Đề minh họa THPT Quốc gia môn Sinh năm 2022 chọn lọc, có lời giải (đề 5)

Chọn đáp án C

Giải thích: Saccarôzơ là đường vận chuyển trong cây.

Chọn đáp án A

Giải thích: Tỉ lệ S/V càng lớn thì trao đổi chất càng nhanh

Chọn đáp án A

Giải thích: Vì 5'UAG3' là bộ ba kết thúc phiên mã.

Chọn đáp án B

Giải thích: Số lượng quần thể càng nhiều thì kích thước của mỗi quần thể càng nhỏ

Chọn đáp án B

Giải thích: NST được cấu tạo từ ADN và Prôtêin loại histon.

ADN và Prôtêin histon $\to$  nucleoxom$\to$cuộn xoắn$\to$sợi cơ bản 11 nm$\to$sợi nhiễm sắc 30 nm$\to$ siêu xoắn 300 nm$\to$chromatide 700 nm.

NST có vai trò lưu giữ bảo quản và truyền đạt thông tin di truyền.

NST của các loài khác nhau không chỉ khác nhau về số lượng hình thái mà cả các gen trên đó.

Chọn đáp án A

Giải thích: Đặc điểm của diễn thế nguyên sinh: bắt đầu từ môi trường trống trơn → xuất hiện quần xã tiên phong → sự biến đổi tuần tự của các quần xã → hình thành quần xã ổn định tương đối.

Chọn đáp án C

Giải thích:

$AabbDD\times aabbdd=\left(Aa\times aa\right)\left(bb\times bb\right)\left(DD\times dd\right)=\left(lAa:laa\right)\left(lbb\right)\left(lDd\right)=1:1$ 

Chọn đáp án C

Giải thích: Mức sinh sản và mức tử vong luôn thay đổi, phụ thuộc vào điều kiện môi trường.

Chọn đáp án B

Giải thích: Các đặc điểm tương đồng giữa người và vượn người hiện đại cho thấy chúng ta có tổ tiên chung với vượn người.

Chọn đáp án D

Giải thích: Cá thể đực cho 100% giao tử A.

Giới cái có cấu trúc: $0,6Aa:0,4aa\to$ Giảm phân cho $\left(0,3A:0,7a\right)$ 

Khi quần thể đạt cân bằng di truyền, tần số alen $A=\frac{1+0,3}{2}=0,65$ 

Chọn đáp án C

Giải thích: Vì các phôi đều có kiểu gen giống với phôi ban đầu $\to$  Kiểu gen là AaBbDD

Chọn đáp án D

Chọn đáp án C

Giải thích: Sự phân bố cá thể của quần thể. Ở đây các cá thể phân bố tập trung nhiều ở bờ mương nơi có điều kiện thuận lợi và ít tập trung trong khu vực giữa ruộng.

Chọn đáp án A

Giải thích: Sinh quyển là một quyển của Trái Đất, trong đó có toàn bộ sinh vật sinh sống.

Phạm vi của sinh quyển:

+Gồm tầng thấp của khí quyển, toàn bộ thủy quyển và phần trên của thạch quyển.

+Ranh giới phía trên là tiếp xúc với tầng ôzôn; phía dưới đến đáy đại dương nơi sâu nhất trên 11 km, trên lục địa đáy của lớp vỏ phong hóa.

Chọn đáp án D

Giải thích:

Chọn đáp án D

Chọn đáp án C

Giải thích: Vì $2A+3G=2700$ nên số nuclêôtit loại G là$\frac{2700-2\times 300}{3}=700.$ 

$\to$ Tỉ lệ $\frac{A+T}{G+X}$ của gen là $\frac{300}{700}=\frac{3}{7}$.

Chọn đáp án C

Giải thích: vì đột biến lệch bội thường sinh trưởng kém và nhiều trường hợp bị chết.

Chọn đáp án B

Giải thích: vì ở bài này chưa biết tần số hoán vị 20% hay 40% (Nếu cây 2 cây P có kiểu gen giống nhau thì tần số HVG 40%). Do đó, tình huống tần số HVG 40% thì khi cây dị hợp 2 cặp gen lai phân tích sẽ thu được đời con có tỉ lệ 3:3:2:2 

Chọn đáp án B

Phát biểu A sai vì giao phối không làm thay đổi tần số alen của quần thể.

