.

I đúng. Ví dụ bố mẹ có kiểu gen là: A₁A₃ x A₂A₄. Thì đời con có 4 loại kiểu gen là: 1A₁A_{2 :} 1A₁A_{4 :} 1A₂A₃ : 1A₃A_4. Và có 3 loại kiểu hình là : lông đen (1A₁A_{2 :} 1A₁A₄); Lông xám (1A₂A₃); Lông vàng (1A₃A₄).

II đúng. Ví dụ khi bố mẹ có kiểu gen là: A₁A₁ x A₃A₃. Thì đời con có 1 loại kiểu gen là: A₁A₃ và có 1 loại kiểu hình.

III đúng. Vì nếu cá thể lông đen có kiểu gen là A₁A₄ thì khi lai với cá thể lông trắng (A₄A₄) thì sẽ thu được đời con có tỉ lệ 1A₁A₄ : 1A₄A₄.

IV đúng. Vì nếu cá thể lông xám có kiểu gen là A₂A₄ và cá thể lông vàng có kiểu gen là A₃A₄ thì khi lai với nhau (A₂A₄ x A₃A₄) thì sẽ thu được đời con có tỉ lệ 1A₂A₃ : 1A₂A₄ : 1A₃A₄ : 1A₄A₄→ Có tỉ lệ kiểu hình là 2 cá thể lông xám : 1 cá thể lông vàng : 1 cá thể lông trắng.

Chọn đáp án C

Trong các khu sinh học trên: Rừng mưa nhiệt đới có bộ đa dạng sinh học cao nhất. Đồng rêu hàn đới có độ đa dạng sinh học thấp nhất.

Chọn đáp án D

Cả 4 phát biểu điều đúng.

I đúng vì alen a dài hơn alen A 0,34 nm →Thêm một cặp nuclêôtit.

II đúng vì nếu alen A có 3720 liên kết hidro thì chúng đột biến điểm làm tăng 1 liên kết hidro →đột biến thay thế cặp A-T bằng cặp G-X.

III đúng vì alen a có 3721 liên kết hidro và có 779 T thì suy ra có 721 số nuclêôtit loại G →tổng số nuclêôtit của alen a là 3000→Alen a có chiều dài 510 nm.

IV đúng vì alen a có 3721 liên kết hidro và có 721 X thì suy ra có 779 số nuclêôtit loại A → Tổng số nuclêôtit của alen a là 3000→ Alen A và alen a có tổng số nuclêôtit bằng nhau → Đây là đột biến thay thế một cặp nuclêôtit.

Chọn đáp án D

Vì kểu gen BBbDDd là của cây tam bội. Cây tam bộ thường không có khả năng sinh sản hữu tính nên không hạt.

Chọn đáp án B

Có 3 phát biểu đúng đó là I, II,III, IV.

I đúng vì F₁ có kiểu hình lặn về cả 3 tính trạng chiếm tỉ lệ 2,25%.

→ Kiểu gen $\frac{ab}{ab}$ có tỉ lệ là 2,25% + 1/4 =9%=0,09 → Giao từ ab có tỉ lệ $\sqrt{0,09}=0,3$

→ Tần số hoán vị là 1 – 2 x 0,3 = 0,4 = 40%.

II đúng vì có hoán vị gen cho nên  $\frac{AB}{ab}x\frac{AB}{ab}$cho đời con có 10 kiểu gen, 4 kiểu hình. Và Dd x Dd cho đời con có 3 kiểu gen, 2 kiểu hình.

→ Số kiểu gen = 10 x 3 = 30. Số loại kiểu hình = 4 x 2 = 8 kiểu hình.

III đúng vì kiểu hình mang 1 tính trạng trội và 2 tính trạng lặn gồm có A-bbdd; aaB-dd;aabbD- có tỉ lệ là $\left(0,25-0,09\right) x \frac{1}{4}+\left(0,25-0,09\right) x \frac{1}{4}+0,09 x \frac{3}{4}=0,1475=14,75\%$
IV đúng vì xác suất thuần chủng là $\frac{{\displaystyle \frac{AB}{AB}}DD}{A-B-D}=\frac{0,09 x 0,25}{(0,5+0,9)x0,75}=\frac{3}{59}$ 

Chọn đáp án C

Có 3 phát biểu đúng đó là I, II, và III

Tỉ lệ kiểu hình ở đời con là 56,25% cây thân cao: 43,75% cây thân thấp = 9 : 7 (9M : 7N).

