Soạn Tiếng Việt 5 Cánh diều Bài 1: Trẻ em như búp trên cành có đáp án
46 câu hỏi
Tìm hình ảnh so sánh trong câu thơ dưới đây. Em có cảm nghĩ gì về hình ảnh so sánh đó?
Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan
HỒ CHÍ MINH

Trong câu thơ trên hình ảnh so sánh là trẻ em và búp trên cành
Hình ảnh so sánh trên cho em thấy câu nói của Bác hồ nhấn mạnh rằng trẻ em cũng giống như những chiếc búp lá mới nhú cần được nâng niu chăm sóc và được học tập rèn luyện để trở thành tương lai của đất nước.
Em hiểu câu thơ trên muốn nói điều gì:
a) Với trẻ em?
b) Với mọi người
a) Với trẻ em: Câu thơ trên như một lời dặn dò Bác dành cho các em nhỏ trẻ em là thế hệ nhỏ của Đất Nước phải thực hiện tốt trách nhiệm của bản thân mình như chăm chỉ học hành, ngoan ngoãn, nghe lời để trở thành con ngoan trò giỏi
b) Đối với mọi người: Câu thơ trên là một lời nhắc nhở của Bác dành cho tất mả mọi người, vì trẻ em cũng giống như những búp non trên cành cần phải được nuôi dưỡng chăm sóc và bảo vệ từ khi còn nhỏ vì những mầm non ấy sau này sẽ trở thành tương lai tươi sáng của Đất Nước.
*Nội dung bài Thư gửi các học sinh: Bức thư là lời hỏi thăm động viên của Bác, cũng như những mong muốn và kỳ vọng vào thế hệ tương lai
Thư gửi các học sinh
(Trích)
Các em học sinh,
Ngày hôm nay là ngày khai trường đầu tiên ở nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Tôi đã tưởng tượng thấy trước mắt cái cảnh nhộn nhịp tưng bừng của ngày tựu trường ở khắp các nơi. Các em hết thảy đều vui vẻ vì sau mấy tháng giời nghỉ học, sau bao nhiêu cuộc chuyển biến khác thường, các em lại được gặp thầy, gặp bạn. Nhưng sung sướng hơn nữa, từ giờ phút này giờ đi các em bắt đầu được nhận một nền giáo dục hoàn toàn Việt Nam. [...]
Các em được hưởng sự may mắn đó là nhờ sự hi sinh của biết bao nhiêu đồng bào các em. Vậy các em nghĩ sao? [...]
Trong năm học tới đây, các em hãy cố gắng, siêng năng học tập, ngoan ngoãn, nghe thầy, yêu bạn. Sau 80 năm giời nô lệ làm chonước nhà bị yếu hèn, ngày nay chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên hoàn cầu. Trong công cuộc kiến thiết đó, nước nhà trông mong chờ đợi ở các em rất nhiều. Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em. [...]
Ngày hôm nay, nhân buổi tựu trường của các em, tôi chỉ biết chúc các em một năm đầy vui vẻ và đầy kết quả tốt đẹp.
Chào các em thân yêu
HỒ CHÍ MINH

Ngày khai trường năm 1945 có gì đặc biệt so với những ngày khai trường khác?
Ngày khai trường năm 1945 khác và đặc biệt hơn những ngày khai trường khác vì đây là ngày khai trường đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà
Vì sao tất cả học sinh đều vui mừng trong ngày khai trường đặc biệt đó?
Tất cả học sinh đều vui mừng trong ngày khai trường đặc biệt đó vì sau mấy tháng giời nghỉ học, sau bao nhiêu chuyển biến khác thường, các em lại được gặp thầy, gặp bạn. Nhưng sung sướng hơn nữa là từ giờ phút này giở đi các em bắt đầu được nhận một nền giáo dục hoàn toàn Việt Nam.
Những câu nào trong bức thư nói lên sự trông mong, chờ đợi của đất nước ở thế hệ trẻ?
Trả lời
- Sau hơn 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày nay chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên để lại cho chúng ta làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên hoàn cầu. Trong công cuộc kiến thiết đó, nước nhà trông mong chờ đợi ở các em rất nhiều.
- Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang được hay không, chính là một phần lớn nhờ công học tập của các em.
Bức thư thể hiện tình cảm và sự tin cậy của Bác Hồ đối với thế hệ trẻ như thế nào?
Bức thư trên cho thấy Bác Hồ dành mọi sự tin tưởng và kì vọng và thế hệ trẻ, kì vọng vào một thế hệ tương lai sẽ đưa dân tộc Việt Nam sánh vai với các cường quốc khác trên thế giới
Học sinh cần làm gì để xứng đáng với sự hi sinh của đồng bào, sự trông cậy của nhà nước và thực hiện lời căn dặn của Bác Hồ?
Trả lời
Học sinh cần phải chăm chỉ cố gắng học tập trau dồi nhiều kiến thức bổ ích khác nhau phục vụ cho việc học tập, không ngừng phấn đấu tu dưỡng những phẩm chất đạo đức tốt đẹp để tương lai góp phần làm dạng danh đất nước Việt Nam.
Tìm đọc thêm ở nhà:
- 2 câu chuyện ( hoặc 1 câu chuyện, 1 bài thơ) nói về trẻ em.
- 1 bài văn ( hoặc bài báo) nói về quyền và bổn phận của trẻ em
- 2 câu chuyện (hoặc 1 câu chuyện, 1 bài thơ) nói về trẻ em.
+ Chuyện: Cô bé quàng khăn đỏ
+ Thơ: Ước mơ của bé
− 1 bài văn (hoặc bài báo) nói về quyền hoặc bổn phận của trẻ em.
