Chức năng bạch cầu ưa base (basophils)

Các hạt chứa: heparin, histamine, bradykinin, chất phản ứng chậm… .Bề mặt bạch cầu gắn các kháng thể ( IgE ).

Bảo vệ cơ thể: bằng kết hợp với kháng nguyên, làm mất tác dụng của kháng nguyên.

Sinh ra từ tủy xương vào máu, đến mô nằm ngay bên ngoài mao mạch.

Các tế bào mast và basophil cũng giải phóng histamine, cùng với một lượng nhỏ hơn bradykinin và serotonin

Basophil và tế bào mast gắn với IgE

Khi có kết hợp KN-KT tế bào basophil và mast bài tiết: histamine, bradykinin, serotonin, heparin, chất phản ứng chậm, các enzyme gây giãn mạch, gây phù và mẩn ngứa (di ứng).

Basophil và tế bào mast tiết heparin có tác đụng chống đông máu.

Tăng trong bệnh dị ứng; giảm trong suy tuỷ

6. Bạch cầu monocyte (đơn nhân)

Sinh ra từ tuỷ xương->máu-> có tên monocyte.

Xuyên mạch vào mô và được biệt hóa thành đại thực bào cố định (gan, phổi, lách, tủy xương…)

Khi có yếu tố kích thích -> đại thực bào di động.

Các chất gây viêm làm cho monocyte xuyên mạch vào mô, rồi thành đại thực bào thực hiện chức năng

Chức năng

Thực bào nhiều vi khuẩn, virus, các vật có kích thước lớn (tế bào, mô chết…)-> tiếp tục thực bào. Hóa ứng động với các sản phẩm của quá trình viêm Các sản phẩm thực bào có tính kháng nguyên -> khởi động hệ thống miễn dịch: Hoạt hóa tế bào lymphocyte B, T

Monocyte, đại thực bào cố định, đại thực bào di động, tế bào nội mô tủy xương, lách, hạch bạch huyết được gọi là Hệ thống võng nội mômonocyte- đại thực bào

Tăng trong các bệnh viêm mạn tính.

Giảm trong nhiễm độc nặng, suy tuỷ.

Đại thực bào ở da và mô dưới da. Các đại thực bào thường thực bào các tác nhân gây bệnh xâm nhập vào da.

Khi nhiễm trùng bắt đầu tại mô dưới da và gây ra phản ứng viêm tại chỗ, các đại thực bào mô tại đó có thể phân chia ngay tại chỗ để tạo thêm nhiều đại thực bào mới. Sau đó, chúng tấn công và tiêu diệt tác nhân gây bệnh.

Đại thực bào trong hạch bạch huyết. Một lượng lớn đại thực bào nằm dọc theo các xoang bạch huyết; khi tác nhân gây bệnh xâm nhập vào các xoang này, các đại thực bào sẽ thực bào chúng và ngăn chặn sự phát tán rộng khắp cơ thể

Đại thực bào phế nang ở phổi. Một lượng lớn đại thực bào mô là những thành phần thiết yếu của vách phế nang.

Thực bào các hạt bị mắc kẹt trong phế nang. Nếu các hạt này có thể tiêu hóa được, đại thực bào sẽ tiêu hóa chúng và giải phóng các sản phẩm tiêu hóa vào hệ bạch huyết. Nếu hạt không thể tiêu hóa, đại thực bào thường tạo thành một lớp vỏ tế bào khổng lồ bao quanh hạt đó cho đến khi- nếu có thể- nó dần dần bị hòa tan. Các lớp vỏ như vậy thường hình thành xung quanh trực khuẩn lao, các hạt bụi silica và thậm chí cả các hạt carbon.

Đại thực bào (Kupffer) trong các xoang mạch gan. Khi vi khuẩn từ thức ăn đi qua niêm mạc đường tiêu hóa để vào máu tĩnh mạch cửa.

Trước khi dòng máu này đi vào hệ tuần hoàn chung, nó phải đi qua các xoang mạch gan-nơi được lót bởi các đại thực bào mô gọi là tế bào Kupffer.

