Đề minh họa THPT Quốc gia môn Sinh năm 2022 chọn lọc, có lời giải (đề 2)

Chọn đáp án A

Giải thích: Sắc tố tham gia trực tiếp vào chuyển hoá quang năng thành hoá năng trong sản phẩm quang hợp ở cây xanh là Diệp lục a.

Chọn đáp án A

Giải thích: động vật nguyên sinh và bọt biển có cấu tạo đơn bào, nên có tiêu hóa nội bào.

Chọn đáp án A

Giải thích: Có 3 côđon làm nhiệm vụ kết thúc dịch mã, đó là 5'UAA3'; 5'UAG3'; 5'UGA3'.

Chọn đáp án B

Giải thích: Cả hai bên cùng có lợi: Trùng roi giúp mối tiêu hóa xenlulozo, và hấp thu dinh dưỡng trong ruột mối.

Chọn đáp án D

Giải thích: Rừng mưa nhiệt đới, đồng cỏ, đồng ruộng, rừng cây bụi là những quần xã giống nhau về đầu vào và đầu ra của dòng năng lượng.

Chọn đáp án B

Giải thích: Bằng chứng hóa thạch có thể giúp người ta xác định được loài nào xuất hiện trước, loài nào xuất hiện sau trong lịch sử phát sinh và phát triển của sự sống trên Trái Đất.

Chọn đáp án B

Giải thích: Vì khoảng cách giữa A và B bằng 20 cM thì tần số hoán vị = 20%.

Chọn đáp án B

Giải thích: cơ quan tương đồng cùng nguồn gốc, nằm ở những vị trí tương ứng trên cơ thể, có thể thực hiện các chức năng khác nhau.

Chọn đáp án A

Giải thích: Ở thế hệ F₂, cây hoa trắng (aa) chiếm tỉ lệ: 0,5 + 0,4.1/4 = 0,6 = 60%.

Chọn đáp án C

Giải thích: Trong quần thể có xuất hiện thêm alen mới là kết quả của nhân tố tiến hóa đột biến.

Chọn đáp án D

Giải thích: sự di cư của thực vật và động vật từ nước lên đất liền là sự kiện quan trọng trong sự phát triển của sinh vật trong đại cổ sinh.

Chọn đáp án A

Giải thích: Các cá thể cùng hỗ trợ sau săn mồi.

Chọn đáp án D

Giải thích: Tảo nở hoa làm chết các loài cá, tôm là mối quan hệ Ức chế cảm nhiễm

Chọn đáp án D

Giải thích: Vì AlPG không được sử dụng để tổng hợp APG.

Chọn đáp án D. Có 3 phát biểu đúng, đó là I, II và III

Giải thích:

I đúng. Vì động mạch càng xa tim vận tốc máu giảm dần và huyết áp giảm dần.

II đúng. Vì gần tim nhất là tĩnh mạch chủ, xa tim nhất là tĩnh mạch nhánh. Do đó, xa tim thì tổng thiết diện của mạch lớn cho nên vận tốc máu giảm. Máu chảy từ tĩnh mạch về tim cho nên càng gần tim thì huyết áp càng giảm dần và có thể bằng 0.

III đúng. Vì tăng nhịp tim làm tăng công suất tim, dẫn tới tăng huyết áp.

IV sai. Vì ở mao mạch phổi thì máu giàu O₂.

Chọn đáp án A. Chỉ có phát biểu I đúng

Giải thích:

II sai vì các NST khác nhau có độ dài khác nhau cho nên khi mất đi thì sẽ làm thay đổi hàm lượng ADN với mức độ khác nhau.

III sai vì tam bội chỉ được phát sinh trong giảm phân.

IV sai. Thể lệch bội có thể được phát sinh trong nguyên phân, kết hợp với sinh sản vô tính. Ví dụ, ở nguyên phân của tế bào sinh dưỡng, có 1 cặp NST không phân li dẫn tới tạo ra tế bào 2n – 1 và tế bào 2n + 1. Về sau, tế bào 2n – 1 nguyên phân nhiều lần tạo nên cành có bộ NST 2n – 1. Cành này trở thành cành cây con thông qua sinh sản vô tính thì sẽ hình thành nên dạng 2n – 1 (thể một).

Chọn đáp án C.

Giải thích: Một cặp NST không phân li thì sẽ phát sinh giao tử n + 1 và giao tử n – 1. Do đó, sẽ tạo ra thể đột biến 2n – 1 (thể một) và 2n + 1 (thể ba)

Chọn đáp án B

Giải thích: Các đặc điểm tương đồng giữa người và vượn người hiện đại cho thấy chúng ta có tổ tiên chung với vượn người.

