Đề minh họa THPT Quốc gia môn Sinh năm 2022 chọn lọc, có lời giải (đề 6)

Chọn đáp án A.

Giải thích: F₂ có tỉ lệ 245 cây hoa trắng : 315 cây hoa đỏ = 9 hoa đỏ : 7 hoa trắng à F₁ có kiểu gen AaBb.

   F₁ tự thụ phấn: AaBb x AaBb = (Aa x Aa)(Bb x Bb) = (1AA : 2Aa : 1aa)(1BB : 2Bb : 1bb).

   Tỉ lệ kiểu gen ở F₂ là 9A-B- : 3A-bb : 3aaB- : 1aabb.

   Số loại kiểu gen là 3 x 3 = 9 loại.

   Số kiểu gen quy định kiểu hình hoa đỏ A-B- = 4 loại.

   Số kiểu gen quy định kiểu hình hoa trắng = 5 loại.

Chọn đáp án D.

   Giải thích: Tần số alen p(A) = 0,1 à Tần số alen a là: q = 1 – p = 1 – 0,1 = 0,9.

   Quần thể cân bằng có cấu trúc: p²AA : 2pqAa : q²aa = 1.

   à Cấu trúc di truyền của quần thể là: 0,01AA : 0,18Aa : 0,81aa.

Chọn đáp án C.

   Giải thích: Loài người được phát sinh từ vượn người hóa thạch. Từ dạng vượn người hóa thạch đã phát sinh nên loài người và các loài vượn người ngày nay. Như vậy vượn người ngày nay và loài người là các loài có chung nguồn gốc.

Chọn đáp án A.

   Giải thích: Vì đua nhau phát ra tiếng kêu là một hình thức cạnh tranh để tìm con đực.

Chọn đáp án D.

   Giải thích: Chim sáo bắt các con chấy rận ở trên cơ thể linh dương. Do đó, cả chim sáo và linh dương đã hợp tác với nhau để cùng tiêu diệt chấy rận; cả 2 loài này cùng có lợi.

Chọn đáp án D.

   Giải thích: A và B sai vì hai pha phụ thuộc lẫn nhau. Sản phẩm của pha này là nguyên liệu của pha kia.

   C sai vì pha sáng phụ thuộc pha tối nên quá trình quang phân li nước cũng phụ thuộc pha tối.

   D đúng vì hai pha có quan hệ biện chứng với nhau. Pha sáng cung cấp NADPH và ATP cho pha tối; pha tối cung cấp NADP⁺ và ADP, Pi cho pha sáng. Do đó, chất độc làm ức chế pha tối sẽ không có NADP⁺ để cung cấp cho pha sáng, do đó pha sáng cũng bị ức chế.

Chọn đáp án A. Có hai phát biểu đúng, đó là II và III.

   Giải thích: I sai vì thú ăn thực vật vẫn có loại dạ dày 1 ngăn, ví dụ như ngựa, thỏ.

   IV sai vì các loài có ống tiêu hóa thì chỉ có tiêu hóa ngoại bào.

Chọn đáp án C. Chỉ có IV đúng.

   Giải thích: I sai vì có thể gây đột biến nhưng lại tạo ra alen trùng lặp với 5 alen có sẵn trong quần thể. Do đó có thể không làm phát sinh alen mới.

   II sai vì 5BU gây đột biến thay thế một cặp nucleôtit cho nên không thay đổi chiều dài của gen.

   III sai vì không chỉ di truyền qua sinh sản vô tính mà có thể di truyền cả qua sinh sản hữu tính.

Chọn đáp án C. Có 2 trường hợp, đó là I và II.

   Giải thích: Đột biến lệch bội có thể được phát sinh trong giảm phân hoặc trong nguyên phân.

   III sai vì trao đổi chéo không cân thì sẽ làm phát sinh đột biến cấu trúc NST.

   IV sai vì tất cả các cặp NST không phân li thì sẽ phát sinh đột biến đa bội.

Chọn đáp án C. Cả 4 phát biểu đúng.

