Bài tập tổng ôn Lịch sử - Sự hình thành Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết có đáp án
30 câu hỏi
Ngay sau thắng lợi của Cách mạng tháng Hai năm 1917, tình hình chính trị của nước Nga có điểm gì đặc biệt?
Bị liên quân của 14 nước đế quốc bao vây, tấn công.
Xuất hiện tình trạng hai chính quyền song song tồn tại.
Nền chuyên chính vô sản được thiết lập và củng cố.
Giai cấp tư sản độc chiếm thành quả cách mạng.
B. Xuất hiện tình trạng hai chính quyền song song tồn tại.
Đại hội Xô viết toàn Nga lần Thứ hai, khai mạc đêm 25/10/1917 (theo lịch Nga) đã
ban hành “Chính sách Cộng sản thời chiến”.
phát động cuộc chiến đấu chống “thù trong giặc ngoài”.
thông qua “Chính sách kinh tế mới” do Lê-nin soạn thảo.
tuyên bố thành lập Chính quyền Xô viết do Lê-nin đứng đầu.
D. tuyên bố thành lập Chính quyền Xô viết do Lê-nin đứng đầu.
Cuối năm 1917, chính quyền Xô viết ở Nga được thành lập, do ai đứng đầu?
Goóc-ba-chốp.
Lê-nin.
Xta-lin.
Pu-tin.
B. Lê-nin.
Sự ra đời của chính quyền Xô viết ở Nga gắn liền với sự kiện nào sau đây?
Cách mạng tháng Hai ở Nga thành công (1917).
Cách mạng tháng Mười ở Nga thành công (1917).
Chính sách Cộng sản thời chiến được ban hành (1919).
Chính sách Kinh tế mới (NEP) được ban hành (1921).
B. Cách mạng tháng Mười ở Nga thành công (1917).
Nhằm thủ tiêu những tàn tích của chế độ phong kiến, đem lại các quyền tự do, dân chủ cho nhân dân, ngày 26/10/1917 (theo lịch Nga), Chính quyền Nga Xô viết đã
thông qua Chính sách kinh tế mới do Lê-nin soạn thảo.
phát động cuộc đấu tranh chống thù trong, giặc ngoài.
ban hành Sắc lệnh Hòa bình và Sắc lệnh Ruộng đất.
ban hành Chính sách Cộng sản thời chiến.
C. ban hành Sắc lệnh Hòa bình và Sắc lệnh Ruộng đất.
Cuộc Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 đã
dẫn đến tình trạng hai chính quyền song song tồn tại.
giúp Nga hoàn thành mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội.
đưa nhân dân Nga lên làm chủ vận mệnh của mình.
giúp Nga đẩy lùi được nguy cơ ngoại xâm và nội phản.
C. đưa nhân dân Nga lên làm chủ vận mệnh của mình.
“Giống như Mặt Trời chói lọi... chiếu sáng khắp năm châu, thức tỉnh hàng triệu, hàng triệu người bị áp bức bóc lột trên trái đất. Trong lịch sử loài người chưa từng có một cuộc cách mạng nào có ý nghĩa to lớn và sâu xa như thế.”
(Hồ Chí Minh, Toàn tập, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1996, tập 12, trang 300).
Nhận định trên của Hồ Chí Minh đề cập đến cuộc cách mạng nào?
Cách mạng tư sản Pháp (cuối thế kỉ XVIII).
Cách mạng tháng Mười Nga (1917).
Cách mạng tư sản Anh (thế kỉ XVII).
Cách mạng tháng Tám ở Việt Nam (1945).
B. Cách mạng tháng Mười Nga (1917).
Ngay sau thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga (1917), nhiệm vụ hàng đầu của Chính quyền Xô viết là
đập tan bộ máy nhà nước cũ, xây dựng nhà nước mới của những người lao động.
huy động tối đa nhân tài, vật lực để phục vụ cho cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc.
khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh và chống lại phát xít Đức.
ban hành Hiến pháp mới và chiến đấu chống “thù trong giặc ngoài”.
A. đập tan bộ máy nhà nước cũ, xây dựng nhà nước mới của những người lao động.
Cuộc Cách mạng tháng Mười năm 1917 ở nước Nga không có ảnh hưởng nào đối với cục diện thế giới?
Tạo ra một chế độ xã hội đối lập với hệ thống tư bản chủ nghĩa.
Hình thành nhà nước chuyên chính vô sản đầu tiên trên thế giới.