Phát biểu C sai vì chọn lọc tự nhiên tác động trực tiếp lên kiểu hình chứ không tác động trực tiếp lên kiểu gen của cơ thể.

Phát biểu D sai vì có 4 nhân tố làm thay đổi tần số alen của quần thể (đột biến, chọn lọc tự nhiên, di - nhập gen, các yếu tố ngẫu nhiên).

Chọn đáp án D

Giải thích:

D đúng vì các điều kiện môi trường thay đổi theo chu kì mùa nên vào thời điểm có điều kiện môi trường thuận lợi thì trong quần thể có số lượng cá thể trước và sau sinh sản nhiều, khi điều kiện môi trường không thuận lợi thì trong quần thể chủ yếu là nhóm tuổi đang sinh sản, nhóm tuổi trước và sau sinh sản chiếm tỉ lệ ít. Ngoài ra loài có vùng phân bố càng rộng thì cấu trúc tuổi càng phức tạp do số lượng cá thể lớn và các cá thể trong quần thể có giới hạn sinh thái rộng về các nhân tố sinh thái.

B sai vì đối với quần thể ổn định hay suy thoái thì nhóm tuổi sau sinh sản cũng ít hơn nhóm tuổi trước sinh sản.

C sai vì các cá thể đang sinh sản sẽ tiếp tục sinh ra các cá thể thuộc nhóm tuổi trước sinh sản. Ngoài ra quần thể này có thể đang bị biến động số lượng cá thể theo chu kì.

A sai vì có nhiều loài biến động số lượng cá thể theo chu kì ngày đêm. Ví dụ: các loài giáp xác vào ban đêm số lượng cá thể đang sinh sản nhiều, vào ban ngày số lượng cá thể sau sinh sản nhiều.

Chọn đáp án C

Giải thích: vì động vật ăn thực vật thì được xếp vào bậc dinh dưỡng cấp 2.

Chọn đáp án C

Giải thích: vì các gen không thuộc 1 operon thì thường có số lần phiên mã khác nhau. Số lần phiên mã khác nhau thì số phân tử ARN cũng khác nhau.

Chọn đáp án A

Giải thích: vì chuyển đoạn không tương hỗ sẽ làm thay đổi số lượng gen trên NST. Qua thụ tinh thì sẽ tạo ra hợp tử bị thay đổi số lượng gen.

Chọn đáp án C

Giải thích: vì mặc dù có 5 tế bào cho tối đa số loại giao tử là 5x2=10 loại tinh trùng.

Chọn đáp án D

Giải thích: vì cá thể trội về 2 tính trạng có sơ đồ lai là: $\frac{\underset{¯}{ABd}}{abd}\times \frac{\underset{¯}{aBD}}{abd}$thì đời con có 16 tổ hợp giao tử, trong đó có 2 tổ hợp kiểu gen bị trùng $\to$ có số kiểu gen là 16-1=15 

Chọn đáp án B

Giải thích: Chỉ có phát biểu B đúng.

A sai vì chọn lọc tự nhiên tác động trực tiếp lên kiểu hình, gián tiếp làm thay đổi tần số alen và thành phần kiểu gen của quần thể theo một hướng xác định.

C sai. Các yếu tố ngẫu nhiên làm nghèo vốn gen quần thể, giảm sự đa dạng di truyền nhưng không dẫn tới tiêu diệt quần thể.

D sai. Khi không có tác động của các nhân tố: đột biến, chọn lọc tự nhiên và di - nhập gen thì tần số alen và thành phần kiểu gen của quần thể vẫn có thể bị thay đổi bởi các yếu tố ngẫu nhiên.

Chọn đáp án B

Giải thích: Cả 4 nội dung trên đều đúng

Chọn đáp án D

Giải thích:

D sai vì chuỗi thức ăn dài nhất có 7 mắt xích, đó là  $A\to I\to K\to H\to C\to D\to E.$

B đúng vì nếu K bị tuyệt diệt thì M sẽ bị tuyệt diệt (vì K là nguồn thức ăn duy nhất của M). Do đó, chỉ còn lại 7 loài.