   Giải thích: Vì F₁ có 4% đồng hợp lặn à Nếu P có kiểu gen giống nhau thì suy ra ab = 0,2 à Tần số hoán vị = 40% à I đúng.

   Vì A-B- = 0,5 + đồng hợp lặn = 50% + 4% = 54% à II đúng.

   Nếu tần số hoán vị gen 20% và cây đem lai phân tích có kiểu gen Ab/aB thì ở đời con có 10% số cá thể đồng hợp lặn à III đúng.

   Vì có hoán vị gen nên có 5 kiểu gen quy định kiểu hình A-B-.

Chọn đáp án A. Có 2 phát biểu đúng, đó là II và IV.

   Giải thích: I sai vì CLTN thường không làm thay đổi đột ngột tần số alen của quần thể.

   III sai vì các yếu tố ngẫu nhiên thường không tiêu diệt quần thể.

Chọn đáp án B.

   Giải thích: A sai vì kích thước quần thể quá lớn thì không thể tiêu diệt quần thể.

   B đúng vì kích thước xuống dưới mức tối thiểu thì dễ rơi vào tuyệt chủng.

   C sai vì kích thước quần thể biến động theo tỉ lệ sinh sản, tỉ lệ tử vong, nhập cư và xuất cư.

   D sai vì kích thước quần thể phụ thuộc vào điều kiện môi trường. Do đó, các quần thể của cùng một loài sống ở các điều kiện môi trường khác nhau thường có kích thước quần thể khác nhau.

Chọn đáp án C.

   Giải thích: A sai vì có 2 loại chuỗi thức ăn, đó là chuỗi bắt đầu bằng sinh vật sản xuất và chuỗi bắt đầu bằng động vật ăn mùn bã hữu cơ.

   B sai vì ở vĩ độ thấp (vùng xích đạo) thì hệ sinh thái có độ đa dạng cao nên lưới thức ăn phức tạp. Ở vùng có vĩ độ cao (vùng cực) thì độ đa dạng của hệ sinh thái thấp nên lưới thức ăn đơn giản.

   C đúng vì mỗi loài ăn nhiều loài khác và bị nhiều loài khác ăn cho nên mỗi loài tham gia vào nhiều chuỗi thức ăn khác nhau.

   D sai vì quần xã càng đa dạng thì chuỗi thức ăn càng phức tạp.

Chọn đáp án B. Có 2 phát biểu đúng, đó là I và IV.

   Giải thích: Các gen trong nhân tế bào có số lần nhân đôi bằng nhau; nhưng gen trong tế bào chất thì có số lần nhân đôi khác nhau à I đúng.

   Các gen khác nhau thì thường có số lần phiên mã khác nhau à II sai.

   Tế bào phân bào k lần thì các phân tử ADN trong nhân tế bào sẽ nhân đôi k lần. Tuy nhiên, gen trong tế bào chất (ở ti thể hoặc lục lạp) thì thường sẽ nhân đôi nhiều lần. Nguyên nhân là vì, khi tế bào đang nghỉ (khoảng thời gian giữa 2 lần phân bào) thì các bào quan ti thể, lục lạp vẫn tiến hành phân đôi. Do đó, gen trong tế bào chất thường nhân đôi nhiều lần hơn so với gen trong nhân à III sai.

   Trong quá trình nhân đôi, nếu có chất 5BU thì có thể sẽ phát sinh đột biến gen à IV đúng.

Chọn đáp án C. Có 4 phát biểu đúng.

   Giải thích: I đúng vì nếu đột biến làm xuất hiện bộ ba thoái hóa thì sẽ không làm thay đổi axit amin trong chuỗi pôlipeptit.

   II đúng. Đột biến gen tạo nguyên liệu sơ cấp.

Chọn đáp án C. Có 3 phát biểu đúng là I, II, III.

   Giải thích: I đúng. Đực F₁ lai phân tích, thu được F_a có kiểu hình phân li theo tỉ lệ

   2 con đực thân trắng : 1 con cái thân đen : 1 con cái thân trắng.

