Giải SBT Sinh 12 Cánh diều Chủ đề 9. Sinh thái học ứng dụng có đáp án
20 câu hỏi
trang 74 Sách bài tập Sinh học 12:
Lĩnh vực khoa học nào áp dụng các nguyên lí sinh thái học để đưa hệ sinh thái bị suy thoái hoặc bị phá hủy về gần nhất với trạng thái tự nhiên?
Sinh thái học phục hồi.
Sinh thái học phân tích.
Sinh thái học bảo tồn.
Đa dạng sinh học.
Đáp án đúng là: A
Sinh thái học phục hồi là lĩnh vực khoa học áp dụng các nguyên lí sinh thái học để đưa hệ sinh thái bị suy thoái hoặc bị phá hủy về gần nhất với trạng thái tự nhiên.
trang 74 Sách bài tập Sinh học 12:
Hoạt động nào sau đây không làm suy giảm đa dạng sinh học?
Làm mất nơi ở (môi trường sống).
Xuất hiện các loài du nhập.
Khai thác quá mức tài nguyên sinh vật.
Bảo tồn đa dạng sinh học.
Đáp án đúng là: D
Bảo tồn đa dạng sinh học không làm suy giảm đa dạng sinh học. Bảo tồn đa dạng sinh học là việc bảo vệ và quản lí nguồn gene, các loài sinh vật và các hệ sinh thái.
trang 74 Sách bài tập Sinh học 12:
Hoạt động nào sau đây là biện pháp cải tạo sinh học?
Nắn lại dòng chảy của một con sông.
San bằng đất trên một khu đồi để xây dựng công viên.
Thêm hạt của thực vật có khả năng tích luỹ chromium vào đất đã bị nhiễm chromium.
Trồng các cây họ Đậu để làm giàu nitrogen cho hệ sinh thái nghèo dinh dưỡng.
Đáp án đúng là: C
A. Sai. Nắn lại dòng chảy của một con sông sẽ tác động tiêu cực đến hệ sinh thái hiện có.
B. Sai. San bằng đất trên một khu đồi để xây dựng công viên sẽ tác động tiêu cực đến hệ sinh thái hiện có.
C. Đúng. Thêm hạt của thực vật có khả năng tích luỹ chomium vào đất đã bị nhiễm chromium sẽ giúp loại bỏ chromium trong đất khi cây phát triển. Đây là một biện pháp cải tạo sinh học.
D. Sai. Trồng các cây họ Đậu để làm giàu nitrogen cho hệ sinh thái nghèo dinh dưỡng là một biện pháp làm giàu sinh học.
trang 74 Sách bài tập Sinh học 12:
Bảo tồn đa dạng sinh học là bảo vệ và quản lí:
nguồn gene, các loài sinh vật và các hệ sinh thái.
cá thể, quần thể và quần xã sinh vật.
các hóa thạch, sinh vật sống và sinh cảnh.
nguồn gene, các hóa thạch và sinh vật sống.
Đáp án đúng là: A
Bảo tồn đa dạng sinh học là bảo vệ và quản lí nguồn gene, các loài sinh vật và các hệ sinh thái.
trang 74 Sách bài tập Sinh học 12:
Làm giàu sinh học là biện pháp sử dụng (1) để bổ sung, làm tăng các yếu tố (2) cho hệ sinh thái. Vị trí (1) và (2) tương ứng là:
(1) vi sinh vật, (2) cần thiết.
(1) vi sinh vật, (2) dinh dưỡng.
(1) sinh vật, (2) cần thiết.
(1) sinh vật, (2) dinh dưỡng.
Đáp án đúng là: C
Làm giàu sinh học là biện pháp sử dụng sinhvật để bổ sung, làm tăng các yếu tố cầnthiết cho hệ sinh thái.
trang 74 Sách bài tập Sinh học 12:
Đối với những dòng sông có tốc độ chảy mạnh gây xói lở, các nhà sinh thái học ưu tiên phục hồi yếu tố nào trước?
