Bộ 10 đề thi cuối kì 1 Văn 10 Chân trời sáng tạo cấu trúc mới có đáp án - Đề 4

I. Đọc hiểu (4,0 điểm)

Đọc ngữ liệu sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

LỄ HỘI DINH CÔ LONG HẢI

Lễ hội Dinh Cô được tổ chức hàng năm tại Khu di tích lịch sử - văn hóa Dinh Cô, tọa lạc trên bãi biển thuộc thị trấn Long Hải, huyện Long Điền, tỉnh Bà Rịa -Vũng Tàu. Đây là di tích vừa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cấp bằng công nhận di tích Lịch sử Văn hóa cấp Quốc gia năm 1995 và vừa được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào tháng 2/2023.

Theo tương truyền, Dinh Cô là nơi thờ một vị trinh nữ tên Lê Thị Hồng, quê ở Tam Quan, tỉnh Bình Định, cách đây 2 thế kỷ người con gái này đã lâm nạn tại hòn Hang sau một lần theo cha ra biển, lúc đó Cô vừa tròn 16 tuổi. Sau khi Cô mất người dân địa phương đã chôn cất và lập miếu thờ Cô ngoài bãi biển và Cô thường hiển linh về giúp dân làng vượt qua khó khăn, vững tay chèo trong những chuyến biển ra khơi. Dân làng tôn xưng Cô danh hiệu “Long Hải thần nữ bảo an chính trực nương nương chi thần” và dời miếu lên núi Kỳ Vân. Đây chính là nơi Dinh Cô tọa lạc cho đến ngày nay.

 Lễ hội Dinh Cô được tổ chức trong 03 ngày từ ngày 10 đến 12/2 (Âm lịch) theo nghi thức cổ truyền long trọng và trở thành một trong những lễ hội lớn của người dân miền biển tỉnh Bà Rịa -Vũng Tàu. Theo quan niệm của người dân, lễ hội là dịp để tạ ơn Cô sau một năm làm ăn và cầu cho mưa thuận, gió hòa, bình an bám biển.

Sáng sớm ngày 12/2(Âm lịch) các ghe thuyền sẽ ra biển làm lễ Nghinh Cô, các ghe được trang trí ngai, long vị Cô cùng các vị bô lão, cao niên trong ban tương tế với trang phục trang nghiêm. Sau khi ghe thuyền tiến ra chỗ nhắm chừng nơi Cô tử nạn ngày xưa thì sẽ bắt đầu nghi lễ rước Cô và các vị thần linh về dinh ăn giỗ.

Dinh Cô nơi diễn ra lễ hội Dinh Cô hàng năm

Trong những ngày diễn ra lễ hội có nhiều nghi thức quan trọng được thực hiện như: Cung thỉnh bài vị cá ông, Cung thỉnh bài vị của bà thủy tộc nương nương, cúng an vị, tiền hiền, tụng niệm cầu quốc thái dân an… Bên cạnh nghi thức trang trọng của phần lễ phần hội diễn ra với nhiều trò chơi dân gian sôi nổi như thi đan lưới, đi cà kheo trên cát, bóng chuyền bãi biển, biểu diễn diều nghệ thuật … các hoạt động đã thu hút đông đảo người dân và du khách về tham dự.

(Theo Thúy Nguyễn, https://ittpa.baria-vungtau.gov.vn)

(0,5 điểm) Hãy chỉ ra phương tiện phi ngôn ngữ trong văn bản trên?

(0,5 điểm) Phần Sapo trong văn bản trên có tác dụng gì?

(1,0 điểm) Tìm và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong đoạn trích: “Trong những ngày diễn ra lễ hội có nhiều nghi thức quan trọng được thực hiện như: cung thỉnh bài vị cá ông, cung thỉnh bài vị của bà thủy tộc nương nương, cúng an vị, tiền hiền, tụng niệm cầu quốc thái dân an… Bên cạnh nghi thức trang trọng của phần lễ phần hội diễn ra với nhiều trò chơi dân gian sôi nổi như thi đan lưới, đi cà kheo trên cát, bóng chuyền bãi biển, biểu diễn diều nghệ thuật… các hoạt động đã thu hút đông đảo người dân và du khách về tham dự.”

(1,0 điểm) Các trò chơi dân gian được tổ chức trong lễ hội nhằm mục đích gì?

(1,0 điểm) Từ nội dung bài viết, em hãy viết đoạn văn khoảng 5-7 dòng nêu ý nghĩa của lễ hội Dinh Cô đối với cuộc sống của con người miền biển?

II. Viết (6,0 điểm)

(2,0 điểm) Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) bàn về vấn đề giữ gìn vẻ đẹp quê hương, đất nước.

(4,0 điểm) Anh/chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích, đánh giá về chủ đề và một số nét đặc sắc về nghệ thuật của bài thơ sau:

QUÊ HƯƠNG

Nguyễn Đình Huân

Quê hương là một tiếng ve

Lời ru của mẹ trưa hè à ơi

Dòng sông con nước đầy vơi

Quê hương là một góc trời tuổi thơ

Quê hương ngày ấy như mơ

Tôi là cậu bé dại khờ đáng yêu

Quê hương là tiếng sáo diều

Là cánh cò trắng chiều chiều chân đê

Quê hương là phiên chợ quê

Chờ trưa mong mẹ mang về bánh đa

Quê hương là một tiếng gà

Bình minh gáy sáng ngân nga xóm làng

Quê hương là cánh đồng vàng

Hương thơm lúa chín mênh mang trời chiều

Quê hương là dáng mẹ yêu

Áo nâu nón lá liêu xiêu đi về

Quê hương nhắc tới nhớ ghê

Ai đi xa cũng mong về chốn xưa

Quê hương là những cơn mưa

Quê hương là những hàng dừa ven kinh

Quê hương mang nặng nghĩa tình

Quê hương tôi đó đẹp xinh tuyệt vời

Quê hương ta đó là nơi

Chôn rau cắt rốn người ơi nhớ về.

(Trích thphamngulao.hcm.edu.vn,14/12/2020)

Chú thích:

Nguyễn Đình Huân, sinh ngày 28/3/1993 tại quê nhà Cộng Hoà - Nam Sách, tỉnh Hải Dương, tuổi thơ gắn liền với cánh đồng, ruộng lúa, và con sông ... Nhà thơ sở hữu một số lượng thơ đồ sộ, góp phần không nhỏ cho nền thơ ca Việt Nam. Phong cách thơ của Nguyễn Đình Huân đặc sắc mang những ý nghĩa sâu sắc về cuộc đời.

Tác phẩm về quê hương đất nước của nhà thơ thường chất chứa rất nhiều những cảm xúc, chiếm được tình cảm của bạn đọc. Trong số đó, bài thơ "Quê hương" được độc giả đón nhận bởi sự dung dị, ngôn từ mộc mạc, bộc lộ tình yêu quê hương đất nước chân thành, tha thiết.