Đề thi giữa kì 1 văn 10 - KHAM KHẢO ĐỀ 1
Đề thi

Đề thi giữa kì 1 văn 10 - KHAM KHẢO ĐỀ 1

Trọng Bảo
Trọng Bảo
VănLớp 108 lượt thi
10 câu hỏi
Đoạn văn

Nữ thần Mặt Trời và Mặt Trăng

     Vua trên trời là Ngọc Hoàng có hai con gái đẹp. Ngọc Hoàng yêu quý hai nàng lắm nên cho các nàng hàng ngày luân phiên nhau đi xem xét mọi việc của hạ giới để báo lại cho nhà Trời. Cô gái đầu tên là Mặt Trời được ngồi kiệu hoa có bốn người khiêng. Bốn người này chia làm hai tốp: một tốp già và một tốp trẻ. Tốp các cụ già khiêng kiệu luôn luôn lo làm tròn phận sự, chăm chỉ vào công việc nên cô Mặt Trời thường đi một vòng rất nhanh. Còn tốp trẻ bản tính la cà nên những lần được phân công khiêng kiệu thường về muộn. Vì thế, mỗi lần Mặt Trời đi với tốp trẻ thì ngày dài, và đi với tốp già thì ngày lại ngắn.

     Mặt Trăng là cô em tính tình nóng nảy còn hơn cả cô chị. Sức nóng của cô đã làm hại cho người và muôn vật khá nhiều. Ấy thế mà cô vẫn cứ chỏng lỏn, đi đâu cũng sà vào khiến cho nhân dân vô cùng kinh hãi. Trần gian khổ sở vì cô Mặt Trăng, họ đã kêu ca rất nhiều, tiếng thấu lên Thượng giới khiến cho bà mẹ đã lấy tro mà bôi lên mặt cô để giảm bớt sức nóng đi. Nhưng Ngọc Hoàng chiều con, nên không để cho vợ làm việc ấy.

     Bấy giờ ở dưới trần có một chàng trai tên là Quải. Quải là con mồ côi nhưng lại có một thân thể cực kỳ to lớn và sức khỏe tuyệt vời. Trước những hành động tai ác của cô Mặt Trăng, Quải quyết tâm trị cho một mẻ. Anh ta đón đường cô Trăng trên một đỉnh núi cao và trữ sẵn một đống cát thật lớn. Hôm ấy, cô Mặt Trăng vẫn quen thói cũ vừa đi vừa sà xuống để nhìn muôn vật, Quải chờ cho cô ta đến gần rồi bất thình lình bốc cát ném túi bụi vào mắt, vào mặt mũi cô. Cô Trăng đang rong chơi, bị tấn công đột ngột, nhắm mắt lại nhưng đất đã dính đầy mặt và chui cả vào trong mắt. Cô ta hốt hoảng vội vụt bay lên cao, lảng ra xa chỗ Quải đứng.

     Từ đó trở đi cô không dám sà xuống gần mặt đất nữa. Mặt mũi cô bị cát dính chặt nên không còn sáng được như xưa. Sau này tính tình của cô trở nên dịu dàng, hiền lành hơn, ở dưới trần ai cũng thích. Người ta nói mỗi lần cô ngoảnh mặt xuống nhân gian thì lúc đó là trăng rằm, cô quay lưng tức là ba mươi, mùng một, còn cô trở sang trái, sang phải tức là thời kỳ trăng hạ huyền hoặc thượng huyền. Còn những khi trăng quầng, ấy là lúc cát bụi trát mặt bị gió thổi bay tung ra.

    Lại nói chuyện chồng của hai nữ thần này. Đó là một con gấu rất to khoẻ. Không rõ gấu từ đâu đến và Ngọc Hoàng đã gả các cô con gái của mình cho gấu từ bao giờ. Chỉ biết rằng gấu rất hay ghen nên theo dõi sự đi lại của hai vợ mình rất chặt chẽ. Thỉnh thoảng, gấu lại đòi chung tình với một người. Lúc đó là lúc ở dưới trần gian thường gọi là nhật thực hay nguyệt thực. Gặp những ngày này, nhân gian lại phải đánh chiêng, đánh trống rầm rĩ để cho gấu sợ mà lui ra mau. Vì gấu làm như vậy thì có hại cho mùa màng và các nữ thần này cũng vì vậy mà xao nhãng công việc.

                    (Theo Viện Văn học, Tuyển tập văn học dân gian Việt Nam, tập 1: Thần thoại – truyền thuyết, NXB Giáo dục, 1999)

1.Trắc nghiệm
• 1 điểm

Nữ thần Mặt Trời và Mặt Trăng được giao nhiệm vụ gì?

Chăm lo cuộc sống con người dưới trần gian.

Chiếu sáng cho con người làm việc.

Làm cho ngày đêm dài ngắn khác nhau.

Thay nhau coi việc dưới trần gian.

Xem đáp án
D. Thay nhau coi việc dưới trần gian.
2.Trắc nghiệm
• 1 điểm

Văn bản trên thuộc thể loại gì?

Thần thoại

Sử thi

Truyện cổ tích

Truyền thuyết

Xem đáp án

A. Thần thoại      

3.Trắc nghiệm
• 1 điểm

Theo cách lí giải của dân gian, vì sao Mặt Trăng không còn nóng như Mặt Trời? 

Vì mẹ nữ thần Mặt Trăng đã lấy tro bôi lên mặt cô để giảm bớt sức nóng.