   à Tính trạng di truyền theo quy luật tương tác bổ sung và liên kết giới tính.

   Quy ước gen:                    A-B- quy định thân đen;

                                             A-bb+aaB- + aabb đều quy định thân trắng.

   Vì hai cặp gen tương tác bổ sung nên chỉ có 1 cặp liên kết giới tính, có thể cặp Aa hoặc cặp Bb liên kết giới tính đều cho kết quả đúng. Ta có:

   P: Cái đen thuần chủng (AAX^BX^B) x Đực trắng thuần chủng (aaX^bY).

   à F₁ có kiểu gen AaX^BX^b, AaX^BY. Cho F₁ lai với nhau: AaX^BX^b x AaX^BY.

   F₂ có: 6A-X^BX^- : 3A-X^BY : 3A-X^bY : 2aaX^BX^- : 1aaX^BY : 1aaX^bY.

   Tỉ lệ KH: 6 con cái thân đen : 3 con đực thân đen : 2 con cái thân trắng : 5 con đực thân trắng

   II đúng. Trong số con thân trắng ở F₂, số con đực chiếm tỉ lệ là $\frac{5}{7}$ .

   III đúng. Trong số con thân đen ở F₂, số con đực chiếm tỉ lệ là à Số con cái: $1-\frac{1}{3}=\frac{2}{3}$ .

Chọn đáp án B. Có 2 phát biểu đúng là I và II.

   Giải thích: Cho phép lai $\left(P\right)\frac{\underset{¯}{AB}}{ab}\frac{\underset{¯}{MNpQ}}{mnpq}x\frac{\underset{¯}{AB}}{ab}\frac{\underset{¯}{MNpQ}}{mnpq}$, thu được F₁.

   Bài toán trở về dạng $\left(\frac{\underset{¯}{AB}}{ab}x\frac{\underset{¯}{AB}}{ab}\right)\left(\frac{\underset{¯}{MNpQ}}{mnpq}x\frac{\underset{¯}{MNpQ}}{mnpq}\right)$phép lai thứ nhất giữa 2 cặp gen dị hợp, phép lai thứ 2 giữa 2 kiểu gen có 3 cặp gen dị hợp.

   I đúng. Số loại kiểu gen đồng hợp = 2² x 2³ = 32 loại kiểu gen.

   II đúng. Số kiểu gen dị hợp về tất cả các cặp gen là $C_2^{2}x{2}^{2-1}x{C}_3^{3}x{2}^{3-1}=8$.

   III sai. Số loại KG dị hợp về 2 cặp gen đều nằm ở cặp NST thứ nhất là $C_2^{2}x{2}^{2-1}=2$.

   Số loại kiểu gen dị hợp về 2 cặp gen đều nằm ở cặp NST thứ nhất = $C_3^{2}x{2}^{3-1}=12$.

   Số loại kiểu gen dị hợp về 1 cặp gen nằm ở cặp NST thứ nhất, 1 cặp gen dị hợp nằm ở cặp thứ 2 là $C_2^{2}x{2}^{2-1}x{C}_3^{1}x{2}^{3-1}=48$.

   à Số loại kiểu gen dị hợp về 2 cặp gen là 2 + 12 + 48 = 62.

   IV sai. Số loại kiểu gen tối đa là $2^{2}x\frac{2^2+1}{2}x{2}^{4}x\frac{2^4+1}{2}=1360$ loại kiểu gen.

Chọn đáp án D. Cả 4 phát biểu đều đúng.

   Giải thích: I đúng. Sau khi nhập cư thì tần số $a=\frac{0,4x1000+200}{1200}=0,5$.

   à Khi quần thể cân bằng thì cấu trúc di truyền là 0,25AA : 0,5Aa : 0,25aaa.

   II đúng vì các yếu tố ngẫu nhiên có thể làm biến đổi đột ngột tần số kiểu gen của quần thể

   III đúng vì:

Ø Tần số alen của quần thể ở thế hệ $P:A=0,36+\frac{0,48}{2}=0,6$.