Thành phần hữu cơ.
Thành phần vật lí.
Thành phần vô sinh.
Thành phần hữu sinh.
Đáp án đúng là: B
Đối với những dòng sông có tốc độ chảy mạnh gây xói lở, các nhà sinh thái học ưu tiên phục hồi yếu tố vật lí nhằm giúp khắc phục tình trạng xói lở. Việc này cũng sẽ tạo điều kiện môi trường thuận lợi cho việc phục hồi sinh học sau đó.
trang 75 Sách bài tập Sinh học 12:
Trong bảo tồn đa dạng sinh học, những loài có đặc điểm nào được ưu tiên bảo tồn?
Những loài đang bị suy giảm số lượng và có số lượng cá thể lớn.
Những loài không gia tăng số lượng và có số lượng cá thể lớn.
Những loài không gia tăng số lượng và có số lượng cá thể nhỏ.
Những loài đang bị suy giảm nhanh chóng và có số lượng cá thể nhỏ.
Đáp án đúng là: D
Trong bảo tồn đa dạng sinh học, những loài đang bị suy giảm nhanh chóng và có số lượng cá thể nhỏ được đưa vào danh mục những loài bị đe dọa tuyệt chủng, được ưu tiên bảo tồn.
trang 75 Sách bài tập Sinh học 12:
Năm 2005, ít nhất 10 con gấu xám Bắc Mỹ trong hệ sinh thái Yellowstone đã bị giết do tiếp xúc với con người. Nguyên nhân những cái chết này là do: va chạm với ô tô, thợ săn (của các động vật khác) nổ súng khi bị 1 con gấu xám cái tấn công với đàn con gần đó và các nhà quản lí khu bảo tồn giết chết những con gấu tấn công gia súc liên tục. Những biện pháp nào sau đây phù hợp để thực hiện bảo tồn loài gấu ở khu vực này bằng cách giảm thiểu những va chạm giữa gấu và con người.
(1) Ngăn cấm không cho con người đến khu vực này.
(2) Quy định giới hạn tốc độ phương tiện giao thông trên đường trong khu vực vườn quốc gia.
(3) Di chuyển các con gấu sang khu vực sống mới an toàn hơn.
(4) Quy định thời gian và địa điểm các mùa săn bắn.
(1) và (2).
(2) và (3).
(3) và (4).
(2) và (3).
Đáp án đúng là: D
Nguyên nhân dẫn tới cái chết của những con gấu là do: va chạm với ô tô, thợ săn (của các động vật khác) nổ súng khi bị 1 con gấu xám cái tấn công với đàn con gần đó và các nhà quản lí khu bảo tồn giết chết những con gấu tấn công gia súc liên tục. Do đó, những biện pháp phù hợp để thực hiện bảo tồn loài gấu ở khu vực này bằng cách giảm thiểu những va chạm giữa gấu và con người:
(2) Quy định giới hạn tốc độ phương tiện giao thông trên đường trong khu vực vườn quốc gia.
(3) Di chuyển các con gấu sang khu vực sống mới an toàn hơn.
trang 75 Sách bài tập Sinh học 12:
Trong bảo tồn đa dạng sinh học, các nhà sinh học tập trung vào bảo tồn ở mức quần thể và loài theo hai cách tiếp cận chính: tiếp cận quần thể nhỏ và tiếp cận quần thể đang suy giảm. Một quần thể nhỏ dễ bị cuốn vào vòng xoáy tuyệt chủng khiến kích thước ngày càng nhỏ đi tới khi không còn cá thể nào tồn tại. Quan sát hình 9.1 và cho biết thứ tự chính xác của các quá trình dẫn đến vòng xoáy tuyệt chủng của quần thể nhỏ.
(1) Mất đa dạng di truyền; (2) Giao phối cận huyết, phiêu bạt di truyền; (3) Giảm giá trị thích nghi của cá thể và quần thể; (4) Sinh sản giảm, tử vong cao.