+ Bài báo “Theo quy định pháp luật, bổn phận của trẻ em gồm những bổn phận gì? Các yêu cầu bảo vệ trẻ em được quy định ra sao?”Trong xã hội, trẻ em được coi là những thành viên quý báu và đáng yêu. Chính vì vậy, quy định pháp luật đã quy định rất cụ thể về bổn phận của trẻ em và các yêu cầu bảo vệ trẻ em để đảm bảo họ được phát triển một cách toàn diện và an toàn. Bài viết này sẽ giải thích chi tiết về bổn phận của trẻ em theo quy định pháp luật cùng với các yêu cầu bảo vệ đối với họ.Nội dung bài viết:1. Bổn phận của trẻ em gồm những bổn phận gì?Bổn phận của trẻ em bao gồm các trách nhiệm và vai trò quan trọng trong cuộc sống hằng ngày. Dưới đây là một số bổn phận chính của trẻ em:Theo quy định pháp luật, bổn phận của trẻ em gồm những bổn phận gì? Các yêu cầu bảo vệ trẻ em được quy định ra sao?Theo quy định pháp luật, bổn phận của trẻ em gồm những bổn phận gì? Các yêu cầu bảo vệ trẻ em được quy định ra sao?Học tập và phát triển kiến thức: Bổn phận quan trọng nhất của trẻ em là học tập và phát triển kiến thức. Họ cần tham gia vào giáo dục để phát triển kỹ năng, hiểu biết và khả năng tư duy.Tôn trọng và vâng nghe cha mẹ và người lớn: Trẻ em nên tôn trọng và vâng nghe lời dạy của cha mẹ, người giáo dục và người lớn trong cuộc sống. Điều này giúp xây dựng mối quan hệ gia đình và xã hội lành mạnh.Chăm sóc bản thân và sức khỏe: Trẻ em cần phải chăm sóc sức khỏe của mình bằng cách duy trì vệ sinh cá nhân, ăn uống lành mạnh và tập thể dục. Họ cũng nên tuân thủ các biện pháp an toàn để bảo vệ bản thân khỏi nguy cơ và tai nạn.Tôn trọng bạn bè và xã hội: Trẻ em cần phải học cách tôn trọng và hợp tác với bạn bè, người cùng trang lứa và các thành viên khác trong xã hội. Điều này giúp xây dựng kỹ năng xã hội và tạo ra mối quan hệ tích cực.Tham gia vào hoạt động và trách nhiệm gia đình: Trẻ em có trách nhiệm tham gia vào các hoạt động gia đình như giúp đỡ việc nhà, chăm sóc người thân, và giữ gìn môi trường gia đình.Tuân theo quy tắc và luật lệ: Trẻ em cần phải tuân theo quy tắc và luật lệ xã hội, cả trong gia đình, trường học và cộng đồng. Điều này giúp xây dựng tính trung thực và tôn trọng đối với các nguyên tắc xã hội.Phát triển giá trị và đạo đức: Trẻ em cần phải phát triển giá trị và đạo đức cá nhân. Điều này bao gồm tôn trọng và yêu thương người khác,2. Các yêu cầu bảo vệ trẻ em được quy định như thế nào?Bổn phận của trẻ em bao gồm các trách nhiệm và vai trò quan trọng trong cuộc sống hằng ngày. Dưới đây là một số bổn phận chính của trẻ em:Học tập và phát triển kiến thức: Bổn phận quan trọng nhất của trẻ em là học tập và phát triển kiến thức. Họ cần tham gia vào giáo dục để phát triển kỹ năng, hiểu biết và khả năng tư duy.Tôn trọng và vâng nghe cha mẹ và người lớn: Trẻ em nên tôn trọng và vâng nghe lời dạy của cha mẹ, người giáo dục và người lớn trong cuộc sống. Điều này giúp xây dựng mối quan hệ gia đình và xã hội lành mạnh.Chăm sóc bản thân và sức khỏe: Trẻ em cần phải chăm sóc sức khỏe của mình bằng cách duy trì vệ sinh cá nhân, ăn uống lành mạnh và tập thể dục. Họ cũng nên tuân thủ các biện pháp an toàn để bảo vệ bản thân khỏi nguy cơ và tai nạn.Tôn trọng bạn bè và xã hội: Trẻ em cần phải học cách tôn trọng và hợp tác với bạn bè, người cùng trang lứa và các thành viên khác trong xã hội. Điều này giúp xây dựng kỹ năng xã hội và tạo ra mối quan hệ tích cực.Tham gia vào hoạt động và trách nhiệm gia đình: Trẻ em có trách nhiệm tham gia vào các hoạt động gia đình như giúp đỡ việc nhà, chăm sóc người thân, và giữ gìn môi trường gia đình.Tuân theo quy tắc và luật lệ: Trẻ em cần phải tuân theo quy tắc và luật lệ xã hội, cả trong gia đình, trường học và cộng đồng. Điều này giúp xây dựng tính trung thực và tôn trọng đối với các nguyên tắc xã hội.Phát triển giá trị và đạo đức: Trẻ em cần phải phát triển giá trị và đạo đức cá nhân. Điều này bao gồm tôn trọng và yêu thương người khác,3. Nguyên tắc bảo đảm và trách nhiệm phối hợp trong việc thực hiện quyền và bổn phận của trẻ emNguyên tắc bảo đảm và trách nhiệm phối hợp trong việc thực hiện quyền và bổn phận của trẻ em rất quan trọng để đảm bảo sự phát triển và an toàn của trẻ em. Dưới đây là một số nguyên tắc và trách nhiệm quan trọng:Quyền và bổn phận của trẻ em: Trẻ em có quyền được bảo vệ khỏi bạo lực, lạm dụng, và xâm hại. Họ cũng có quyền được học tập, phát triển, và thể hiện