Bộ đề luyện thi THPTQG Sinh học cực hay có lời giải chi tiết (đề số 4)

Đáp án D

Phép lai A: X^AX^A × X^AY

→ Tỉ lệ kiểu gen:

Giới cái: 100%X^AX^A,

giới đực: 1X^AY → Tỉ lệ kiểu hình:

100% trội ở cả giới đực và giới cái

Phép lai B: X^AX^a × X^aY

→ Tỉ lệ kiểu gen:

1X_AX^a : 1X^aX^a : 1X^AY : 1X^aY

→ Tỉ lệ kiểu hình:

Giới đực: 50% trội : 50% lặn,

Giới đực: 50%Trội : 50% lặn

Phép lai C:

Phép lai A: X^aX^a × X^aY

→ Tỉ lệ kiểu gen: Giới cái: 100%X^aX^a,

giới đực: 1X^aY → Tỉ lệ kiểu hình:

100% lặn ở cả giới đực và giới cái

Phép lai D: X^aX^a × X^AY

→ Tỉ lệ kiểu gen: Giới cái: 100%X^AX^a;

giới đực: 100%X^aY

→ Tỉ lệ kiểu hình của giới đực khác

với tỉ lệ kiểu hình của giới cái

Đáp án C

Quần thể có tỉ lệ kiểu gen:

0,16AA: 0,48Aa : 0,36aa 

Đáp án A

Phép lai tế bào đây được sử dụng để

tạo ra những cơ thể lai có nguồn gen

rất khác xa nhau mà không cần phải

trải qua sinh sản hữu tính, tránh 

hiện tượng bất thụ của con lai.

Đáp án D

Trong tự nhiên, tiêu chuẩn quan

trọng nhất để phân biệt các loài

sinh sản hữu tính là cách li sinh sản.

Cách li sinh sản có 2 dạng:

+ Cách li trước hợp tử: Những trở ngại ngăn

cản các cá thể giao phối với nhau để

sinh hợp tử được gọi là cách li trước

hợp tử.

+ Cách li sau hợp tử: Những trở ngại ngăn

cản việc tạo ra con lai hoặc ngăn cản

tạo ra con lai hữu thụ, thực chất là

cách li di truyền, do không tương hợp giữa

2 bộ NST của bố mẹ về số lương,

hình thái, cấu trúc.

Đáp án B

Phân bố theo nhóm là kiểu phân bố

phổ biến nhất, các cá thể của quần thể

tập trung theo từng nhóm ở những nơi

có điều kiện sống tốt nhất. Phân bố theo

nhóm xuất hiện nhiều ở sinh vật sống

thành bầy đàn, khi chúng trú đông,

ngủ đông, di cư..

Đáp án A

Ở quần xã rừng mưa nhiệt đới

(quần xã rừng lá rộng ôn đới)

phân thành nhiều tầng cây, mỗi

tầng cây thích nghi với mức

độ chiếu sáng khác nhau trong

quần xã. Từ trên cao xuống thấp

có tầng vượt tán, tầng táng rừng,

 tầng dưới tán, tầng thảm xanh.

Sự phân tầng của thực vật kéo theo

sự phân tầng của các loài động vật

sống trong rừng, nhiều loài chim,

côn trùng sống trên tán các cây cao;

khỉ, vượn, sóc sống leo trèo trên cành cây;

trong khi đó có nhiều loài động vật sống

trên mặt đất và trong các tầng đất.

Đáp án A

Có khoảng 90 - 95% sản phẩm thu hoạch của

cây lấy từ CO₂ và H₂O thông qua quang hợp;

trong đó oxi trong nước được giải phóng ra

ngoài không đi vào sản phẩm quang hợp.

Như vậy, các chất hữu cơ trong cây chủ

yếu đuợc tạo nên từ CO₂ và nước. 

Đáp án D

Phổi của chim có kích thước nhỏ hơn rất

nhiều so với phổi của thú nhưng hiệu quả

trao đổi khí lại rất cao vì: Phổi của chim

gồm hệ thống các ống khí xếp song song.