(1) Mất đa dạng di truyền; (2) Giao phối cận huyết, phiêu bạt di truyền; (3) Sinh sản giảm, tử vong cao; (4) Giảm giá trị thích nghi của cá thể và quần thể.
(1) Giao phối cận huyết, phiêu bạt di truyền; (2) Sinh sản giảm, tử vong cao; (3) Giảm giá trị thích nghi của cá thể và quần thể; (4) Mất đa dạng di truyền.
(1) Giao phối cận huyết, phiêu bạt di truyền; (2) Mất đa dạng di truyền; (3) Giảm giá trị thích nghi của cá thể và quần thể; (4) Sinh sản giảm, tử vong cao.
Đáp án đúng là: D
(1) Giao phối cận huyết, phiêu bạt di truyền
(2) Mất đa dạng di truyền
(3) Giảm giá trị thích nghi của cá thể và quần thể
(4) Sinh sản giảm, tử vong cao
trang 76 Sách bài tập Sinh học 12:
Phát triển bền vững là sự phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu của thế hệ:
quá khứ và hiện tại.
hiện tại.
tương lai.
hiện tại và tương lai.
Đáp án đúng là: D
Phát triển bền vững là sự phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu của thế hệhiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai.
trang 76 Sách bài tập Sinh học 12:
Hoạt động nào sau đây không phải là phát triển bền vững?
Xây dựng các khu bảo tồn thiên nhiên.
Tăng cường khai thác tài nguyên thiên nhiên để phát triển nền kinh tế.
Hạn chế sử dụng điều hòa nhiệt độ, xe chạy bằng xăng, dầu.
Tăng cường sử dụng các loại phân bón hữu cơ, thuốc trừ sâu sinh học.
Đáp án đúng là: B
B. Sai. Tăng cường khai thác tài nguyên thiên nhiên để phát triển nền kinh tế không phải là phát triển bền vững. Muốn phát triển bền vững thì cần khai thác tài nguyên thiên nhiên một cách hợp lí để đảm bảo cho sự khai thác lâu dài.
trang 76 Sách bài tập Sinh học 12:
Đảm bảo sự cân bằng giữa phát triển kinh tế, xã hội và môi trường là yếu tố cần thiết để phát triển bền vững vì:
Sự phát triển kinh tế thường dẫn tới sự gia tăng nguồn tài nguyên thiên nhiên và giảm ô nhiễm môi trường.
Sự phát triển kinh tế làm giảm khoảng cách giàu nghèo và tạo sự công bằng trong sử dụng tài nguyên.
Suy thoái môi trường dẫn tới suy giảm sức khỏe, suy giảm kinh tế và gây ra những xáo trộn xã hội.
Xã hội phát triển dẫn tới gia tăng các nhu cầu tiêu dùng, khai thác tài nguyên và giảm lượng chất thải.
Đáp án đúng là: C
Đảm bảo sự cân bằng giữa phát triển kinh tế, xã hội và môi trường là yếu tố cần thiết để phát triển bền vững vì: Suy thoái môi trường dẫn tới suy giảm sức khỏe, suy giảm kinh tế và gây ra những xáo trộn xã hội.
trang 76 Sách bài tập Sinh học 12:
Nội dung nào sau đây đúng khi nói về vai trò của các nguồn tài nguyên và biện pháp sử dụng hợp lí các nguồn tài nguyên đó?
(1) Rừng giúp điều tiết lượng ion khoáng mà thực vật có thể hấp thụ nên cần phải có biện pháp quản lí và khai thác hợp lí.
(2) Đất cung cấp các loại thảo dược quý hiếm nên cần cải tạo và nâng cao độ phì nhiêu của đất.
(3) Nước tham gia điều hòa khí hậu, do đó cần quy hoạch quản lí, sử dụng nguồn nước hợp lí.