Tính trạng di truyền theo quy luật tương tác bổ sung.

I. Cây thân cao F₂ có 4 kiểu gen là 1AABB, 2AABb, 2AaBB, 4AaBb.

→ Cây thuần chủng chiếm tỉ lệ là 1/9 → Đúng.

II. Cây thân thấp ở F₂₌ có 5 kiểu gen với hệ số là: 1AAbb, 2Aabb, 1aaBB, 2aaBb, 1aabb.

→ Cây thuẩn chủng gồm 1AAbb + 1aaBB + 1aabb chiếm tỉ lệ 3/7 → Đúng.

III. Cây thân cao không thuần chủng có 3 kiểu gen với hệ số là 2AABb, 2AaBB, 4AaBb.

→ Tỉ lệ thân cao không thuần chủng trong số thân cao =8/9

→ Ở F₂, cây thân cao không thuần chủng chiếm tỉ lệ = 8/16=1/2→ Đúng.

IV. Ở đời F₂, cây thân cao thuần chủng chiếm tỉ lệ lớn nhất → Sai. Cây thân cao thuần chủng có 4 gen trội không phải chiếm tỉ lệ lớn nhất vì có 4 alen trội.

Chọn đáp án C

Các phát biểu I, II, III đúng.

IV sai vì các yếu tố ngẫu nhiên làm biến đổi tần số alen của quần thể một cách ngẫu nhiên. Yếu tố ngẫu nhiên có thể làm một alen có lợi cũng bị mất đi trong quân thể.

V sai vì yếu tố ngẫu nhiên có thể làm thay đổi tần số alen một cách đột ngột và không theo hướng xác định. Nhưng chọn lọc tự nhiên thì làm thay đổi tần số alen theo một hướng xác định.

Chọn đáp án B

Các phát biểu II, III đúng

I sai vì trong cùng một quần thể, cạnh tranh chỉ xảy ra khi mật độ cá thể quá cao, nguồn thức ăn khan hiếm,…..

IV sai. Canh tranh cùng loài làm giảm tỉ lệ sinh sản, tăng tỉ lệ tử vong tuy nhiên khi mật độ cá thể trong quần thể phù hợp với sức chứa của môi trường thì quần thể lại có cơ chế điều chỉnh phù hợp chứ không làm giảm kích thước quần thế xuống dưới mức tối thiểu.

Chọn đáp án A

Chỉ có phát biểu I đúng. Giải thích:
Dựa vào mô tả nói trên, chúng ta vẽ được lưới thức ăn: 

I đúng vì chuỗi thức ăn dài nhất là chuỗi:

Cây → Côn trung cánh cứng → Chim sâu → Chin ăn thịt cỡ lỡn (có 4 mắt xích).

II sai vì khi động vật ăn rễ cây giảm số lượng thì rắn và thú ăn thịt sẽ thiếu thức ăn nghiêm trọng, khi đó chúng cạnh  tranh gay gắt hơn. Còn chim ăn thịt cỡ lớn sử dụng nhiều nguồn thức ăn, cho nên thiếu động vật ăn rễ cây thì không ảnh hướng lớn đến nó.

III sai vì chim ăn thịt cỡ lớn có thể là bậc dinh dưỡng cấp 3 hoặc cấp 4.

IV sai vì các loài sâu đục thân, sâu hại quả, động vật ăn rễ cây và côn trùng cánh cứng đều sử dụng cây làm thức nhưng có sự phân hóa ổ sinh thái (mỗi loài ăn một bộ phận khác nhau của cây).

Chọn đáp án D

Có 2 phát biểu đúng đó là I và III.

I đúng vì chuỗi dài nhất là A, D, C, G, E, I, M.

II sai vì hai loài cạnh tranh nếu cùng sử dụng chung một nguồn thức ăn. Hai loài C và E không sử dụng chung nguồn thức ăn nên không cạnh tranh nhau.

III đúng vì loài A là bậc dinh dưỡng đầu tiên nên tất cả các chuỗi thức ăn đều có loài A và tổng sinh khối của nó là lớn nhất.
IV sai vì loài C là vật ăn thịt còn loài D là con mồi. Cho nên nếu loài C bị tuyệt diệt thì loài D sẽ tăng số lượng.

Chọn đáp án B

Mạch gốc của gen A có 3'GXA TAA GGG XXA AGG5’.

→ Đoạn phân tử mARN là 5’XGU AUU XXX GGU UXX3’.

A đúng.

