30 đề thi THPT Quốc gia môn Sinh năm 2022 có lời giải (Đề số 25)

Phương pháp:

Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2.

Cách giải: 

Cơ thể có kiểu gen $\frac{AB}{ab}; f=40\%\to \underline{AB}=\frac{1-f}{2}=30\%$

Chọn A.

Phương pháp:

Chim, côn trùng: XX- con đực; XY – con cái.

Thú: XX - con cái; XY – con đực.

Cách giải:

Ở trâu, XY là con đực. 

Chọn A.

Phương pháp:

Thường biến là sự biến đổi về kiểu hình không liên quan tới kiểu gen.

Cách giải:

Tắc kè đổi màu theo nền môi trường là thường biến, các ví dụ còn lại có liên quan tới biến đổi kiểu gen.

Chọn D.

Phương pháp:

Quần thể có thành phần kiểu gen: xAA:yAa:zaa 

Tần số alen $p_A=x+\frac{y}{2}\to q_a=1-p_A$

Cách giải:

Quần thể có thành phần kiểu gen: 0,36AA : 0,48Aa : 0,16aa 

Tần số alen $p_A=0,36+\frac{0,48}{2}=0,6\to q_a=1-p_A=0,4$.

Chọn A.

Ngô DT₆ có năng suất cao, hàm lượng protein cao là ứng dụng của tạo giống dựa trên biến dị tổ hợp.

Chọn C.

Phương pháp:

Cơ quan tương đồng: là những cơ quan nằm ở những vị trí tương ứng trên cơ thể, có cùng nguồn gốc trong quá trình phát triển phôi nên có kiểu cấu tạo giống nhau. 

Cơ quan tương tự: những cơ quan khác nhau về nguồn gốc nhưng đảm nhiệm những chức năng giống nhau nên có kiểu hình thái tương tự. 

Cách giải:

Cánh dơi và tay người là cơ quan tương đồng. 

Các ví dụ còn lại là cơ quan tương tự. 

Chọn D.

Hiện tượng liền rễ ở cây thông nhựa là ví dụ minh họa cho mối quan hệ hỗ trợ cùng loài.

a. Hiện tượng liền rễ của hai cây thông nhựa mọc gần nhau.

b. Một cây bị chặt phần trên mặt đất.

c. Cây bị chặt nảy chồi sau một thời gian 

Chọn A.

Phát biểu đúng về quang hợp ở thực vật là: A

B sai, pha sáng diễn ra trên màng tilacoit.

C sai, oxi có nguồn gốc từ nước trong pha sáng.

D sai, những tế bào nào có lục lạp mới quang hợp.

Chọn A.

A sai, chỉ ở côn trùng thì trao đổi khí mới diễn ra ở ống khí.

B sai, VD: thủy tức sống ở nước nhưng trao đổi khí qua bề mặt cơ thể, cá heo trao đổi khí qua phổi.

C sai, VD: Côn trùng sống trên cạn nhưng hô hấp qua ống khí.

D đúng.

Chọn D.

A đúng.

B sai, phiên mã không cần enzyme nối vì mạch ARN được tạo ra là liên tục.

C sai, các gen trong tế bào chất sẽ phiên mã trong tế bào chất.

D sai, phiên mã là quá trình tổng hợp ARN nên môi trường cần cung cấp A, U, G, X.

Chọn A.

A sai, codon AUG đầu tiên sẽ làm mã mở đầu, các codon AUG tiếp theo sẽ mã hóa axit amin Met.

B sai, các bộ ba kết thúc không quy định axit amin.

C sai, bộ ba kết thúc không quy định axit amin.

D đúng.

Chọn D.

2n = 14 

$\to$ 15 = 2n +1 đây là dạng đột biến thể ba.

Thể một: 2n – 1

Thể không: 2n – 2

Thể bốn: 2n + 2 

Chọn C.