Ngoài ra còn có các túi khí trước và túi

khí sau, có hệ thống các van chỉ cho khí

lưu thông một chiều từ mũi → túi khí sau

→ phổi → túi khí trước → mũi → môi

trường ngoài. Chim hô hấp kép cả khi hít

vào và thở ra đều có hoạt động trao đổi

khí ở phổi. Trong phổi không có khí cặn

nên hiệu quả trao đổi khí cao hơn thú.

Đáp án B

Đột biến gen không làm thay đổi trình tự

sắp xếp của các gen trên nhiễm sắc thể.

Nó chỉ làm thay đổi, trình tự, số lượng

các nucleotit trong một gen nào đó

Đáp án D

A sai. Vì trên mỗi phân tử ADN của

sinh vật nhân thực có nhiều điểm

khởi đầu tái bản. Trên mỗi phân tử

ADN của sinh vật nhân sơ mới chỉ

có một điểm khởi đầu nhân đôi ADN.

B sai. Vì Enzym ADN pôlimeraza lắp ráp

các nucleotit của môi trường bổ sung với

các nucleotit của gen, ADN poplimeraza

không làm nhiệm vụ tháo xoắn.

Nhiệm vụ tháo xoắn ADN là

chức năng của enzim gyrase.

C sai. Sự nhân đôi của ADN trong

nhân và ADN ti thể là độc lập nhau.

D đúng. Tính theo chiều tháo xoắn,

mạch mới bổ sung với mạch khuôn

có chiều 5’ – 3’ được tổng hợp gián

đoạn do enzim ADN polimerase chỉ

tổng hợp mạch mới theo chiều 5’ → 3’

Đáp án D

A sai. Vì trên mỗi phân tử ADN của sinh vật nhân thực có nhiều điểm khởi đầu tái bản. Trên mỗi phân tử ADN của sinh vật nhân sơ mới chỉ có một điểm khởi đầu nhân đôi ADN.

B sai. Vì Enzym ADN pôlimeraza lắp ráp các nucleotit của môi trường bổ sung với các nucleotit của gen, ADN poplimeraza không làm nhiệm vụ tháo xoắn. Nhiệm vụ tháo xoắn ADN là chức năng của enzim gyrase.

C sai. Sự nhân đôi của ADN trong nhân và ADN ti thể là độc lập nhau.

D đúng. Tính theo chiều tháo xoắn, mạch mới bổ sung với mạch khuôn có chiều 5’ – 3’ được tổng hợp gián đoạn do enzim ADN polimerase chỉ tổng hợp mạch mới theo chiều 5’ → 3’

Đáp án D

Phép lai thuận và phép lai nghịch cho kết

quả khác nhau, con lai 100% có kiểu hình

giống mẹ → Tính trạng màu mắt di

truyền theo dòng mẹ.

Nếu cho con đực F1 ở phép lai nghịch giao

phối với con cái F1 ở phép lai thuận tức là:

F1: ♂ Mắt đỏ × ♀ Mắt trắng

→ F2 luôn cho kiểu hình giống mẹ

→ F2 cho kiểu hình 100% mắt trắng.

Đáp án C

Phép lai thuận và phép lai nghịch cho kết 

quả khác nhau, con lai 100% có kiểu hình

giống mẹ → Tính trạng màu mắt di truyền theo

dòng mẹ.

Nếu cho con đực F1 ở phép lai nghịch giao

phối với con cái F1 ở phép lai thuận tức là:

F1: ♂ Mắt đỏ × ♀ Mắt trắng → F2 luôn

cho kiểu hình giống mẹ → F2 cho kiểu

hình 100% mắt trắng.

Đáp án C

A sai. Vì nhân tố sinh thái hữu sinh

là thế giới hữu cơ của môi trường,

là những mối quan hệ giữa một sinh

vật (hoặc nhóm sinh vật) này với một

sinh vật (hoặc nhóm sinh vật) khác

sống xung quanh. Trong nhóm nhân

tố sinh thái hữu sinh, nhân tố con người

được nhấn mạnh là nhân tố có ảnh

hưởng lớn tới đời sống của nhiều sinh vật.

B sai. Vì ngoài mối quan hệ giữa sinh vật

này với sinh vật khác, nhân tố hữu sinh

còn bao gồm mối quan hệ giữa sinh vật

với thế giới hữu cơ của môi trường.

