Tiếng Việt lớp 4 Tuần 3: Thương người như thể thương thân

Bạn Lương viết thư cho bạn Hồng để chia sẻ nỗi buồn khi được tin ba bạn hi sinh cứu người giữa dòng nước lũ, đồng thời để động viên bạn vượt qua nỗi đâu mất mát lớn lao ấy mà vươn lên trong học tập, cuộc sống

Hôm nay đọc báo Tiền Phong, mình rất xúc động được biết ba của Hồng đã hi sinh trong đợt lũ vừa rồi. Mình gửi bức thu này chia buồn với bạn. Mình hiểu Hồng đau đớn và thiệt thòi như thế nào khi ba Hồng đã ra đi mãi mãi.

Đó là những câu :

- "Những chắc là Hồng cũng tự hào về tấm gương dũng cảm của ba xả thân cứu người giữa dòng nước lũ ( Khơi gợi niềm tự hào về hành động của người cha dũng cảm )

- Mình tin rằng theo gương ba, Hồng sẽ vượt qua nỗi đau này. ( Khuyến khích động viên Hồng noi theo gương dũng cảm của người ba)

- Bên cạnh Hồng còn có má, có cô bác và có cả những người bạn mới như mình ( an ủi Hồng để Hồng vượt qua nỗi đau)

+ Những dòng mở bài có tác dụng ghi rõ địa điêm, thời gian viết thư, lời xưng hô chào hỏi người nhận thư

+ Những dòng kết thúc bức thư có tác dụng: nêu lời chúc, lời nhắn nhủ, hứa hẹn, kí tên và ghi rõ họ tên người viết thư

Nội dung: Bức thư bộc lộ rõ tình cảm của Lương đối với Hồng muốn chia sẻ nỗi đau buồn cùng bạn và động viên bạn vượt qua nỗi đau để vươn lên với cuộc sống

Bạn đọc em viết, em đọc bạn viết, tự kiểm tra cho nhau ( Chú ý trình bày theo thể thơ lục bát)

"Như tre mọc thẳng, con người không chịu khuất. Người xưa có câu" Trúc dầu cháy, đốt ngay vẫn thẳng". Tre là thẳng thắn, bất khuất! Ta kháng chiến, tre lại là đồng chí chiến đấu của ta, tre vốn cùng ta làm ăn, lại vì ta mà cùng ta đánh giặc."

BÌNH MINH HAY HOÀNG HÔN?

"Trong phòng triển lãm, hai người xem nói chuyện với nhau. Một người bảo:

- Ổng thử đoán xem bức tranh này vẽ cảnh bình minh hay cảnh hoàng hôn

- Tất nhiên là tranh vẽ cảnh hoàng hôn

- Vì sao ông lại khẳng định chính xác như vậy?

- Là bởi vì tôi biết họa sĩ vẽ tranh này. Nhà ông ta ở cạnh nhà tôi. Ông ta chẳng bao giờ thức dạy trước lúc bình minh.

Chỉ / còn / truyện cổ / thiết tha/

Cho / tôi / nhận mặt / ông cha / của / mình

Rất / công bằng / rất / thông minh /

Vừa / độ lượng / lại / đa tình / đa mạng /

- Từ đơn: rất, vừa, lại

- Từ phức: công bằng, thông minh, độ lượng, đa tình, đa mạng

+ 3 từ đơn : ăn, học, ngủ

+ 3 từ phức : kinh nghiệm, sạch sẽ, nhà cửa

Đặt câu như sau

- Từ đơn: "học"

Chị em đang theo học năm thứ ba Đại học Luật ở thành phố Hồ Chí Minh

- Từ phức : "nhà cửa"

Ở xóm em, nhà cửa rất khang trang.

Câu chuyện mà tôi muốn kể cho các bạn nghe sau đây có tựa đề la "Một tấm lòng vàng" được mẹ tôi kể cho tôi nghe vào tối chủ nhật tuần trước. Câu chuyện thật cảm động về một cô gái mồ côi mẹ, có một tấm lòng yêu thương người già cả, neo đơn, thật đáng trân trọng. Tên chị ấy là Quỳnh Hương, một học sinh lớp mười hai trường chuyên. Còn bà Năm Hợi, một bà lão láng giềng với chị Quỳnh Hương. Bà co ba người con, tất cả đều hy sinh trong kháng chiến Chống Mĩ. Vừa qua bà được chính phủ phong tặng danh hiệu " Bà mẹ Việt Nam anh hùng"