Ø Tần số alen của quần thể ở thế hệ $F_1:A=0,5+\frac{0,3}{2}=0,65$.

Ø Tần số alen của quần thể ở thế hệ $F_2:A=0,5+\frac{0,4}{2}=0,7$.

Ø Tần số alen của quần thể ở thế hệ $F_3:A=0,6+\frac{0,3}{2}=0,75$.

   à Quần thể có xu hướng tăng dần tần số alen A, chứng tỏ quần thể đang chịu sự chi phối của nhân tố chọn lọc tự nhiên (chọn lọc chống alen lặn).

   IV đúng vì quá trình tự phối sẽ làm thay đổi cấu trúc di truyền của quần thể.

Chọn đáp án C. Có 4 phát biểu đúng.

   Giải thích: I đúng vì khi xuống dưới kích thước tối thiểu thì quần thể sẽ rơi vào tuyệt chủng.

   II đúng vì không có di – nhập cư, tỉ lệ sinh sản bằng tỉ lệ tử vong thì kích thước quần thể được duy trì ổn định.

   IV đúng vì khi được bổ sung thêm nguồn sống thì sẽ làm tăng tỉ lệ sinh sản.

Chọn đáp án D. Có 4 phát biểu đúng.

Giải thích: Sơ đồ lưới thức ăn:

Chọn đáp án D. III và IV đúng.

   Giải thích: I sai vì loài K tham gia vào 5 chuỗi thức ăn.

   II sai vì có 13 chuỗi thức ăn.

   Chuỗi thức ăn dài nhất có 7 mắt xích, đó là A à I à K à H à C à D à E.

   III đúng vì nếu loài H và C bị tuyệt diệt thì loài D cũng bị tuyệt diệt. Khi đó, nếu các loài còn lại vẫn tồn tại bình thường thì lưới thức ăn này chỉ có 6 loài. Còn nếu vì loài H và loài C, loài D bị tuyệt diệt làm xảy ra diễn thế sinh thái dẫn tới tuyệt diệt nhiều loài khác thì lưới thức ăn chỉ có không đến 6 loài.

   IV đúng vì do hiệu suất sinh thái chỉ đạt khoảng 10% cho nên tổng sinh khối của bậc 1 luôn cao hơn tổng sinh khối của các bậc còn lại. Trong đó, bậc 1 chỉ có loài A.

Chọn đáp án C. Có 3 phát biểu đúng, đó là I, II và IV.

   Giải thích: I đúng vì số kiểu gen của 2n = 9. Số kiểu gen của các thể một (2n – 1) gồm 9 + 3 + 3 = 15 à có 24 kiểu gen.

   II đúng vì kiểu hình A-B-D- có số kiểu gen là 4 + 4 + 2 + 2 =12 kiểu gen.

   III sai.

§  Nếu gen A chỉ có 1 alen là alen trội thì kiểu hình lặn về 2 tính trạng chỉ có 1 kiểu hình A-bbdd gồm có số kiểu gen: ở các thể lưỡng bội có 1 kiểu gen; ở các thể lệch bội có 3 kiểu gen à Tổng số kiểu gen là 1 + 1 + 1 + 1 = 4.

§ Nếu gen A chỉ có 1 alen là alen lặn thì kiểu hình lặn về 2 tính trạng có 2 kiểu hình là aaB-dd và aabbD-.

§ Ở các thể lưỡng bội có 4 kiểu gen; ở các thể lệch bội thể một có số kiểu gen là 4 + 2 + 2 = 8 kiểu gen.

   à Tổng số kiểu gen = 4 + 8 = 12 kiểu gen.

   IV đúng vì có 4 loại giao tử đơn bội và 20 loại giao tử lệch bội (n+1).

Chọn đáp án A. Có 3 phát biểu đúng là II, III và IV.

   Giải thích: I sai vì chuyển đoạn không tương hổ sẽ làm thay đổi số lượng gen trên NST. Qua thụ tinh thì sẽ tạo ra hợp tử bị thay đổi số lượng gen.

