Bộ 10 đề thi giữa kì 1 Văn 10 Kết nối tri thức có đáp án - Đề 10
11 câu hỏi
CHỐN QUÊ
Mấy năm làm ruộng vẫn chân thua,
Chiêm mất đằng chiêm, mùa mất mùa.
Phần thuế quan Tây, phần trả nợ,
Nửa công đứa ở, nửa thuê bò.
Sớm trưa dưa muối cho qua bữa,
Chợ búa trầu chè chẳng dám mua.
Cần kiệm thế mà không khá nhỉ,
Bao giờ cho biết khỏi đường lo?
(Nguyễn Khuyến)
Bài thơ được viết theo thể thơ nào?
Thể thơ tự do
Thất ngôn bát cú
Thất ngôn
Thất ngôn tứ tuyệt
B. Thất ngôn bát cú
Bài thơ diễn tả cảm xúc về ai, về sự việc gì?
Của nhân vật trữ tình, về nỗi buồn mất mùa
Của nhân vật trữ tình, về nỗi buồn mất mùa vụ chiêm
Của nhân vật trữ tình, về nỗi buồn mất vụ mùa
Của nhân vật trữ tình, về nỗi buồn chưa trả hết nợ
A. Của nhân vật trữ tình, về nỗi buồn mất mùa
Đề tài của bài thơ nói về điều gì?
Đời sống thực tế
Tâm trạng ngày mùa
Cuộc sống của người nông dân ở quê
Nông thôn
D. Nông thôn
Hình ảnh thơ trong bài có đặc điểm nổi bật nào?
Chân thực, bình dị của đời sống thực tế
Hình ảnh sáng tạo, gợi cảm
Hình ảnh giàu sức gợi liên tưởng
Hình ảnh kết hợp giữa thực tại và trừu tượng
A. Chân thực, bình dị của đời sống thực tế
Tác giả đã bày tỏ cảm xúc, tình cảm như thế nào đối với người dân nghèo nơi quê nhà?
Tiếc vì phải chi quá nhiều
Buồn, chán, cảm thông
Bình thản, tin tưởng vào ngày mai
Lo lắng, tuyệt vọng, xót thương
C. Bình thản, tin tưởng vào ngày mai
Những nguyên nhân nào khiến đời sống của người nông dân khốn khổ?
Mất mùa, thuế nặng, nhiều chi phí cho việc nhà nông
Nợ nần cũ, nhiều chi phí cho việc nhà nông
Thuế quan Tây quá nặng, chi phí cho người ở quá cao
Mất vụ mùa và vụ chiêm
A. Mất mùa, thuế nặng, nhiều chi phí cho việc nhà nông
Nội dung của hai dòng thơ: “Cần kiệm thế mà không khá nhỉ/ Bao giờ cho biết khỏi đường lo” là gì?
Chuỗi vụ mùa, tháng năm thất bát
Nợ nần còn kéo dài
Gợi ra cuộc sống nghèo nàn, nỗi lo nghèo đói
Mong mỏi cuộc sống khá hơn
C. Gợi ra cuộc sống nghèo nàn, nỗi lo nghèo đói
Những từ ngữ, hình ảnh: vẫn chân thua, phần trả nợ, không dám mua; dưa muối gợi ra điều gì?
Hiện thực cuộc sống nghèo khổ, cơ cực nơi thôn quê
Mất mùa triền miên, cuộc sống thiếu hụt, vay nợ từ vụ này sang vụ khác
Tâm sự, nỗi lòng của nhà thơ
Nỗi lo lắng của người dân quê
A. Hiện thực cuộc sống nghèo khổ, cơ cực nơi thôn quê
- HS lựa chọn dòng thơ hoặc hiện thực được tái hiện qua ngôn từ…mà anh/chị nhớ/lưu ý khi đọc.
- Lí giải sự lựa chọn: căn cứ vào nghĩa của từ, thủ pháp nghệ thuật mà tác giả sử dụng, hiện thực được phản ánh/ cảm xúc thái độ của tác giả…sự tác động tới nhận thức, cảm xúc cá nhân.
- Bài thơ giúp anh/chị có thêm nhận thức, cảm xúc: HS đưa ra dựa vào hiểu biết về bài thơ.
Anh/chị hãy viết bài văn nghị luận đánh giá hình thức nghệ thuật đặc sắc và ý nghĩa của tác phẩm “Chốn quê” (Nguyễn Khuyến).
a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận
Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài khái quát được vấn đề.
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Đánh giá hình thức nghệ thuật đặc sắc và ý nghĩa của tác phẩm “Chốn quê” (Nguyễn Khuyến)
c. Triển khai vấn đề
Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng. Dưới đây là một vài gợi ý cần hướng tới:
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm
- Đánh giá khái quát về tác phẩm
- Phân tích đánh giá về hình thức bài thơ Đường luật
- Phân tích đánh giá về hình ảnh, từ ngữ
- Đánh giá về ý nghĩa của toàn tác phẩm
+ Tình cảm của tác giả dành cho người nông dân
+ Sự tác động của bài thơ tới cảm xúc của người đọc
- Khẳng định giá trị của tác phẩm
- Sự tác động của bài thơ tới cảm xúc, suy nghĩ bản thân
d. Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.
e. Sáng tạo
- Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.
Phân tích hiệu quả của nghệ thuật đối trong hai câu thơ sau:
“Sớm trưa dưa muối cho qua bữa,
Chợ búa trầu chè chẳng dám mua”
- Nghệ thuật đối: chính đối (thức ăn chính qua ngày, những nhu cầu phụ - trầu, chè,…để nói lên nghèo)
+ Các từ ngữ: cho qua bữa, chẳng dám mua
+ Hiệu quả: phản ánh thực tế - cuộc sống quá thiếu thốn, cơ cực: thức ăn chỉ có dưa muối, ngay cả nhu cầu đơn giản về cuộc sống. Ăn trầu, uống nước chè cũng là một thứ xa xỉ, chẳng đáp ứng nổi