Khiến chủ nghĩa tư bản không còn là hệ thống hoàn chỉnh trên thế giới.
Đánh dấu sự tan rã hoàn toàn hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân.
- Tác động đối với thế giới từ thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga (1917):
+ Làm thay đổi cục diện chính trị thế giới:
▪ Hình thành nhà nước chuyên chính vô sản đầu tiên trên thế giới.
▪ Tạo ra một chế độ xã hội đối lập với hệ thống TBCN.
▪ Khiến CNTB không còn là hệ thống hoàn chỉnh trên thế giới.
+ Cổ vũ mạnh mẽ và để lại nhiều bài học quý báu cho phong trào cách mạng của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và các dân tộc bị áp bức trên toàn thế giới.
- Sự kiện Trung Quốc thu hồi chủ quyền với Ma Cao (1999) => đánh dấu sự tan rã hoàn toàn hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân.
=> Chọn D.
Cách mạng tháng Hai và Cách mạng tháng Mười ở Nga năm 1917 đều
mang tính chất của một cuộc cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới.
tiến hành giành chính quyền ở nông thôn sau đó tiến về thành thị.
đặt dưới sự lãnh đạo của giai cấp vô sản thông qua Đảng Bônsêvích.
giành thắng lợi, quyền lực thống trị của giai cấp tư sản được thiết lập.
- Đáp án A, B, D không đúng, vì:
+ Cách mạng tháng Hai (1917) mang tính chất của một cuộc cách mạng tư sản kiểu mới. Cách mạng tháng Mười (1919) mang tính chất: cách mạng vô sản, cách mạng xã hội chủ nghĩa và tính triệt để => Loại A.
+ Cách mạng tháng Mười (1917) bùng nổ ở các trung tâm đô thị rồi tỏa về nông thôn => Loại B.
+ Thắng lợi của Cách mạng tháng Mười (1917) đã lật đổ chính phủ tư sản lâm thời; đưa tới sự ra đời của nhà nước Nga Xô viết - nhà nước của nhân dân lao động => loại D.
- Một trong những điểm giống nhau giữa Cách mạng tháng Hai và Cách mạng tháng Mười ở Nga (1917) là: đặt dưới sự lãnh đạo của giai cấp vô sản thông qua Đảng Bônsêvích. => Chọn C.
Trong những năm 1918 - 1921, nhân dân Nga Xô viết đã tiến hành
chính sách kinh tế mới do Lê-nin soạn thảo.
xây dựng cơ sở vật chất của chủ nghĩa xã hội.
cuộc chiến đấu chống thù trong, giặc ngoài.
tiến hành Chiến tranh Vệ quốc chống phát xít Đức.
C. cuộc chiến đấu chống thù trong, giặc ngoài.
Mục tiêu của việc thành lập Nhà nước Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết là
chống lại sự tấn công của 14 nước đế quốc.
thực hiện hiệu quả Chính sách Kinh tế mới.
hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau để cùng phát triển.
chống lại cuộc tấn công của phát xít Đức.
C. hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau để cùng phát triển.
Nội dung nào dưới đâu không phải là tư tưởng chỉ đạo của Lê-nin trong việc thành lập Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết?
Sự bình đẳng về mọi mặt giữa các dân tộc.
Quyền dân tộc tự quyết của các dân tộc.
Xây dựng một cộng đồng anh em giữa các dân tộc.
Dùng vũ lực để xây dựng chính quyền liên bang.
D. Dùng vũ lực để xây dựng chính quyền liên bang.
Trong những năm 1918 - 1921, nước Nga thực hiện nhiệm vụ quan trọng hàng đầu nào?
Thực hiện chính sách kinh tế mới.
Xóa bỏ chế độ phong kiến chuyên chế.
Đấu tranh chống thù trong, giặc ngoài.
Đưa đất nước ra khỏi chiến tranh thế giới.
C. Đấu tranh chống thù trong, giặc ngoài.
Khi mới thành lập (tháng 12/1922), Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết có bao nhiêu nước thành viên?
4 nước.
5 nước.
6 nước.
7 nước.
A. 4 nước.
Quốc gia nào sau đây tham gia sáng lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết (tháng 12/1922)?
Látvia.
Ucraina.
Estonia.
Ba Lan.
B. Ucraina.
Quốc gia nào sau đây không tham gia sáng lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết (tháng 12/1922)?
Nga.
Ucraina.
Ngoại Cápcadơ.
Ba Lan.
