Bộ 10 đề thi giữa kỳ 2 Văn 10 Chân trời sáng tạo cấu trúc mới có đáp án - Đề 3

I. Đọc hiểu (4,0 điểm)

Đọc ngữ liệu sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

BẢO KÍNH CẢNH GIỚI

(bài 33)

Rộng khơi ngại vượt bể triều quan⁽¹⁾,

Lui tới đòi thì⁽²⁾ miễn⁽³⁾ phận an.

Hé cửa đêm chờ hương quế lọt,

Quét hiên ngày lệ⁽⁴⁾ bóng hoa tan.

Đời dùng người có tài Y, Phó⁽⁵⁾,

Nhà ngặt, ta bền đạo Khổng, Nhan⁽⁶⁾.

Kham hạ⁽⁷⁾ hiền⁽⁸⁾ xưa toan lẩn được,

Ngâm câu:“danh lợi bất như nhàn”

( Nguồn Đào Duy Anh, Nguyễn Trãi toàn tập,  NXB Khoa học xã hội, 1976)

Chú thích: (1): quan lớn trong triều đình. (2): từ cổ - thuận ứng với thời thế, thuận theo thời. (3): chỉ cần. (4): sợ ngại. (5): tức Y Doãn và Phó Duyệt những người có tài bên Trung Quốc. (6): Khổng Tử ông tổ của đạo Nho, đạo Khổng Nhan là đạo Nho. (7): chịu ở dưới, chịu thua, chịu ở địa vị thấp kém. (8): kẻ sĩ có tài, đức.

(0,5 điểm) Hãy chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của bài thơ trên ?

(0,5 điểm) Những hình ảnh thiên nhiên nào được nhắc tới trong hai câu thơ sau?

Hé cửa đêm chờ hương quế lọt,

Quét hiên ngày lệ bóng hoa tan.

(1,0 điểm) Anh/ chị hiểu thế nào về ý nghĩa của câu thơ: Ngâm câu “danh lợi bất như nhàn”?

(1,0 điểm) Nêu hiệu quả nghệ thuật của biện pháp đối trong hai câu thơ sau:

Hé cửa đêm chờ hương quế lọt,

Quét hiên ngày lệ bóng hoa tan.

(1,0 điểm) Từ quan niệm của Nguyễn Trãi trong bài thơ anh/chị rút ra bài học gì cho bản thân ? (Trình bày 5-7 dòng).

II. Viết (6,0 điểm)

(2,0 điểm) Anh/ chị hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích 4 câu thơ sau:

Đời dùng người có tài Y, Phó⁽⁵⁾,

Nhà ngặt, ta bền đạo Khổng, Nhan⁽⁶⁾.

Kham hạ⁽⁷⁾ hiền⁽⁸⁾ xưa toan lẩn được,

Ngâm câu:“danh lợi bất như nhàn”

(4,0 điểm)Anh/ chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) thuyết phục người khác từ bỏ lối sống dựa dẫm.