Chọn đáp án C

Giải thích: Trong quá trình giao phối cận huyết, các cơ thể cùng nguồn gốc mang các alen cùng nguồn gốc ban đầu, giống nhau giao phối với nhau. Xác suất giao phối cận huyết càng cao thì tỉ lệ gặp gỡ giữa các giao tử cùng nguồn, giống nhau tạo ra các thể đồng hợp ngày càng nhiều.

Giải thích: Kiểu phân bố ngẫu nhiên có các đặc điểm:

  ü Thường gặp khi môi trường có điều kiện sống phân bố đồng đều.

  ü Giúp sinh vật tận dụng được nguồn sống tiềm tàng có trong môi trường.

  ü Không có sự cạnh tranh gay gắt giữa các cá thể trong quần thể.

Chọn đáp án C. Có 3 phát biểu đúng, đó là A, B và C.

Giải thích:

  A đúng vì nếu đột biến thay thế cặp A-T thành cặp T-A hoặc thay thế gặp G-X thành cặp X-G thì không làm thay đổi số nuclêôtit mỗi loại của gen.

  B đúng vì đột biến làm tăng chiều dài của gen thì chứng tỏ đột biến thêm 1 cặp nuclêôtit. Khi thêm 1 cặp nuclêôtit thì sẽ làm tăng 2 liên kết hiđro hoặc 3 liên kết hiđro.

  C sai vì đột biến không làm thay đổi chiều dài của gen nhưng nếu làm xuất hiện bộ ba kết thúc sớm thì có thể sẽ làm mất đi nhiều axit amin.

  D đúng vì đột biến mất một cặp nuclêôtit ở vị trí intron hoặc ở vị trí không thuộc vùng mã hóa của gen thì không làm thay đổi cấu trúc của mARN trưởng thành nên không làm thay đổi cấu trúc của chuỗi pôlipeptit.

Chọn đáp án C.

Giải thích:

  II sai vì đột biến đảo đoạn, chuyển đoạn trên 1 NST không làm thay đổi số lượng gen.

  III sai vì đột biến đảo đoạn không làm thay đổi hàm lượng ADN.

  C đúng vì đột biến cấu trúc sẽ làm thay đổi cấu trúc của NST, do đó sẽ làm thay đổi số lượng gen, thay đổi vị trí sắp xếp của các gen cho nên sẽ làm mất cân bằng gen trong tế bào.

  IV sai vì đột biến chuyển đoạn trên 1 NST không làm thay đổi độ dài của ADN.

Chọn đáp án C

Giải thích: Vì số loại KG quy định thể đột biến = tổng số kiểu gen – số kiểu gen quy định kiểu hình không đột biến $=3^5-2^2=243-4=239$

Chọn đáp án C.

Giải thích: F₁ có kiểu gen AaBbDd. Vì vậy, ở F₂:

Loại cây cao 160 cm (có 3 alen trội) có tỉ lệ là $\frac{C_6^3}{2^6}=\frac{5}{16}$có tỉ lệ cao nhất.

Vì cây cao 140 cm (có 2 alen trội) có tỉ lệ là $\frac{C_6^2}{2^6}=\frac{15}{64}$.

Cây cao 120 cm (có 1 alen trội) có tỉ lệ là $\frac{C_6^1}{2^6}=\frac{3}{32}$.

Cây cao 120 cm (có 1 alen trội) cho nên sẽ có 3 kiểu gen là Aabbdd, aaBbdd, aabbDd.

Vì có 3 cặp gen, nên số kiểu hình là 23 + 1 = 7 kiểu hình

(Ở tương tác cộng gộp, nếu tính trạng do n cặp gen quy định thì số kiểu hình là 2n +1)

Chọn đáp án A

Giải thích: Sau khi có di cư, nhập cư thì tần số alen A của mỗi quần thể là:

Quần thể 1: $A=\frac{0,85\times 1000\times 0,2+0,06\times 2500\times 0,4}{1000\times 0,85+2500\times 0,06}=0,23$.

Chọn đáp án B. Các phát biểu II, III và IV đúng.

Giải thích:

   A đúng vì chuỗi thức ăn dài nhất có 7 mắt xích, đó là A → I → K → H → C → D → E.

   B sai vì lưới này có 11 chuỗi thức ăn và chuỗi ngắn nhất có 3 mắt xích.

   C đúng vì chuỗi thức ăn ngắn nhất có 3 mắt xích, đó là A → H → E.

   D đúng vì nếu loài K bị tuyệt diệt thì loài M cũng bị tuyệt diệt. Do đó chỉ còn lại 7 loài.

Chọn đáp án A.

Giải thích: Vì các mối quan hệ ở đây là một loài có lợi, loài còn lại trung tính.

A sai vì chúng không gây hại cho nhau.

Chọn đáp án A.

Giải thích:

   Asai vì thể một là 2n – 1 = 60 – 1 = 59.

   B đúng vì có 2n = 60 thì số thể ba là 30.