D. Ba Lan.
Theo Hiến pháp Liên Xô (1924), việc hợp tác của các nước Cộng hòa Xô viết được thực hiện trên cơ sở nào?
Trưng cầu dân ý.
Tự nguyện.
Hiệp thương.
Bắt buộc.
B. Tự nguyện.
Đến năm 1940, Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết bao gồm bao nhiêu nước cộng hòa?
11 nước.
15 nước.
4 nước.
10 nước.
B. 15 nước.
Sự kiện nào dưới đây là dấu mốc hoàn thành của quá trình thành lập Nhà nước Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết?
Bản Hiệp ước Liên bang được thông qua (tháng 12/1922).
Nước Nga Xô viết thực hiện chính sách kinh tế mới (tháng 3/1921).
Bản Hiến pháp đầu tiên của Liên Xô được thông qua (tháng 1/1924).
Thông qua Tuyên ngôn thành lập Liên bang Xô viết (tháng 12/1922).
C. Bản Hiến pháp đầu tiên của Liên Xô được thông qua (tháng 1/1924).
Tình hình nước Nga (1918 - 1920) và tình hình Việt Nam (1945 - 1946) có điểm tương đồng nào sau đây?
Đấu tranh chống thù trong giặc ngoài.
Tiến hành trưng thu lương thực thừa.
Phát động phong trào bình dân học vụ.
Ban hành và thực thi “Sắc lệnh ruộng đất".
A. Đấu tranh chống thù trong giặc ngoài.
- Tình hình nước Nga (1918 - 1920) và tình hình Việt Nam (1945 - 1946) có điểm tương đồng là: đấu tranh chống thù trong giặc ngoài.
+ Ở Nga: Trong những năm 1918 - 1920, quân đội 14 nước đế quốc (do Mỹ đứng đầu) đã liên kết với lực lượng chống đối trong nước tấn công nước Nga Xô viết.
+ Ở Việt Nam: theo quyết định của Hội nghị Potxdam, quân Đồng minh dưới danh nghĩa giải giáp quân Nhật lũ lượt kéo vào nước ta. Từ vĩ tuyến 16 trở ra Bắc, gần 20 vạn quân Trung Hoa Dân quốc kéo vào đóng ở Hà Nội và hầu hết các tỉnh. Theo sau chúng là tay sai thuộc các tổ chức phản động như Việt Nam Quốc dân đảng (Việt Quốc), Việt Nam Cách mạng đồng minh hội (Việt Cách) về nước hòng cướp chính quyền của ta. Từ vĩ tuyến 16 trở vào Nam, quân Anh tạo điều kiện cho thực dân Pháp quay trở lại xâm lược. Lợi dụng tính hình đó, bọn phản động trong nước ngóc đầu dậy, làm tay sai cho Pháp chống phá cách mạng. Ngoài ra, trên cả nước ta, còn 6 vạn quân Nhật chờ giải giáp. Một bộ phận quân Nhật theo lệnh quân Anh đánh lại lực lượng vũ trang của ta, tạo điều kiện cho quân Pháp mở rộng phạm vi chiếm đóng.
=> Chọn A.
- Các đáp án B, C, D không đúng, vì:
+ Tiến hành trưng thu lương thực thừa - thực hiện ở Nga Xô Viết (trong chính sách Cộng sản thời chiến).
+ Phong trào Bình dân học vụ => thực hiện ở Việt Nam.
+ Sắc lệnh ruộng đất => thực hiện ở Nga Xô viết.
Đối với Liên Xô, sự ra đời của Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết có ý nghĩa như thế nào?
Tạo điều kiện để các nước cộng hòa phát triển kinh tế - xã hội.
Chứng minh tính khoa học, đúng đắn của học thuyết Mác - Lê-nin.
Cổ vũ phong trào giải phóng dân tộc của nhân dân các nước thuộc địa.
Để lại bài học kinh nghiệm về mô hình nhà nước sau khi giành chính quyền.
A. Tạo điều kiện để các nước cộng hòa phát triển kinh tế - xã hội.
Đối với quốc tế, sự ra đời của Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết có ý nghĩa như thế nào?
Làm thất bại ý đồ và hành động chia rẽ của các thế lực thù địch.
Chứng minh tính khoa học, đúng đắn của chủ nghĩa Mác - Lê-nin.
Củng cố và tăng cường vị thế của Liên Xô trên trường quốc tế.
Tạo điều kiện để các nước cộng hòa phát triển kinh tế - xã hội.