P): AABBDdEe x AaBbddEe $\to$ Đời con luôn có ít nhất 2 tính trạng trội (A-; B-) 

Tỉ lệ kiểu hình 2 tính trạng trội là: $A-B-ddee=\frac{1}{2}dd\times \frac{1}{4}ee=\frac{1}{8}$

Chọn D.

Phương pháp:

Một tế bào sinh trúng giảm phân tạo 1 trứng.

Cách giải:

Có 4 tế bào sinh trứng của một cá thể có kiểu gen AaBbddEe tiến hành giảm phân bình thường hình thành tối đa 4 trứng khác nhau. 

Chọn C.

Phương pháp:

Gen nằm trên NST giới tính X di truyền chéo.

Cách giải:

Để sinh ra ruồi đực không có mặt trắng $\to$ con ruồi mẹ không mang alen a.

$\to$ kiểu gen của ruồi mẹ là X^AX^A.

Vậy phép lai D là phù hợp.

Chọn D.

A sai, biến dị di truyền mới là nguyên liệu của quá trình tiến hóa.

B sai, các quần thể vẫn chịu tác động của các nhân tố tiến hóa khác.

C sai, phải có sự tác động của các nhân tố tiến hóa thì mới có thể hình thành loài mới. 

D đúng.

Chọn D.

A sai, cạnh tranh thức ăn gay gắt khi môi trường không cung cấp đủ thức ăn (thiếu thức ăn).

B sai, số lượng cá thể tăng  cạnh tranh tăng.

C sai, ăn thịt lẫn nhau chỉ xảy ra khi thiếu thức ăn. 

D đúng. 

(SGK Sinh 12 trang 158). 

Chọn D.

Xét các phát biểu:

I đúng.

II đúng, vì ADN polimeraza chỉ tổng hợp mạch mới theo chiều 5' 3’.

III đúng.

IV đúng, theo nguyên tắc bổ sung A-T; G -X và ngược lại. 

Chọn D.

Phương pháp:

Thể đột biến là cơ thể mang gen đột biến đã biểu hiện ra kiểu hình.

Cách giải:

Alen đột biến là alen lặn.

Xét các phát biểu:

 I sai, nếu tổ hợp với alen trội $\to$ hợp tử có kiểu gen dị hợp$\to$ biểu hiện kiểu hình trội không phải kiểu hình đột biến. 

II đúng.

III sai, khi 2 alen lặn được tổ hợp với nhau tạo thể đồng hợp lặn thì sẽ biểu hiện ra kiểu hình đột biến.

IV sai, do đột biến phát sinh trong giảm phân nên hợp tử mang gen đột biến $\to$ các tế bào đều mang gen đột biến. 

Chọn C.

Phương pháp:

Xét từng cặp gen: tỉ lệ kiểu gen, kiểu hình sau tính tích của các tỉ lệ vừa thu được.

Kẻ bảng để so sánh tỉ lệ kiểu gen và tỉ lệ kiểu hình. 

Cách giải:

Chọn C.

Phương pháp:

Bước 1: Tìm quy luật di truyền chi phối, quy ước gen.

Bước 2: Biện luận kiểu gen ở F₁.

Bước 3: Viết sơ đồ lai và tình yêu cầu của đề.

Cách giải:

F₂ phân li: 9 hoa lục: 3 hoa đỏ: 3 hoa vàng :1 hoa trắng $\to$ có 16 tổ hợp $\to$ tính trạng do 2 cặp gen tương tác bổ sung.

A-B-: hoa lục; A-bb: hoa đỏ; aaB-: hoa vàng; aabb: hoa trắng.

F₁ đồng hình $\to$ P thuần chủng.

P: AAbb $\times$ aaBB → F₁: AaBb

Nếu lấy cây hoa trắng F₂ x F₁: AaBb x aabb $\to$1AaBb:1Aabb:laaBb:laabb

KH: 1 lục :1 đỏ :1 vàng: trắng. 