quan điểm của mình. Tuyệt đối không được phân biệt đối xử và kỳ thị trẻ em dựa trên giới tính, tôn giáo, sắc tộc, hoặc khuyết tật. Trẻ em cũng có trách nhiệm học tập, tôn trọng người lớn, và tham gia vào quyết định liên quan đến cuộc sống của họ.Quyền và trách nhiệm của người cha mẹ và người giám hộ: Người cha mẹ và người giám hộ có trách nhiệm bảo vệ và chăm sóc trẻ em. Họ cần thực hiện nhiệm vụ này một cách tôn trọng, yêu thương và tạo điều kiện cho trẻ phát triển tốt. Đồng thời, họ cũng có quyền yêu cầu trẻ tuân theo các quy định gia đình, nhưng phải thực hiện điều này bằng cách không gây hại đến sức khỏe và tâm lý của trẻ.Quyền và trách nhiệm của người giáo dục và người làm việc với trẻ em: Người giáo dục và người làm việc với trẻ em, chẳng hạn như giáo viên và nhân viên xã hội, có trách nhiệm cung cấp môi trường an toàn và khuyến khích sự phát triển của trẻ. Họ cũng phải báo cáo bất kỳ trường hợp nghi ngờ có lạm dụng trẻ em và đảm bảo rằng trẻ có quyền tham gia vào quyết định về cuộc sống của họ.Quyền và trách nhiệm của cơ quan chính phủ và xã hội: Cơ quan chính phủ và xã hội có trách nhiệm đảm bảo rằng quyền của trẻ em được bảo vệ. Họ cần thiết lập và thực thi luật pháp bảo vệ trẻ em khỏi bạo lực, lạm dụng và xâm hại. Họ cũng phải cung cấp các dịch vụ hỗ trợ và giám sát để đảm bảo quyền và bổn phận của trẻ em được thực hiện.Sự phối hợp và hợp tác: Để đảm bảo quyền và bổn phận của trẻ em, sự phối hợp và hợp tác giữa các bên là rất quan trọng. Người cha mẹ, giáo viên, nhân viên xã hội, cơ quan chính phủ, và xã hội dân sự cần làm việc cùng nhau để bảo vệ trẻ em và tạo ra môi trường an toàn và phát triển cho họ.Những nguyên tắc và trách nhiệm này đảm bảo rằng trẻ em được đối xử với sự tôn trọng và được bảo vệ khỏi bất kỳ hình thức bạo lực, lạm dụng và xâm hại nào. Đồng thời, chúng cũng thúc đẩy sự phát triển toàn diện và tích cực của trẻ em trong xã hội.4. Mọi người cũng hỏi:1. Tôi có quyền báo cáo nếu tôi thấy trẻ em bị bạo lực hoặc lạm dụng?Có, bạn có trách nhiệm báo cáo bất kỳ tình huống nào mà bạn nghi ngờ liên quan đến bạo lực hoặc lạm dụng trẻ em. Điều này giúp bảo vệ quyền lợi của trẻ em.2. Làm thế nào để tôi biết khi trẻ em cần hỗ trợ tâm lý?Dấu hiệu thường gặp bao gồm thay đổi trong hành vi, vấn đề về tâm trạng, và hiệu suất học tập kém. Nếu bạn thấy những dấu hiệu này, bạn nên thảo luận với một chuyên gia tâm lý.3. Tôi có thể bảo vệ quyền của trẻ em trong trường hợp không liên quan đến gia đình?Có, bạn có thể bảo vệ quyền của trẻ em bất kể nơi họ ở. Nếu bạn thấy bất kỳ hành vi bạo lực hoặc lạm dụng trẻ em, bạn nên báo cáo cho cơ quan có thẩm quyền.4. Làm thế nào để tôi tham gia vào việc giúp đỡ trẻ em cần hỗ trợ tâm lý?Bạn có thể tham gia vào các tổ chức xã hội hoặc tổ chức phi lợi nhuận hoạt động trong lĩnh vực hỗ trợ tâm lý cho trẻ em. Đóng góp của bạn có thể giúp cung cấp hỗ trợ cho trẻ em cần nó.Biên tập viên: Bích Hồng
Viết vào phiếu đọc sách:
- Tên bài đọc và một số nội dung chính của bài đọc (sự việc, nhân vật, hình ảnh, câu văn em thích).
- Cảm nghĩ của em về một trong những nội dung trên.
+ Tên bài đọc: Ước mơ của bé
+ Sự việc: Cô bé có rất nhiều ước mơ cho bản thân mình
+ Hình ảnh câu văn mà em thích: Em là bác sĩ
Chữa bệnh mọi người
+ Cảm nghĩ: Qua bài thơ “Ước mơ của bé” em thấy cô bé đó có rất nhiều ước mơ cho tương lai sau này nhưng dù có nhiều ước mơ như vậy cũng chỉ với một mong muốn là có thể góp công sức của mình vào việc xây dựng xã hội phát triển hơn
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
Nhân vật chính trong Chuyện con mèo dạy hải âu bay là một chú mèo có tên Giô-ba. Đó là một con mèo đen to đùng, mập ú, sống ở khu bến cảng cũng với cậu chủ nhỏ, người đã cứu thoát nó từ miệng một con bồ nông tham ăn, khi nó còn là một chú mèo con bé tẹo. Giô-ba là con mèo biết giữ lời hứa nhất mà mình từng biết. Khi nhận lời giúp đỡ cô hải âu bị nạn, nó đã chăm lo cho quả trúng mà cô hải âu để lại, nuôi dạy cô bé hải âu con trưởng thành và tìm mọi cách để dạy cô bé bay, đưa cô bé về với thế giới hải âu. Giô-ba cũng là con mèo thông minh và có trái tim nhân hậu nhất. Nó đã dạy cho mình biết: Yêu thương là học cách chấp nhận sự khác biệt và không đòi hỏi người khác phải giống mình. Mình yêu quý Giô-ba, con mèo đen to đùng, mập ú, và mong muốn tìm cho riêng mình một chú mèo như Giô-ba.