B. Chứng minh tính khoa học, đúng đắn của chủ nghĩa Mác - Lê-nin.
Nhà nước Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết ra đời năm 1922 đã
thể hiện quyền dân tộc tự quyết của các nước dân tộc trên lãnh thổ Nga.
thể hiện sự thắng thế của hệ thống xã hội chủ nghĩa ở châu Âu và châu Á.
chấm dứt tình trạng mâu thuẫn do đa sắc tộc, đa tôn giáo trên lãnh thổ Nga.
mở ra con đường đấu tranh giải phóng dân tộc cho các dân tộc không phải Nga.
A. thể hiện quyền dân tộc tự quyết của các nước dân tộc trên lãnh thổ Nga.
Một trong những biểu hiện chứng tỏ Liên Xô trở thành thành trì của cách mạng thế giới từ năm 1950 đến nửa đầu những năm 70 của thế kỷ XX là
xóa bỏ được những áp bức bất công trên thế giới.
trực tiếp đối đầu với các cường quốc phương Tây.
tích cực ủng hộ các nước chống chủ nghĩa đế quốc.
ngăn chặn được âm mưu xâm lược của Mỹ ở châu Á.
C. tích cực ủng hộ các nước chống chủ nghĩa đế quốc.
Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, hãy chọn đúng hoặc sai.
Đọc đoạn tư liệu sau đây:
Tư liệu. “Tới năm 1922, trên lãnh thổ của nước Nga trước đây đã tồn tại sáu nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa: Nga, U-crai-na, Bê-la-rút, A-déc-bai-gian, Ác-mê-ni-a và Gru-di-a. Đặc điểm nổi bật giữa các nước cộng hoà này là sự phát triển không đồng đều cả về kinh tế, văn hoá và chính trị. Lúc này những vùng công nghiệp như “những hòn đảo nhỏ” trong “đại dương” nông nghiệp to lớn. Các nước cộng hoà vùng Trung Á, Bắc Cáp-ca-dơ, Xi-bi- a,... vẫn trong tình tình trạng hết sức lạc hậu về kinh tế và văn hoá, thậm chí có nơi còn tồn tại những tàn tích của quan hệ phong kiến - gia trưởng. Thắng lợi của Cách mạng tháng Mười đã mang lại sự bình đẳng về chính trị giữa các nước Cộng hoà Xô viết. Nhưng sự bình đẳng ấy chỉ thật sự vững chắc khi dựa trên cơ sở bình đẳng về kinh tế và văn hóa - tức là sự phát triển không ngừng về kinh tế và văn hoá của các dân tộc”.
(Nguyễn Anh Thái (Chủ biên), Lịch sử thế giới hiện đại, NXB Giáo dục, 2006, tr.45 - 46)
a) Thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga (1917) đã đem lại sự bình đẳng trên mọi lĩnh vực cho các nước Cộng hòa Xô viết.
b) Sự chênh lệch về trình độ phát triển kinh tế - xã hội giữa các nước Cộng hòa Xô viết đặt ra yêu cầu cần có sự hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau để cùng phát triển.
c) Thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga đã xóa bỏ mọi tàn dư của chế độ phong kiến trên các vùng lãnh thổ thuộc nước Nga trước đây.
d) Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết ra đời vào năm 1922 là một tất yếu lịch sử.