D sai. Vì những nhân tố vật lý, hóa học

có ảnh hưởng đến sinh vật được xếp

vào nhân tố vô sinh.

Đáp án B

Các đặc điểm I, II, IV đúng

→ Đáp án B.

Diễn thế nguyên sinh là diễn thế khởi đầu

từ môi trường chưa có sinh vật.

Các sinh vật đầu tiên phát tán tới hình

thành nên quần xã tiên phong (giai đoạn

tiên phong). Tiếp theo là giai đoạn hỗn

hợp (giai đoạn giữa) gồm các quần xã

sinh vật biến đổi tuần tự, thay thế lẫn

nhau. Giai đoạn cuối hình thành quần

xã ổn định tương đối (giai đoạn đỉnh cực).

Ở diễn thể nguyên sinh không gắn

liền với sự phá hại môi trường.

Đáp án A

A sai. Vì khi nhân đôi 3 lần thì số

phân tử AND hoàn toàn mới là

= k(2³-2) = 60 → k = 60:6 = 10.

B đúng. Vì khi kết thúc quá trình nhân

đôi (3 lần + 2 lần) thì tạo ra số phân

tử ADN = 10 × 2⁵ = 320 phân tử.

Trong đó, số mạch phân tử có chứa

N¹⁴ = 10 × (2⁴ – 2) = 140.

→ Số mạch polinucleotit chỉ chứa N¹⁵

 sau khi kết thúc quá trình trên 

= 10×2×2⁵– 140 = 500.

C đúng. Vì số phân tử ADN chỉ chứa

 N¹⁵ = 10× (2⁵ + 2 – 2⁴) = 180.

D đúng. Vì quá trình nhân đôi diễn ra

theo nguyên tắc bán bảo tồn cho nên số

phân tử ADN chứa cả hai loại N¹⁴ và

N¹⁵ = số phân tử ADN có

N¹⁴ = 10(2⁴-2) = 140

Đáp án A

Cặp gen Aa, khi có một số tế bào

không phân li trong giảm phân I thì

các tế bào nayc sẽ tạo ra giao tử Aa, O;

Các tế bào còn lại phân li bình thường

thì sẽ tạo ra A và a.

Cặp gen B, b phân li bình thường sẽ tạo

ra giao tử B, b

→ Các loại giao tử tạo ra là:

(Aa, O, A, a)(B, b)

→ Có 8 loại giao tử là:

Aab, AaB, AB, Ab, aB, ab, B, b.

Đáp án B

1 tế bào sinh tinh có kiểu gen AaBb giảm phân cho 2 giao tử AB và ab hoặc Ab và aB

A sai. Vì nếu chỉ có 3 tế bào giảm phân thì tối thiểu sẽ cho 2 loại giao tử trong trường hợp 3 tế bào này cho các giao tử hệt nhau.

B đúng. Nếu chỉ có 1 tế bào giảm phân không có hoán vị thì chỉ sinh ra 2 loại giao tử AB và ab hoặc Ab và aB.

C sai. Nếu chỉ có 3 tế bào giảm phân thì có thể sinh ra 3AB và 3ab hoặc (3Ab và 3aB) hoặc: (2AB : 2ab : 1Ab : 1aB) hoặc (2Ab : 2aB : 1AB : 1ab)

D sai. Vì nếu chỉ có 5 tế bào giảm phân tạo ra 4 loại giao tử thì có thể xảy ra các trường hợp: (4AB: 4ab : 1Ab : 1aB) hoặc (4Ab : 4aB : 1AB : 1ab) hoặc (2AB : 2aB : 3Ab : 3ab) hoặc (2Ab : 2aB : 3AB : 3ab) → không xuất hiện trường hợp giảm phân tạo ra 4 loại giao tử thì các loại giao tử có tỉ lệ bằng nhau.

Đáp án B

A sai. Vì cơ thể đực có 3 cặp gen dị hợp nên sẽ có 8 loại giao tử; Cơ thể cái có 1 cặp gen dị hợp nên có 2 loại giao tử. Số kiểu tổ hợp giao tử = 8 × 2 = 16.