Các tế bào Kupffer tạo thành một hệ thống lọc hạt hiệu quả đến mức hầu như không có vi khuẩn nào từ đường tiêu hóa lọt qua máu tĩnh mạch cửa để vào hệ tuần hoàn chung. Kupffer có thể thực bào một vi khuẩn chỉ trong chưa đầy 0.01 giây.

,max width=\textwidth]{https://cdn.mathpix.com/cropped/a5f3ade2-4d96-412b-9e58-056659720859-067.jpg?height=1443&width=1532&top_left_y=97&top_left_x=511}Hình 4. Tế bào Kuffer (đại thực bào) ở gan

Đại thực bào ở lách và tủy xương. Các đại thực bào nằm cố định trong mạng lưới sợi võng, khi các hạt lạ tiếp xúc với những đại thực bào này, chúng sẽ bị thực bào.

Quá trình máu lưu thông đặc biệt qua các dải mô (cords) của tủy đỏ (lách) tạo điều kiện thuận lợi cho thực bào các thành phần không mong muốn trong máu (vi khuẩn…), đặc biệt là các hồng cầu già và bất thường

Chức năng lách suy giảm, cơ thể dễ mắc các bệnh nhiễm trùng

Sự gia tăng sản xuất bạch cầu hạt và bạch cầu đơn nhân tại tủy xương

Kích thích lên các tế bào tiền thân đã biệt hóa theo dòng bạch cầu hạt và bạch cầu đơn nhân trong tủy.

Sau 3 đến 4 ngày các bạch cầu hạt và bạch cầu đơn nhân mới được tạo thành đạt đến giai đoạn có thể rời khỏi tủy xương.

Nếu kích thích từ mô bị viêm vẫn tiếp diễn, tủy xương có thể tiếp tục sản xuất các tế bào này với số lượng lớn trong nhiều tháng hoặc thậm chí nhiều năm, đôi khi với tốc độ gấp 20 đến 50 lần mức bình thường.

Cơ chế điều hòa ngược đối với sản sinh đại thực bào và bạch cầu trung tính

Các yếu tố kích thích: (1) yếu tố hoại tử khối u (TNF); (2) interleukin-1 (IL-1); (3) yếu tố kích thích tạo dòng/cụm bạch cầu hạt - bạch cầu đơn nhân (GM-CSF); (4) yếu tố kích thích tạo cụm bạch cầu hạt (G-CSF); và (5) yếu tố kích thích tạo cụm bạch cầu đơn nhân (M-CSF).

Các yếu tố này được tạo ra bởi các đại thực bào đã được hoạt hóa tại mô bị viêm, và với số lượng ít hơn bởi các tế bào khác tại mô đang bị viêm.

,max width=\textwidth]{https://cdn.mathpix.com/cropped/a5f3ade2-4d96-412b-9e58-056659720859-071.jpg?height=1454&width=1531&top_left_y=82&top_left_x=478}Hình 5. Kiểm soát sản sinh bạch cầu hạt, bạch cầu đơn nhân (monocyte)

tumor necrosis factor -TNF; interleukin-1 (IL-1); granulocyte-monocyte colony-stimulating factor (GM-CSF); granulocyte colony-stimulating factor -G-CSF; và monocyte colony-stimulating factor (M-CSF).

1. Bạch cầu lymphocyte

Bảo vệ cơ thể bằng miễn dịch: dịch thể và miễn dịch qua trung gian tế bào.

Dựa chức năng, có 2 loại: lymphocyte B và T

Chức năng bạch cầu lymphocyte B

Sinh ra từ tủy xương, vào máu đến các mô bạch huyết ở lách, amygdal, hạch bạch huyết ở ruột.

Khi bị kích thích bởi kháng nguyên, trở thành nguyên bào lymphocyte, một số biệt hóa thành tương bào, sản suất ra kháng thể tương ứng.

Có 5 loại kháng thể: $\lg A,\lg G,\lg D,\lg M,\lg E$ (miễn dịch dịch thể).