B sai. Nếu gen A bị đột biến thêm cặp G-X ngay trước cặp A-T ở vị trí thứ 12 (tức là giữa 11 và 12) thì đoạn mARN được tổng hợp từ đoạn gen nói trên thay đổi thành phần nuclêôtit tại cả codon thứ 4 và codon thứ 5.

C đúng. Vì đoạn gen A chưa vị đột biến quy định tổng hợp đoan mARN có trình tự các bộ ba 5’XGU AUU XXX GGU UXX3’ quy định tổng hợp chuỗi pôlipeptit có trình tự các axit main Arg-Ile-Pro-Gly-Ser.

D đúng. Vì nếu gen A bị đột biến thay thế cặp A-T ở vị trí số 5 thành X-G làm cho codon AUU biến thành bộ ba mở đầu AGU có phức hợp axita min –tARN tham gia dịch mã là Met-tARN.

Chọn đáp án C

Phát biểu đúng là I, II,III.

Phát biểu IV sai vì đột biến đa bội chẵn thuộc đột biến số lượng NST mà đột biến số lượng NST không làm thay đổi lượng gen có trên một nhiễm sắc thể.

Chọn đáp án D

I đúng. Đực F₁ lai phân tích thu được F_a có kiểu hình phân li theo tỉ lệ:

2 con đực cánh trắng : 1 con cái cánh đen : 1 con cái cánh trắng.

→ Tính trạng di truyền theo quy luật tương tác bổ sung và liên kết giới tính.

- Quy ước gen:

A-B-: quy định cánh đen; A-bb;aaB-;aabb: đều quy định cánh trắng.

Vì hai cặp gen tương tác bổ sung nên chỉ có 1 cặp liên kết giới tính, có thể cặp Aa hoặc cặp Bb liên kết giới tính đều cho kết quả đúng. Ta có:

P: Cái đen thuần chủng $\left(AA{X}^B{X}^B\right)$ x Đực trắng thuần chủng $\left(aa{X}^{b}Y\right)$
→ F₁  có kiểu gen $Aa{X}^B{X}^b, Aa{X}^{B}Y$
Cho F₁ lai với nhau: $Aa{X}^B{X}^{b }x Aa{X}^{B}Y$
F₂ có : 

→ Tỉ  lệ kiểu hình là 6 con cái cánh đen : 3 con đực cánh đen : 2 con cái cánh trắng: 5 con đực cánh trắng.

II đúng. Trong số con cánh trắng ở F₂, số con đực chiếm tỉ lệ là $\frac{5}{2+5}=\frac{5}{7}$
III đúng. Trong số con cánh đen ở F₂, số con đực chiếm tỉ lệ là $\frac{3}{3+6}=\frac{1}{3}$
IV đúng. Trong số con đực ở F₂, số con cánh trắng chiếm tỉ lệ là $\frac{5}{8}$
Lưu ý: Nếu tính trạng di truyền theo quy luật tương tác bổ sung loại 9 : 7 và có 1 cặp gen nằm trên NST giới tính X thì ở phép lai $Aa{X}^B{X}^b x Aa{X}^{B}Y$ thu được đời con có:

   Trong số các cá thể có kiểu hình A-B-, cá thể đực chiếm tỉ lệ là 1/3.

   Trong số các cá thể có kiểu hình đối lập với A-B- của F₁, cá thể đực chiếm tỉ lệ là 5/7.

Chọn đáp án  D

Có 4 phát biểu đúng.

Ở bài toán này, tỉ lệ $\frac{ab}{ab}=x=3,24\%=0,0324=0,18x0,18\to$đây là giao tử hoán vị.

I đúng. Kiểu hình thân cao, chín sớm thuần chủng $\left(\frac{AB}{AB}\right)$chiếm tỉ lệ bằng kiểu gen $\frac{ab}{ab}=3,24\%$

II đúng. Kiểu hình thân tháp, chín sớm thuần chủng là $\left(\frac{aB}{aB}\right)=(0,5-0,18)x(0,5-0,18)=0,1024=10,24\%$

III đúng. Ở F₂ loai kiểu gen đồng hợp về hai cặp gen chiếm tỉ lệ là:
$4x - 2\sqrt{x} +0,5=4 x 0,0324 - 2\sqrt{0,0324}+0,5=0,2696=26,96\%$

IV đúng. Tổng số cá thể dị hợp 2 cặp gen bằng tổng số cá thể đồng hợp 26,29%.