Đáp án:
| Nhận định a) | Nhận định b) | Nhận định c) | Nhận định d) |
| Sai | Đúng | Sai | Đúng |
Giải thích:
Nhận định | Giải thích |
a) Thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga (1917) đã đem lại sự bình đẳng trên mọi lĩnh vực cho các nước Cộng hòa Xô viết. | => Sai. Vì: trong đoạn tư liệu thể hiện rõ: Cách mạng tháng Mười mang lại sự bình đẳng về chính trị; nhưng trên các lĩnh vực về kinh tế - văn hóa giữa nước Nga và các nước Cộng hòa Xô viết vẫn có sự phát triển không đồng đều; thiếu sự thống nhất về các chính sách phát triển đất nước. |
b) Sự chênh lệch về trình độ phát triển kinh tế - xã hội giữa các nước Cộng hòa Xô viết đặt ra yêu cầu cần có sự hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau để cùng phát triển. | => Đúng, vì: Sự chênh lệch về trình độ phát triển kinh tế - xã hội giữa các nước Cộng hòa Xô viết là một trong những cơ sở dẫn đến sự thành lập của Liên bang cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết. |
c) Thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga đã xóa bỏ mọi tàn dư của chế độ phong kiến trên các vùng lãnh thổ thuộc nước Nga trước đây. | => Sai. Vì: một số vùng lãnh thổ thuộc nước Nga trước đây vẫn tồn tại những tàn tích của quan hệ phong kiến - gia trưởng. |
| d) Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết ra đời vào năm 1922 là một tất yếu lịch sử. | => Đúng, vì: + Tuy thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga đã mang lại sự bình đẳng về chính trị giữa các nước cộng hòa, nhưng sự chênh lệch về trình độ phát triển kinh tế, văn hóa giữa các nước sẽ tiềm ẩn những bất bình đẳng mới có thể xảy ra.+ Trong những năm 1918 - 1920, cuộc tấn công của liên minh 14 nước đế quốc (do Mĩ đứng đầu) và sự nổi dậy chống phá của các thế lực phản động trong nước đã đặt ra yêu cầu: cần phải tiến hành liên minh giữa các nước Cộng hòa xô viết, nhằm tập trung mọi nguồn lực để chống kẻ thù chung, bảo vệ Tổ quốc và bảo vệ thành quả của Cách mạng tháng Mười.+ Khi cuộc chiến chống thù trong giặc ngoài kết thúc (1920), nhiệm vụ khôi phục kinh tế, xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ đất nước tiếp tục đòi hỏi sự liên minh chặt chẽ hơn nữa, đặc biệt là sự thống nhất trên cơ sở nhà nước của các nước Cộng hòa Xô viết.=> Xuất phát từ những yêu cầu, đòi hỏi khách quan của lịch sử, ngày 30/12/1922, tại Mát-xcơ-va, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Lê-nin, Đại hội lần thứ nhất các Xô viết toàn Liên bang đã thông qua bản Tuyên ngôn thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết (gọi tắt là Liên Xô) và bản Hiệp ước Liên bang. |
Đọc đoạn tư liệu sau đây:
Tư liệu. “Sự ra đời của Liên bang Xô viết có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Đây là thắng lợi của chính sách dân tộc theo chủ nghĩa Lê-nin, mở ra một con đường đúng đắn trong việc giải quyết vấn đề dân tộc, thủ tiêu những bất bình đẳng giữa các dân tộc, củng cố và tăng cường sức mạnh của nhà nước Xô viết. Việc thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết đã xác lập một quan hệ kiểu mới mà lịch sử tới lúc đó chưa hề biết tới giữa các dân tộc và quốc gia sau khi giai cấp vô sản lên nắm chính quyền”.
(Ngô Minh Oanh, 100 năm Cách mạng tháng Mười Nga và Chủ nghĩa xã hội: từ hiện thực đến quy luật lịch sử, Nxb Đại học quốc gia TP. Hồ Chí Minh, tr.43)
a) Tư liệu trên đề cập đầy đủ ý nghĩa lịch sử từ sự ra đời của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết.
b) Liên Xô là một liên bang gồm nhiều nước cộng hòa theo chế độ tư bản chủ nghĩa.
c) Sự ra đời của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết cũng đưa đến nhiều tác động quan trọng đối với thế giới.
d) Sự ra đời của Liên Xô đã đánh dấu sự hình thành của hệ thống xã hội chủ nghĩa trên thế giới.