   II đúng vì đảo đoạn chỉ làm thay đổi vị trí sắp xếp của gen.

   III đúng vì đột biến thể ba sẽ làm tăng số lượng NST có trong tế bào

   IV đúng vì đa bội chẵn (4n, 6n, 8n,...) luôn có số lượng NST là số chẵn.

Chọn đáp án C. Có 3 phát biểu đúng, đó là I, III và IV.

   Giải thích: F₁ có kiểu hình trung gian à Tính trạng trội không hoàn toàn.

   Quy ước: A hoa đỏ; a hoa trắng; B quả tròn; b quả dài.

   F₁ có kiểu gen AaBb. Cây F₁ giao phấn với cây N, thu được F₂ có tỉ lệ 1 : 1 : 1 : 1.

            Trong đó đỏ : hồng : trắng = 1 : 2 : 1 à Cây N là Aa;

            Trong đó tròn : bầu dục : dài = 1 : 2 : 1 à Cây N là Bb;

   Như vậy, cây N dị hợp 2 cặp gen; cây F₁ cũng dị hợp 2 cặp gen mà đời con có tỉ lệ 1 : 1 : 1 : 1.

   à Có hiện tượng liên kết gen hoàn toàn. Ở đời con, có kiểu hình hoa hồng, quả dài (Aa/bb).

   à Kiểu gen là

   Khi liên kết gen thì cây F₁ có kiểu gen là $\frac{\underset{¯}{Ab}}{ab}$.à Cây N phải có kiểu gen là $\frac{\underset{¯}{Ab}}{aB}$.à I đúng.

   F₁ tự thụ phấn $\left(\frac{\underset{¯}{AB}}{ab}x\frac{\underset{¯}{AB}}{ab}\right)$thì tỉ lệ kiểu hình là $1\frac{\underset{¯}{AB}}{AB}:2\frac{\underset{¯}{AB}}{ab}:1\frac{\underset{¯}{ab}}{ab}\to IIsai$ .

   F₁ lai với cây $N\left(\frac{\underset{¯}{AB}}{ab}x\frac{\underset{¯}{Ab}}{aB}\right)$thì tỉ lệ kiểu gen ở F₂ là $1\frac{\underset{¯}{AB}}{Ab}:1\frac{\underset{¯}{AB}}{aB}:1\frac{\underset{¯}{Ab}}{ab}:1\frac{\underset{¯}{aB}}{ab}$ .

   à Khi F₂ tự thụ phấn thì kiểu hình hoa đỏ, quả tròn chiếm tỉ lệ $\frac{1}{4}x\frac{1}{4}+\frac{1}{4}x\frac{1}{4}=\frac{1}{8}=12,5\%$à III đúng.

   Nếu cây $N\left(\frac{\underset{¯}{Ab}}{aB}\right)$tự thụ phấn thì tỉ lệ kiểu gen ở đời con là $1\frac{\underset{¯}{Ab}}{Ab}:2\frac{\underset{¯}{Ab}}{aB}:1\frac{\underset{¯}{aB}}{aB}$à Tỉ lệ kiểu hình là 1 : 2 : 1 à IV đúng.

Chọn đáp án D. Cả 4 phát biểu đúng.

   Giải thích:  Quy ước:                     

   A-B- hoặc A-bb quy định hoa đỏ;

   aaB- quy định hoa vàng;                 

   aabb quy định hoa trắng.

   I đúng vì cây dị hợp 2 cặp gen tự thụ phấn thì đời con có 6,25% aabb (hoa trắng).

   II đúng vì nếu cây hoa đỏ có kiểu gen AAbb thì đời con luôn có 100% cây hoa đỏ.

   III đúng vì nếu cây hoa đỏ đem lai là Aabb x AaBb thì đời con có kiểu hình aaB- chiếm tỉ lệ 1/8.

   IV đúng vì nếu cây hoa vàng có kiểu gen dị hợp (aaBb) thì đời con có 25% aabb.

