Bài tập Bài 5: Vị trí địa lí, đặc điểm tự nhiên Châu Á có đáp án
10 câu hỏi
Châu Á là một bộ phận của lục địa Á – Âu. Châu Á có diện tích rộng lớn, tiếp giáp nhiều châu lục và đại dương, có sự đa dạng về đặc điểm tự nhiên.
Hãy chia sẻ một số thông tin mà em biết về châu Á.
Một số hiểu biết về châu Á:
+ Nằm trên lục địa Á–Âu.
+ Là châu lục rộng lớn nhất thế giới.
+ Tiếp giáp với 2 châu lục là: châu Âu, châu Phi và 3 đại dương là: Bắc Băng Dương; Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương.
Dựa vào thông tin trong mục 1 và hình 1, hãy:
- Xác định vị trí châu Á trên bản đồ.
- Trình bày đặc điểm vị trí địa lí, hình dạng và kích thước châu Á.
* Vị trí châu Á trên bản đồ:là một bộ phận của lục địa Á–Âu, nằm ở bán cầu bắc và nửa cầu đông.
* Đặc điểm vị trí địa lí, hình dạng và kích thước châu Á:
- Vị trí địa lí: châu Á tiếp giáp với 2 châu lục là: châu Âu, châu Phi và 3 đại dương là: Bắc Băng Dương; Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương.
- Châu Á có dạng hình khối rõ rệt.
- Là châu lục rộng lớn nhất thế giới, diện tích tính cả các đảo khoảng 44,4 triệu km2.
Đọc thông tin trong mục a và quan sát hình 1, hãy:
- Xác định trên bản đồ các khu vực địa hình của châu Á.
- Nêu đặc điểm địa hình của châu Á và ý nghĩa của địa hình đối với việc sử dụng và bảo vệ tự nhiên.
* Xác định trên bản đồ các khu vực địa hình của châu Á.
* Đặc điểm địa hình của châu Á:
- Địa hình châu Á rất đa dạng, gồm: núi, sơn nguyên cao, đồ sộ; cao nguyên và đồng bằng rộng lớn… bề mặt địa hình bị chia cắt mạnh.
- Địa hình chia thành các khu vực:
+ Ở trung tâm là vùng núi cao, đồ sộ và hiểm trở nhất thế giới.
+ Phía Bắc là các đồng bằng và cao nguyên thấp, bằng phẳng.
+ Phía Đông thấp dần về phía biển, gồm các núi, cao nguyên và đồng bằng ven biển.
+ Phía Nam và Tây Nam gồm các dãy núi trẻ, các sơn nguyên và đồng bằng.
* Ý nghĩa của địa hình đối với việc sử dụng và bảo vệ tự nhiên:
- Đồng bằng, cao nguyên rộng lớn thuận lợi cho sản xuất và định cư.
- Địa hình núi cao và hiểm trở chiếm tỉ lệ lớn trong tổng diện tích, gây khó khăn cho giao thông và sản xuất; mặt khác, địa hình chia cắt mạnh nên khai thác và sử dụng cần lưu ý vấn đề chống xói mòn, sạt lở đất.
Xác định trên hình 1, sự phân bố của một số loại khoáng sản chính ở châu Á.
- Sự phân bố một số loại khoảng sản:
+ Dầu mỏ, khí đốt phân bố chủ yếu ở Tây Nam Á; Đông Nam Á.
+ Than đá, sắt, crôm phân bố chủ yếu ở Bắc Á, Nam Á, Đông Á.
+ Đồng, thiếc phân bố chủ yếu ở Đông Bắc Á.
Đọc thông tin mục b, cho biết tài nguyên khoáng sản có ý nghĩa như thế nào đối với các nước châu Á.
- Tài nguyên khoáng sản phong phú là cơ sở để phát triển các ngành khai thác, chế biến và xuất khẩu khoáng sản; cung cấp nguyên liệu cần thiết cho các ngành công nghiệp như sản xuất ô tô, luyện kim...
Dựa vào thông tin ở mục c và hình 2, hãy:
- Nêu đặc điểm khí hậu châu Á.
- Xác định phạm vi của các kiểu khí hậu gió mùa và các kiểu khí hậu lục địa.
- Nêu ý nghĩa của khí hậu đối với việc sử dụng và bảo vệ tự nhiên.
- Đặc điểm khí hậu châu Á:
+ Khí hậu phân hóa đa dạng thành nhiều đới, như: đới khí hậu cực và cận cực; đới khí hậu ôn đới; đới khí hậu cận nhiệt và đới khí hậu nhiệt đới.
+ Mỗi đới lại có nhiều kiểu khí hậu, có sự khác biệt lớn về chế độ nhiệt, gió và mưa.
- Phạm vi của các kiểu khí hậu gió mùa và các kiểu khí hậu lục địa.
+ Khí hậu gió mùa có ở Đông Á; Đông Nam Á và Nam Á.
+ Khí hậu lục địa phân bố chủ yếu trong các vùng nội địa và ở khu vực Tây Nam Á.
- Ý nghĩa của khí hậu đối với việc sử dụng và bảo vệ tự nhiên:
+ Tạo nên sự đa dạng của các sản phẩm nông nghiệp và hình thức du lịch ở các khu vực khác nhau.
+ Chịu nhiều tác động của thiên tai và biến đổi khí hậu, vì vậy, cần phải có các biện pháp để phòng chống thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Dựa vào thông tin trong mục d và các hình 3, 4, hãy:
- Trình bày đặc điểm sông, hồ châu Á.