(4) Không có năng lượng thì các hoạt động sản xuất và sinh hoạt, các hoạt động giao thông vận tải không thể thực hiện được, vì vậy, cần phát triển các nguồn năng lượng mặt trời, điện gió,...
(1) và (4).
(2) và (3).
(3) và (4).
(1) và (2).
Đáp án đúng là: C
(1) Sai. Rừng giúp cung cấp gỗ, thực phẩm, dược phẩm; là địa điểm nghiên cứu, học tập, thư giãn; điều tiết nước và điều hòa khí hậu nên cần phải có biện pháp quản lí và khai thác hợp lí.
(2) Sai. Đất cung cấp khoáng sản, nguyên vật liệu cho sản xuất nên cần cải tạo và nâng cao độ phì nhiêu của đất.
(3) Đúng. Nước tham gia điều hòa khí hậu, do đó cần quy hoạch quản lí, sử dụng nguồn nước hợp lí.
(4) Đúng. Không có năng lượng thì các hoạt động sản xuất và sinh hoạt, các hoạt động giao thông vận tải không thể thực hiện được, vì vậy, cần phát triển các nguồn năng lượng mặt trời, điện gió,... – đây là những nguồn năng lượng sạch.
trang 76 Sách bài tập Sinh học 12:
Biện pháp 3R trong hạn chế ô nhiễm môi trường gồm:
Tiết giảm, tái sử dụng và tái chế.
Tăng bảo vệ, tái sử dụng và tái chế.
Tiết giảm, tăng sử dụng và tăng đa dạng sinh học.
Tăng bảo vệ, tái sử dụng và tăng đa dạng sinh học.
Đáp án đúng là: A
Biện pháp 3R trong hạn chế ô nhiễm môi trường gồm: Tiết giảm, tái sử dụng và tái chế.
- Tiết giảm: Giảm sử dụng các nguồn chất thải (như các loại túi bọc đồ ăn nhanh, các sản phẩm đóng gói nilon) giúp làm giảm rác thải từ sinh hoạt. Hạn chế sử dụng điều hòa nhiệt độ, xe sử dụng xăng dầu để giảm các khí thải gây ô nhiễm không khí. Hạn chế sử dụng các chất tổng hợp (như chất tẩy rửa,...) để giảm thiểu ô nhiễm nguồn nước.
- Tái sử dụng các dụng cụ (như các loại chai lọ, hộp, chậu,...) để hạn chế rác thải.
- Tái chế: Thu gom các loại chất thải nhựa, kim loại, thủy tinh,... và sử dụng làm nguyên vật liệu sản xuất ra các sản phẩm khác có ích sẽ hạn chế nguồn chất thải rắn.
trang 77 Sách bài tập Sinh học 12:
Những hoạt động nào sau đây góp phần hạn chế ô nhiễm môi trường.
Tăng cường sử dụng các phương tiện giao thông công cộng và hạn chế các phương tiện cá nhân.
Sử dụng các loại phân bón vô cơ tổng hợp để bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng cho đất.
Hạn chế xem tivi và tăng cường sử dụng các thiết bị điện tử cá nhân để tiết kiệm năng lượng điện.
Khuyến khích người dân sinh thêm con để không thiếu hụt nguồn lao động trong tương lai.
Đáp án đúng là: A
Tăng cường sử dụng các phương tiện giao thông công cộng và hạn chế các phương tiện cá nhân góp phần hạn chế khí thải, tiết kiệm các tài nguyên năng lượng, từ đó giúp bảo vệ môi trường.
trang 77 Sách bài tập Sinh học 12:
Giáo dục môi trường không có trọng tâm nào sau đây?
Tôn trọng, yêu mến thiên nhiên và môi trường, có hành động tích cực và thiết thực để bảo vệ môi trường.
Phát triển kĩ năng để hành động một cách độc lập hoặc phối hợp nhằm nâng cao chất lượng môi trường.