B đúng. Vì ở phép lai ♂ AaBbDd ×♀aaBbDD, kiểu hình A-B-D - có tỉ lệ = 1/2 × 3/4 × 1 = 3/8.

C sai. Vì ở phép lai ♂ AaBbDd ×♀aaBbDD, thu được đời con có số kiểu hình = 2×2×1 = 4; Có số kiểu gen = 2×3×2 = 12.

D sai. Vì kiểu hình trội về 3 tính trạng (A-B- D-) có số kiểu gen = 2×2×1 = 4

Đáp án B

Chỉ có phát biểu II đúng

→ Đáp án B

I, III sai. Vì chọn lọc tự nhiên không

hình thành hay tạo ra kiểu gen thích

nghi, nó chỉ có vai trò sàng lọc những

kiểu hình và giữ lại các kiểu gen quy

định kiểu hình thích nghi đã có sẵn

trong quần thể.

IV sai. Vì chọn lọc tự nhiên chỉ giữ lại 

những kiểu gen quy định kiểu hình thích nghi

chứ không làm tăng sức sống, khả năng

sinh sản của các cá thể trong quần thể.

Đáp án A

Có 4 phát biểu đúng là: II, III, IV, V.

→ Đáp án A.

I sai. Cạnh tranh cùng loài và cạnh

tranh khác loài không làm hại cho

loài vì nhờ có cạnh tranh mà số lượng

và sự phân bố của các cá thể trong quần

thể duy trì ở mức độ phù hợp, đảm bảo

sự tồn tại và sự phát triển của quần

thể cũng như của loài, cạnh tranh

là động lực thúc đẩy quá trình tiến hóa

Đáp án B

Có 2 phát biểu đúng là I và III.

 → Đáp án B.

Mối quan hệ ức chế cảm nhiễm là

mối quan hệ mà một loài sinh vật

trong quá trình sống đã vô tình gây

hại cho các loài khác. Ví dụ: tảo giáp

nở hoa gây độc cho cá, tôm và chim 

ăn cá, tôm bị độc đó...; cây tỏi tiết

chất gây ức chế hoạt động của vi sinh

vật ở xung quanh. Do đó, (1), (3) đúng.

II là mối quan hệ hội sinh.

IV là mối quan hệ cạnh tranh.

Đáp án B

Có 3 phát biểu đúng là I, III, IV

→ Đáp án B.

I đúng. Vì chuỗi thức ăn dài nhất có

6 bậc dinh dưỡng là các chuỗi:

A → G → E →H → C → D.

II sai. Vì từ A đến B có 5 chuỗi.

Từ A đến E có 4 chuỗi;

Từ A đến G có 6 chuỗi.

→ Có 15 chuỗi.

III đúng. A là đầu mối của tất cả

các chuỗi thức ăn. Do đó, nếu loại bỏ

A thì tất cả các loài còn lại đều giảm

số lượng cá thể.

IV đúng. Theo quy luật khuếch đại sinh

học thì sinh vật ở càng xa sinh vật sản

xuất thì mức độ nhiễm độc càng cao.

Đáp án B 

Có 2 phát biểu đúng là I và III.

 → Đáp án B.

I đúng. Vì nếu alen đột biến là alen

trội thì sẽ biểu hiện kiểu hình đột biến.

II sai. Vì đột biến gen không phát sinh

 trong quá trình phiên mã. Nếu phiên

mã không diễn ra theo nguyên tắc bổ

sung thì sẽ làm thay đổi cấu trúc của

phân tử mARN chứ không làm thay

đổi cấu trúc của gen.

III đúng. Vì biến dị di truyền là những

biến dị có liên quan đến sự thay đổi

vật chất di truyền của tế bào.

IV sai. Vì tần số đột biến phụ thuộc

vào đặc điểm cấu trúc của gen.

 Do đó, các gen khác nhau sẽ

có tần số đột biến khác nhau

Đáp án D

Cả 4 phát biểu trên đều đúng. → Đáp án D.Kiểu gen trên có 4 cặp gen dị hợp.

I đúng. 2 tế bào giảm phân thì số giao tử tối đa = 2 × 2 + 2 = 6 loại.