MINH AN
a) Qua câu mở đoạn, em hiểu đoạn văn giới thiệu nhân vật nào, trong cuốn sách nào?
b) Những câu nào cho biết chi tiết về ngoại hình và hoạt động, tính cách của nhân vật đó?
c) Câu kết đoạn thể hiện điều gì?
a) Qua câu mở đoạn em hiểu đoạn văn giới thiệu nhân vật chú mèo có tên là Giô-ba, cuốn sách Chuyện con mèo dạy hải âu bay
b) Những câu cho biết chi tiết về ngoại hình và hoạt động tính cách của nhân vật là:
- tiết về ngoại hình: Đó là một con mèo đen, to đùng, mập ú
- Chi tiết về tính cách:
+ Giô-ba là con mèo biết giữ lời hứa nhất mình từng biết
+ Giô ba cũng là con mèo thông minh và có trái tim nhân hậu nhất
- Chi tiết về hoạt động:
+ Khi nhận lời giúp đỡ cô hải âu bị nạn, nó đã chăm lo cho quả trứng mà cô hải âu để lại, nuôi dạy cô bé hải âu con trưởng thành và tìm mọi cách để dạy cô bé bay, đưa cô bé về với thế giới hải âu
+ Nó đã dạy cho mình biết: Yêu thương là học cách chấp nhận sự khác biệt và không đòi hỏi người khác phải giống mình
c) Câu kết đoạn thể hiện sự yêu mến của bạn Minh An đối với chú mèo Giô-ba và mong muốn sẽ có riêng cho mình một chú mèo như Giô-ba
Trao đổi với bạn về dự định giới thiệu một nhân vật trong tác phẩm (câu chuyện hoặc bộ phim, vở kịch) mà em đã đọc (đã xem):
a) Em muốn giới thiệu nhân vật nào? Đó là nhân vật trong tác phẩm nào?
b) Nhân vật đó có những đặc điểm nổi bật gì?
c) Bày tỏ tình cảm của em đối với nhân vật đó.
a) Em muốn giới thiệu về nhân vật Người em, trong tác phẩm truyện cổ tích Cây khế
b) Nhân vật Người em có những đặc điểm nổi bật như
- Hiền lành, chất phác, biết nhường nhịn
- Chăm chỉ, chịu thương chịu khó
- Không tham lam
- Tốt bụng, biết giúp đỡ chia sẻ
c) Em rất thích và cảm thấy quý trọng những đức tính tốt đẹp của người em. Em mong muốn bản thân mình cũng sẽ học tập, rèn luyện tốt để có những đức tính tốt đẹp như vậy.
Đọc thông tin dưới đây về quyền của trẻ em
Một số quyền của trẻ em được quy định trong Luật Trẻ em:
– Quyền được chăm sóc sức khỏe
– Quyền được giáo dục, học tập và phát triển năng khiếu
– Quyền vui chơi, giải trí
– Quyền bí mật đời sống riêng tư
– Quyền được sống chung với cha, mẹ
– Quyền được bày tỏ ý kiến và hội họp
Chọn 1 trong 2 đề sau
a) Trao đổi với bạn cách hiểu của em về một trong các quyền nêu trên:
b) Trao đổi với bạn bè về việc em mong muốn cha mẹ (hoặc người lớn) hiểu và giúp đỡ em thực hiện nguyện vọng của mình

a) * Trao đổi về “Quyền được học tập”
- Em hiểu quyền đó thế nào?
+ Trẻ em có quyền được học tập, đối với bậc tiểu học trẻ em không phải đóng học phí
+ Giáo dục tiểu học và giáo dục trung học cơ sở là các cấp học phổ cập. Gia đình, Nhà nước có trách nhiệm bảo đảm cho trẻ em thực hiện quyền học tập; học hết chương trình giáo dục phổ cập; tạo điều kiện cho trẻ em theo học ở trình độ cao hơn.
+ Nhà trường và các cơ sở giáo dục khác có trách nhiệm thực hiện giáo dục toàn diện về đạo đức, tri thức, thẩm mỹ, thể chất, giáo dục lao động hướng nghiệp cho trẻ em; chủ động phối hợp chặt chẽ với gia đình và xã hội trong việc bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em.
+ Nhà nước có chính sách phát triển giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông; chính sách miễn, giảm học phí, cấp học bổng, trợ cấp xã hội để thực hiện công bằng xã hội trong giáo dục.
- Quyền đó có ý nghĩa gì đối với em?
+ Quyền được học tập có một vị trí vô cùng quan trọng trong các quyền của trẻ em. Việc được giáo dục thông qua học tập sẽ giúp trẻ em được phát triển toàn diện về cả phẩm chất, năng lực, trí tuệ và thể lực.
b) * Người nói
- Tớ rất thích chơi đàn piano, tớ muốn bố mẹ mua cho tớ một chiếc đàn nhưng bố mẹ không đồng ý
- Chơi đàn piano giúp tớ cảm thấy thư giãn hơn sau mỗi giờ học tập, không những thế còn giúp tớ rèn luyện được khả năng nhanh nhẹn của mình hơn
* Người nghe
- Trước tiên cậu hãy thử thuyết phục bố mẹ về việc mua đàn piano
- Hãy học tập tốt việc luyện đàn có được kết quả tốt thì bố mẹ sẽ đồng ý thôi

Kể về thầy giáo Nguyễn Văn Bôn là một nhà giáo đã xung phong lên dạy học tại khu vực vùng núi sâu xa để mang cái chữ đến với bà con trong xã, khắc phục mọi khó khăn về điều kiện học tập thầy đã giúp bà con nơi đây trở thành xã đầu tiên được công nhận là xã xoá mù chữ.
Chuyện một người thầy
Năm 1962, lần đầu tiên có một nhà giáo được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động. Đó là thầy Nguyễn Văn Bôn, năm ấy vừa tròn 25 tuổi.
Thầy Bôn xung phong lên dạy học ở xã Mù Cả, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu từ những ngày cả xã không một ai biết tiếng phổ thông. Thầy tự tay đắn gỗ dựng một lớp học, có đủ bàn ghế cho 40 học sinh.
Ngày khai giảng, cả lớp chỉ có một hộp phấn và một quyển sách vỡ lòng. Thầy viết lên bảng, tiếng trẻ đọc vang khắp bản, người lớn cũng tò mò kéo đến xem. Những buổi học đầu tiên, chưa có giấy bút, các em tập viết vào tàu lá chuối bằng những chiếc bút gỗ tự tạo. Thầy nhặt bưởi rừng về làm bóng cho các em chơi; dạy các em múa, hát, diễn kịch; tổ chức cho các em làm nương,bán thóc lấy tiền mua sắm đồ dùng. Dần dần, trường mua được ra đi ô, máy nghe đĩa, đèn chiếu, rồi mua cả trâu bò làm nương. Đội văn nghệ của trường được mời đi diễn ở nhiều nơi.