Thúc đẩy sự tham gia của tất cả người dân có tư duy phản biện, sáng tạo khi giải quyết các vấn đề môi trường.
Đưa ra những dự đoán về các vấn đề môi trường và thực hiện các nghiên cứu, cải tạo môi trường sống.
Đáp án đúng là: D
Giáo dục môi trường có trọng tâm là:
- Thúc đẩy sự tham gia của tất cả người dân có tư duy phản biện, sáng tạo khi giải quyết các vấn đề môi trường.
- Đưa ra những đánh giá có cơ sở về các vấn đề môi trường.
- Phát triển kĩ năng để hành động một cách độc lập hoặc phối hợp nhằm nâng cao chất lượng môi trường.
- Tôn trọng, yêu mến thiên nhiên và môi trường, có hành động tích cực và thiết thực để bảo vệ môi trường. Ví dụ: Mỗi cá nhân yêu mến thiên nhiên sẽ có hành động bảo vệ các loài sinh vật hay giữ gìn môi trường trong sạch,...
trang 77 Sách bài tập Sinh học 12:
Nêu sự khác nhau cơ bản giữa hai biện pháp chính phục hồi sinh học. Cho ví dụ minh hoạ.
Lời giải:
Cải tạo sinh học | Làm giàu sinh học |
Sử dụng các sinh vật, thường là sinh vật nhân sơ, nấm hoặc thực vật để loại bỏ chất độc hoặc tách rời chất ô nhiễm khỏi các hệ sinh thái,… | Sử dụng sinh vật để đưa một số nguyên liệu cần thiết vào các hệ sinh thái đã bị phá hủy. |
Ví dụ: Sử dụng địa y có thể loại bỏ được uranium trong đất bị ô nhiễm do khai thác mỏ. | Ví dụ: Thêm nấm rễ cộng sinh vào đất khi gieo hạt để phục hồi các loài bản địa do đất thiếu chất dinh dưỡng. |
trang 77 Sách bài tập Sinh học 12:
Chim gõ kiến mào đỏ (Picoides borealis) sống trong các rừng thông lá dài trưởng thành có thảm thực vật thấp (gồm các loài thực vật phát triển phía dưới cành thông). Đa số các tổ chim gõ kiến đều ở trên các cây chết, nhưng trước đó, trong quá trình làm tổ, chúng khoan lỗ ở cây thông đang sống, chúng cũng khoan lỗ nhỏ xung quanh lối vào tổ để nhựa thông từ cây rỉ xuống giúp đẩy lùi các sinh vật ăn thịt như rắn - loài ăn trứng và chim non.
a) Mặc dù là loài đặc hữu nhưng chim gõ kiến mào đỏ đang bị đe doạ nghiêm trọng ở khu vực Đông Nam nước Mỹ do các hoạt động phá hủy hoặc phân mảnh các môi trường sống thích hợp như đốn gỗ, sản xuất nông nghiệp,... Đề xuất biện pháp giúp phục hồi nơi ở của chim, bảo tồn loài động vật này.
b) Tại sao việc nhiễu loạn nơi ở là đặc biệt cần thiết đến sự sống sót lâu dài của chim gõ kiến mào đỏ?
Lời giải:
a) Từ các thông tin về môi trường sống được cung cấp, cần:
- Có các hoạt động trồng, chăm sóc và bảo vệ một số rừng thông lá dài.
- Làm giảm tầng thực vật thấp, nhưng không làm chết các cây thông trưởng thành.