Khi có kết hợp giữa KN và KT tương ứng gây ra:

Ngưng kết, kết tủa, trung hoà, hoặc phá huỷ KN.

Hoạt hóa hệ thống bổ thể-> ngưng kết, trung hòa, hóa ứng động bạch cầu, hoạt hóa tế bào mast, bạch cầu ưa base, đồng thời gây ra phản ứng viêm nhằm làm mất tác dụng của KN.

Một số tế bào lymphocyte B biệt hóa thành tế bào nhớ, khi có KN xâm nhập thì nhanh chóng sản xuất ra KT chống lại KN .

Cở sở của phòng bệnh bằng vaccine.

Chức năng bạch cầu lymphocyte T

Chức năng bảo vệ cơ thể bằng miễn dịch qua trung gian tế bào.

Sinh ra từ tủy xương, qua tuyến ức trở thành lymphocyte T.

Tại tuyến ức, lymphocyte T được mang receptor bề mặt là $CD4$ và $CD8$, nhận biết kháng nguyên là peptid, và là tế bào thẩm quyền miễn dịch hoặc hoạt hóa.

TCD4 là tế bào T bổ trợ ( T helper cell), TCD8 là tế bào T độc (cytotoxic T cell), bên cạnh còn có tế bào T điều hòa (regulatory T cell).

TCD4 khi tiếp xúc kháng nguyên bài tiết ra các chất có tên interleukine (cytokine gồm interferon và IL), IL2, IL3, IL4, IL5, IL6, chất kích thích tạo cụm tế bào bạch cầu hạt, bạch cầu monocyte, và IL7.

IL có tác dụng: tăng sinh tăng trưởng $T$ điều hòa, TCD8; kích thích tăng sinh tăng trưởng tế bào lymphocyte B và biệt hóa thành tương bào sản xuất ra kháng thể; hoạt hóa hệ thống thực bào.

TCD8 ( T độc tế bào), tấn công trực tiếp tế bào, vật lạ, bằng gắn vào tế bào đích, (TB nhiễm virus, TB nhiễm khuẩn, KST, TB cancer,

TB ghép…), giải phóng perforin, granzyme vào tế bào…, tiêu diệt trực tiếp tế bào đích.

$T$ điều hòa, ức chế chức năng tế bào TCD4, TCD8 giữ cho khỏi xảy ra các phản ứng quá mức.

Một số lymphocyte T được tạo thành trở thành tế bào nhớ.

AIDS số lượng lymphocyte TCD4 giảm, suy giảm miễn dịch.

James P. Allison ○ Tasuku Honjo

“for their discovery of cancer therapy by inhibition of negative immune regulation”

Tiểu cầu (platelet- PLT, thrombocyte)

Sinh ra từ tủy xương, bảo vệ cơ thể bằng cách tham gia quá trình cầm máu.

Số lượng, Nam: 263 ± 61; Nữ 274 ± 63 G/l

Đời sống từ 1-2 tuần

1.Cấu trúc tiểu cầu

Là mảnh tế bào không nhân, hình đĩa, kích thước $2-4\mu$.

Bề mặt màng có một lớp glycoprotein ngăn tiểu cầu dính vào nội mạc, nhưng dính vào lớp collagen dưới nội mạc.

Màng chứa phospholipid, có yếu tố III

Bào tương có các hạt chứa: các enzyme, ion calcium; ADP, serotonin, yếu tố tăng trưởng của tiểu cầu (platelet-derived growth factor-PDGF).

Enzyme tổng hợp prostaglandin, là thromboxan A2, tác dụng co mạch và kết tụ tiểu cầu; prostaglandin $E_2$ (làm kết tụ tiểu cầu)

Protein co (trombosthenin) làm co cục máu Yếu tố ổn định fibrin.

Yếu tố tăng trưởng làm tăng sinh tế bào nội mô, cơ trơn, nguyên bào xơ->liền vết thương

Chức năng, tham gia quá trình cầm máu

Bình thường tiều cầu không dính vào thành mạch là do nitric oxide, prostacyclin tiết ra từ tế bào nội mô .