- Kể tên một số sông lớn ở châu Á và nêu ý nghĩa của chúng đối với đời sống, sản xuất và bảo vệ tự nhiên.
* Đặc điểm sông, hồ châu Á:
- Mạng lưới sông khá phát triển, nhiều hệ thống sông lớn. Tuy nhiên phân bố không đều và có chế độ nước phức tạp.
+ Khu vực Bắc Á có mạng lưới sông dày đặc. Các sông bị đóng băng vào mùa đông; có lũ vào mùa xuân.
+ Khu vực Đông Nam Á và Đông Á, Nam Á có mạng lưới sông dày, nhiều sông lớn. Mưa lũ trùng với mùa mưa, mùa cạn trùng mùa khô.
+ Khu vực Tây Nam Á và Trung Á có mạng lưới sông ngòi kém phát triển.
- Châu Á có nhiều hồ lớn được hình thành từ các đứt gãy hoặc miếng núi lửa đã tắt.
* Tên một số sông lớn ở châu Á:
+ Ở Bắc Á có các sông: Ô-bi, I-ê-nit-xây, Lê-na.
+ Ở Trung Á có các sông: Xưa-đa-ri-a, A-mua-đa-ri-a.
+ Ở Tây Nam Á có các sông: Ti-grơ, Ơ-phrat.
+ Ở Đông Á có các sông: A-mua, Hoàng Hà, Trường Giang.
+ Ở Đông Nam Á có các sông: Mê-kông, I-ra-oa-đi,…
+ Ở Nam Á có các sông: Ấn, Hằng.
* Ý nghĩa của sông, hồ châu Á đối với đời sống, sản xuất và bảo vệ tự nhiên:
- Các sông, hồ có giá trị về giao thông, thủy điện; cung cấp nước cho sản xuất, sinh hoạt; thúc đẩy sự phát triển của các ngành đánh bắt và nuôi trồng thủy sản, du lịch.
- Tình trạng lũ lụt ảnh hưởng đến đời sống người dân và sự phát triển kinh tế - xã hội.
Dựa vào thông tin và hình ảnh trong mục e, hãy:
- Trình bày đặc điểm các đới thiên nhiên ở châu Á.
- Nêu vấn đề cần lưu ý trong sử dụng và bảo vệ tự nhiên ở châu Á.
* Đặc điểm các đới thiên nhiên ở châu Á:
- Đới lạnh:
+ Phân bố ở một dải hẹp phía Bắc.
+ Có khí hậu lạnh giá, khắc nghiệt.
+ Thực vật nghèo về thành phần loài; động vật là các loài chịu được lạnh hoặc loài di cư
- Đới ôn hòa có diện tích rộng lớn, có sự phân hóa từ bắc xuống nam, từ đông sang tây
+ Vùng Xi-bia ở phía Bắc có khí hậu ôn đới lục địa, lạnh, khô; rừng lá kim phát triển và hệ động vật tương đối phát triển.
+ Phía đông, đông nam Trung Quốc và quần đảo Nhật Bản có khí hậu cận nhiệt gió mùa, lượng mưa lớn, thảm rừng lá rộng cận nhiệt là phổ biến.
+ Các khu vực nằm sâu trong lục địa có khí hậu khô hạn, khắc nghiệt; hình thành cảnh quan thảo nguyên, hoang mạc, bán hoang mạc..
- Đới nóng:
+ Phân bố chủ yếu ở Đông Nam Á, Nam Á
+ Có khí hậu nhiệt đới gió mùa và cận xích đạo.
+ Cảnh quan là rừng mưa nhiệt đới và rừng nhiệt đới gió mùa.
* Vấn đề cần lưu ý trong sử dụng và bảo vệ tự nhiên ở châu Á: Rừng tự nhiên còn lại ít, nhiều loại động – thực vật bị suy giảm nghiêm trọng về số lượng => cần quan tâm đến việc bảo vệ và phục hồi rừng.
Trình bày một trong những đặc điểm tự nhiên châu Á và ý nghĩa của đặc điểm đó với việc sử dụng và bảo vệ tự nhiên.
(*) Trình bày đặc điểm và khoáng sản
- Châu Á có nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú với trữ lượng lớn. Quan trọng nhất là dầu mỏ, khí đốt, sắt, than… và một số kim loại màu như đồng, thiếc…
- Tài nguyên khoáng sản phong phú là cơ sở để phát triển các ngành khai thác, chế biến và xuất khẩu khoáng sản; cung cấp nguyên liệu cần thiết cho các ngành công nghiệp như sản xuất ô tô, luyện kim...
Lưu ý: Học sinh trình bày quan điểm cá nhân. Bài làm trên chỉ mang tính tham khảo
Tìm hiểu và trình bày về khí hậu nhiệt đới gió mùa ở nước ta. Khí hậu gió mùa ảnh hưởng như thế nào đến đời sống và sản xuất ở địa phương em.
- Khí hậu nhiệt đới gió mùa ở Việt Nam có sự hoạt động luân phiên của hai loại gió mùa là: gió mùa đông bắc lạnh, khô thổi về mùa đông và gió mùa tây nam nóng ẩm thổi về mùa hè.
- Khí hậu nóng, ẩm, phân mùa thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp đa dạng các loại cây trồng.