   C đúng vì thể ngũ bội là 5n = 150.

   D đúng vì tam bội có bộ NST 3n = 90.

Chọn đáp án C. Có 3 phát biểu đúng, đó là I, II và IV.

Giải thích:

   I đúng vì khi nhân đôi 2 lần thì số phân tử ADN hoàn toàn mới là:

   $k.\left(2^2-2\right)=20\to k=20÷2=10$

  þ II đúng vì khi kết thúc quá trình nhân đôi (2 lần + 3 lần) thì tạo ra số phân tử ADN là$10\times 2^5=320$ phân tử. Trong đó, số mạch phân tử có chứa N¹⁴ là $10\times \left(2^3-2\right)=60$.

   → Số mạch polinuclêôtit chỉ chứa N¹⁵ sau khi kết thúc quá trình trên là $2\times 320-60=580$ .

   III sai vì số phân tử ADN chỉ chứa N¹⁵ là 320 – 60 = 260.

   IV đúng vì quá trình nhân đôi diễn ra theo nguyên tắc bán bảo tồn cho nên số phân tử ADN chứa cả hai loại N¹⁴ và N¹⁵ = số phân tử ADN có N¹⁴ = 60.

Chọn đáp án D. Có 2 phát biểu đúng, đó là I và IV.

Giải thích:

ü Cây quả to, màu đỏ có kí hiệu A-B-D- = 40,5% → A-D- = 40,5%$÷0,75=54\%=0,54$.

→ Kiểu gen $\frac{\underset{¯}{\text{ad}}}{\text{ad}}\text{=0,04}\to$giao tử ad = 0,2.

→ Kiểu gen của P là $\frac{\underset{¯}{\text{Ad}}}{\text{aD}}\text{Bb}$; tần số hoán vị là 40% → I đúng, II sai.

ü Kiểu hình quả nhỏ, màu đỏ có kí hiệu A-B-dd = (A-dd)(B-) sẽ có số kiểu gen là  2x2=4 kiểu gen → Phát biểu III sai.

ü Lấy ngẫu nhiên 1 cây quả to, màu đỏ ở F₁, xác suất thu được cây thuần chủng là:

$\frac{\frac{\text{AD}}{\text{AD}}\text{BB}}{\text{A-D-B}}\text{=}\frac{\text{0,04×0,25}}{\text{0,405}}\text{=}\frac{\text{2}}{\text{81}}$→ IV đúng.

Chọn đáp án C. Có 2 phát biểu đúng, đó là I, II.

Giải thích: Vì F₁ có tỉ lệ kiểu hình ở giới đực là 42 : 42 : 8 : 8, trong đó mắt trắng, đuôi ngắn chiếm 42% nên chứng tỏ con cái ở P dị hợp tử đều → Kiểu gen của F₁ là X^ABX^abX^ABY → F₂ có 8 loại kiểu gen → I đúng.

   Khi tính trạng liên kết giới tính thì tần số hoán vị gen là $\frac{8\%}{42\%+8\%}=16\%$→ II đúng.

   Lấy ngẫu nhiên 1 cá thể cái ở F₂, xác suất thuần chủng là $\frac{21\%}{50\%}=0,42=42\%$

(Giải thích: vì cá thể cái thuần chủng có kiểu gen X^ABX^AB có tỉ lệ luôn bằng tỉ lệ của cá thể đực X^ABY. Ở bài toán này, đực X^ABY có tỉ lệ = 21%) → III sai.

   Đực P có kiểu gen X^ABY lai phân tích thì sẽ thu được cá thể đực mắt trắng, đuôi ngắn (X^abY) chiếm tỉ lệ là 01X^ab $\times$ 0,5Y = 0,5 = 50% → IV sai.

Chọn đáp án C. Có 2 phát biểu đúng, đó là II và IV.

Giải thích:

   Kết quả của phép lai 1 → Tím trội so với đỏ, đỏ trội so với vàng.

   Kết quả của phép lai 2 → Vàng trội so với hồng, hồng trội so với trắng.

ü Quy ước:                          A₁ quy định tím;                A₂ quy định đỏ;

                                             A₃ quy định vàng;             A₄ quy định hồng;             A₅ quy định trắng.

   I sai vì tính trạng màu hoa do 1 gen có 5 alen quy định cho nên đời con sẽ có số kiểu gen dị hợp là $5\times (5-1)÷2=10$ kiểu gen.

   II đúng vì nếu cây hoa vàng có kiểu gen A₃A₄ thì khi lai với cây hoa trắng (A₅A₅) thì sẽ thu được đời con có 50% số cây hoa hồng (A₄A₅).

   III sai vì hoa hồng lặn so với hoa tím và hoa vàng nên khi tím lai với vàng thì chỉ có thể sinh ra cây hoa hồng với tỉ lệ 25%.

