Bộ 25 đề thi ôn luyện THPT Quốc gia môn Sinh học có lời giải năm 2022 (Đề 7)

Chọn đáp án C

Ý 1 đúng.

Ý 2 sai vì việc tự thụ phấn qua các thế hệ không làm thay tần số alen của quần thể mà chỉ làm thay đổi thành phần kiểu gen của quần thể.

Ý 3 sai vì với quần thể chỉ có thành phần kiểu gen đồng hợp thì tự thụ phấn không làm thoái hóa được.

Ý 4,5 đúng.

Lai các dòng khác nhau làm giàu vốn gen và tăng sự đa dạng về di truyền, giúp khắc phục hiện tượng thoái hóa giống. Ý 6 đúng.

Chọn đáp án B

- A sai vì → đây là thành tựu của công nghệ gen.

- B đúng → đây là thành tựu của nuôi cấy hạt phấn ở thực vật (một thành tựu của công nghệ tế bào đối với thực vật).

- C sai vì → thành tựu của công nghệ gen ở động vật.

- D sai vì → thành tựu của công nghệ gen đối với thực vật.

Chọn đáp án A

Định nghĩa của Đác-Uyn về chọn lọc tự nhiên: Sự bảo tồn những sai dị có thể và những biến đổi có lợi, sự đào thải những sai dị có thể và những biến đổi có hại được gọi là chọn lọc tự nhiên (CLTN) hay là sự sống sót của những dạng thích nghi nhất.

Thực chất của chọn lọc tự nhiên

Tính chất của chọn lọc tự nhiên là tự phát, không có mục đích định trước không do một ai điều khiển, nhưng dần dần đã đi đến kết quả làm cho các loài ngày càng thích nghi với điều kiện sống.

Nội dung của chọn lọc tự nhiên bao gồm hai quá trình song song, là đào thải những biến dị có hại, và tích luỹ những biến bị có lợi cho bản thân sinh vật, là quá trình sống sót của những dạng sinh vật thích nghi nhất.

Cơ sở của chọn lọc tự nhiên (CLTN) dựa trên hai đặc tính cơ bản của sinh vật là biến dị và di truyền.

Chọn đáp án C

Trong lịch sử phát triển của sự sống trên Trái Đất, thực vật và động vật lên cạn vào Kỉ Silua.

Chọn đáp án D

Các ý đúng là A,B,C.

D sai vì mỗi một loài sinh vật khác nhau sẽ tồn tại trong các ổ sinh thái khác nhau và thích nghi với các điều kiện sống khác nhau nên giới hạn sinh thái ở các loài khác nhau là khác nhau.

Chọn đáp án B

Nhìn vào hình ảnh ta thấy, ban đầu đã có quần xã “Rừng lim nguyên sinh” từng sống ở nên hình ảnh này minh họa cho diễn thế thí sinh.

Chọn đáp án B

• Hô hấp ở động vật gồm 2 giai đoạn:

+ Hô hấp diễn ra trong mỗi tế bào là quá trình phân giải các chất sinh ra năng lượng trong quá trình này cần sử dụng O₂ và tạo sản phẩm CO₂ gọi là hô hấp nội bào.

+ Hô hấp diễn ra ngoài tế bào tại cơ quan trao đổi khí giữa cơ thể và môi trường, tại đây O₂ được lấy từ môi trường ngoài vào và CO₂ cũng được thải ra môi trường nhờ sự khuếch tán qua bề mặt trao đổi khí (do có sự chênh lệch phân áp O₂ và CO₂ giữa bên trong và bên ngoài cơ quan trao đổi khí) gọi là hô hấp ngoại bào.

A sai. Vì cơ thể không lấy CO₂.

C sai. Vì cơ thể không lấy CO₂ để tạo ra năng lượng.

D sai. Vì cơ thể không sử dụng CO₂ để oxi hóa các chất.

Chọn đáp án B

Những giống cây ăn quả không có hạt như nho, dưa hấu,... thường là tự đa bội lẻ và không có hạt.

Chọn đáp án B

(1) Sai vì ở bộ ba mã kết thúc là bộ ba vô nghĩa nên không mang thông tin mã hóa bất kì axitamin nào.