Để giúp dân xóa nạn mù chữ, thầy Bôn đề nghị mỗi bản chọn ra một, hai thanh niên đến học rồi về dạy cho những người khác. Người dân bận đi chăn trâu, không đến lớp được, thầy Bôn tổ chức viết chữ lên lưng trâu cho họ học. Chính nhờ những nỗ lực đó, năm 1963, Mù Cả là xã duy nhất ở rẻo cao phía Bắc được công nhận là xã xóa xong nạn mù chữ. Học trò của thầy Bôn sau này có nhiều người thành đạt, có những cống hiến quan trọng cho miền phên giậu của Tổ quốc.
Thầy Nguyễn Văn Bôn gặp những khó khăn gì ở nơi dạy học?
Thầy Bôn gặp những khó khăn ở nơi dạy học như:
+ Là khu vực vùng núi, ở đây cả xã không có ai biết tiếng phổ thông, không có lớp học, cả lớp chỉ có một hộp phấn và một quyển sách, học sinh không có bút vở phải viết bằng lá chuối và bút gỗ tự tạo.
Thầy Bôn đã làm gì để vượt qua khó khăn tổ chức dạy học?
Thầy đã tự tay dẫn gỗ dựng một lớp học, có đủ bàn ghế cho 40 học sinh, thầy viết lên bảng để học sinh quan sát bài, thầy nhặt bưởi rừng về làm bóng cho các em chơi, dạy các em múa hát, diễn kịch, tổ chức cho các em làm nương bán thóc lấy tiền mua đồ dùng
Theo em , những đóng góp của thầy Bôn nêu ở đoạn 3 có ý nghĩa như thế nào?
Những đóng góp của thầy Bôn ở đoạn 3 đã giúp cho Mù Cả là xã duy nhất ở rẻo cao phía Bắc được công nhận là xã xóa xong nạn mù chữ, Học trò của thầy Bôn sau này có nhiều người thành đạt có những cống hiến quan trọng cho miền phên giậu của Tổ quốc
Câu chuyện trên nói lên điều gì về sự chăm sóc của các thầy cô đối với trẻ em?
Câu chuyện trên cho ta thấy được sự tận tâm yêu nghề mến trẻ của người thầy giáo, luôn tạo những cơ hội với điều kiện tốt nhất để trẻ em có thể học tập vui chơi và phát triển về mọi mặt.
Xếp các từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau vào nhóm phù hợp:

Nhóm 1: Giang sơn, nước nhà, tổ quốc, đất nước, non sông
Nhóm 2: Xe lửa, tàu hoả
Nhóm 3: Xinh xắn, đẹp, xinh
Nhóm 4: Cho, biếu
Đặt một câu với động từ cho một câu với động từ biếu. Rút ra nhận xét về cách dùng mỗi từ đó
Em có 2 viên kẹo em cho bạn 1 viên
Em biếu ông bà quà tết
* Nhận xét
Động từ “cho” thường được dùng trong các trường hợp khi giao tiếp với người bằng tuổi hoặc ít tuổi hơn, khi bản thân mình muốn chia sẻ một thứ gì đó mà mình đang có với người khác, như ở câu trên từ cho dùng để thể hiện sự chia sẻ của em với bạn khi em có 2 viên kẹo
Động từ “biếu” thường được sử dụng trong các trường hợp nhằm để thể hiện sự tôn trọng hoặc kính trọng đối với người được nhận
Tìm từ đồng nghĩa với mỗi từ sau: Học trò,siêng năng, giỏi
(M) Siêng năng – chăm chỉ
Từ đồng nghĩa với Học trò: Học sinh
Từ đồng nghĩa với Siêng năng: Cần cù
Từ đồng nghĩa với từ Giỏi: Tốt
Tìm trong đoạn văn sau những có nghĩa giống từ mang. Theo em, việc dùng các từ ấy ở mỗi câu có phù hợp không.Vì sao?
Bạn Lê đeo trên vai chiếc ba lô con cóc đựng mấy chai nước uống, hai tay vung vẩy, vừa đi vừa hát véo von. Bạn Thư điệu đà xách túi đàn ghi ta. Bạn Tuấn “đô vật” vác một thùng giấy đựng nước uống và đồ ăn. Hai bạn Tân và Hưng to khoẻ hăm hở khiêng thứ đồ lỉnh kỉnh nhất là lều trại.
Theo sách Tiếng Việt 5 (2006)
- Trong đoạn văn sau những từ cùng nghĩa giống từ mang gồm: Đeo, đựng, xách, vác, khiêng
- Việc dùng các từ ấy ở mỗi câu là phù hợp. Vì thông qua các từ được dùng sẽ tương ứng với một hoạt động khác nhau, các từ được dùng để làm nổi bật lên trong các hoạt động từ nhẹ đến nặng
Dựa vào bài tập ở bài viết 1, tìm ý và sắp xếp ý cho đoạn văn giới thiệu một nhân vật văn học mà em đã chọn.
Gợi ý
1. Xác định nhân vật sẽ giới thiệu:
Nhân vật em định giới thiệu là ai?
- Đó là nhân vật trong tác phẩm (câu chuyện hoặc bộ phim, vở kịch) nào?
2. Sử dụng sơ đồ tư duy để tìm ý:
- Viết ra các từ nêu đặc điểm nổi bật về ngoại hình, hoạt động, tính cách của nhân vật và tình cảm của em đối với nhân vật đó (từ khoá).
- Bỏ bớt những từ không phù hợp hoặc không cần thiết.
- Nối các từ khoá có quan hệ với nhau thành nhóm.