C đúng vì E khống chế sinh học đối với D và M nên khi E bị giảm số lượng thì D và M sẽ tăng số lượng.

Chọn đáp án C

Giải thích:

A đúng vì kiến 3 khoang ăn côn trùng A nên cả kiến 3 khoang và loài cây dừa đều được lợi.

C sai vì côn trùng A đã gián tiếp khai thác nhựa của cây dừa nên đây là sinh vật ăn sinh vật.

B đúng vì kiến 3 khoang ăn côn trùng A.

D đúng vì côn trùng A và côn trùng B câu cùng nhau phối hợp để ăn nhựa cây.

Chọn đáp án B

Giải thích:

B đúng vì ở thể đột biến A làm giảm hàm lượng ADN nhưng không làm thay đổi số lượng NST $\to$ Mất đoạn hoặc chuyển đoạn.

A sai vì thể đột biến B có thay đổi hàm lượng ADN cho nên không thể là đảo đoạn.

C sai vì C là đột biến tam bội chứ không thể là lặp đoạn.

D sai vì đột biển D không làm thay đổi hàm lượng ADN, không làm thay đổi số lượng NST. Do đó, đây là đảo đoạn hoặc chuyển đoạn trên 1 NST hoặc đột biến gen.

Chọn đáp án D

Giải thích: Vì P đều có kiểu hình trội về 3 tính trạng mà đời con có 12 kiểu gen 4x3 

$\to$Con cái dị hợp 3 cặp gen $(X^{AB}{X}^{ab}Dd$ hoặc $X^{Ab}{X}^{aB}Dd);$ con đực có kiểu gen $X^{AB}YDd.$ 

$\to$Ở giới cái của  luôn có 2 loại kiểu hình là $A-B-D-$ hoặc  $A-B-dd\to$

Tỉ lệ kiểu hình ở đực $F_l=12:12:4:4:3:3:1:1=\left(4:4:1:1\right)\left(3:1\right).$ 

$\to$Cặp Dd có tỉ lệ kiểu hình 3:1 Hai cặp Aa và Bb có tỉ lệ kiểu hình 4:4:1:1

$\to$Tần số hoán vị là $\frac{1}{1+4}=20\%\to$

Lấy ngẫu nhiên 1 cá thể cái ở $F_1$ xác suất thuần chủng là $\frac{4}{4+4+1+1}\times \frac{1}{2}=0,2=20\%$ 

$\to$ D sai. (Giải thích: vì cá thể cái thuần chủng có kiểu gen $X^{AB}{X}^{AB}$ có tỉ lệ luôn bằng tỉ lệ của cá thể đực $X^{AB}Y.$ Ở bài toán này, đực $X^{AB}Y$có tỉ lệ là $\frac{4}{4+4+1+1};Dd\times Dd$ thì ở $F_1$có thuần chủng (DD và dd) chiếm tỉ lệ 1/2).

Con cái P có kiểu gen dị hợp 3 cặp gen lai phân tích thì sẽ thu được đời con có tỉ lệ là $\left(4:4:l:l\right)\left(l:l\right)=4:4:4:4:l:l:l:l.\to$  C đúng

Chọn đáp án D

Giải thích: Có 3 phát biểu đúng, đó là II, III và IV. Giải thích:

*Tìm kiểu gen của ruồi bố mẹ và tần số hoán vị gen.

Theo bài ra ta có:               A - thân xám; aa thân đen;

                                              B - cánh dài; bb cánh cụt; D - mắt đỏ; dd mắt trắng.