(2) Sai vì quá trình tổng hợp chuỗi pôlipeptit chỉ thực sự được bắt đầu khi tARN có bộ ba đối mã là 5’UAX3’ (3’UAG5’) liên kết được với bộ ba khởi đầu trên mARN.

(3) Sai vì chuỗi pôlipeptit được giải phóng khi ribôxôm tiếp xúc với bộ ba mã kết thúc, ở bộ ba này không có bất kì tARN nào mang aa đến gắn.

(4) Sai. Mỗi tiểu phần bé ribôxôm nhận biết và bám tại những (cùng một) trình tự nuclêôtit khác nhau (giống nhau) trên cùng một phân tử mARN trong quá trình tổng hợp chuỗi pôlipeptit.

(5) Sai. Các ribôxôm khác nhau cùng trượt trên một phân tử mARN sẽ tổng hợp nên các chuỗi pôlipeptit khác nhau (giống nhau).

(6) Đúng. Liên kết peptit giữa các axitamin được hình thành trước khi ribôxôm ti dịch chuyển thêm một bộ ba trên mARN theo chiều từ 5’ đến 3’.

(7) Sai vì trên một phân tử mARN có thể có nhiều ribôxôm tham gia dịch mã cùng lúc.

Vậy các phát biểu không đúng là: (1), (2), (3), (4), (5), (7)

Chọn đáp án B

Ở một loài cặp NST giới tính là XX và XY. Bộ NST của loài là 2n =10, có 5 cặp NST, cặp số 1 có alen a,B; cặp số 2 có alen C,D; cặp số 3 có alen H; cặp số 4 có alen I, cặp số 5 là cặp NST giới tính.

Chọn đáp án D

Quần thể bị thay đổi kiểu gen thành 100% AA do đột biến gen a → A

Chọn đáp án A

I sai vì khi mật độ quần thể vượt quá “sức chịu đựng” của môi trường, các cá thể cạnh tranh với nhau làm tăng mức tử vong, giảm mức sinh sản, do đó, kích thước quần thể giảm, phù hợp với điều kiện của môi trường. Đó là hiện tượng “tự tỉa thưa” thường gặp ở cả thực vật và động vật. Vào mùa sinh sản, các cá thể đực của nhiều loài tranh giành nhau con cái hoặc con cái (ở cò) trong đàn cạnh tranh với nhau giành nơi thuận lợi làm tổ... Quan hệ cạnh tranh giúp duy trì số lượng cá thể trong quần thể được duy trì ở mức phù hợp với sức chứa của môi trường chứ không gây hiện tượng suy thoái dẫn đến diệt vong.

II sai vì khi mật độ vượt quá mức chịu đựng của môi trường các cá thể cạnh tranh với nhau làm tăng mức tử vong, giảm mức sinh sản, không làm tăng khả năng sinh sản.

III đúng vì ở ong sống thành xã hội theo kiểu mẫu hệ với sự phân chia thứ bậc và chức năng rõ ràng, do đó các cá thể ong có thể hỗ trợ nhau tốt hơn.

IV sai vì khi các cá thể trong quần thể sống theo nhóm thì sẽ tăng tần số lây lan của bệnh tật, dịch bệnh chứ không có khả năng chống lại dịch bệnh.

Chọn đáp án C

Các phát biểu đúng là I, IV, V

Các phát biểu sai:

II: Sai vì sinh vật tiêu thụ gồm động vật phù du, cá trích, cá ngừ

III: Sai và cá ngừ thuộc bậc dinh dưỡng cấp 4

Chọn đáp án C

Quan sát hình ảnh ta thấy NST di chuyển về hai cực của tế bào → đây là kì sau của quá trình nguyên phân

Chọn đáp án C

(1) Đúng. Enzim ARN polimeraza gắn vào vùng điều hòa trên mạch mã gốc (có chiều 3’ → 5’) và bắt đầu tổng hợp mARN tại vị trí đặc hiệu.

(2) Đúng. Quá trình phiên mã tạo ra mARN gồm các ôxôn được trực tiếp tham gia quá trình dịch mã. Nó

(3) Sai vì mỗi gen thực hiện phiên mã chỉ tạo ra một loại sản phẩm xác định (mARN hoặc tARN hoặc rARN)

(4) Đúng. Quá trình phiên mã tạo ra các sản phẩm khác nhau có thể sử được sử dụng cùng một loại enzim.