Vì Mặt Trăng đã trưởng thành, tính tình thay đổi, trở lên hiền lành dịu dàng.

Vì sau khi bị chàng Quải tấn công, Mặt Trăng sợ quá bay lên cao, không dám xà gần xuống mặt đất

Vì gió thổi cát bụi dính chặt vào mắt, mũi của Mặt Trăng, khiến Mặt Trăng không còn sáng được như xưa

Xem đáp án

B. Vì Mặt Trăng đã trưởng thành, tính tình thay đổi, trở lên hiền lành dịu dàng. 

4.Trắc nghiệm
• 1 điểm

Bọn khiêng kiệu trẻ hay la cà, về trễ đã dẫn đến chuyện gì?

Ban ngày sẽ ngắn đi

Ban ngày sẽ dài ra

Mặt trời sẽ chiếu sáng ít đi

Nữ thần Mặt Trời bị trời trách phạt

Xem đáp án

B. Ban ngày sẽ dài ra

5.Trắc nghiệm
• 1 điểm

Từ nội dung câu chuyện, có thể thấy một đặc điểm nào nổi bật của thần thoại?

Uớc mơ về cuộc sống tốt đẹp

Khát vọng trường sinh bất tử

Giải thích các hiện tượng tự nhiên

Giải thích nguồn gốc của vũ trụ.

Xem đáp án

C. Giải thích các hiện tượng tự nhiên 

6.Trắc nghiệm
• 1 điểm

Để giải thích hiện tượng nhật thực và nguyệt thực, tác giả dân gian đã tưởng tượng ra câu chuyện gì?

Mặt Trời và Mặt Trăng đi xem xét việc hạ giới

Hai nữ thần lấy chung chồng là một con gấu

Chàng trai tên Quải ném cát vào thần Mặt Trăng

Người dân đánh chiêng, đánh trống để tìm bắt gấu.

Xem đáp án

B. Hai nữ thần lấy chung chồng là một con gấu

7.Trắc nghiệm
• 1 điểm

Chi tiết nào cho thấy rõ khát vọng chinh phục tự nhiên của người xưa?

Những người già và người trẻ khiêng kiệu cho Mặt Trời

Chàng Quải trừng trị Mặt Trăng, khiến Mặt Trăng ko còn tai ác nữa.

Trần gian cất tiếng kêu đến thượng giới, khiến mẹ của nữ thần Mặt Trăng định lấy tro mà bôi lên mặt cô để giảm bớt sức nóng.

Vào ngày nhật thực hay nguyệt thực, dân gian đánh chiêng, đánh trống khiến gấu sợ mà lui ra, không làm hại cho mùa màng

Xem đáp án

B. Chàng Quải trừng trị Mặt Trăng, khiến Mặt Trăng ko còn tai ác nữa.

8.Tự luận
• 1 điểm

Các chi tiết kì ảo, hoang đường trong truyện thần thoại cho thấy điều gì?

Xem đáp án

Các chi tiết kì ảo, hoang đường trong truyện thần thoại cho thấy: Trí tưởng tượng phong phú của tác giả dân gian, nhận thức thô sơ của người xưa về thế giới tự nhiên

Hướng dẫn chấm:

- Trả lời như Đáp án: 0.5 điểm.

- Trả lời được 01 trong 03 ý: 0.25 điểm.
9.Tự luận
• 1 điểm

Theo anh/chị, có thể lược bỏ chi tiết “Bà mẹ phải trát cho nữ thần một lần tro vào mặt” không? Vì sao?

Xem đáp án

Không thể lược bỏ chi tiết “Bà mẹ phải trát cho nữ thần một lần tro vào mặt” vì chi tiết này nhằm lý giải hiện tượng ánh sáng mặt trăng dịu dàng hơn mặt trời, người hạ giới ưa thích ánh sáng của mặt trăng, hiện tượng trăng quầng do lớp tro hiện lên.

Hướng dẫn chấm:

- Trả lời như Đáp án: 0.5 điểm.

- Trả lời được 01 trong 03 ý: 0.25 điểm.
2048.vn

Học thông minh hơn mỗi ngày

Xem toàn bộ 10 câu hỏi và nhiều hơn nữa với tài khoản miễn phí

Tạo đề thi
Tổ chức kiểm tra
Báo cáo chấm điểm tự động
Bạn đã có tài khoản?
10.Tự luận
• 1 điểm

Có ý kiến cho rằng, truyện Nữ thần Mặt Trời và Mặt Trăng thể hiện sự xung đột giữa con người và tự nhiên. Em có đồng tình với ý kiến này không? Vì sao?

Xem đáp án

HS nêu quan điểm của cá nhân, lí giải hợp lí, viết đúng dung lượng. 

Gợi ý: Đồng tình, vì trong một số trường hợp, thiên nhiên khắc nghiệt đã đem đến những thiệt hại đau đớn cho con người, khiến con người phải tìm cách chống đỡ, cải tạo nó. Trong truyện, điều này được tác giả thể hiện qua hành động của chàng Quải

Bạn có thích hoạt động này không?

Hãy lưu hoặc chia sẻ nội dung này đến mọi người.

Khám phá các nguồn tài nguyên miễn phí, phù hợp với tiêu chuẩn trong vài giây

Gợi ý cho bạn

Xem tất cả

Học liệu phổ biến Lớp 10

Xem tất cả

Học liệu phổ biến Văn

Xem tất cả