Tiếng Việt lớp 4 Tuần 2: Thương người như thể thương thân

Trận địa mai phục của bọn nhện thật đáng sợ. Chúng giăng tơ phong tỏa tất cả lối đi lại. Chăng từ bên nọ sang bên kia biết bao tơ nhện. Lại thêm sừng sững giữa lối đi một anh nhện gộc. Chung quanh đầy rẫy những lũ nhện hung dữ

Để làm bọn nhện phải sợ, trước hết Dế Mèn cất tiếng hỏi lớn: Ai đứng chóp bu bọn này?" Ra đây ta nói chuyện" Lời lẽ cao ngạo, thách thức, dọa dẫm, oai phong muốn nói chuyện với kẻ đứng đầu bọn. Dùng từ ngữ nói chuyện với đối phương thì xưng "ta", gọi "bọn mày"

- Về hành động "quay" phắt lưng, phóng càng đạp phanh phách" Nhằm bộc lộ sức mạnh ghê gớm của mình để thị uy, áp đảo vị chúa trùm nhà nhện ngay từ đầu giáp mặt

Không chỉ bằng hành động bộc lộ sức mạnh của mình để áp đảo đối phương. Dế Mèn còn dùng lời lẽ phải trái thiệt hơn, để vừa phân tích làm cho lũ nhện thấy xấu hổ vô lí mà chúng đã gây ra cho chị Nhà Trò ( một cô gái yếu ớt) vừa bộc lộ thái độ đe nạt, bắt buộc bọn nhện phải thực hiện những gì Dế Mèn đưa ra.

Theo em những từ đã cho, từ nào cũng có thể tặng cho Dế Mèn được. Tuy nhiên từ hợp nhất với tính cách và hành động vì nghĩa của Dế Mèn là từ "hiệp sĩ". Vì từ " hiệp sĩ" có nghĩa là : người có sức mạnh và lòng hào hiệp, sẵn sàng làm việc nghĩa" rất đúng với tính cách và hành động của Dế Mèn.

Nội dung: Ca ngợi Dế Mèn, một hiệp sĩ thấy chuyện" bất bình chẳng tha" đã ra bênh vực kẻ yếu, chống lại áp bức bất công. Thực hiện công bằng bác ai trong xã hội.

Luyện viết một hai lần bằng cách bạn đọc ( hoặc người thân) ,em viết và ngược lại rồi tự kiểm tra lỗi của nhau

Em chọn cách viết đúng như sau

"Lát sau hàng ghế rằng phải chăng ...nhưng xin bà ... bắn khoăn ... Không sao ...hỏi xem

Để giải thích các câu đố, em cần bám vào những yếu tố đã cho, yếu tố nào dễ tìm nhất, lựa chọn nhất thì bắt đầu từ yếu tố đó

Câu (a) Yếu tố "chim" rất khó đoán, nhưng yếu tố thường thấy ban đêm trên trời thì dễ đoán hơn. Ban đêm trên trời em thường thấy nhất là "sao" với "trăng". Để loại trừ một trong hai sự vật đó chọn một, thì em sử dụng phương pháp thế lần lượt để loại trừ dần. Nếu em chọn chữ "sao" mà thêm dấu sác nữa thì thành "sáo" (tên một loài chim). Như vậy chữ mà em tìm đã bao hàm được hai yếu tố đã cho. Vì vậy chữ cần tìm là chữ "sáo"

Câu (b) Em cũng sử dụng phương pháp như trên để tìm. Chữ cần tìm, chính là chữ "trăng" (trăng thêm sắc là trắng màu phấn trắng)

Đó là những từ:

a) Lòng thương người, lòng nhân ái, lòng vị tha, yêu thương, thương yêu, yêu mến, quý mến, độ lượng, bao dung, cảm thông, thương xót, chia sẻ,...

b) Tàn bạo, tàn ác, ác độc, thâm độc, độc địa, ...

c) Cưu mang, bảo bọc, che chở, nhường nhịn, cứu giúp, cứu trợ ,...

d) Hiếp đáp, ức hiếp, hành hạ, đánh đập, lây thịt đè người,...

Trong các từ đã cho tiếng nhân có nghĩa

a) Là người: nhân dân, công nhân, nhân loại, nhân tài

b) Là lòng thương người: nhân hậu, nhân ái, nhân đức, nhân từ

a) Bác Hồ có một lòng nhân ái bao la mà cả nhân loại đều khâm phục kính trọng

b) Trong xóm em, ai cũng khen bà em là một người nhân từ độ lượng

a) Khuyên người ta ăn ở hiền lành, nhân hậu, yêu thương mọi người. Bởi vì sống như thế ta sẽ thấy hạnh phúc và gặp nhiều điều tốt đẹp

b) Phê phán những người có tính xấu hay ghen tị, ghen ghét với hạnh phúc và thành công của người khác.

c) Khuyên người ta đoàn kết, bao bọc, yêu thương lẫn nhau. Đoàn kết tạo nên sức mạnh.