*Nội dung bài Khi bé Hoa ra đời: Là bài thơ kể về những sự việc mới lạ diễn ra trong mắt của bé Hoa thông qua lời ru của mẹ sau khi em chào đời
Khi bé Hoa ra đời
(Trích)
Từ khi bé Hoa ra đời
Con cò về đậu vành nôi dẻo mềm
À ơi... lời mẹ cất lên
Dẫu mưa gió với đêm đen kín trời
Con cò vẫn đến vành nôi
Chập chờn cánh trắng vỗ hoài trong mơ.
Từ khi mẹ sinh bé Hoa
Len đan thành áo đợi mùa đông sang
Cây bông làm gối mịn màng
Vải hoa bướm trắng, bướm vàng về bay
Trái hồng má đỏ hây hây
Trái cam chín vội rời cây vào nhà.
Từ khi mẹ sinh bé Hoa
Búp bê tết tóc, cầm quà đến chơi
Ông trăng cao tít trên trời
Cũng nghiêng mình trước vành nôi bé nằm
Mây bay cùng gió vào thăm
Cây cao dạy bé hát thầm lời ca.
NGUYỄN ĐỨC MẬU

Hình ảnh nào trong lời ru của mẹ đưa bé Hoa vào giấc ngủ bình yên?
Hình ảnh “Cây bông làm gối mịn màng” trong lời ru của mẹ đã đưa bé Hoa vào giấc ngủ bình yên
Em hiểu bướm trắng, bướm vàng, trái hồng, trái cam “đến” với bé bằng cách nào?
Bướm trắng, bướm vàng, trái hồng, trái cam đến với bé qua lời ru của mẹ và đi vào trong giấc mơ của bé
Những sự vậy nào “đến chơi” làm cho bé vui và mở mang hiểu biết của bé
Những sự vật “đến chơi” làm cho bé vui và mở mang hiểu biết của bé như: Búp bê, ông trăng, mây, gió, cây.
Tìm và nêu tác dụng của những hình ảnh nhân hoá trong bài thơ
Hình ảnh nhân hoá trong bài thơ gồm
“Trái hồng má đỏ hây hây
Trái cam chín vội rời cây vào nhà”
…
“Búp bê tết tóc , cầm quà đến chơi”
…
“Ông trăng cao tít trên trời
Cũng nghiêng mình trước vành nôi bé nằm”
…
“Mây bay cùng gió vào thăm
Cây cao dạy bé thì thầm lời ca”
Tác dụng của những hình ảnh nhân hoá trong bài thơ giúp nhân hoá sự vật, sự việc trong bài trở nên sinh động và gần gũi hơn
Chủ đề của bài thơ là gì?
Chủ đề của bài thơ “Khi bé Hoa ra đời” nói về cuộc sống mới mẻ trong mắt một em bé thông qua những lời ru của mẹ, những sự vật đầy màu sắc xung quanh cô bé.
Dựa vào các ý đã tìm ở Bài viết 2, hãy viết đoạn văn giới thiệu một nhân vật văn học mà em yêu thích.

Nhân vật Người em trong truyện cổ tích “Cây khế” là một người thanh niên cao gầy, sau khi bố mẹ mất chỉ còn hai anh em nương tựa vào nhau, nhưng người anh bản tính tham lam nên đã lấy hết của cải bố mẹ để lại cho hai anh em, chỉ cho người em một túp lều lụp xụp. Trái với tính cách của người anh, người em là một người hiền lành và biết nhường nhịn, mặc dù chỉ được anh để lại cho một túp lều lụp xụp và một cây khế người em vẫn rất vui vẻ với cuộc sống của mình. Khi có chim lạ đến ăn khế, mặc dù cả gia tài chỉ có duy nhất cây khế đó người em cũng không đánh đuổi con chim lạ. Được chim nói rằng ăn một quả khế sẽ trả lại một cục vàng tuy vậy người em không hề tham lam mà chỉ may đúng túi ba gang như lời chim nói. Sau khi được chim đưa đến nơi có vô số vàng bạc châu báu người em chỉ lấy đủ chứ không tham lam lấy thêm, khi quay trở về người em còn sử dụng số vàng bạc đó để giúp đỡ những người nghèo khổ. Em rất thích và quý trọng những đức tính của người em Em mong muốn bản thân mình cũng sẽ học tập, rèn luyện tốt để có những đức tính tốt đẹp như vậy.
Giới thiệu một tác phẩm ( Câu chuyện hoặc bài thơ, bài văn bài báo) mà em đã đọc về trẻ em hoặc về một hoạt động bảo vệ, chăm sóc trẻ em.
- Giới thiệu về bài thơ “Bàn tay mẹ” nội dung bài thơ nói về người mẹ chăm sóc con của mình, và mong muốn mang đến cho con những điều tốt đẹp nhất
Trao đổi về nội dung tác phẩm được giới thiệu
a) Em thích hình ảnh (hoặc chi tiết, nhân vật) nào trong tác phẩm đó? Vì sao?
b) Tác phẩm đó nói l

ên điều gì?
a) Em thích nhân vật người mẹ trong bài thơ đó, vì người mẹ đã làm rất nhiều việc để chăm sóc con mình
b) Tác phẩm đó nói về sự hy sinh lớn lao của mẹ, không quản khó khăn vất vả luôn chăm sóc bảo vệ và dành mọi điều tốt nhất cho người con
* Nội dung bài Tôi học chữ: Câu chuyện kể về cậu bé A Phin đến trường học chữ để biết dùng chữ viết thư kể những chuyện xảy ra ở nhà cho bố nghe khi bố đi bộ đội
Tôi học chữ
Khi mẹ sinh tôi được sáu mùa lúa thì bố tôi đi bộ đội. Lúc ấy, em Thảo Phén còn ngồi trong bụng mẹ. Ngày đi, bố dắt tôi xuống trước nhà, trồng cây bưởi và dặn: “Con thay bố cho cây uống nước, chờ bố về...”. Cả nhà quyến luyến tiễn bố tôi một đoạn dài, đến tận bãi lanh ven bờ suối.