Đáp án:
| Nhận định a) | Nhận định b) | Nhận định c) | Nhận định d) |
| Sai | Sai | Đúng | Sai |
Giải thích:
Nhận định | Giải thích |
a) Tư liệu trên đề cập đầy đủ ý nghĩa lịch sử từ sự ra đời của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết. | => Sai, vì: đoạn tư liệu chưa đề cập đến ý nghĩa quốc tế từ sự ra đời của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết. |
b) Liên Xô là một liên bang gồm nhiều nước cộng hòa theo chế độ tư bản chủ nghĩa. | => Sai, vì: Liên Xô là một liên bang gồm nhiều nước cộng hòa theo chế độ xã hội chủ nghĩa. |
c) Sự ra đời của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết cũng đưa đến nhiều tác động quan trọng đối với thế giới. | => Đúng, vì: Sự ra đời của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết cũng đưa đến nhiều tác động quan trọng đối với thế giới, như: + Chứng minh học thuyết Mác - Lê-nin là đúng đắn, khoa học. + Xác lập và xây dựng mô hình nhà nước kiểu mới đối lập với mô hình nhà nước tư bản chủ nghĩa, tác động lớn đến chính trị và quan hệ quốc tế. + Cổ vũ các dân tộc bị áp bức đứng lên đấu tranh; để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu cho các nước về sự lựa chọn con đường cứu nước, giải phóng dân tộc, về mô hình nhà nước sau khi giành được chính quyền. |
d) Sự ra đời của Liên Xô đã đánh dấu sự hình thành của hệ thống xã hội chủ nghĩa trên thế giới. | => Sai, vì: sự kiện các nước Đông Âu hoàn thành cuộc cách mạng dân chủ nhân dân (1945 - 1949) => đánh dấu sự hình thành của hệ thống xã hội chủ nghĩa trên thế giới. |
Đọc đoạn tư liệu sau đây:
Tư liệu. “Cuộc Cách mạng tháng Mười đã biến nước Nga từ chỗ là “nhà tù của các dân tộc” thời Sa hoàng trở thành một nhà nước liên bang thống nhất của hơn 120 dân tộc được xây dựng trên cơ sở tư tưởng và chính sách của Lê-nin: tự nguyện, bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau, hợp tác giúp đỡ cùng nhau xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc Xô viết. Thời Lênin, các cộng đồng dân tộc ở Liên Xô sống trong sự đoàn kết, bình đẳng nhờ Chính phủ thực hiện chính sách dân tộc đúng đắn. Nhưng từ thời Xtalin trở đi, những sai lầm kéo dài trong chính sách dân tộc của những người lãnh đạo Đảng và Nhà nước Xô viết là một trong những nguyên nhân dẫn tới sự tan rã của một liên bang dân tộc thống nhất được coi là mẫu mực của thời Lênin. ".
(Đỗ Thanh Bình, Cách mạng tháng Mười sáng mãi trong sự nghiệp đấu tranh vì những mục tiêu cao cả của toàn nhân loại hoà bình - độc lập dân tộc - dân chủ và tiến bộ xã hội, Tạp chí Nghiên cứu châu Âu, số 6, 2002, tr.17)
a) Thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga đã đánh dấu sự ra đời của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết.
b) Tư tưởng của Lê-nin về: sự bình đẳng, quyền dân tộc tự quyết,… là một trong những cơ sở thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết.
c) Những chính sách dân tộc đúng đắn (theo tư tưởng chỉ đạo của Lê-nin) được duy trì xuyên suốt thời kì tồn tại của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết.
d) Sự ra đời của Liên Xô đã thể hiện quyền dân tộc tự quyết, sự liên minh, đoàn kết của các nước trong liên bang và phù hợp với lợi ích chung của các dân tộc trên đất nước Nga.
Đáp án:
| Nhận định a) | Nhận định b) | Nhận định c) | Nhận định d) |
| Sai | Đúng | Sai | Đúng |
Lời giải:
a) Thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga đã đánh dấu sự ra đời của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết. | => Sai, vì: + Cách mạng tháng Mười Nga diễn ra vào cuối năm 1917. Đến đầu năm 1918, cách mạng giành thắng lợi hoàn toàn trên đất nước Nga rộng lớn. + Tháng 12/1922, Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết được thành lập với 4 nước thành viên. |
b) Tư tưởng của Lê-nin về: sự bình đẳng, quyền dân tộc tự quyết,… là một trong những cơ sở thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết. | => Đúng, vì: Một số cơ sở dẫn đến sự ra đời của Liên Xô, gồm: + Giữa nước Nga Xô viết và các nước Cộng hòa Xô viết đồng mình xuất hiện nhu cầu hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau để cùng nhau phát triển, tránh nguy cơ bất bình đẳng mới; đồng thời cần thống nhất, tăng cường sức mạnh quốc phòng, bảo vệ chế độ mới. + Tư tưởng chỉ đạo của Lênin trong việc thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết là sự bình đẳng về mọi mặt, quyền dân tộc tự quyết và xây dựng một cộng đồng anh em giữa các dân tộc. |