   IV đúng vì cây hoa đỏ có 4 kiểu gen quy định (A₂A₂; A₂A₃; A₂A₄; A₂A₅). Với 4 loại kiểu gen thì khi lai với nhau sẽ sinh ra đời con có số kiểu gen là $4\times (4+1)÷2=10$ sơ đồ lai.

Chọn đáp án D. Có 3 phát biểu đúng, đó là II, III và IV.

Giải thích:

   I sai vì cây A-B-D- có tỉ lệ là 6/16 thì gen trội liên kết gen lặn.

       → kiểu gen của P là $\frac{\underset{¯}{\text{Ad}}}{\text{aD}}\text{Bb}$hoặc $\text{Aa}\frac{\underset{¯}{\text{Bd}}}{\text{bD}}$.

   II đúng. Ở F_1­, cây quả tròn, hoa đỏ có 5 tổ hợp. Trong đó cây thuần chủng có 1 tổ hợp là $\text{1}\frac{\underset{¯}{\text{aD}}}{\text{aD}}\text{BB}$→ Xác suất thu được cây thuần chủng là .

   III đúng vì cây quả tròn, hoa trắng có kí hiệu kiểu gen là A-bb; dd (gồm 1 kiểu gen $\frac{\underset{¯}{\text{Ad}}}{\text{Ad}}\text{bb}$). Do đó, khi lấy 1 cây quả tròn, hoa trắng cho tự thụ phấn thì đời con có 100% số cây kiểu gen $\left(\frac{\underset{¯}{\text{Ad}}}{\text{Ad}}\text{bb}\right)$quả tròn, hoa trắng.

   IV đúng. Cây P lai phân tích $\left(\frac{\underset{¯}{\text{Ad}}}{\text{aD}}\text{Bb}\times \frac{\underset{¯}{\text{ad}}}{\text{ad}}\text{bb}\right)$, thì sẽ thu được đời con có 4 loại kiểu hình với tỉ lệ 1:1:1:1.

Chọn đáp án C. Có 3 phát biểu đúng, đó là I, III, IV

Giải thích:

   ü Quá trình tự thụ phấn không làm thay đổi tần số alen → tần số $\text{A = 0,4 + }\frac{\text{0,6}}{\text{2}}\text{ = 0,7}$

   ü Kiểu gen $\frac{\text{AB}}{\text{Ab}}\text{Dd}$ tự thụ phấn sinh ra 9 kiểu gen;

       Kiểu gen $\frac{\text{AB}}{\text{ab}}\text{Dd}$ tự thụ phấn sinh ra 6 kiểu gen mới → Tổng có 15 kiểu gen.

   ü Kiểu gen đồng hợp lặn do kiểu gen $\text{0,4}\frac{\text{AB}}{\text{ab}}\text{Dd}$và $\text{0,2}\frac{\text{AB}}{\text{ab}}\text{dd}$ sinh ra.

       Do đó ở F₃, kiểu gen $\frac{\text{ab}}{\text{ab}}\text{dd}$ có tỉ lệ là $\text{0,4}\times {\left(\frac{\text{7}}{\text{16}}\right)}^2\text{+0,2}\times \frac{7}{16}=0,1640625$

   ü Kiểu hình trội về 3 tính trạng do kiểu gen $\text{0,4}\frac{\text{AB}}{\text{Ab}}\text{Dd}$ và $\text{0,4}\frac{\text{AB}}{\text{ab}}\text{Dd}$ sinh ra.

       Do đó ở F₄, A-B-D- = $\text{0,4}\times \frac{17}{32}\times \frac{17}{32}\text{+0,4}\times \frac{17}{32}\times \frac{17}{32}=22,6\%$.

Chọn đáp án C. Cả 4 phát biểu đúng.

Giải thích: I đúng. Người số 3 và số 6 chưa biết KG về bạch tạng; người số 8 chưa biết kiểu gen về nhóm máu → Có 6 người.

II đúng vì người 7 có kiểu gen dị hợp về máu B; người 8 có kiểu gen 1/2I^AI^A : 1/2I^AI^O nên sinh con có máu O với xác suất 1/8; Sinh con có máu A với xác suất 3/8; Sinh con có máu B với xác suất 1/8. Người số 7 có kiểu gen bb, người số 8 có kiểu gen Bb nên xác suất sinh con bị bạch tạng = 1/2 → Xác suất sinh con có máu O và bị bạch tạng là 1/8 $\times$ 1/2 = 1/16.

III đúng. Xác suất sinh con trai có máu A và không bị bạch tạng là $\frac{1}{2}\times \frac{3}{8}\times \frac{1}{2}=\frac{3}{32}$.

IV đúng. Xác suất sinh con gái không bị bạch tạng và có máu B là $\frac{1}{2}\times \frac{1}{8}\times \frac{1}{2}=\frac{1}{32}$.