Chọn A.

Phương pháp:

Bước 1: Tính tần số HVG 

+ Tính ab/ab $\to$ ab = ? 

+ Tính f khi biết ab

Bước 2: Tính tỉ lệ các kiểu hình còn lại

Sử dụng công thức

+ P dị hợp 2 cặp gen: A-B- = 0,5 + aabb; A-bb/aaB - = 0,25 – aabb

Bước 3: Xét các phát biểu

Hoán vị gen ở 2 bên cho 10 loại kiểu gen

Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2

Cách giải:

Tỷ lệ kiểu gen aabb = 0,16 = 0,4 x 0,4 $\to$ ab là giao tử liên kết, f = 20%.

P: $\frac{AB}{ab}\times \frac{AB}{ab}; f=40\%$

A- thân cao, a- thân thấp

B- hoa đỏ; b- hoa trắng.

Xét các phát biểu: 

I đúng, thân cao hoa đỏ thuần chủng: $\frac{AB}{AB}=0,4^2=0,16$

II đúng, thân cao hoa đỏ có các kiểu gen: $\frac{AB}{AB}; \frac{Ab}{ab}; \frac{AB}{Ab}; \frac{AB}{aB}; \frac{Ab}{aB}$.

III đúng, thân cao hoa trắng chiếm 9%, thân cao, hoa trắng thuần chủng là: $\frac{Ab}{Ab}=0,1^2=0,01\to$ Trong số các cây thân cao, hoa trắng ở F₁, cây thuần chủng chiếm 1/9.

IV đúng, cho tất cả cây thân cao, hoa trắng tự thụ

$$\begin{gathered} \frac{Ab}{Ab}\to \frac{Ab}{Ab} \\ \frac{Ab}{Ab}\times \frac{Ab}{Ab}\to 1\frac{Ab}{Ab}:2\frac{Ab}{ab}:1\frac{ab}{ab} \end{gathered}$$$\to$có 3 kiểu gen.

Chọn B.

Phương pháp:

Xét từng cặp gen sau đó nhận kết quả thu được với nhau.

Cách giải:

$Aa{X}^B{X}^b\times Aa{X}^{B}Y\to \left(1AA:2Aa:1aa\right)\left(1X^B{X}^B:1X^B{X}^b:1X^{B}Y:1X^{b}Y\right)$

$\to$ Số kiểu gen: 3 x 4 = 12

Số kiểu hình: 2 x 3 = 6. 

Chọn A.

Phương pháp:

Bước 1: Viết sơ đồ lai từ P $\to$ F₂. 

Bước 2: Xét các phát biểu. 

Cách giải: 

P: AA x aa → F₁: Aa. 

F₁ $\times$ F₁: Aa x Aa $\to$ F₂: 1AA:2Aa:laa. 

Xét các phát biểu:

I đúng, cho các cây hoa đỏ ở F₂ giao phấn ngẫu nhiên: (1AA:2a) (1AA:2a) $\to$ Hoa trắng: $\frac{2}{3}Aa\times \frac{2}{3}Aa\times \frac{1}{4}=\frac{1}{9}.$

II sai, cho các cây hoa đỏ ở F₂ giao phấn ngẫu nhiên: (1AA:2Aa) (1AA:2Aa) $\leftrightarrow$ (2A:la)(2A:la)$\to$tỉ lệ hoa đỏ thuần chủng 4/9.

III đúng. Cho tất cả các cây hoa đỏ F₂ giao phấn với các cây hoa trắng F₂ (1AA:2Aa) x aa = (2A:la)$\times$a → 2Aa:laa $\to$ kiểu hình 2 cây hoa đỏ :1 cây hoa trắng.

IV đúng. Cho các cây hoa đỏ $F_2$ tự thụ phấn: (1AA:2Aa) $\to$ hoa đỏ chiếm: $1-\frac{2}{3}Aa\times \frac{1}{4}=\frac{5}{6}$.