(5) Sai. Khi enzim ARN polimeraza di chuyển đến cuối gen gặp bộ ba kết thúc (tín hiệu kết thúc) trên mạch mã gốc ở đầu 5’ thì quá trình phiên mã kết thúc.

Vậy các phát biểu đúng là: (1), (2), (4)

• Quá trình phiên mã ở sinh vật nhân thực tạo ra các sản phẩm khác nhau được các enzim chuyên biệt khác nhau thực hiện.

Chọn đáp án D

$\frac{AB}{ab}{X}^D{X}^d$ x ♂$\frac{AB}{ab}{X}^{D}Y$  từ tỉ lệ F₁ có kiểu hình cái mang 3 tính trạng trội chiếm tỉ lệ 33%

→ F₁ có (A – B – )XDX– = 0,33(A – B–) = 0,33:0,5 = 0,66

→ Có HVG 2 bến tần số f = 20% (I) và (III) Đúng

(III) Đúng

• F₁ có X^DX^d = 0,25
• $\frac{AB}{ab}+\frac{Ab}{aB}=2.\left(\mathrm{0,42}+\mathrm{0,12}\right)$ Tỉ lệ cá thể có mang 3 gen dị hợp ở F₁ chiếm 8,5%

(IV) Đúng F₁ có (A– B–)dd + (A–bb + aaB–)D– = 0,66.0,25 + 0,18.0,75 = 0,3

Chọn đáp án A

Nhìn vào các hoạt động trên ta thấy cả 5 hoạt động đều góp phần bảo vệ môi trường và sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên.

Chọn đáp án D

Có 3 phát biểu đúng là các phát biểu II, III, IV.

I sai. Vì chuỗi thức ăn dài nhất có 5 bậc dinh dưỡng là các chuỗi:

A → B → E → C → D            A → G → E → C → D

A → B → E → H → D            A → G → E → H → D

II đúng. Ngoài 4 chuỗi thức ăn như ở phần I, còn có 7 chuỗi:

A → B → E → D                     A → B → C → D.

A → E → D                             A → E → C → D

A → E → H → D                    A → G → E → D

A → G → H → D

III đúng. A là đầu mối của tất cả các chuỗi thức ăn, thường là các sinh vật sản xuất → Loại bỏ A thì tất cả các loài còn lại đều giảm số lượng cá thể.

IV đúng. Theo quy luật khuếch đại sinh học thì sinh vật ở càng xa sinh vật sản xuất thì mức độ nhiễm độc càng cao.

Chọn đáp án C

A đúng vì bọ rùa, châu chấu, gà rừng, dê, nấm ăn sinh vật sản xuất nên có bậc dinh dưỡng cấp 2

B đúng vì ếch nhái tham gia vào 4 chuỗi thức ăn là

1. Cây cỏ → Bọ rùa → Ếch nhái → Diều hâu → Vi khuẩn

2. Cây cỏ → Bọ rùa → Ếch nhái → Rắn → Diều hâu → Vi khuẩn

3. Cây cỏ → Châu chấu → Ếch nhái → Diều hâu → Vi khuẩn

4. Cây cỏ → Châu chấu → Ếch nhái → Rắn → Diều hâu → Vi khuẩn

C sai vì nếu diều hâu mất đi thì có ếch nhái, rắn, gà rừng và cáo được hưởng lợi

D đúng, dễ tham gia vào 1 chuỗi thức ăn là: Cây cỏ → Dê → Hổ → Vi khuẩn

Chọn đáp án C

Quy ước: A: bình thường >> a: bạch tạng

Đứa con đầu lòng bị bạch tạng có kiểu gen aa sẽ nhận 1a từ bố và 1a từ mẹ → Bố mẹ bình thường đều có kiểu gen Aa. P: Aa x Aa

F₁: 1AA : 2Aa : laa  

Vì mỗi lần sinh là một xác suất độc lập nên xác suất sinh đứa con thứ hai cũng bị bệnh là 1/4 = 25% → Đáp án C

Chọn đáp án D

Trong mỗi đơn vị tái bản có 2 ARN mồi cho mạch liên tục. Mỗi đoạn okazaki lại cần có 1ARN môi

Như vậy số ARN mồi trong 4 đơn vị tái bản trên là:

(16 + 2) + (18 + 2) + (21 + 2) + (22+ 2) = 85

v  Trong mỗi đơn vị tái bản có hai mạch tổng hợp liên tục mỗi mạch cần 1ARN mồi.

số ARN mồi = số đoạn okazaki + 2 × số đơn vị tái bản

Chọn đáp án C

Theo đề tỉ lệ phân li kiểu hình ở 2 giới không giống nhau ở F₂ nên có sự di truyền liên kết với giới tính, ta ngầm định gen nằm trên X không alen trên Y (trường hợp quen thuộc).