Thấm thoắt, bố tôi xa nhà đã hơn ba mùa lúa trên nương. Một hôm, mẹ bảo tôi: “Sáng mai, A Phin đến lớp học cái chữ nhé!”. Bà nội đang cho ngô vào nồi cám lợn, thủng thẳng hỏi: “Cái chữ có làm no bụng không?”. Mẹ tôi dịu dàng: “Con cho cháu đến lớp học cái chữ vào đầu cho nó khôn ra.”. Bà nội gật đầu: “Con dâu nói phải.”.
Được đi học, tôi đã biết dùng cái chữ kể chuyện ở nhà để bố nghe. Nhưng cái chữ chất cao trong vở mà không biết bố ở đâu để gửi đi. Trong bụng, tôi nhớ bố cồn cào. Những lúc ấy, tôi mang sách xuống gốc cây bưởi học. Cây bưởi bố trồng giờ đã cao hơn đầu tôi, cành lá xum xuê, che mát một góc sân.
Một buổi trưa, bà Thẻn đi chợ về gọi: “A Phin à, đón gói chữ ở xa về nhé!”. Tôi cùng em gái hét to sung sướng: “Ui dá, chữ của bố gửi về!”. Mẹ tôi cười, mắt lấp lánh niềm vui. Bà nội vuốt nhẹ vào góc gói chữ có hình chú bộ đội, xuýt xoa: “Bố mày ăn hạt gạo nơi khác béo trắng ra.”. Chú tôi tủm tỉm cười: “Bà à, đây là cái tem thư, không phải anh A Phòng đâu.”. Trong cái gói chữ, bố tôi kể nhiều chuyện lắm, nhưng tôi nhớ nhất đoạn: “Các con ở nhà phải ngoan, chăm học chữ, giúp bà, giúp mẹ làm nương. Ngày chiến thắng đang đến gần, bố sẽ trở về...”
Qua câu chuyện em biết được điều gì về hoàn cảnh A Phin?

Qua câu chuyện em biết được gia đình A Phin có 5 người gồm: Bố, mẹ, bà nội, A Phin và em gái. Khi A Phin được 6 tuổi thì bố A Phin đi bộ đội
Vì sao bà nội từ chỗ thắc mắc, đã đồng tình với mẹ A Phin, cho cậu bé đến trường
Bà nội nghĩ rằng đi học thì sẽ không làm no cái bụng, nhưng mẹ A Phin đã nói rằng cho A Phin đi học có cái chữ vào đầu để khôn ra
Việc đi học của trẻ em ngày nay có gì khác với A Phin trong câu chuyện
Ngày nay trẻ em đi học khi đến trường được học tập đầy đủ và đa dạng các môn học khác nhau, bên cạnh đó còn được tham gia các hoạt động vui chơi trải nghiệm khác nhau, còn A Phin đi học trong thời kì Đất nước đang xảy ra chiến tranh các lớp học đa phần là các lớp xóa mù chữ nên A Phin không được học nhiều môn học đa dạng khác nhau
Em thích những chi tiết nào trong chuyện? Vì sao
Các chi tiết trong chuyện mà em thích như là chi tiết trước khi bố đi bộ đội bố có dặn A Phin “Con thay bố cho cây uống nước, chờ bố về”. Hay chi tiết khi A Phin nhận được thư của bố gửi về đã rất vui mừng
Em thích những chi tiết trên vì những chi tiết đó giúp em khi đọc cảm nhận được tình cảm sâu sắc của A Phin dành cho bố và sự lo lắng của bố dành cho A Phin cũng như cả nhà
Tìm trong mỗi đoạn vặn sau các từ đồng nghĩa với từ in đậm
a) Chúng tôi kể cho nhau nghe về mẹ của mình. Bạn Hùng quê Nam Bộ gọi mẹ là má. Bạn Hoà ở Hà Nam gọi mẹ bằng u. Bạn Thanh ở Phú Thọ gọi mẹ là bầm. Còn bạn Phước người Huế lại gọi mẹ bằng mạ.
Theo sách Tiếng Việt 5 (2006)
b) Nghỉ hè, anh Trung về quê thăm Châu. Quà của anh làm Châu mê tít. Đó là một bộ đồ chơi bác sĩ nhỏ xíu. Trong bộ đồ chơi đặc biệt đó, cái gì cũng bé. Cái ống nghe bé tí màu hồng. Cái kim tiêm tí hon đủ để không làm em búp bê sợ khi được “bác sĩ” Châu trị bệnh. Một hộp đựng thuốc nhỏ nhắn, mấy viên thuốc màu trắng tí tẹo rất dễ bị rơi ra. Một chiếc cặp nhiệt độ nhỏ xinh, một dụng cụ kiểm tra tai, một cây kéo và một số đồ vật be bé, xinh xắn khác mà Châu chưa kịp biết tên.
MINH AN
a) Từ đồng nghĩa với từ “mẹ” gồm các từ: Má, u, bầm, mạ
b) Từ đồng nghĩa với từ “bé” gồm các từ: Tí hon, nhỏ nhắn, tí tẹo, nhỏ xinh, be bé
Tìm từ phù hợp trong ngoặc đơn để hoàn chỉnh đoạn văn dưới đây
Mùa đông, giữa ngày mùa, làng quê toàn màu vàng – những màu vàng rất khác nhau. [...] Màu lúa chín dưới đồng ≥ (vàng xuộm, vàng rục) lại. Nắng nhạt ngả màu (vàng rục, vàng hoe). [...] Dưới sân, rơm và thóc B (vàng khè, vàng giòn). Quanh đó, con gà, con chó cũng […](vàng ối, vàng mượt).