Chọn C.

Phương pháp:

Bước 1: Xác định quy luật di truyền

1 gen có 2 alen mà có 7 loại kiểu gen $\to$ gen nằm trên vùng tương đồng trên NST X và Y.

Bước 2: Viết sơ đồ lại từ P $\to$ F₂.

Bước 3: Tình yêu cầu đề bài.

Cách giải:

1 gen có 2 alen mà có tối đa 7 loại kiểu gen $\to$ gen nằm trên vùng tương đồng trên NST X và Y.

Ở thú, XX là con cái, XY là con đực.

P:$X^A{X}^A\times X^a{X}^a\to$ F­₁: $X^A{X}^a:X^a{Y}^A\to$ F₂: $1X^A{X}^a:1X^a{X}^a:1X^A{X}^A:1X^a{Y}^A$

Tần số alen: $\left(1X^A:3X^a\right)\times \left(1X^A:1X^a:2Y^A\right)\to$ Tỉ lệ mắt nâu: $X^a{X}^a=\frac{3}{4}\times \frac{1}{4}=\frac{3}{16}.$

Chọn A.

Phương pháp:

Bước 1: Xác định quy luật di truyền.

Bước 2: Từ tỉ lệ kiểu hình thân cao, hoa vàng $\to$ kiểu gen của P.

Bước 3: Xét các phát biểu 

Cách giải:

Nếu các gen phân li độc lập thì đời con phải có tỉ lệ (9:7)(3:1) $\ne$đề bài $\to$ 1 trong 2 gen quy định chiều cao liên kết với gen quy định màu sắc. 

Giả sử cặp gen Aa và Dd cùng nằm trên 1 cặp NST. 

Khi cho cơ thể dị hợp 3 cặp gen tự thụ phấn, tỷ lệ thân cao hoa đỏ 

$A-D-B-=\frac{6}{16}=0,375\to A-D=\frac{0,375}{0,75}=0,5\to$ Các gen liên kết hoàn toàn, dị hợp tử đối (vì nếu dị hợp tử đều thì tỷ lệ này = 0,75)

$P: \frac{Ad}{aD}Bb\times \frac{Ad}{aD}Bb\to \left(1\frac{Ad}{Ad}:2\frac{Ad}{aD}:1\frac{aD}{aD}\right)\left(1BB:2Bb:1bb\right)$

Xét các phát biểu: 

I đúng, kiểu gen của cây P: $\frac{Ad}{aD}Bb.$

II đúng, tỷ lệ thân cao hoa vàng dị hợp về 3 cặp gen là $\frac{Ad}{aD}Bb=\frac{1}{2}\times \frac{1}{2}=\frac{1}{4}$.

III sai, F₁ có tối đa 9 loại kiểu gen 

IV sai, số kiểu gen quy định thân thấp hoa vàng là $\frac{aD}{aD}\left(BB:Bb:bb\right); \frac{Ad}{aD}bb$

Chọn A.

Phương pháp:

Đột biến điểm là dạng đột biến gen liên quan tới 1 cặp nucleotit.

Bước 1: Tính N, H, số nucleotit từng loại.

Áp dụng các công thức:

Chu kỳ xoắn của gen: $C=\frac{N}{20}$

Khối lượng gen: $M=N\times 300$ đvC

CT liên hệ giữa chiều dài và tổng số nucleotit 

CT tính số liên kết hidro: H = 2A + 3G

Bước 2: Xét các phát biểu và so sánh giữa gen A và a.

Cách giải: 

Xét gen A: L = 510nm $\to N_A=\frac{L_A}{3,4}\times 2=3000\to C=\frac{N}{20}=150$

H = 3801$\to$ta có hệ phương trình: $\left\{\begin{array}{l}2A+2G=3000\\ 2A+3G=3801\end{array}\to \left\{\begin{array}{l}A=T=699\\ G=X=801\end{array}\right.\right.$

Xét các phát biểu:

I sai, nếu gen a có 150 chu kì xoắn $\to$ N không thay đổi $\to$ đây là dạng đột biến thay thế 1 cặp nucleotit. .