→ Số cá thể dị hợp 1 cặp gen $=1-2 x 29\%=46,08\%$ 

Chọn đáp án B

Có 3 phát biểu đúng đó là I, II và III.

I đúng vì kí hiệu kiểu gen của cây hoa đỏ là A-bb vì vậy có 2 kiểu gen quy đinh hoa đỏ, kiểu hình quả tròn có 2 kiểu gen là DD và Dd quy định → có 2 x 2 = 4 kiểu gen.

II đúng vì tính trạng màu hoa có 2 kiểu gen Aa và Bb quy định. Hai cặp gen này phân li độc lập với nhau cho nên đời có con có số kiểu gen = 3 x 3 = 9 kiểu gen.

Hình dạng quả có 3 kiểu gen quy định DD, Dd và dd

III đúng vì cây hoa vàng chỉ có gen B mà không có gen A. Vì vậy khi cây hoa vàng, quả dài giao phấn với nhau thì đời con chỉ có cây hoa vàng, quả dài; cây hoa trắng, quả dài chứ không thể hình thành hoa đỏ, quả dài.

IV sai. Phép lai AaBbDd x AaBbDd sẽ sinh ra đời con có tỉ lệ
( 9 tím :3 đỏ : 3 vàng : 1 trắng ) x ( 3 tròn : 1 dài ) = 27: 9 : 9 : 9 : 3 : 3 : 3 : 1

Chọn đáp án B.

 Có hai phát biểu đúng, đó là I và II

Số người mang alen a = 84% → Kiểu gen AA có tỉ lệ 100% - 64% = 16%

Vì quần thể đang cân bằng di truyền và kiểu gen AA có tỉ lệ là 16% nên suy ra tần số A = 0.4.

→ Tần số a = 0.6. Do đó, tần số alen 2/3 tần số alen a → I đúng.

Kiểu gen đồng hợp có tỉ lệ = 1 – tỉ lệ kiểu gen dị hợp = 1 – 2 x 0,4 x 0,6 = 0,52 = 52% → II sai.

Quần thể có cấu trúc di truyền là 0,16AA : 0,48Aa : 0,36aa cho nên một cặp vợ chồng đều có da bình thường thì xác suất kiểu gen của cặp vợ chồng này là 1/4AA hoặc 3/4Aa → Mỗi người sẽ cho giao tử a với tỉ lệ = 3/8; giao tử A tỉ lệ = 5/8. Do đó, xác suất sinh con đầu lòng mang alen bệnh (mang alen a) là $1-{\left(\frac{5}{8}\right)}^2=1-\frac{25}{64}=\frac{39}{64}$→III đúng.
Người vợ có da bạch tạng thì kiểu gen của người vợ là aa. Người chống có da bình thường thì xác suất kiểu gen của người chông là 1/4AAA : 3/4Aa → Sinh con bị bệnh với xác suất = 3/4 x 1/2 = 3/8 → IV sai.

Chọn đáp án A

Có 2 phát biểu đúng, đó là III và IV.

Cặp vợ chồng số 6-7 đều không bị bệnh P nhưng sinh con gái số 11 bị bệnh P.

→ Bệnh P do gen lặn nằm trên NST thường quy định.

Bệnh P: A quy định bình thường                      a quy định bị bệnh

Bệnh M: M quy định bình thường                    m quy định bị bệnh

Ta có:

-Người số 4 sinh con số 8 bị bệnh P → người số 4 mang alen quy định bẹnh P → I sai.

-Người số 8 bị bệnh P nên sẽ truyền gen bệnh cho người số 13.

→ người số 13 có kiểu gen dị hợp về bệnh P → II sai.

Xác suất  sinh con của cặp 12-13:

Bệnh P: xác suất kiểu gen của người 12 là 1/3AA; 2/3Aa. Xác xuất kiểu gen của người 13 là Aa.

→Sinh con bị bệnh P có xác suất là 1/6; sinh con không bị bệnh P có xác suất là 5/6.

Bệnh M: Người số 12 có kiểu gen X^BY; người số 13 có kiểu gen ½ X^BX^B: 1/2X^BX^b

→ Xác suất sinh con bị bệnh M là 1/2 x 1/4 = 1/8 ; không bị bệnh M là 7/8.

→ Xác suất sinh con thứ 1 chỉ bị bệnh P là 7/8 x 1/6 = 7/48 → III đúng.
→ Xác suất sinh con thứ 1 là con trai chỉ bị bệnh P là 3/8 x 1/6 = 1/16