c) Những chính sách dân tộc đúng đắn (theo tư tưởng chỉ đạo của Lê-nin) được duy trì xuyên suốt thời kì tồn tại của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết. | => Sai, vì: đoạn tư liệu thể hiện rõ: Thời Lênin, các cộng đồng dân tộc ở Liên Xô sống trong sự đoàn kết, bình đẳng nhờ Chính phủ thực hiện chính sách dân tộc đúng đắn. Nhưng từ thời Xtalin trở đi, những sai lầm kéo dài trong chính sách dân tộc của những người lãnh đạo Đảng và Nhà nước Xô viết là một trong những nguyên nhân dẫn tới sự tan rã của Liên Xô. |
d) Sự ra đời của Liên Xô đã thể hiện quyền dân tộc tự quyết, sự liên minh, đoàn kết của các nước trong liên bang và phù hợp với lợi ích chung của các dân tộc trên đất nước Nga. | => Đúng, sự ra đời của Liên Xô đã thể hiện quyền dân tộc tự quyết, sự liên minh, đoàn kết của các nước trong liên bang và phù hợp với lợi ích chung của các dân tộc trên đất nước Nga. |
Đọc đoạn tư liệu sau đây:
Tư liệu. “Nhưng bước vào thời kỳ hòa bình, với nhiệm vụ xây dựng chủ nghĩa xã hội và giữ vững nền quốc phòng an ninh, các nước Cộng hòa Xô viết càng phải thống nhất, đoàn kết chặt chẽ hơn nữa, nhất là về kinh tế và chính trị, trong một Liên bang duy nhất về mặt Nhà nước. Hệ thống hiệp ước liên minh giữa các nước cộng hòa trước đây vẫn không đủ đảm bảo sự thống nhất kinh tế cần thiết (như việc phân công lao động giữa các vùng, sử dụng một cách hợp lý các nguồn tài nguyên dự trữ). Việc đập tan cuộc can thiệp vũ trang của nước ngoài cũng chưa phải đã xóa bỏ hoàn toàn những nguy cơ xâm lược của chủ nghĩa đế quốc và mưu đồ phục hồi chủ nghĩa tư bản của bọn phản cách mạng trong nước”.
(Nguyễn Anh Thái (Chủ biên), Lịch sử thế giới hiện đại, Nxb Giáo dục, 2006, tr.46)
a) Trước khi thống nhất, các nước Cộng hoà Xô viết trên đất nước Nga đã có hệ thống hiệp ước liên minh.
b) Trước khi hình thành Liên bang, nước Nga Xô viết và các nước cộng hoà Xô viết đồng minh có sự bình đẳng về chính trị nhưng phát triển không đều về kinh tế, văn hóa.
c) Việc thống nhất các nước Cộng hoà Xô viết đã xóa bỏ những nguy cơ xâm lược của lực lượng phản động trong và ngoài nước.
d) Yêu cầu hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau giữa các nước Cộng hòa Xô viết là một trong những cơ sở dẫn đến sự thành lập Liên Xô.
Đáp án:
| Nhận định a) | Nhận định b) | Nhận định c) | Nhận định d) |
Đúng | Đúng | Sai | Đúng |
Lời giải:
Nhận định | Giải thích |
a) Trước khi thống nhất, các nước Cộng hoà Xô viết trên đất nước Nga đã có hệ thống hiệp ước liên minh. | => Đúng, nội dung đoạn tư liệu đã cho thấy: Trước khi thống nhất, các nước Cộng hoà Xô viết trên đất nước Nga đã có hệ thống hiệp ước liên minh (chi tiết: Hệ thống hiệp ước liên minh giữa các nước cộng hòa trước đây…) |
b) Trước khi hình thành Liên bang, nước Nga Xô viết và các nước cộng hoà Xô viết đồng minh có sự bình đẳng về chính trị nhưng phát triển không đều về kinh tế, văn hóa. | => Đúng, vì: Cách mạng tháng Mười mang lại sự bình đẳng về chính trị; nhưng trên các lĩnh vực về kinh tế - văn hóa giữa nước Nga và các nước Cộng hòa Xô viết vẫn có sự phát triển không đồng đều; thiếu sự thống nhất về các chính sách phát triển đất nước => tình trạng này tồn tại lâu dài có thể dẫn đến ngu cơ bất bình đẳng mới. |
c) Việc thống nhất các nước Cộng hoà Xô viết đã xóa bỏ những nguy cơ xâm lược của lực lượng phản động trong và ngoài nước. | => Sai, vì: đoạn tư liệu thể hiện rõ nội dung: Việc đập tan cuộc can thiệp vũ trang của nước ngoài cũng chưa phải đã xóa bỏ hoàn toàn những nguy cơ xâm lược của chủ nghĩa đế quốc và mưu đồ phục hồi chủ nghĩa tư bản của bọn phản cách mạng trong nước |
d) Yêu cầu hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau giữa các nước Cộng hòa Xô viết là một trong những cơ sở dẫn đến sự thành lập Liên Xô. | => Đúng, vì: Một số cơ sở dẫn đến sự ra đời của Liên Xô, gồm: + Giữa nước Nga Xô viết và các nước Cộng hòa Xô viết đồng mình xuất hiện nhu cầu hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau để cùng nhau phát triển, tránh nguy cơ bất bình đẳng mới; đồng thời cần thống nhất, tăng cường sức mạnh quốc phòng, bảo vệ chế độ mới. + Tư tưởng chỉ đạo của Lênin trong việc thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết là sự bình đẳng về mọi mặt, quyền dân tộc tự quyết và xây dựng một cộng đồng anh em giữa các dân tộc. |
Đọc tư liệu sau đây:
Tư liệu. “Liên Xô, Nhà nước chuyên chính vô sản đầu tiên, đã tỏ ra có sức mạnh phi thường. Ngay từ khi mới thành lập, Liên Xô chẳng những đập tan được bọn phản cách mạng trong nước, mà còn đánh thắng cuộc can thiệp vũ trang của 14 nước đế quốc, chưa đầy 30 năm sau lại đánh thắng hoàn toàn bọn phát xít Đức - Ý - Nhật, chẳng những bảo vệ được Nhà nước Xô viết mình mà còn góp phần to lớn giải phóng nhiều nước khác, cứu cả loài người khỏi ách nô lệ của chủ nghĩa phát xít.