Chọn đáp án D. Có 2 phát biểu đúng, đó là II và III.

   Giải thích: I sai vì AaBb lai với A-B- thì khi xuất hiện lông dài, màu trắng (aa/bb) có tỉ lệ là 12,5% thì chứng tỏ hai cặp gen này không phân li độc lập.

   II đúng vì A-bb x aaB- mà thu được đời con có 25% aaB- thì chứng tỏ có 4 kiểu gen, 4 kiểu hình và P dị hợp 2 cặp gen.

   III đúng vì dị hợp 2 cặp gen lai phân tích mà đời con có 6,25% aa/bb.

   à Giao tử ab = 0,0625 à Tần số hoán vị là 2 x 0,0625 = 0,125 = 12,5%.

   IV sai vì khi P dị hợp 2 cặp gen và có hiện tượng hoán vị gen thì kiểu hình đồng hợp lặn ở đời con có thể sẽ có tỉ lệ lớn hơn kiểu hình có một tính trạng trội.

Chọn đáp án A. Có 3 phát biểu đúng, đó là I, III và IV.

   Giải thích: I đúng vì tỉ lệ có sừng là 30% à Tần số d = 0,3 à Tần số D = 0,7.

   II sai vì trong số các cừu không sừng thì vẫn có alen D. Do đó, đời con vẫn sinh ra cá thể có sừng.

   III đúng vì các cá thể có sừng gồm có: đực có 0,09DD và 0,42Dd à $\frac{3}{17}\text{DD}:\frac{14}{17}\text{Dd}$.

   Cái có $0,09\text{DD}$à Cái chỉ cho 1 loại giao tử là D; đực cho 2 loại giao tử là $\frac{10}{17}D$và $\frac{7}{17}d$.

   à Ở đời con có $\frac{10}{17}DD$và $\frac{7}{17}Dd$à Số cừu có sừng chiếm tỉ lệ là $\frac{10}{17}+\frac{7}{34}=\frac{27}{34}$.

   IV đúng vì cừu đực không sừng có kiểu gen dd nên luôn cho giao tử d; cừu cái không sừng có tỉ lệ kiểu gen 0,42Dd : 0,49dd à $\frac{6}{13}\text{Dd}:\frac{7}{13}\text{dd}$à Cừu cái cho 2 loại giao tử với tỉ lệ là $\frac{3}{13}D$và $\frac{10}{13}d$à F₁ có tỉ lệ kiểu gen $\frac{3}{13}\text{Dd:}\frac{3}{13}\text{dd}$à Xác suất là  $\frac{3}{26}$

Chọn đáp án C. Có 3 phát biểu đúng, đó là I, III, IV.

   Giải thích: I đúng vì có 3 người chưa biết KG, đó là 5, 7, 8 à Chỉ biết được kiểu gen của 6 người.

   II sai vì người 5, 9 luôn có kiểu gen đồng hợp; người 8 có thể có kiểu gen đồng hợp hoặc dị hợp à Có tối thiểu 2 người có kiểu gen đồng hợp.

   þ III đúng người số 7 có kiểu gen I^AI^O và 2/3Pp; người số 8 có kiểu gen 2/3I^BI^O và Pp.

   à Sinh 2 con có máu O là $\frac{2}{3}x{\left(\frac{1}{4}\right)}^2=\frac{1}{24}$. Sinh 2 con bị bệnh P là $\frac{2}{3}x{\left(\frac{1}{4}\right)}^2=\frac{1}{24}$.

   à Xác suất là $\frac{1}{24}x\frac{1}{24}=\frac{1}{576}$.

   IV đúng. Sinh con có máu A là $\frac{1}{2}x\frac{1}{3}=\frac{1}{6}$. Sinh con không bị bệnh P là $\frac{5}{6}$.

   Sinh con trai là $\frac{1}{2}$ à Xác suất là $\frac{1}{6}x\frac{5}{6}x\frac{1}{2}=\frac{5}{72}$.