Ruồi đực thân xám, cánh dài, mắt trắng chiếm tỉ lệ  $1\%\to \frac{\underset{¯}{aB}}{ab}{X}^{d}Y=1\%.$

Vì cặp gen Dd nằm trên NST X cho nên $X^{d}Y$ chiếm tỉ lệ $\frac{1}{4}\to \frac{\underset{¯}{aB}}{ab}=4\%.$

Ruồi giấm cái thân xám, cánh dài lai với ruồi giấm đực thân đen, cánh cụt được $F_1$ có

$4\%\frac{\underset{¯}{aB}}{ab}\to 4\%\frac{\underset{¯}{aB}}{ab}=4\%\underset{¯}{aB}\times 1\underset{¯}{ab}$

 (Vì ruồi đực thân đen, cánh cụt luôn cho 1 loại giao tử là  $\underset{¯}{ab}).$

Ruồi cái thân xám, cánh dài cho giao tử $\underset{¯}{aB}=4\%$ 

$\to$ Tần số hoán vị 8%; kiểu gen của ruồi cái là $\frac{\underset{¯}{AB}}{ab}$ 

+ Tìm phát biểu đúng.

I sai vì đây là phép lai phân tích nên ruồi thân xám, cánh cụt có tỉ lệ = tỉ lệ ruồi thân đen, cánh dài = 4%. Ruồi mắt đỏ chiếm tỉ lệ 3/4.

$\to$ Ruồi thân xám, cánh cụt, mắt đỏ chiếm tỉ lệ $=4\%\times 3/4=3\%.$ 

II đúng vì đã tìm được ở trên.

III đúng vì ruồi thân đen, cánh dài có tỉ lệ =4%;  ruồi cái mắt đỏ có tỉ lệ =1/2 

$\to$ Ruồi cái thân đen, cánh cụt, mắt đỏ có tỉ lệ là $\left(50\%-4\%\right)\times 1/2=23\%.$ 

IV đúng vì cặp NST giới tính có 4 kiểu gen $(X^A{X}^a\times X^{A}Y$ cho đời con có 4 kiểu gen); cặp NST mang gen A và B có 4 kiểu gen $(\frac{\underset{¯}{AB}}{ab}\times \frac{\underset{¯}{ab}}{ab}$ sẽ cho đời con có 4 kiểu gen).

$\to$ Số loại kiểu gen =4x4=16 

Chọn đáp án C

Giải thích: Có 3 phát biểu đúng, đó là I, III và IV.

+ Vì $F_1$ có tỉ lệ kiểu hình 1:2:1 nên kiểu gen của P có thể là $\frac{\underset{¯}{AB}}{ab}\times \frac{\underset{¯}{Ab}}{aB}$ hoặc $\frac{\underset{¯}{Ab}}{aB}\times \frac{\underset{¯}{Ab}}{aB}$

Đồng thời, nếu con đực có kiểu gen $\frac{\underset{¯}{Ab}}{aB}$và không có hoán vị gen, còn con cái có hoán vị gen thì đời con có 7 kiểu gen $\to$  I đúng; II sai.

+ Vì nếu con đực có kiểu gen $\frac{\underset{¯}{Ab}}{aB}$ thì ở đời con sẽ luôn có kiểu hình A-bb hoặc aaB- 

$\to$  Luôn có 100% cá thể mang kiểu hình trội về 1 tính trạng $\to$  III đúng.

+ Vì nếu con cái có hoán vị gen với tần số 20% thì khi cho cá thể cái $(\frac{\underset{¯}{AB}}{ab}$ hoặc $\frac{\underset{¯}{Ab}}{aB})$  lai phân tích thì sẽ thu được đời con có tỉ lệ 4:4:1:1 $\to$ IV đúng

Chọn đáp án C

Giải thích: Cả 4 phát biểu đúng.

Vì P có kiểu hình trội 2 tính trạng lai với cá thế lặn về 2 tính trạng nên $F_1$ có kiểu gen $\frac{\underset{¯}{AB}}{ab}$.

Vì $F_1$ dị hợp 2 cặp gen và tần số hoán vị ở đực và cái với tần số như nhau cho nên ta gọi $x^2$ là tỉ lệ kiểu gen  $\frac{\underset{¯}{ab}}{ab}$ ở $F_2$ Ta có $F_2$ có 32% số cá thể dị hợp 1 cặp gen.