Khi mạch tổn thương, giải phóng ADP hấp dẫn tiểu cầu kết dính với collagen.

Tiểu cầu kết dính giải phóng ADP, serotonin, thromboxan A2, yếu tố đông máu…

ADP làm hấp dẫn tiểu cầu kết dính, kết tụ tạo nút tiểu cầu, tạo khung cho đông máu; Thromboxan A2 có tác dụng co mạch và kết tụ các tiểu cầu khác, prostaglandin $E_2$ tác dụng kết dính tạo nút tiểu cầu.

Serotonin làm co mạch,

Yếu tố III khởi động đông máu

Kết quả tạo nút tiểu cầu, co mạch làm máu ngừng chảy, tạo điều kiện đông máu

Điều hòa sản sinh tiểu cầu

Quá trình sản sinh tiểu cầu

Từ tế bào gốc đa năng tạo tế bào tiền thân dòng tiểu cầu (colony forming unite- megakaryocyte-CFU-Meg)

Hình 1. Quá trình sản sinh tiểu cầu

,max width=\textwidth]{https://cdn.mathpix.com/cropped/a5f3ade2-4d96-412b-9e58-056659720859-083.jpg?height=1193&width=439&top_left_y=658&top_left_x=1819}

Hormone điều hòa sản sinh tiểu cầu là thrombopoietin-TPO (gan, thận), kích thích phát triển mẫu tiểu cầu và giải phóng tiểu cầu vào máu ngoại vi.

Một số IL $(3,6,11)$ tăng sản sinh mẫu PLT.

Hầu hết mẫu tiểu cầu ở lại tủy xương và giải phóng tiểu cầu vào máu.

Một số mẫu tiểu cầu vào máu đến khu trú tại phổi, lách, và sản xuất ra tiểu cầu.

Lách là cơ quan dự trữ tiểu cầu, được đưa vào máu khi cần thiết, ví dụ: stress, kích thích giao cảm, chảy máu.

Các yếu tố kích thích bài tiết TPO

Số lượng tiểu cầu và mẫu tiểu cầu (Megakaryocytes).

Số lượng giảm kích thích sản xuất TPO

Tình trạng viêm nhiễm (Yếu tố kích thích gián tiếp): Khi cơ thể có phản ứng viêm cấp hoặc mạn tính, các cytokine đặc biệt là Interleukin-6 (IL-6) kích thích sản xuất tiểu cầu qua TPO

Sự già hóa của tiểu cầu. Các tiểu cầu già mất đi các gốc sialic acid trên bề mặt, lộ ra các gốc galactose. Chúng được receptor ashwell-morell (AMR) trên tế bào gan nhận diện để tiêu hủy, đồng thời tín hiệu này kích thích tế bào gan tăng sản xuất $TPO$ để bù đắp.

Cầm Máu

(hemostasis)

Là quá trình làm hạn chế hoặc ngăn máu chảy ra khỏi mạch, gồm 5 giai đoạn:

Giai đoạn thành mạch

Giai đoạn hình thành nút tiểu cầu

Giai đoạn đông máu

Giai đoạn co cục máu

Tan cục máu đông

Giai đoạn thành mạch

Mạch tổn thương-> mạch co lại, do phản xạ giao cảm; các chất do PLT bài tiết: serotonin, thromboxan… Làm co mạch

Giai đoạn tiểu cầu

Mạch tổn thương

Tiểu cầu kết dính, kết tụ tạo nút tiểu cầu.

Tiểu cầu giải phóng chất co mạch->máu ngừng chảy.

Thời gian máu chảy 3 phút

Giai đoạn đông máu

Bình thường máu trong mạch không đông, do:

Thành mạch không bị tổn thương.

Trong máu có các chất chống đông: prostacyclin, NO tiết từ tế bào nội mô, ức chế kết dính PLT.

Antitrombin III ức chế thrombin và các yếu tố IX, X, XI, XII.