(Hồ Chí Minh, Cách mạng tháng Mười vĩ đại mở ra con đường giải phóng cho các dân tộc, Theo: Hồ Chí Minh toàn tập, Tập 15, NXB Chính trị quốc gia Sự thật, tr.388 - 389)
a) Tư liệu trên phản ánh về quá trình thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết.
b) Sự ra đời của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết (tháng 12/1922) đã làm thất bại ý đồ và hành động chia rẽ của các thế lực thù địch trong và ngoài nước.
c) Liên Xô trở thành biểu tượng và chỗ dựa tinh thần, vật chất to lớn cho phong trào cách mạng thế giới.
d) Những chiến thắng của Liên Xô trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít đã có tác động to lớn đối với thế giới.
Đáp án:
| Nhận định a) | Nhận định b) | Nhận định c) | Nhận định d) |
| Sai | Đúng | Đúng | Đúng |
Lời giải:
Nhận định | Giải thích |
a) Tư liệu trên phản ánh về quá trình thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết. | => Sai. Tư liệu trên đề cập về ý nghĩa lịch sử từ sự ra đời của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết. |
b) Sự ra đời của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết (tháng 12/1922) đã làm thất bại ý đồ và hành động chia rẽ của các thế lực thù địch trong và ngoài nước. | => Đúng. Nội dung đoạn tư liệu cho thấy: Sự ra đời của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết (tháng 12/1922) đã làm thất bại ý đồ và hành động chia rẽ của các thế lực thù địch trong và ngoài nước. (Chi tiết: đập tan được bọn phản cách mạng trong nước, mà còn đánh thắng cuộc can thiệp vũ trang của 14 nước đế quốc, chưa đầy 30 năm sau lại đánh thắng hoàn toàn bọn phát xít Đức - Ý - Nhật…) |
c) Liên Xô trở thành biểu tượng và chỗ dựa tinh thần, vật chất to lớn cho phong trào cách mạng thế giới. | => Đúng. Liên Xô trở thành biểu tượng và chỗ dựa tinh thần, vật chất to lớn cho phong trào cách mạng thế giới. Ví dụ: + Cổ vũ phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á, châu Phi và khu vực Mỹ Latinh. + Để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu cho các nước về sự lựa chọn con đường cứu nước giải phóng dân tộc, về mô hình nhà nước sau khi giành được chính quyền, đồng thời tạo tiền đề cho sự ra đời của hệ thống xã hội chủ nghĩa. + Sự phát triển nhanh chóng về kinh tế đã tạo tiềm lực cho Liên Xô, là cơ sở để Liên Xô giúp đỡ, ủng hộ to lớn về vật chất cho các dân tộc trên thế giới đấu tranh vì độc lập tự do. + Liên Xô đào tạo, bồi dưỡng cán bộ nòng cốt cho cách mạng các nước. |
d) Những chiến thắng của Liên Xô trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít đã có tác động to lớn đối với thế giới. | => Đúng. Nội dung đoạn tư liệu cho thấy: Những chiến thắng của Liên Xô trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít đã có tác động to lớn đối với thế giới. (Chi tiết: … góp phần to lớn giải phóng nhiều nước khác, cứu cả loài người khỏi ách nô lệ của chủ nghĩa phát xít.) |