- Chú ý đến các mối quan hệ dinh dưỡng, sinh sản,... của loài này để có các tác động phù hợp.
b) Làm nhiễu loạn nơi ở để phá hủy tầng cây bụi thấp nhưng không làm chết cây thông trưởng thành sẽ tạo điều kiện cho các con chim di chuyển và tìm kiếm thức ăn. Nếu không có sự nhiễu loạn này thì tầng cây bụi sẽ nhanh chóng bao phủ và môi trường trở nên không phù hợp cho chim gõ kiến.
trang 78 Sách bài tập Sinh học 12:
Năng suất bền vững là đảm bảo năng suất mỗi vụ thu hoạch không biến động nhiều. Có nhiều yếu tố có thể làm ảnh hưởng đến sự bền vững của năng suất sau mỗi vụ.
a) Quan sát hình 9.2, hãy giải thích vì sao năng suất của thực vật ở mùa vụ thứ 4 giảm.
b) Để đảm bảo năng suất bền vững, người canh tác cần chú ý điều gì?
Lời giải:
a) Năng suất của thực vật ở mùa vụ thứ 4 giảm do:
- Thời gian luân canh sau khi kết thúc mùa vụ 3 sang mùa vụ 4 ngắn hơn so với các mùa vụ trước đó nên sinh khối của cây mùa vụ 4 giảm.
- Thời gian luân canh giúp cho thực vật sinh trưởng và phát triển, đồng thời các nguồn vật chất (tài nguyên trong đất) phục hồi về như trước đó.
b) Để đảm bảo năng suất bền vững, người canh tác cần chú ý:
- Phải có đủ thời gian canh tác giữa các vụ thu hoạch. Thời gian luân canh sẽ phụ thuộc vào tốc độ sinh trưởng của loài và điều kiện môi trường, hàm lượng các chất có trong đất.
- Nếu thời gian luân canh giảm thì không có đủ thời gian để các tài nguyên trong đất phục hồi về mức trước thu hoạch, nên năng suất sau đó sẽ giảm sút. Khi đó, tốc độ khai thác vượt quá tốc độ tái tạo tài nguyên và số lượng tài nguyên giảm dần theo thời gian.
- Trong khai thác các tài nguyên vào hoạt động sản xuất, cần chú ý đến yếu tố phục hồi sau khai thác của điều kiện môi trường.
trang 78 Sách bài tập Sinh học 12:
Nông nghiệp du canh là một phương pháp canh tác tự cung tự cấp được thực hiện chủ yếu ở các vùng nhiệt đới. Trong phương pháp nông nghiệp truyền thống này (kĩ thuật canh tác luân phiên), rừng bị chặt và đốt để lấy đất trồng trọt. Đặc điểm của loại hình nông nghiệp này là năng suất thay đổi sau mỗi vụ thu hoạch liên tiếp.
a) Quan sát thông tin trong hình 9.3 và cho biết năng suất của cây trồng thay đổi như thế nào sau mỗi năm canh tác.
b) Trong loại hình canh tác này, việc chặt và đốt cây rừng có vai trò gì? Giải thích vì sao năng suất cây trồng bị thay đổi sau mỗi năm canh tác. Biện pháp canh tác này có thích hợp trong phát triển nông nghiệp không?
Lời giải:
a) Năng suất của các cây trồng trong hình đều bị giảm sau mỗi năm canh tác.
b)
- Việc chặt và đốt cây có hai vai trò:
+ Dọn sạch đất để trồng trọt và tiêu diệt cỏ dại.
+ Tro khoáng cung cấp hàm lượng dinh dưỡng khoáng cao, thúc đẩy tăng trưởng thực vật.
- Năng suất cây trồng bị giảm sau mỗi năm canh tác vì: Mỗi lần thu hoạch cây trồng, chất dinh dưỡng của thực vật bị lấy đi khỏi đất. Quá trình canh tác không bổ sung thêm dinh dưỡng vào đất nên chất dinh dưỡng trong đất sẽ bị suy giảm.
- Không nên sử dụng biện pháp canh tác này. Nên định canh định cư, không chặt phá rừng, sử dụng các biện pháp canh tác thân thiện với môi trường (sử dụng phân bón hữu cơ, thuốc trừ sâu sinh học,…) để phát triển nông nghiệp bền vững.