II đúng, vì không thay đổi số nucleotit mỗi loại.

III sai, chưa kết luận được đây là dạng đột biến nào. 

IV sai, có thể xảy ra dạng đột biến làm xuất hiện mã kết thúc sớm (chưa kết luận được là dạng đột biến nào). 

Chọn D.

Phương pháp:

Sử dụng sơ đồ hình chữ nhật:

Cạnh và đường chéo của hình chữ nhật là giao tử lưỡng bội cần tìm.

Cách giải:

Cây tứ bội thân cao: AAAA; AAAa; AAaa; Aaaa

Cây tứ bội thân thấp: aaaa 

I đúng, cơ thể $AAaa\to \frac{1}{6}AA:\frac{4}{6}Aa:\frac{1}{6}aa\to$ 3 loại giao tử. 

II đúng, $AAaa\times AAaa\to$ 5KG tương ứng với số alen trội có thể có (0,1,2,3,4)

III đúng, $AAaa\times AAaa\to \left(1Aa:1aa\right)\to 3A‐‐:1aaaa\to$ KH: 3 thân cao; 1 thân thấp. 

IV đúng, $AAaa\times aa\to \left(\frac{1}{6}AA:\frac{4}{6}Aa:\frac{1}{6}aa\right)\times a\to \frac{5}{6}a‐‐:\frac{1}{6}aaa\to$KH: 5 cao: 1 thấp.  

Chọn D.

Phương pháp:

Bước 1: Từ tỉ lệ đề cho, viết công thức tổng quát của các kiểu gen, tính ab/ab$\to$f

P dị hợp 2 cặp gen: A-B- = 0,5 + aabb; A-bb/aaB - = 0,25 – aabb

Bước 2: Xét các phát biểu. 

Cách giải:

$X^M{X}^m\times X^{M}Y\to 1X^M{X}^M:1X^M{X}^m:1X^{M}Y:1X^{m}Y$

Kiểu hình mang 3 tính trạng lặn và 3 tính trạng trội:

$\frac{ab}{ab}{X}^{m}Y+\left(A-B-X^M-\right)=42,5\%\to \frac{ab}{ab}\times 0,25+\left(A-B-\right)\times 0,75=0,425$

Mà ta có A-B- = aabb + 0,5 $\to$ thay vào biểu thức trên.
$\frac{ab}{ab}\times 0,25+\left(\frac{ab}{ab}+0,5\right)\times 0,75=0,425\to \frac{ab}{ab}=0,05$ mà ruồi giấm đực không có hoán vị gen nên cho giao tử ab = 0,5$\to$giao tử cái ab = 0,1$\to$f = 0,2 

Xét các phương án

I đúng. Số cá thể đực mang 1 trong 3 tính trạng trội ở F₁: $2\times 0,2\times 0,25X^{m}Y+0,05\times 0,25X^{M}Y=11,25\%$

II đúng số cá thể cái mang kiểu gen đồng hợp về 3 cặp gen: $\left(\frac{AB}{AB}:\frac{ab}{ab}\right)X^M{X}^M:2\times 0,5\times 0,1\times 0,25=2,5\%$

III đúng.

IV sai. Số cá thể cái mang cả ba cặp gen dị hợp ở F₁: $2\times 0,5\times 0,1\times 0,25=2,5\%.$

Chọn B.