Ở loài chim XX - đực

                    XY - cái

Do F₁ 100% dài, xoăn nên dài, xoăn là các tính trạng trội

Quy ước: A - dài, a- ngắn, B- xoăn, b – thẳng

Chim trống F₁: $X_B^A{X}_b^a;$  để chim trống F₂ toàn là dài xoăn (A_B_) thì chim mái giao phối phải có kiểu gen: $X_B^{A}Y$

Ta có: $X_B^A{X}_b^a\times X_B^{A}Y$ xuất hiện kiểu hình mái ngắn xoăn

$\left(X_B^{a}Y\right)\to$xảy ra hiện tượng hoán vị gen.

Trong phép lại trên, chim mái có 4 tổ hợp trong đó:

Mái ngắn thắng $\left(X_B^{A}Y\right)=$ mái dài xoăn $\left(X_b^{a}Y\right)=42$

Mái ngắn xoăn $\left(X_B^{a}Y\right)=$ mái dài thẳng $\left(X_b^{A}Y\right)=18$  (đề chỉ cho một phần kết quả)

Mà tỉ lệ đực: cái = 1:1 suy ra số con lai = 2 x 2 x (42 +18)= 240

Tần số hoán vị $f\%=\frac{\left(18+18\right)\times 2}{240}=30\%$

Con trống F₁ lại phân tích: $X_B^A{X}_b^a\times X_b^{a}Y$

→ Tỉ lệ con chim ngắn thẳng $\left(X_b^a{X}_b^a+X_b^{a}Y\right)$  là: 0,35 x 0,5 + 0,35 x 0,5 = 35%

Chọn đáp án A

Ta có: $X^A{X}^a\times X^{a}Y\to$ con $\frac{1}{4}{X}^A{X}^a:\frac{1}{4}{X}^{A}Y:\frac{1}{4}{X}^{a}Y.$

Xác suất sinh 5 người con, trong đó có nam bình thường, nam mù màu, nữ bình thường, nữ mù màu.

Có các trường hợp: Trong 5 con sẽ có: 2 nam bình thường hoặc 2 nam mù màu hoặc 2 nữ bình thường hoặc 2 nữ mù màu.

$XS=\left(\frac{1}{4}\times \frac{1}{4}\times \frac{1}{4}\times \frac{1}{4}\times \frac{1}{4}\times C_5^2\times C_2^1\times 1\right)\times 4=\frac{15}{64}$

Chọn đáp án B

A, C, D sai, vì B và D chỉ khác nhau 1 nu

B đúng, B và D chỉ khác nhau có lnu, B và C khác nhau 4 nu

Chọn đáp án B

P: cây cao, quả ngọt tự thụ phấn.

F₁ có 4 loại kiểu hình. Để tạo ra 4 loại kiểu hình thì cây P có kiểu gen dị hợp về 2 cặp gen. Theo đề bài, kiểu hình thân thấp, quả chua = 4% → kiểu gen $\frac{\underset{¯}{ab}}{ab}=\mathrm{0,04}$

Mà hoán vị gen ở cả hai giới với tần số như nhau, cây tự thụ phấn → ab = 0,2 → tần số hoán vị = 40% → II sai

I và III đúng. Vì P dị hợp 2 cặp gen và có hoán vị gen ở cả hai giới cho nên đời F₁ có 10 kiểu gen.

IV đúng. Vì thân cao, quả ngọt thuần chủng có tỉ lệ $=\frac{\mathrm{0,04}}{\mathrm{0,5}+\mathrm{0,04}}=2/27$

v  Cách xác định tần số hoán vị gen khi biết tỉ lệ kiểu hình ở đời con ở trường hợp xảy ra hoán vị cả hai bên:

- Được áp dụng cho thực vật, dòng tự thụ phấn và hầu hết các loại động vật (trừ ruồi giấm, bướm, tắm...)

