Bộ 5 đề thi giữa kì 1 Ngữ văn 10 Cánh diều (2023-2024) có đáp án - Đề số 2
11 câu hỏi
THẦN GIÓ
Thần Gió có một hình dạng kỳ quặc. Thần không có đầu. Bảo bối của thần là một thứ quạt mầu nhiệm. Thần sẽ làm gió nhỏ hay bão lớn, lâu hay mau tuỳ theo lệnh Ngọc Hoàng. Những lúc thần Gió phối hợp với thần Mưa có khi cả thần Sét nữa cùng hoạt động là những lúc đáng sợ nhất. Thỉnh thoảng thần xuống hạ giới đi chơi vào những buổi tối trời. Đó là lúc giữa đồng bằng tự nhiên nổi lên trận gió xoáy, dân gian thường gọi là thần Cụt đầu.
Thần có một đứa con còn nhỏ hay nghịch ngợm. Người ta kể chuyện có một hôm gặp khi thần đi vắng, người con ở nhà giở quạt của cha làm gió thổi chơi. Lúc ấy ở hạ giới có một người vì mất mùa đói khổ, cái ăn tìm không ra. Hôm đó trong nhà lại có vợ đau nặng ông ta phải cất công đi rất xa hơn một ngày đường mới xin được một bát gạo để về nấu cháo cho vợ. Khi về gần đến nhà, ông đưa gạo xuống ao để vo. Lúc đó trời quang mây tạnh. Bất đồ trận gió do con thần gió quạt lên tứ tung làm cho bát gạo của người kia đựng trong rá văng xuống ao bùn.
Người nọ khóc lóc thảm thiết không biết bắt đền ai, căm tức thần Gió vô hạn, quyết tâm kiện lên Thiên đình. Ngọc Hoàng nghe rõ câu chuyện mới đòi thần Gió đến quở trách. Thần Gió thú thật là có đứa con ở nhà nghịch bậy. Ngọc Hoàng cho đó là tội không thể tha thứ được mới đày con thần Gió xuống trần bắt đi chăn trâu cho người mất gạo kia. Sau đó được ít lâu, Ngọc Hoàng lại bắt con thần Gió hóa làm cây ngải, tức là cây mà người hạ giới thường gọi là cây ngải gió hoặc cây ngải tướng quân, để báo tin gió cho thiên hạ. Mỗi lần cây ngải gió cuốn bông cuốn lá lại, người hạ giới bảo là trời sắp nổi gió nổi mưa. Lại mỗi lần trâu bị cảm gió, người ta thường lấy lá cây ngải chữa, vì cho nó có kinh nghiệm về bệnh của trâu trong thời gian giữ trâu cho người mất gạo.
(Theo Nguyễn Đổng Chi – tác phẩm được giải thưởng Hồ Chí Minh, Sđd, tr.93-94)
Truyện Thần Gió thuộc thể loại:
Thần thoại suy nguyên.
Sử thi anh hùng
Thần thoại sáng tạo.
Cổ tích thần kì.
Công việc chính của thần Gió là gì ?
Tạo ra nắng.
Thần sẽ làm gió nhỏ hay bão lớn, lâu hay mau tuỳ theo lệnh Ngọc Hoàng.
Kết hợp với thần Mưa tạo ra bão.
Thần Gió quạt lên tứ tung làm cho bát gạo của người kia đựng trong rá văng xuống ao bùn.
Văn bản trên được kể theo ngôi kể nào?
Ngôi thứ nhất số ít.
Ngôi thứ nhất số nhiều.
Ngôi thứ ba.
Vừa kể theo ngôi thứ nhất và ngôi thứ ba.
Thần Gió có đặc điểm ngoại hình như thế nào?
Một hình dạng kỳ quặc, thân như đám bông gòn.
Một hình dạng kỳ quặc, hình con rùa.
Một hình dạng kỳ quặc, không có đầu.
Một hình dạng kỳ quặc, thân thể to lớn.
Nội dung truyện Thần Gió nói lên điều gì?
Lí giải hiện tượng tự nhiên (gió).
Nguồn gốc cây ngải gió.
Kinh nghiệm chữa bệnh cảm gió cho trâu của người Việt xưa.
Cả A, B, C.
Chi tiết con Thần Gió nghịch ngợm giúp ta hiểu thêm điều gì về Thần Gió?
Thần Gió là người tài giỏi.
Thần Gió là người thông minh.
Thần Gió là người cha thiếu nghiêm khắc.
Thần Gió là người trách nhiệm.
Cơ sở xây dựng hình tượng nhân vật Thần Gió dựa trên:
Quan sát hiện tượng tự nhiên.
Nhân hóa các vị Thần.
A, B đều đúng.
A, B đều sai.
Theo anh/chị, có thể lược bỏ chi tiết miêu tả thần Gió “Những lúc thần Gió phối hợp với thần Mưa có khi cả thần Sét nữa cùng hoạt động là những lúc đáng sợ nhất” trong văn bản hay không ? Vì sao ?
Qua chi tiết “Cây ngải gió cuốn bông cuốn lá lại, người hạ giới bảo là trời sắp nổi gió nổi mưa”, anh/chị rút ra được kinh nghiệm gì ?
Từ chi tiết con Thần Gió bị Ngọc Hoàng phạt, suy nghĩ của anh/chị về những việc cần làm khi bản thân mình phạm lỗi. Hãy viết đoạn văn (khoảng 4-6 dòng)
Anh/chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 500 chữ) trình bày suy nghĩ của mình về vai trò của lòng biết ơn.