II đúng. Kiểu gen trên có 4 cặp dị hợp → Số loại giao tử tối đa tạo ra = 24 = 16 loại.(vì 16 < 2 × 9 + 2)

III đúng. 2 tế bào giảm phân có trao đổi chéo tại 1 điểm thì số giao tử tối đa = 2 × 2 + 2 = 6 loại.

IV đúng. 9 tế bào giảm phân có trao đổi chéo tại 1 điểm thì số giao tử tối đa = 2 × 4 = 8 loại.(vì 8 < 2 × 9 + 2).

Đáp án B

Cả 4 phát biểu đúng

I đúng. Vì tỉ lệ giao tử không bị đột biến = ${(1/2)}^4$=1/16

II. Tỉ lệ giao tử bị đột biến = 1 - ${(1/2)}^4$=15/16.

III. Tỉ lệ giao tử bị đột biến ở 1 NST =4.${(1/2)}^4$=1/4.

IV. Tỉ lệ giao tử bị đột biến ở 3 NST = ${C^3}_4$${(1/2)}^4$=1/4

Đáp án A

Cho cây thân cao, hoa đỏ giao phấnvới cây thân thấp, hoa trắng (P), thu được F₁ có 100% cây thân cao, hoa đỏ → Tính trạng thân cao, hoa đỏ là trội so với thân thấp, hoa trắng.

Quy ước:

A: thân cao, a: thân thấp;

B: hoa đỏ, b: hoa trắng.

F₂ có 4 loại kiểu hình, trong đó cây thân cao, hoa trắng chiếm 16%.

 → $\frac{ab}{ab}$ = 25% - 16% = 9% = 0,09.

0,09 $\frac{ab}{ab}$ = 0,3ab × 0,3ab (do hoán vị gen ở cả đực và cái với tần số bằng nhau)→ F₁ có kiểu gen $\frac{AB}{ab}$và tần số hoán vị = 1 - 2×0,3 = 0,4 = 40%. → II đúng.

I đúng. Vì F₁ lai phân tích: $\frac{AB}{ab}$× $\frac{ab}{ab}$→ Tỉ lệ cây cao, hoa trắng $\frac{AB}{ab}$= 0,2Ab × 1ab = 0,2 = 20%

III sai. Lấy ngẫu nhiên một cây thân thấp, hoa đỏ ở F₂, xác suất thu được cây thuần chủng$=\frac{0,5-\sqrt{0,09}}{0,5+\sqrt{0,09}}=\frac{0,2}{0,8}=1/4$

IV sai. Lấy ngẫu nhiên một cây thân cao, hoa đỏ ở F₂, xác suất thu được cây thuần chủng = $\frac{0,09}{0,5+0,09}=9/59$.

Đáp án B

Có 2 phát biểu đúng là III, IV.

- Tính trạng do 1 gen quy định và P có mắt đỏ, đuôi ngắn sinh ra đời con có mắt trắng, đuôi dài → Mắt đỏ, đuôi ngắn là những tính trạng trội so với mắt trắng, đuôi dài.

Quy ước:
A – mắt đỏ; a – mắt trắng

B – đuôi ngắn; b – duôi dài.

- Ở F₁, kiểu hình mắt đỏ, đuôi ngắn biểu hiện chủ yếu ở giới XX. → Cả 2 tính trạng này di truyền liên kết với giới tính, gen nằm trên X. (I sai)

- Ở F₁, kiểu hình mắt trắng, đuôi dài (X^abY) chiếm tỉ lệ = 1/40. → Giao tử X^ab = 1/40 : 1/2 = 1/20 = 0,05. → Giao tử X^ab là giao tử hoán vị → Kiểu gen của P là

X^ABY × X^AbX^aB. (II sai)

- Ở F₁, con cái dị hợp 2 cặp gen (X^ABX^ab) chiếm tỉ lệ = tỉ lệ của kiểu gen X^abY = 1/40. (III đúng)

- Lấy ngẫu nhiên một con cái F₁, xác suất thu được cá thể thuần chủng là = tỉ lệ kiểu gen

X^ABX^AB/0,5 =  $\frac{{\displaystyle \frac{1}{40}}}{0,5}=\frac{1}{20}$= 0,05. (IV đúng)

Đáp án B

Có 2 phát biểu đúng là II và III. 