Heparin chống đông mạnh thông qua antithrombin.

Đông máu: là quá trình máu chuyển từ thể lỏng thành thể đặc, do chuyển fibrinogen - >fibrin.

Trong máu có 12 yếu tố đông máu ở dạng chưa hoạt động.

Khi có một yếu tố được hoạt hóa, sẽ hoạt hóa các yếu tố khác, theo kiểu dây truyền và hình thành fibrin gây đông máu.

Các yếu tố đông máu

I: fibrinogen,

II: prothrombin

III: thromboblastin của mô

IV: ion calcium,

V: proaccelerin yếu tố không bền vững

VII: proconvertin, yếu tố bền vững

VIII: chống hemophilia A,

IX: Christmas, chống hemophilia B

X: stuart,

XI: tiền thromboplastin huyết tương, chống hemophilia C,

XII: hageman, yếu tố tiếp xúc

XIII: ổn đinh fibrin.

Đông máu gồm 3 giai đoạn

Giai đoạn thành lập prothrombinase

Giai đoạn thành lập thrombin

Giai đoạn thành lập fibrin

Prothrombinase (thromboplastin)

,max width=\textwidth]{https://cdn.mathpix.com/cropped/a5f3ade2-4d96-412b-9e58-056659720859-091.jpg?height=673&width=2286&top_left_y=843&top_left_x=113}

Qúa trình thành lập prothrombinase

Giai đoạn thành lập thrombin và fibrin

,max width=\textwidth]{https://cdn.mathpix.com/cropped/a5f3ade2-4d96-412b-9e58-056659720859-093.jpg?height=1143&width=2132&top_left_y=454&top_left_x=57}

Mối liên quan giữa đông máu nội sinh và ngoại sinh

Khi mô tổn thương khởi động quá trình đông máu theo hai con đường: thromboplatin của mô khởi động con đường ngoại sinh, và hoạt hóa yếu tố tiếp xúc (XII) và tiểu cầu gây đông máu theo con đường nội sinh.

Thrombin hình thành theo con đường đông máu ngoại sinh cũng hoạt hóa con đường nội sinh: thrombin hoạt hóa yếu tố VIII, làm tiểu cầu kết tụ giải phóng yếu tố đông máu và khởi động đông máu nội sinh.

Máu cho vào ống nghiệm, đông máu theo con đường nội sinh.

Đông máu trong lòng mạch là do các yếu tố hoạt hóa con đường nội sinh.

Đông máu ngoại sinh xảy ra nhanh hơn đông máu nội sinh:

Dưới tác dụng của thromboplastin của mô khởi động đông máu qua yếu tố VII, X, V nên đông máu xảy ra nhanh, khi tổn thương mô nặng máu đông sau khoảng 15 giây. Thời gian đông máu 6-10 phút.

Giai đoạn co cục máu đông

Sau 20-60 phút cục máu đông co lại giải phóng ra một chất dịch, gọi là huyết thanh Huyết thanh là huyết tương đã lấy đi hầu hết các yếu tố đông máu.

Do tiểu cầu: làm cho fibrin gắn chặt với nhau, giải phóng yếu tố ổn định fibrin, hoạt hóa thrombostenin làm co tiểu cầu gắn với fibrin-cục máu co lại (khời động do thrombin, calcium của PLT).

Co cục máu đông làm co mép vết thương gần vào với nhau tạo điều kiện liền vết thương, mở thông lòng mạch.

Giai đoạn tan cục máu đông

Trong huyết tương có plasminogen, tại mô tổn thương và nội mạch tiết ra chất hoạt hoá plasminogen thành plasmin.

Plasmin phân giải fibrin, tiêu các chất ở xung quanh, các yếu tố đông máu có tác dụng làm tan cục máu đông.

Tác dụng: khai thông mạch bị tắc, tạo điều kiện vết thương hoá xẹo.

Trong máu có ${\alpha }_2$ antiplasmin, gắn với plasmin làm mất tác dụng của plasmin.