Năm nay, bà đã ngoài bảy mươi tuổi. Bà không có cháu chắt gì cả sống thui thủi một mình nên chị Quỳnh Hương thương bà lắm. Thường ngày chị sang giúp bà quét dọn nhà cửa, giặt giũ quần áo, đấm lưng bóp chân… cho bà những lúc trở trời hơi gió. Không ruột rà máu mủ, không họ hàng thân thích, vậy mà chị yêu quý bà Năm như bà ruột của mình. Có một lần do bận ôn thi học kì, cả hai ngày chị không sang thăm bà được. Sáng hôm đó, chị tranh thủ chạy qua với bà một tí. Đứng ngoài sân chị gọi hai ba tiếng, không thấy bà trả lời. Chị đẩy cửa bước vào, căn nhà lạnh lẽo không một tiếng động. Thấy bà nằm co ro trên giường, chị la to: "Bà! Bà ơi ! Bà làm sao thế, hở bà ? Chị vỗi giở chiếc khăn bông lên, lay gọi bà. Mãi sau mới thấy bà mở mắt nhìn chị Hương thều thào nói trong hơi thở: " Cháu đến với bà đó à! Bà thấy mệt, chóng mặt từ tối hôm qua, sáng nay muốn dạy mà không cựa được mình"

- Suột hai ngày nay, bà chưa ăn gì hở bà ? Cháu tệ quá, không biết sang giúp bà!

Rồi chị đỡ bà dạy, lấy đầu xoa bóp cho bà. Một lúc sau, bà Năm tỉnh hẳn. Chị để bà ngồi tựa vào thành giường rồi vội vã chạy ra tiệm phở mua cho bà tô cháo hành.

Đời chị Hương cũng quá ư vất vả, bất hạnh. Mồ côi mẹ từ lúc ba tuổi, chị thiếu đi tình thương bao la của người mẹ. Bố chị ở vậy, nuôi chị cho đến bây giờ. Phải chăng sống trong hoàn cảnh ấy, chị đã thấm thía cảnh cô đơn bóng chiesc của người đời mà chị đem tình thương của mình sưởi ấm cho bà Năm và cho bao nhiêu người khác cùng cảnh ngộ.

Đặt tô cháo lên bàn, chị đến bên giường nhỏ nhẹ:

- Bà ăn chút cháo cho khỏe, bà nhé!

Rồi chị đút từng muỗng cháo cho bà, chăm bà như trước đây mẹ tôi đã chăm sóc cho ngoại tôi như thế

Chao ôi! Chị Hương thật tuyệt. Chị là tấm gương là biểu tượng đẹp về lòng nhân ái, về tình yêu thương và đức hạnh mà chúng ta cần noi theo

Câu chuyện về chị Quỳnh Hương. Một tấm lòng vàng là thế đấy

Hình ảnh ông lão ăn xin thật tội nghiệp đáng thương.

Đó là một ông già lọm khọm, mắt đỏ dọc, giàn giụa nước mắt. Đôi môi tái nhợt, áo quần tả tơi thảm hại, đôi bàn tay sưng húp, bẩn thỉu.

Hành động lục tìm trong người minh xem còn có cái gì có thể cho ông lão và nắm chặt bàn tay run rẫy của ông cũng như lời nói chân thật của cậu bé, biểu hiện một tình thương bao la của cậu đối với ông lão. Cậu rất muốn chia sẻ cùng ông cụ, cảm thông với hoàn cảnh nghèo đói của ông. Nhưng cậu cũng đang rơi vào hoàn cảnh khốn khó. Tâm thì có mà lực thì không. Đúng là " lực bất tòng tâm". Cậu bé là một người có một tấm lòng nhân ái bao la.

Cậu bé không có cái gì cho ông lão về vật chất nhưng hành động và lời nói của cậu đã cho ông lão rất nhiều về tình thân. Đó là sự cảm thông, chia sẻ, thương yêu nhau của những con người cùng cảnh ngộ

Theo em, cậu bé cũng đã nhận được một lời cảm thông chia sẻ của ông lão – một yếu tố tinh thần đặc biệt của những người cùng cảnh ngộ hiểu nhau, thương nhau và sẻ chia cho nhau những bất hạnh trên đường đời

Nội dung : Ca ngợi lòng nhân ái và sự đùm bọc lẫn nhau giữa những con người cùng cảnh ngộ.

- Lời dẫn trực tiếp:

+ Còn tớ, tó sẽ nói là đang đi thì gặp ông ngoại.

+ Theo tớ tốt nhất là chúng mình nhận lỗi với bố mẹ.

- Lời dẫn gián tiếp.

+ (Cậu bé thứ nhất định nói dối là ) bị chó sói đuổi

Vua nhìn thấy những miếng trầu têm rất khéo bèn hỏi bà hàng nước:

- Cụ ơi! Những miếng trầu này ai têm đấy ạ!

Bà lão liền nói:

- Chính tôi têm đấy ạ!

Nghe bà cụ nói vậy, nhà vua vẫn không tin, gặng hỏi mãi. Lát sau bà cụ mới thú thật:

- Trầu này do con gái lão têm đây.