$\to 44\sqrt{x^2}-8x^2=0,32\Rightarrow x-2x^2-0,08=0\Rightarrow \left[\begin{array}{l}x=0,4\\ x=0,1\end{array}\right.$ 

Vì  có kiểu gen dị hợp tử đều cho nên chỉ có x=0,4 là thỏa mãn.

$\to$ Tần số hoán vị là $1-2\times 0,4=0,2=20\%\to$ I đúng.

Vì giao tử $\underset{¯}{ab}=0,4$ nên kiểu gen $\frac{\underset{¯}{ab}}{ab}$ có tỉ lệ là 0,16

$\to$ Kiểu hình A-B- có tỉ lệ =66% $\to$ II đúng.

Vì $F_1$ có kiểu gen $\frac{\underset{¯}{AB}}{ab}$ và có hoán vị gen 40% cho nên khi lai phân tích thì sẽ thu được aaB- có tỉ lệ =10% III đúng.

Chọn đáp án C

Giải thích: Có 3 phát biểu đúng, đó là I, III và IV.

Ở bài toán này, mặc dù có 4 cặp gen nằm trên 2 cặp NST khác nhau nhưng thực chất là có 2 cặp gen dị hợp. Vì gen B ở trạng thái đồng hợp và gen e ở trạng thái đồng hợp $\to$ Có 2 cặp gen dị hợp nên có 9 kiểu gen $\to$I đúng.

Ở $F_2$cá thể dị hợp về 2 cặp gen có tỉ lệ là $0,8\times {\left(\frac{1}{4}\right)}^2=0,05=5\%\to$ II sai.

Ở bài toán này, đời con luôn có đồng hợp lặn về ee. Do đó, số cây đồng hợp lặn về 2 cặp gen gồm có $\frac{\underset{¯}{aB}}{aB}\frac{\underset{¯}{De}}{-e}$ và $\frac{\underset{¯}{AB}}{-B}\frac{\underset{¯}{de}}{de}$

Ở $F_4$ kiểu hình $A-B-D-ee$ có tỉ lệ là $0,2\times \frac{17}{32}+0,8\times {\left(\frac{17}{32}\right)}^2=\frac{85}{256};$ kiểu gen $\frac{\underset{¯}{AB}}{AB}\frac{\underset{¯}{De}}{De}$ chiếm tỉ lệ là $0,2\times \frac{15}{32}+0,8\times {\left(\frac{15}{32}\right)}^2=\frac{69}{256}$

$\to$ Trong số các cây mang kiểu hình trội về 3 tính trạng ở $F_4,$ số cây đồng hợp tử chiếm tỉ lệ là $\frac{69}{256}÷\frac{85}{256}=\frac{69}{85}\to$ IV đúng.

Chọn đáp án C

Giải thích: Cả 4 phát biểu đúng.

I đúng. Nguời số 3, số 8, số 12 chưa biết KG về bạch tạng; người số 11 chưa biết KG về nhóm máu $\to$ Có 9 người đã biết KG.

II đúng vì người 9 có kiểu gen $I^B{I}^O;$ người 10 có kiểu gen $I^B{I}^O$ nên sinh con có máu O với xác suất 1/4; sinh con có máu B với xác suất 3/4. Người số 9 có kiểu gen bb, người số 10 có kiểu gen Bb nên xác suất sinh con bị bạch tạng =1/2 $\to$ Xác suất sinh con có máu O và bị bạch tạng là $=1/4\times 1/2=1/8.$ 

III đúng. Xác suất sinh con gái có máu B và không bị bạch tạng là $\frac{1}{2}\times \frac{3}{4}\times \frac{1}{2}=\frac{3}{16}$ 

Về bệnh bạch tạng: kiểu gen của người 11 là Bb; người 12 là 2/3Bb.

$\to$ Sinh con không bị bạch tạng là 5/6.

Về nhóm máu: người số 11 có kiểu gen $1/2I^A{I}^A:1/2I^A{I}^O;$người số 12 có kiểu gen $I^A{I}^O$.

$\to$ Xác suất sinh con có máu A=7/8. 

$\to$ Xác suất sinh con gái không bị bạch tạng và có máu A là $\frac{1}{2}\times \frac{5}{6}\times \frac{7}{8}=\frac{35}{96}$