Thân cao, lông trắng chiếm tỉ lệ

= 0,25 – y = 0,25 – 0,04 = 0,21.

Thân cao, lông trắng thuần chủng

y = 0,04 → Thân cao, lông trắng

không thuần chủng

= 0,21 – 0,04 = 0,17.

→ Xác suất thu được 1 cá thể không 

III đúng. Xác suất thu được cá

thể dị hợp 2 cặp gen là 

IV sai. Xác suất thu được cá thể

dị hợp 1 cặp gen là 

Đáp án D

Cả 4 phát biểu đúng

- Phát biểu I. đúng. Vì tổng tần số

của 4 alen A₁ + A₂ + A₃ + A₄ = 1,

trong đó A₁ = 0,625

ð A₂ + A₃ + A₄ = 1 – 0,625 = 0,375.

→ A₃ = 0,375 : 3 = 0,125.

- Phát biểu II. đúng. Vì khi gen A có

4 alen thì số kiểu gen dị hợp = C = 6.

- Phát biểu III. đúng. Vì có 4 kiểu

gen đồng hợp là

A₁A₁ ; A₂A₂ ; A₃A₃ ; A₄A₄

Tỉ lệ của 4 kiểu gen này

= (0,625)² + (0,125)² + (0,125)²

+ (0,125)² = 0,4375.

- Phát biểu IV. đúng. Vì có 3 kiểu

gen dị hợp về gen

A₁ là A₁A₂ ; A₁A₃ ; A₁A₄.

Tỉ lệ của 3 kiểu gen dị hợp này

= 2.0,625.0,125 + 2.0,625.0,125

+ 2.0,625.0,125 = 0,46875.

Đáp án D

Cả 4 phát biểu đúng

Bước 1: Dựa vào phả hệ để xác định quy luật di truyền của từng tính trạng bệnh.

- Cặp vợ chồng số 1 – 2 đều không bị bệnh nhưng sinh con gái số 6 bị cả 2 bệnh. Þ 2 bệnh đều do gen lặn quy định và không liên kết giới tính.

- Quy ước:

a quy định bệnh thứ nhất;

b quy định bệnh thứ 2.

Các alen trội tương ứng là A và B đều quy định không bị bệnh.

Bước 2: Tiến hành các phép tính theo yêu cầu của bài toán.

I đúng.

- Người số 6, 17 bị cả 2 bệnh nên kiểu gen là aabb.

- Người số 9 và 10 là những người không bị bệnh nhưng có con bị cả hai bệnh nên kiểu gen của những người này là AaBb.

- Người số 13, 14 và 15 là những người không bị bệnh nhưng có bố bị bệnh thứ nhất và mẹ bị bệnh thứ hai nên kiểu gen của những người này là AaBb.

- Người số 1 và 2 là những người không bị bệnh nhưng sinh con số 6 bị 2 bệnh nên người số 1, 2 đều có kiểu gen AaBb.

II đúng.

Xác suất sinh con bị bệnh 1:

- Người số 8 bị cả 2 bệnh nên đã truyền alen ab cho người số 15. → Kiểu gen của người số 15 là Aa.

- Bố và mẹ của người số 16 không bị bệnh nhưng người số 16 có em trai bị 2 bệnh cho nên xác suất kiểu 

Xác suất sinh con bị bệnh 2:

- Người số 7 bị bệnh 1 cho nên người số 15 có kiểu gen Aa.

- Bố và mẹ của người số 16 không bị bệnh nhưng người số 16 có em trai bị 2 bệnh cho nên xác suất kiểu gen 

Xác suất sinh con bị bệnh 2:

- Người số 8 bị bệnh thứ 2 nên người số 15 có kiểu gen Bb.

- Bố và mẹ của người số 16 không bị bệnh nhưng người số 16 có em trai bị2 bệnh cho nên xác suất kiểu gen 

III đúng.

IV đúng

Đáp án A

Các phát biểu I, II, IV đúng

III sai. Kết quả của diễn thế thứ sinh

có thể dẫn đến quần thể suy thoái,

cũng có thể dẫn tới hình thành

quần xã đỉnh cực.