Giải SBT Sinh học 12 Chân trời sáng tạo Bài 21: Quần thể sinh vật có đáp án

Dùng methyl testosterone tác động vào cá vàng cái sẽ gây biến đổi kiểu hình thành giới đực trong khi cặp nhiễm sắc thể giới tính không thay đổi; ở rùa tai đỏ (Trachemys scripta), nếu trứng được ấp trong điều kiện nhiệt độ từ 26 đến 28 °C sẽ nở thành con đực, từ 31 đến 32 °C sẽ nở thành con cái. Từ những ví dụ này, có thể rút ra kết luận rằng

A. tỉ lệ giới tính của quần thể sinh vật có thể thay đổi vào những giai đoạn nhất định.

B. tỉ lệ giới tính của quần thể sinh vật có thể thay đổi theo thời gian.

C. tỉ lệ giới tính của quần thể sinh vật có thể chịu ảnh hưởng của các nhân tố môi trường bên ngoài cơ thể.

D. tỉ lệ giới tính của quần thể sinh vật có thể chịu ảnh hưởng của các nhân tố môi trường bên trong và ngoài cơ thể.

Hình 21.2 mô tả sự tăng trưởng của quần thể người từ khi loài người xuất hiện cho đến năm 2022. Quan sát hình và cho biết có bao nhiêu phát biểu sau đây là đúng.

(1) Trong khoảng 1 000 năm trở lại đây, mặc dù tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên giảm nhưng quần thể người vẫn tăng trưởng nhanh chóng dẫn đến quy mô dân số ngày càng lớn và mật độ ngày càng cao.

(2) Sự bùng nổ dân số kéo theo nhu cầu về thức ăn, nơi ở, nguyên liệu, nhiên liệu, đất canh tác nông nghiệp,... ngày càng lớn, dẫn đến hệ quả là việc khai thác quá mức các nguồn tài nguyên như rừng, khoáng sản, đất đai, nguồn nước,... và gia tăng ô nhiễm môi trường.

(3) Mật độ dân số quá cao cũng là nguyên nhân gây suy giảm chất lượng môi trường sống, tạo điều kiện lây lan nhiều loại dịch bệnh.

(4) Kiểm soát mức gia tăng dân số là nội dung quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững của tất cả các quốc gia trên toàn thế giới.

A. 1.

B. 2.

C. 3.

D. 4.

Đồ thị Hình 21.3 mô tả sự thay đổi số lượng cá thể trong quần thể của một loài cá giả định trong điều kiện môi trường tương đối ổn định theo thời gian. Trong đó, A, B, C, D biểu diễn các giai đoạn tăng trưởng của kích thước quần thể; t₁, t₂ là thời điểm cụ thể trong quá trình tăng trưởng của quần thể. Mỗi nhận định sau đây là đúng hay sai về đồ thị này?

a) Giai đoạn A thuộc pha tăng chậm, giai đoạn B và C thuộc pha tăng nhanh, giai đoạn D thuộc pha cân bằng.

b) t₂ là thời điểm xảy ra sự cạnh tranh gay gắt giữa các cá thể trong quần thể, dịch bệnh lây lan nhanh,...

c) t₁ là thời điểm sự hỗ trợ giữa các cá thể trong quần thể giảm, tăng tỉ lệ giao phối cận huyết và có thể làm cho quần thể bị diệt vong.

d) Đồ thị trên mô tả sự tăng trưởng của quần thể trong điều kiện môi trường không bị giới hạn.

Hình 21.4 mô tả kiểu phân bố cá thể của hai quần thể A và B thuộc hai loài động vật giả định ở hai vùng có diện tích bằng nhau. Cho rằng các khu vực còn lại của hai quần thể nghiên cứu không có sự khác biệt so với mô tả trên hình và các dấu chấm (•) và (o) trong hình minh họa cho các cá thể có giới tính khác nhau. Mỗi nhận định sau đây là đúng hay sai về hai quần thể này?

a) Các cá thể trong quần thể A có thể sinh sản vô tính theo hình thức trinh sinh, các cá thể trong quần thể B có hình thức sinh sản hữu tính.

b) Khi dịch bệnh phát sinh, tác nhân gây bệnh có khả năng lây lan trong quần thể A nhanh hơn so với quần thể B.

c) Kiểu phân bố của quần thể B giúp tận dụng được tối đa nguồn sống của môi trường, còn kiểu phân bố của quần thể A giúp giảm mức độ cạnh tranh giữa các cá thể trong quần thể.

d) Dựa vào hình có thể xác định được một số đặc trưng của quần thể như kích thước quần thể, mật độ cá thể, tỉ lệ giới tính, kiểu phân bố và nhóm tuổi.

Tôm he là loài tôm sống ở biển, chúng có vòng đời phát triển như sau: trứng → ấu trùng → sau ấu trùng → tôm trưởng thành. Khi ở giai đoạn thành thục, chúng sống ở biển khơi nơi có nồng độ muối từ 32 - 35 ‰ (cách bờ 10 - 12 km) và đẻ trứng ở đó. Ấu trùng tôm lúc đầu sống ở ngoài biển khơi nhưng sau đó di cư dần vào vùng cửa sông, đến khi cơ thể chuyển sang giai đoạn sau ấu trùng thì trôi dạt vào nơi nước lợ có độ mặn thấp 10 - 15 ‰. Khi tôm trưởng thành, chúng lại di cư ra biển.

a) Hiện tượng trên mô tả quy luật sinh thái nào? Giải thích.

b) Nắm được quy luật này có tác dụng gì trong việc đánh bắt hải sản cho năng suất cao?

Hoàn thành các ô chữ dựa theo những gợi ý dưới đây.

(1) Mối quan hệ giữa các cá thể được thể hiện qua hiệu quả nhóm.

(2) Nhóm tuổi có vai trò đảm bảo cho tiềm năng sinh sản của quần thể.

(3) Kiểu phân bố có ý nghĩa trong việc làm giảm mức độ cạnh tranh giữa các cá thể trong quần thể.

(4) Mối quan hệ làm tăng mức tử vong, duy trì số lượng và sự phân bố cá thể trong quần thể cho phù hợp với nguồn sống của môi trường.

(5) Một trong các yếu tố làm tăng số lượng cá thể trong quần thể.

(6) Số lượng cá thể nhiều nhất mà quần thể có thể đạt được, phù hợp với khả năng cung cấp nguồn sống của môi trường.

(7) Số lượng cá thể ít nhất mà quần thể cần có để duy trì và phát triển.

(8) Một hiện tượng trong mối quan hệ cạnh tranh giữa các cá thể khi nguồn thức ăn trở nên cạn kiệt.

(9) Một trong những nguyên nhân có thể làm cho quần thể bị diệt vong khi kích thước quần thể giảm quá mức.

(10) Trạng thái mà ở đó số lượng cá thể trong quần thể phù hợp với khả năng cung cấp nguồn sống của môi trường.