Sự ngăn cản đông máu trong mạch

Nội mô trơn nhẵn ngăn cản đông máu.

Lớp glycocalyx ở bề mặt nội mô, đẩy PLT và yếu tố đông máu, ngăn hoạt hóa đông máu.

Thrombomodulin của tế bào nội mô, gắn với thrombin làm mất tác dụng của thrombin, hoạt hóa protein C làm yếu tố Vhh và VIIIhh thành không hoạt động, ngăn đông máu.

Antithrombin III kết hợp với thrombin, fibrin giữ thrombin, ngăn đông máu.

Heparin, kết hợp với antithrombin III, làm tăng tác dụng của antithrombin->chống đông

Các chất chống đông sử dụng trong lâm sàng

Heparin sử dụng chống đông trong và ngoài cơ thể, tác dụng nhanh.

Dicoumarin chỉ tác dụng chống đông trong cơ thể. Do cạnh tranh với vitamin K, ức chế tổng hợp các yếu tố II, VII, IX, X ở gan.

Aspirin liều thấp ức chế tổng hợp thromboxanA2, ức chế co mạch và kết tụ tiểu cầu.

oxalat kali, citrat natri dùng chống đông trong ống nghiệm (làm mất ion calcium máu).

Rối loạn cầm máu

Chảy máu do thiếu vitamin $K$, cần tổng hợp yếu tố II, VII, IX, X tại gan. Vitamin K được tổng hợp bởi vi khuẩn ở ruột, hấp thu nhờ muối mật. Giảm chức năng gan dẫn đến giảm hấp thu vitamin $K$ và tổng hợp yếu tố đông máu.

Hemophilia, thiếu yếu tố VIII (A), yếu tố IX (B), là bệnh di truyền liên quan đến giới tính, chỉ gặp ở nam. Hemophilia C (XI) không liên quan đến giới, ít gặp.

Giảm tiểu cầu, gây chảy máu ở các mao mạch thể hiện các đốm xuất huyết (thời gian co cục máu).

Huyết khối

Đông máu xảy ra trong lòng mạch (thrombus), cục máu đông di chuyển trong mạch gây tắc mạch (emboli). Xử trí dùng catheter đưa chất hoạt hóa plasminogen vào vùng huyết khối.

Đông máu rải rác

Thường do mô tổn thương giải phóng thromboplastin vào máu gây đông máu, hoặc do độc tố vi khuẩn gây đông máu, gây ra nhiều cục máu đông nhỏ, gây tắc mạch. Mất các yếu tố đông máu gây chảy máu.

Hệ Bạch Huyết

Mục tiêu học tập

1.Trình bày được cấu tạo chức năng của hệ bạch huyết.

Giải thích cơ chế hình thành và lưu thông bạch huyết.

Phân tích 3 chức năng chính: cân bằng dịch, hấp thu lipid, miễn dịch.

4.Vận dụng kiến thức giải thích cơ chế phù bạch huyết (Lymphedema)

,max width=\textwidth]{https://cdn.mathpix.com/cropped/a5f3ade2-4d96-412b-9e58-056659720859-103.jpg?height=1554&width=2083&top_left_y=77&top_left_x=181}Hình 1. Hệ bạch huyết

Hệ thống bạch huyết với chức năng chính là đưa dịch kẽ cùng với các phân tử lớn trở lại hệ tuần hoàn

1. Cấu trúc chức năng hệ bạch huyết

Mao mạch

Đầu tận cùng phân bố ở hầu hết các mô (trừ mô thần kinh trung ương, tủy xương)

Tế bào nội mô xếp chồng lên nhau, tạo thành các van một chiều (microvalves)

Sợi neo (anchoring filaments), giúp cố định mao mạch vào mô kẽ. Khi dịch kẽ tăng, sợi neo căng ra, mở van để dịch tràn vào

,max width=\textwidth]{https://cdn.mathpix.com/cropped/a5f3ade2-4d96-412b-9e58-056659720859-105.jpg?height=1471&width=2187&top_left_y=97&top_left_x=135}Hình 2. Cấu trúc mao mạch bạch huyết

Mạch bạch huyết & Hạch bạch huyết (Vessels & Nodes)

Mạch bạch huyết: Cấu trúc tương tự tĩnh mạch nhưng thành mỏng hơn và có nhiều van một chiều hơn.

