Bộ 10 đề thi cuối kì 1 Văn 10 Chân trời sáng tạo cấu trúc mới có đáp án - Đề 10
7 câu hỏi
Thể loại: chèo cổ (chèo sân đình).
Văn bản kể về sự việc: Châu Long từ biệt chồng, một mình nàng cất bước ra đi. Giữa đường, nàng ghé quán Nghinh Hương. Tại đây, nàng gặp Lưu Bình trên đường về quê cũng đang tạm dừng chân. Hai người trò chuyện hồi lâu. Lưu Bình thuật lại đoạn đời gian nan vất vả của mình. Châu Long liền ưng thuận theo chàng về quê để nuôi chàng ăn học.
Đặc điểm của ngôn ngữ chèo được thể hiện qua đoạn trích:
- Đan xen giữa nói và hát: lời nói xen lẫn lời hát sắp, hát sai lệch của Châu Long và Lưu Bình.
- Sử dụng các điển tích, điển cố, ca dao: các đại nhân nổi tiếng.
- Sử dụng các làn điệu, lối hát riêng của chèo: sa lệch, hát sắp, tiếng đế,...
- Lời hát này được hai người cùng cất lên, không phải lời của riêng ai. Nội dung cho thấy cả hai cùng chia sẻ mục tiêu, lý tưởng: chăm chỉ học hành, quyết chí lập thân, mong mỏi công danh, làm rạng danh gia tộc.
- Cách xưng hô chung, động từ “ra tài”, “quyết chí”, “bõ công học tập”, “mong sau rạng nếp công hầu”… đều thể hiện sự đồng lòng, cùng chung chí hướng chứ không phải lời riêng của Lưu Bình hay Châu Long.
- Châu Long là hiện thân cho lối sống ân tình: sẵn sàng giúp đỡ Lưu Bình lúc khốn khó, âm thầm hy sinh mà không đòi hỏi báo đáp.
- Lối sống ân tình thể hiện nét đẹp truyền thống của người Việt: trọng nghĩa, thủy chung, luôn sẵn sàng giúp người khi hoạn nạn.
- Trong cuộc sống hôm nay, mỗi người cần gìn giữ, lan tỏa lối sống nghĩa tình để làm cho xã hội thêm nhân văn và gắn kết.
* Yêu cầu về hình thức, kĩ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn. Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận.
Yêu cầu về kiến thức:
Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.
Sau đây là một hướng gợi ý:
- Phẩm chất của Châu Long:
+ Giàu lòng nhân hậu, vị tha, chủ động giúp đỡ người khác lúc khó khăn.
+ Thủy chung, giữ gìn phẩm hạnh, sẵn sàng hy sinh vì lý tưởng của người mình tin tưởng.
- Phẩm chất của Lưu Bình:
+ Có lòng tự trọng, biết hổ thẹn với thất bại.
+ Quyết tâm học tập, nỗ lực vượt khó để đạt công danh.
+ Biết trân trọng và cảm kích người đã giúp mình.
- Ý nghĩa: Hai nhân vật tiêu biểu cho vẻ đẹp truyền thống của con người Việt Nam: sống nghĩa tình, có lý tưởng và đạo đức.
a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận
-Học sinh biết tạo lập một bài văn nghị luận đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Lối sống trì hoãn.
c Triển khai vấn đề nghị luận
- Chia vấn đề nghị luận thành các luận điểm, luận cứ phù hợp, có sức thuyết phục; sử dụng tốt các thao tác lập luận; biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng.
- HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:
1. Mở bài
- Dẫn dắt bằng thực trạng: nhiều người trẻ hiện nay có thói quen trì hoãn công việc, học tập, mục tiêu cá nhân.
- Nêu vấn đề: cần khuyên mọi người, đặc biệt là thế hệ trẻ, từ bỏ lối sống trì hoãn để sống tích cực và hiệu quả hơn.
2. Thân bài
- Giải thích khái niệm: lối sống trì hoãn: là thói quen chần chừ, để mai làm, không bắt tay vào hành động đúng lúc dù biết rõ việc đó cần thiết.
- Tác hại của lối sống trì hoãn
+ Gây lãng phí thời gian, bỏ lỡ cơ hội phát triển bản thân.
+ Dẫn đến kết quả học tập, công việc kém hiệu quả.
+ Tạo áp lực, stress do dồn việc và cảm giác tội lỗi.
+ Làm giảm uy tín, niềm tin từ người khác, ảnh hưởng xấu đến tương lai.
- Nguyên nhân của sự trì hoãn
+ Tâm lý lười biếng, thiếu kỷ luật.
+ Thiếu mục tiêu rõ ràng, không có động lực hành động.
+ Thói quen xấu hình thành do môi trường sống, mạng xã hội gây xao nhãng.
- Lợi ích của việc từ bỏ trì hoãn
+ Giúp rèn luyện tính kỷ luật, chủ động, tự tin.
+ Nâng cao hiệu suất học tập, làm việc.
+ Gặt hái thành công và được người khác tin tưởng, quý trọng.
+ Sống trọn vẹn, có trách nhiệm với bản thân và xã hội.
- Lời khuyên cho thế hệ trẻ
+ Hãy đặt mục tiêu rõ ràng và chia nhỏ kế hoạch hành động.
+ Rèn luyện thói quen đúng giờ, hoàn thành việc đúng hạn.
+ Tự giác, kiên trì và tránh xa các yếu tố gây xao nhãng.
+ Tìm động lực từ ước mơ, trách nhiệm và cả tấm gương vượt khó.
3. Kết bài
- Khẳng định: từ bỏ lối sống trì hoãn là điều cần thiết để sống hiệu quả và thành công.
- Kêu gọi: hãy bắt đầu ngay hôm nay, sống tích cực, chủ động để làm chủ tương lai.
d. Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt
e. Sáng tạo
- Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.
-Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu.
Bạn có thích hoạt động này không?
Hãy lưu hoặc chia sẻ nội dung này đến mọi người.
Gợi ý cho bạn
Ý tưởng của bạn, bài học của bạn
Tự thiết kế đề thi, bài giảng hoặc flashcard theo cách riêng.