- Trường hợp này ta căn cứ vào tỉ lệ xuất hiện kiểu hình mang hai tính trạng lặn ở thế hệ sau suy ra tỉ lệ % giao tử mang gen lặn ab → f.

- Nếu loại giao tử ab lớn hơn 25% thì đây phải là giao tử liên kết gen và các gen liên kết cùng (A liên kết với B, a liên kết với b).

- Nếu loại giao tử ab nhỏ hơn 25% thì đây phải là giao tử hoán vị gen và các gen liên kết chéo (A liên kết b, a liên kết B)

Chọn đáp án B

Người có nhóm máu AB chiếm tỉ lệ: (I^AI^B) = 2 x 0,5 x 0,2 = 0,2. Vậy (1) sai.

Người có nhóm máu O chiếm tỉ lệ là: (I^OI^O) = 0,32 = 0,09. Vậy (2) đúng.

Có 3 kiểu gen đồng hợp về tính trạng nhóm máu là I^OI^O, I^AI^A, I^BI^B nên (3) đúng.

Người nhóm máu A chiếm tỉ lệ: (I^AI^A, I^AI^O) = 0,52+ 2x 0,5 x 0,3 = 0,55 nên (4) sai.

v  Xét sự di truyền nhóm máu ở người có 3 alen I^A, I^B, I^O với tần số tương ứng là p, q, r. Khi quần thể cân bằng di truyền thì cấu trúc di truyền của quần thể là [p(I^A) + q(I^B) + r(I^O] = 1.

- Tần số nhóm máu A là: p²(I^AI^A) + 2pr:(I^AI^O)

- Tần số nhóm máu B là: q²(I^BI^B) + 2qr(I^BI^O)

- Tần số nhóm máu AB là: 2pq.(I^AI^B)

- Tần số nhóm máu O là: r².(I^OI^O)

Chọn đáp án A

Bố mẹ của II- (2) có kiểu hình bình thường mà sinh ra II- (2) bị bệnh H → bệnh H là do gen lặn nằm trên NST thường quy định

Bố mẹ của II- (4) có kiểu hình bình thường mà sinh ra II- (4) bị bệnh G → bệnh G là do gen lặn quy định. Mặt khác, bố của II- (6) bình thường mà sinh ra con gái II- (6) bị bệnh G → bệnh G là nằm trên NST thường. → (4) sai

Quy ước:

A: bình thường >> a: bệnh H

B: bình thường >> b: bệnh G

Ta xác định kiểu gen của những người trong phả hệ như sau:

Vậy có 6 người chắc chắn xác định được kiểu gen trong phả hệ → (2) đúng

- Bệnh H: (1) × (2): Aa × Aa → 1AA:2Aa :laa → (4) có kiểu gen là: (1/3AA : 2/3Aa) hay (4) cho giao tử với tỉ lệ là (2/3A :1/3a)

(4) × (5) : (2/3A :1/3a) × (1/2A :1/2a) → (5/6A-:1/6aa)

- Bệnh G: (4) × (5): bb × Bb → 1/2Bb:1/2bb → Xác suất sinh con bình thường của cặp vợ chồng II- 4 và II- 5 là: 5/6A-.1/2Bb = 5/12 = 41,67% → (1) đúng

+ Người phụ nữ II-3 có kiểu gen về bệnh H là (1/3AA : 2/3Aa) hay (4) cho giao tử với tỉ lệ là (2/3A :1/3a) kết hôn với người mắc bệnh H ta có sơ đồ lai là: (2/3A :1/3a) × 2Aa :laa

+ Người phụ nữ II-3 có kiểu gen về bệnh G là (1/3BB : 2/3Bb) hay (4) cho giao tử với tỉ lệ là (2/3B : 1/3b) kết hôn với người mắc bệnh H ta có sơ đồ lai như sau:

(2/3B:1/3b) × 2Bb:1bb

Xét chung cả hai bệnh ta có: (2Aa : laa) × (2Bb : 1bb) → đời con thu được số kiểu hình là: 2.2 = 4 kiểu hình (AaBb : Aabb : aaBb : aabb) → (3) sai

Vậy có 2 phát biểu đúng.