Hạch bạch huyết: Nằm dọc đường đi của mạch bạch huyết, chứa nhiều tế bào lymphocyte (B và T) và đại thực bào để thực hiện chức năng.

Ông bạch huyết lớn (Lymphatic Ducts)

Óng ngực (Thoracic duct): Nhận bạch huyết từ 3/4 cơ thể (toàn bộ phần dưới cơ thể, nửa trái đầu, cổ, ngực, tay trái). Đổ vào tĩnh mạch dưới đòn trái.

Óng bạch huyết phải (Right lymphatic duct): Nhận bạch huyết từ $1/4$ cơ thể còn lại (nửa phải đầu, cổ, ngực, tay phải). Đổ vào tĩnh mạch dưới đòn phải.

Sự hình thành dịch bạch huyết

90 % dịch ra khỏi mao mạch được hấp thu lại mao mạch, 10% còn lại trong dịch kẽ cùng các phân tử protein lớn không được hấp thu trở lại máu

Áp suất dịch kẽ tăng, lớn hơn áp suất bên trong mao mạch bạch huyết, các van mở, dịch kẽ đi vào và trở thành bạch huyết

Thành phần của bạch huyết

Tương đương huyết tương: Chứa nước, điện giải nhưng nồng độ protein thấp hơn (khoảng 2- 5 g/dL tùy vùng).

Đặc thù theo vị trí: Bạch huyết từ gan: Nồng độ protein rất cao (lên đến $6g/dL$ ). Bạch huyết từ ruột (chyle - nhũ chấp): Chứa lượng lớn Triglyceride dưới dạng Chylomicron, có màu trắng sữa.

Nguyên nhân tuần hoàn bạch huyết

Dòng chảy bạch huyết là các yếu tố (Lưu lượng thấp: ~120 ml/giờ):

Bơm bạch huyết nội tại (intrinsic lymphatic pump): Khi mạch bạch huyết căng đầy dịch, cơ trơn thành mạch tự động co bóp hướng tâm.

Bơm cơ xương (muscular pump): Sự co cơ vân xung quanh ép vào thành mạch, đẩy dịch qua các van một chiều.

Bơm hô hấp (respiratory pump): Thì hít vào làm giảm áp suất lồng ngực và tăng áp suất ổ bụng, hút bạch huyết về phía ngực.

Động mạch lân cận đập: Sự mạch đập của các động mạch đi kèm tạo lực ép gián tiếp.

Chức năng của hệ bạch huyết

Hút dịch dư thừa và duy trì áp suất âm của dịch kẽ (khoảng -3 mmHg ). Giúp giữ cho các tế bào áp sát vào nhau, tối ưu hóa sự khuếch tán chất dinh dưỡng.

Đưa protein rò rỉ ra dịch kẽ quay lại mao mạch máu. Mao mạch bạch huyết là con đường duy nhất để đưa các protein này trở lại tuần hoàn. Nếu không, áp lực keo dịch kẽ sẽ tăng mạnh, gây phù toàn thân.

Hấp thu chất béo. Niêm mạc ruột non. Các acid béo chuỗi dài và chất béo trung tính được đóng gói thành Chylomicron.

Chylomicron quá lớn, không vào được mao mạch máu, phải đi vào mao mạch bạch huyết trung tâm (Lacteal) để theo ống ngực đổ về máu.

Bảo vệ cơ thể. Bạch huyết mang theo kháng nguyên, vi khuẩn, tế bào ung thư đi qua các hạch.

Tại hạch, đại thực bào thực bào tác nhân ngoại lai; tế bào lymphocyte kích hoạt đáp ứng miễn dịch đặc hiệu (biệt hóa thành tương bào sinh kháng thể hoặc lympho T độc).