Theo TÔ HOÀI
1) Vàng rực
2) Vàng hoe
3) Vàng giòn
4) Vàng mượt
Đặt câu nói về một người bạn của em, trong đó có sử dụng 2 từ đồng nghĩa
(M) - Hiếu rất chăm học. Bạn ấy cũng rất siêng làm việc nhà
- Hiếu không chỉ chăm học mà còn rất siêng làm việc nhà
- Bạn Mai rất xinh và bạn có một đôi mắt rất đẹp
- Bạn Hùng tích cực học tập nên trong giờ học bạn thường hăng hái phát biểu
Cùng các bạn trong tổ thảo luận, xây dựng nội quy lớp học và trình bày trên giấy khổ to


Giới thiệu và bình chọn bản nội quy phù hợp nhất
- HS giới thiệu và bình chọn ra nội dung phù hợp nhất cùng các bạn trong tổ của mình và giới thiệu trước lớp.
Rất nhiều Mặt Trăng
Ở vương quốc nọ, có một cô bé chừng năm, sáu tuổi. Bé xíu như vậy, nhưng cô lại là công chúa. Một lần, công chúa ốm nặng. Nhà vua rất lo lắng. Ngài hứa tặng cô bất kì thứ gì, miễn là cô khỏi bệnh. Công chúa chỉ ước ao có được Mặt Trăng.
Vua cho vài các đại thần, các nhà khoa học tới bàn bạc. Ai nấy đều nói không thể lấy được Mặt Trăng vì nó ở rất xa và to gấp hàng nghìn lần đất nước của nhà vua. Nhà vua than phiền với chú hề của ngài. Chú hề tâu:
- Thần phải hỏi xem công chúa nghĩ thế nào về Mặt Trăng đã.
Thế là chú hề đến gặp cô chủ nhỏ của mình. Chú hứa sẽ mang Mặt Trăng về nhưng cô phải cho biết Mặt Trăng to bằng chừng nào. Công chúa bảo:
- Chỉ to hơn móng tay ta, vì khi ta đưa ngón tay lên trước Mặt Trăng thì móng tay che gần khuất nó.
Chú hề đặt làm ngay một sợi dây chuyền có Mặt Trăng bằng vàng, lớn hơn móng tay, để cô bé đeo vào cổ. Công chúa vui sướng ra khỏi giường bệnh, chạy tung tăng khắp vườn.
Nhà vua rất mùng, nhưng ngài lập tức lo lắng vì đêm ấy có trăng. Nếu công chúa nhận ra Mặt Trăng đeo trên cổ không phải Mặt Trăng thật thì sẽ thất vọng và ốm trở lại. Thế là nhà vua lại nói với chú hề điều ngài lo lắng.
Chú hề vào phòng công chúa, thấy cô bé đang nằm bên cửa sổ.
- Làm sao Mặt Trăng lại toả sáng trên trời trong khi nó đang nằm trên cổ công chúa nhỉ? - Chú hề hỏi.
Công chúa nhìn chú hề, mỉm cười:
- Khi ta mất một chiếc răng, chiếc mới sẽ mọc ngay vào chỗ ấy...
Chú hề vội tiếp lời:
- Khi một con hươu mất sừng, cái sùng mới sẽ mọc ra...
- Mặt Trăng cũng vậy, mọi thứ đều như vậy... – Giọng công chúa nhỏ dần, nhỏdần. Nàng đã ngủ.
Theo PHƠ-BƠ (Phạm Việt Chương dịch)

Vì sao nhà vua và các đại thần, các nhà khoa học lúng túng trước nguyện vọng của cô công chúa nhỏ? Tìm ý đúng nhất:
a) Vì mọi người đều nghĩ Mặt Trăng ở quá xa, không đem về được.
b) Vĩ mọi người đều nghĩ Mặt Trăng quá to, không thể đem về được.
c) Vì mọi người đều cho rằng mong muốn của công chúa là phi lí.
d) Vì mọi người đều không biết công chúa nghĩ về Mặt Trăng thế nào.
Chọn ý b: Vì mọi người đều nghĩ Mặt Trăng quá to không thể đem về được
Chú hề làm cách nào để đáp ứng nguyện vọng của công chúa? Tìm ý đúng:
a) Hỏi ý kiến các quan đại thần, các nhà khoa học.
b) Hỏi công chúa để biết ý nghĩ của cô về Mặt Trăng.
c) Hứa làm cho công chúa một Mặt Trăng bằng vàng.
d) Đem cho công chúa một sợi dây chuyền có rất nhiều Mặt Trăng.
Chọn ý b: Hỏi công chúa để biết ý nghĩ của cô về Mặt Trăng.
Sau khi công chúa khỏi bệnh, nhà vua lại lo lắng về điều gì?
Sau khi công chúa khỏi bệnh nhà vua lại lo lắng vì ban đêm sẽ có trăng, nếu công chúa nhận ra mặt trăng trên cổ mình là giả thì sẽ ốm trở lại
Tại sao công chúa không thất vọng về món quà của nhà vua? Tìm các ý đúng:
a) Vì công chúa không muốn làm vua cha buồn.
b) Vì công chúa có cách nghĩ về Mặt Trăng khác với người lớn.
c) Vì công chúa cho rằng có nhiều Mặt Trăng, cái này mất thì cái khác lại mọc lên.
d) Vì công chúa thích sợi dây chuyền nên không cần lấy Mặt Trăng thật xuống nữa.
Chọn ý b, ý c
Theo em, câu chuyện muốn nói với người lớn điều gì về trẻ em? Người lớn cần làm thế nào để hiểu trẻ em? Viết một đoạn văn trình bày suy nghĩ của em
Theo em câu chuyện muốn nói với người lớn và ở trẻ em có những suy nghĩ rất đơn giản và hồn nhiên, Để hiểu được trẻ em người lớn cần phải giành nhiều thời gian hơn cho trẻ, trò chuyện cùng chơi với trẻ để hiểu được những suy nghĩ cũng như mong muốn của trẻ em, vì trẻ em còn nhỏ nên rất khó để nói ra được những suy nghĩ của mình.
Em đạt yêu cầu ở mức nào?
- Hs tự đánh giá về những điều em đạt yêu cầu.
Em cần cố gắng thêm về mặt nào?
- Hs tự đánh giá về những điều em cần cố gắng thêm.