Phương pháp: 

Quần thể tự thụ phấn có cấu trúc di truyền: xAA:yAa:zaa sau n thế hệ tự thụ phấn có cấu trúc di truyền

$x+\frac{y\left(1-1/2^n\right)}{2}AA:\frac{y}{2^n}Aa:z+\frac{y\left(1-1/2^n\right)}{2}aa$

Cách giải:

P: xAA :yAa $\times$ cây hoa trắng

Đời con có 20% cây hoa trắng được $=y\times \frac{1}{2}\to y=40\%$

P: 0,6AA:0,4Aa $\leftrightarrow$ 3AA:2Aa

I đúng. Trong số những cây hoa đỏ, Aa = 2/5

II đúng. Nếu cho P tự thụ, tỷ lệ hoa trắng là 0,4$\times$1/4 = 0,1$\to$ hoa đỏ là 1 - 0,1 = 0,9

III sai, tần số alen luôn không thay đổi. (giao phối không làm thay đổi tần số alen)

IV sai, nếu đem P tự thụ qua 3 thế hệ, tỷ lệ kiểu gen dị hợp là: 0,4/2³ = 0,05$\to$tỷ lệ đồng hợp 95%$\ne$17/20.

Chọn D.

Phương pháp:

Cách giải: 

Quy ước gen: A- không bị bạch tạng; a- bị bạch tạng; B- không bị mù màu; b- bị mù màu

- Những người bình thường có bố, mẹ, con bị bạch tạng đều có kiểu gen Aa

- Những người đàn ông mắt nhìn bình thường có kiểu gen X^BY.

Xét các phát biểu:

(1) sai, có 6 người xác định được kiểu gen về 2 bệnh này.

(2) đúng, những người có thể có kiểu gen đồng hợp trội về gen quy định bạch tạng là: 3, 10, 14, 15 

(3) đúng,

Người số 8: $aa{X}^B{X}^b\times \left(7\right):A-X^{B}Y\to$người số 13 chắc chắn mang alen a: $Aa\left(X^B{X}^B:X^B{X}^b\right)$

Người số 14:

+ Người số 10 có em gái (11) bị bạch tạng nên có kiểu gen (1AA:2Aa)

+ người số 9: có bố (4) bị bạch tạng nên có kiểu gen Aa 

$\to$ người số 14: $\left(2AA:3Aa\right)X^{B}Y$

Xét cặp vợ chồng 13-14: $Aa\left(X^B{X}^B:X^B{X}^b\right)\times \left(2AA:3Aa\right)X^{B}Y\leftrightarrow \left(1A:1a\right)\left(3X^B:1X^b\right)\times \left(7A:3a\right)\left(X^B:Y\right)$

$\to$ XS họ sinh con gái không bị cả 2 bệnh là: $\frac{1}{2}\times \left(1-\frac{1}{2}\times \frac{3}{10}\right)=42,5\%$ (Họ luôn sinh con gái không bị mù màu)

(4) đúng, người phụ nữ (15) có thể có kiểu gen về bệnh bạch tạng (2AA:3Aa)

Do người (3) mang alen X^b nên người (9) có kiểu gen

Cặp vợ chồng 9 – 10: $\left(1X^B{X}^B:1X^B{X}^b\right)\times X^{B}Y\to \left(15\right):3X^B{X}^B:1X^B{X}^b$

Người phụ nữ (15) có thể có kiểu gen là: (2AA:3Aa) $\left(3X^B{X}^B:1X^B{X}^b\right)$

Người chồng của người 15 có kiểu gen: (1AA:2Aa)X^BY 

Để họ sinh đứa con bị cả 2 bệnh thì họ phải có kiểu gen $Aa{X}^B{X}^b\times Aa{X}^{B}Y$ với xác suất: $\frac{3}{5}\times \frac{1}{4}\times \frac{2}{3}=\frac{1}{10}$

XS sinh con gái bình thường:$\frac{1}{2}\times \frac{3}{4}=\frac{3}{8}$; sinh con trai bị 2 bệnh là: $\frac{1}{4}\times \frac{1}{4}=\frac{1}{16}$

XS cần tính là: $\frac{1}{10}\times C_2^1\times \frac{3}{8}\times \frac{1}{16}=\frac{3}{640}$.

Chọn B.