"Bác thợ hỏi Hòe xem cậu có thích làm thợ xây không thì cậu nói, cậu rất thích"

a) Chứa tiếng "hiền": hiền từ, hiền hậu, hiền lương, hiền khô, hiền lành, hiền nhân, hiền triết, hiền tài, hiền thục, hiền minh, hiền sĩ, hiền dịu, dịu hiền

b) Chứa tiếng "ác": ác bá, ác đức , ác nhân, ác chiến, ác độc, ác hại, ác hiểm, ác khẩu, ác liệt, ác miệng, ác ôn,…

Trong các từ đã cho tiếng nhân có nghĩa

a) Là người: nhân dân, công nhân, nhân loại, nhân tài

b) Là lòng thương người: nhân hậu, nhân ái, nhân đức, nhân từ

a) Hiền như Bụt

Hiền như đất

b) Lành như Bụt

Lành như Đất

c) Dữ như Cọp

d) Thương nhau như chị em ruột

a) "Môi hở răng lạnh": nghĩa là anh em ruột thịt, bạn bè thân thuộc chí cốt phải thương yêu thương đùm bọc che chở cho nhau. Không quan tâm bao bọc cho nhau đến một lúc nào đó sẽ không tốt cho cả hai

b) "Máu chảy ruột mềm": Nghĩa là trong anh em, người thân nếu người này gặp nạn thì người kia cảm thấy đau lòng (nếu là bạn bè chí cốt cũng cảm thấy như thế)

c) "Nhường cơm sẻ áo": Nghĩa là thương yêu giúp đỡ chia sẻ cho nhau khi gặp hoạn nạn khó khăn

d) "Lá lành đùm lá rách": Nghĩa là trong khó khăn, người có của ăn của để ; giàu có hơn cần giúp đỡ cưu mang bao bọc cho những người nghèo khó thể hiện tình nhân ái giữa người với người

Lệ Thủy, ngày ... tháng ...năm

Hải Như mến !

Vậy là chúng mình xa nhau một học kì rồi phải không Hải Như nhỉ. Cả mình và Như đều lười viết thư cho nhau. Không một lí do nào có thể biện hộ cho sự lười biếng ấy của chúng ta. Hôm gặp Bạch Kim ở cửa hàng bách hóa tổng hợp huyện, Bạch Kim chuyển lời thăm sức khỏe của Như đến mình. Thú thực mình vui lại vừa buồn. Mình định rằng đợi một thời gian nữa bắt Như phải viết thư 'xin lỗi ' lúc đó mình mới chịu hồi âm cho cậu. Thế mà ráng không được vì đã biết địa chị của Như nên 'đành phải' quá bộ đến thăm Như trước.

Hải Như thân mến !

Có được khỏe luôn không? Học hành thế nào rồi? Hỏi vậy thôi chứ mình biết sức học của Như rồi. Có bao giờ cậu chịu đựng sau ai bao giờ đâu. Hồi ở cái huyện 'quê mùa' này, Hải Như đã là một học sinh xuất sắc thì lên thị xã, dù có nhiều nhân tài đi chăng nữa thì cậu nhất định phải ở trong cái tốp ten đó, phải không ? À cô bé Hải Vân – em cậu – đã vào lớp Một chưa ? Nó còn bụ bẫm không xinh gái và ngoan ngoãn chứ ?

Giờ thì mình kể vài nét tình hình của lớp mình cho Như nghe nhé. Phong trào học tập vẫn như hồi nào cậu ở đây : chăm, ngoan, sôi nổi nhưng nghịch ngợm vào loại nhất nhì khối. Ngay từ đầu năm học, tụi mình đã tự động tổ chức học thêm một tuần ba buổi, nhờ cô Hà chủ nhiệm lớp 4A của mình bồi dưỡng tại nhà Bạch Kim đấy . Còn hai buổi trong tuần thì học cá nhân. Chất lượng giữa học kì vừa qua, đứng đầu toàn khối. Các thầy cô giáo đều khen 4A học giỏi và ngoan. Giá có Hải Như cùng học thì vui biết chừng nào ! Nhưng cuộc sống mà Như ! Có phải cái gì mình muốn cũng đều thực hiện được cả đâu. Cái chính là ở tình bạn. Dù xa nhau nhưng bao giờ cũng nghĩ về nhau, mong cho nhau những điều tốt đẹp. Thế là quý rồi, phải không Như ?

Cho mình tạm dừng ở đây. Chúc Như và những người bạn mới của Như luôn vui khỏe, học giỏi. Nhớ hôn hộ mình bé Hải Vân nhiều nhiều nhé

Bạn thân của Hải Như

(kí tên)

Nguyệt Minh