Thuở ấy có một bà già sống độc thân Nhà lại rất nghèo, suốt ngày bà phải ra đồng mò cua bắt ốc kiếm sống qua ngày. Một hôm tình cờ bà nhặt được một con ốc. Vỏ nó phủ một màu xanh biển trông rất lạ, rất inh. Bà không nỡ bán mà đem thả vào một cái chum nước.

Lạ thay từ ngày đó trở đi, mỗi lần bà đi làm về đều thấy nhà cửa sạch sẽ, tươm tất, gọn gàng, vườn tược cây cối được vun xới, lợn gà ăn uống no say. Và một mâm cơm được sắp sẵn trên bàn. Bà quyết định tìm ra cho bằng được người đã ngấm lén giúp bà. Rồi một hôm, bà vẫn đi làm bình thường nhưng đến nửa ngày bà thấy một người con gái tuổi mới mười tám đôi mươi đẹp như tiên sa giáng trần từ trong chum nước bước ra, nhẹ nhàng đi vào nhà. Cô gái cầm chổi quét nhà, dọn dẹp nhà cửa, cho lợn gà ăn,… Lúc đó bà lặng lẽ đến bên chum nước, cầm vỏ ốc rồi lén đập vỡ ra thành từng mảnh. Nghe tiếng động , cô gái vội vàng đến bên chum nước để ẩn mình vỏ ốc, nhưng đá quá muộn. Bà lão nhìn người con gái xinh đẹp cất tiếng nói:

- Con gái ơi! Hãy ở lại với ta!

Từ đó nàng tiên Ốc trở thành người con yêu quý của bà lão. Hai mẹ con bà sống thật đầm ấm hạnh phúc.

Vì truyện cổ nước mình giàu lòng nhân ái và ý nghĩa phản ánh cuộc sống rất sâu xa. Giúp thế hệ đời sau tiếp nhận được những phẩm chất quý báu của cha ông như lẽ công bằng, sự thông minh, lòng độ lượng tình nhân ái bao la… Đồng thời truyện cổ đem lại cho chúng ta hôm nay những lời răn dạy cực kì quý báu của cha ông về những phẩm chất tốt đẹp cần có trong cuộc sống. Đó là lòng nhân hậu vị tha, lòng độ lượng bao dung, chăm chỉ, chuyên cần và ăn ở hiền lành phúc đức

Bài thơ gợi cho em nhớ đến truyện : Tấm Cám, Đèo cày giữa đường

Có thể em tìm thêm những truyện với nội dung trên như sau: Hồ Ba Bể, Nàng tiên Ốc, …

Hai câu cuối bài ý nói truyện cổ chính là lời răn dạy của ông cha ta về lẽ sống, về tình thương, về nhân cách, về đức độ, sự cần cù, lòng nhân ái,… cho đời sau rèn luyện để có được những đức tính ấy

Nội dung: Ngợi ca ý nghĩa to lớn và những bài học về đạo lí làm người chứa trong kho tàng truyện cổ dân gian của nước nhà.

a) Những hành động của cậu bé:

- Giờ làm bài: Không viết gì hết và nộp giấy trắng cho cô

- Giờ trả bài: Khi cô hỏi, cậu im lặng sau đó mới thốt lên được một lời "Thưa cô, con không có ba"

- Lúc ra về : Khi bạn hỏi: Sao mày không tả ba của đứa khác ? Bạn chỉ cúi đầu, hai giọt nước mắt chảy dài xuống má

b) Ý nghĩa của mỗi hành động

- Hành động thứ nhất: Vì đề ra yêu câu " Tả bố em đang đọc báo" mà cậu thì bố đã hi sinh, không còn bố. Cậu không tả được bèn nộp giấy trắng cho cô. Chứng tỏ cậu ta rât trung thực

- Hành động thứ hai: Khi cô hỏi, cậu im lặng, mãi sau đó mới thốt lên được " Thưa cô, em không có ba" . Chứng tỏ cậu rất xúc động, rất tủi thân, rất yêu quý người cha thân yêu của mình

- Hành động thứ ba: Nó chỉ cúi đầu, hai giọt nước mắt chảy dài xuống má. Thể hiện một tấm lòng yêu kính cha mình đến vô hạn. Cậu nghĩ rằng : tình cảm cha con là một thứ tình cảm thiêng liêng quý giá nhất trên đời không có gì so sánh được.Không thể lấy ba của bạn để thay thế cho ba của mình được. Làm như thế là xúc phạm tình cảm thiêng liêng của cha con. Bởi thế mà cậu buồn tủi, nước mắt tự nhiên trào ra

Các hành động được kể trên theo trình tự thời gain. Hành động nào xảy ra trước thì kể trước, hành động nào xảy ra sau thì kể sau

Em thực hiện điền tên nhân vật và sắp xếp lại như sau:

1. Một hôm Sẻ được bà gửi cho một hạt kê

5. Sẻ không muốn chia cho Chích cùng ăn

2. Thế là hằng ngày, Sẻ nằm trong tổ ăn hạt kê của mình

4. Khi ăn hết, Sẻ bèn quẳng chiếc hộp đi

7. Gió đưa những hạt kê còn sót lại trong hộp bay xa

3. Chích đi kiếm môi, tìm được những hạt kê ngon lành ấy

6. Chích bèn gói cẩn thận những hạt kê còn sót lại vào một chiếc lá rồi đi tìm người bạn thân của mình

8. Chích vui vẻ đưa cho Sẻ một nửa

9. Sẻ ngượng nghịu nhận quà của Chích và tự nhủ: Chích đã dạy minh một bài học quý giá về tình bạn"

Thứ tự các hành động xảy ra

1 - 5 - 2 - 4 -7 - 3 - 6 - 8 - 9

Dấu hai chấm có tác dụng đánh dấu bộ phận đứng sau nó là những sự vật, sự việc ( liệt kê cảnh vật … minh họa cho nội dung " những cảnh tuyệt đep của đất nước ")

Em có thể viết đoạn văn như sau:

Bà lão liền chạy nhanh đến bên chum nước, cầm lấy vỏ ốc rồi đập tan ra thành từng mảnh. Nghe tiếng động, nàng tiên vội vàng quay lại chum nước để ẩn mình vào ốc. Nhưng đã quá muộn: vỏ ốc đã không còn nữa.

Bà cụ ôm chầm lấy nàng tiên, nói:

- Con gái ! Con hãy ở lại đây với mẹ".

Đọc đoạn văn, ta thấy: khi tả ngoại hình tác giả đã chú ý đến hình dáng bên ngoài: gầy, tóc húi ngắn, mặc áo cánh nâu co hai túi trễ xuống đến tận đùi, quần ngắn chỉ tới đầu gối, bắp chân nhỏ luôn động đậy

Đôi mắt thì sáng và xếch

Các chi tiết ấy đã cho ta thấy chú liên lạc vốn xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo khổ, lam lũ quen chịu đựng vất vả và là một chú bé cần cù, siêng năng, nhanh nhẹn, thông minh, dũng cảm. Chính những đặc điểm ngoại hình này mà tác giả đã chọn lọc miêu tả, đã giúp ta cảm nhận được một phần nào về tính cách của cậu bé liên lạc

Đã xưa lắm rồi ở một làng nọ có một bà cụ già nghèo không chồng không con, không người nương tựa lúc tuổi xế chiều. Nhìn thân hình gày còm, dáng đi chậm chạp, yếu ớt, khuôn mặt nhăn nheo, da nổi đồi mồi. Mái tóc của cụ thì thưa thớt, bặc trắng, trông cụ thật tội nghiệp. Cụ thường bận bộ đồ màu đen và hai vai đã bạc màu bởi thời gian mưa nắng ngoài đồng. Duy chỉ có đôi mắt của cụ vẫn còn sáng lắm, tinh tường lắm, nhìn ai cũng toát lên vẻ nhân từ phúc hậu. Mọi người trong làng ai cũng thương yêu quý mến cụ

Một hôm trời trong nắng đẹp bà cụ lại ra đồng bắt tép mò cua. Tình cờ bà nhặt được một con ốc rất lạ. Toàn thân nó phủ một màu xanh da trời trông rất xinh.

Bà không nỡ bán mà đem bỏ vào một cái chum nước để nuôi

Từ ngày đó trở đi, mỗi lần đi làm về, bà thường thấy nhà cửa sạch sẽ, gọn gàng. Lợn gà ăn uống no say, vườn tược như có bàn tay vun xới. Đặc biệt là một mâm cơm tươm tất dọn sẵn lên bà. Bà không biết người nào đã ngầm lén giúp đỡ. Bà quyết định tìm cho ra người đó.Rồi một buổi sáng như thường lệ, bà vẫn đi làm bình thường. Nhưng đến nửa đường bà quay lại tìm chỗ kín rình xem. Bỗng nhiên từ chỗ chum nước, một nàng tiên xinh đẹp hiện lên. Bà dán mắt vào nàng không chớp mắt. Chao ôi! Người đâu mà đẹp đến thế. Gương mặt này đẹp như một tố nữ trong tranh. Nước da trắng ngần, đôi môi hồng thắm, chúm chím cười duyên như đóa sen hồng sắp nở. Nàng bận một chiếc vay màu xanh da trời êm dịu, bước di chuyển nhẹ nhàng lướt trên mặt đất. Nàng bước vào nhà làm mọi việc quét dọn nhà cửa, cho lợn gà ăn….Nhân lúc nàng tiên đang cắm cúi làm việc bà rón rén đến bên chum nước cầm vỏ ốc lên đập vỡ ra từng mảnh. Nghe động, nàng giật mình quay lại định chui vào ẩn trong vỏ ốc nhưng đã quá muộn: vỏ ốc đã không còn nữa. Bà cụ vội chạy đến ồm chầm lấy nàng tiên, khẽ nói:

- Con gái! Hãy ở lại với mẹ!

Từ đó, gia đình ấm cúng hẳn lên. Hai mẹ con sống với nhau thật vui vẻ, hạnh phúc