30 đề thi THPT Quốc gia môn Sinh năm 2022 có lời giải (Đề số 22)

Phương pháp:

Sử dụng sơ đồ hình chữ nhật: Cạnh và đường chéo của hình chữ nhật là giao tử lưỡng bội cần tìm.

Cách giải:

Cây có kiểu gen Aaaa giảm phân tạo $\frac{1}{2}Aa:\frac{1}{2}aa$

Tỉ lệ kiểu gen $AAaa=\frac{1}{2}Aa\times \frac{1}{2}Aa=\frac{1}{4}$

Chọn B.

Cơ thể dị hợp 2 cặp gen là cơ thể mang các alen khác nhau của 2 cặp gen: AaBb.

Chọn A.

Phương pháp:

Quần thể sinh vật là tập hợp những cá thể cùng loài, sinh sống trong một khoảng không gian nhất định, ở một thời điểm nhất định. Những cá thể trong quần thể có khả năng sinh sản tạo thành những thế hệ mới

Cách giải:

Tập hợp là quần thể sinh vật là: Tập hợp voọc mông trắng ở khu bảo tồn đất ngập nước Vân Long.

B: gồm nhiều loài cỏ.

C: gồm nhiều loài cá.

D: gồm nhiều loài chim

Chọn A.

Phương pháp: 

Số nhóm gen liên kết bằng số NST có trong bộ đơn bội của loài.

Cách giải:

Có 12 nhóm gen liên kết = n$\to$2n = 24.

Chọn A.

Đây là giới hạn sinh thái về nhiệt độ của loài cá này. 

Chọn C.

Rễ cây có thể hấp thụ nitơ ở dạng $N{H_4}^{+}$, $N{O_3}^{-}$ (SGK Sinh 11 trang 25).

Chọn C.

Thành phần kiểu gen của quần thể là: $\frac{400}{1000}AA:\frac{400}{1000}Aa:\frac{200}{1000}aa\leftrightarrow 0,4AA:0,4Aa:0,2aa$

Chọn A.

Phương pháp:

Áp dụng nguyên tắc bổ sung trong quá trình nhân đôi ADN:

A liên kết với T, G liên kết với X và ngược lại. 

Cách giải: 

Trong quá trình nhân đôi ADN, nuclêôtit loại A trên mạch khuôn liên kết với loại nuclêôtit loại T của môi trường. 

Chọn D.

Sinh vật tự dưỡng là những sinh vật có thể tự tổng hợp các chất hữu cơ từ các chất vô cơ đơn giản.

Thực vật là sinh vật tự dưỡng. 

Chọn D.

Để tạo ra giao tử ab thì cơ thể này phải mang alen a và alen b. 

Chọn D.

Thể một có dạng 2n – 1 (thiếu 1 NST ở cặp nào đó).

Cơ thể là thể một: DEE. 

Chọn C.

mARN được sử dụng làm khuôn cho quá trình dịch mã.

Chọn A.

Ở tế bào động vật, ti thể là bào quan có chứa ADN, các tính trạng do gen trong ti thể quy định sẽ di truyền theo dòng mẹ. 

Chọn D.

A: Thể ba

B: thể đơn bội

C: Thể một

D: Thể tam bội.

Chọn A.

A: BB$\times$bb → 1Bb

B: Bb$\times$bb → 1Bb:1bb → KH:1:1

C: Bb$\times$Bb → 1BB:2Bb:1bb → KH:3:1 

D: BB$\times$Bb → 1BB:1Bb → KH: 100%B-

Chọn C.

A: giao phối không làm thay đổi tần số alen của quần thể.

B: Đây là di nhập gen, làm thay đổi tần số alen của quần thể.

C: Đây là các yếu tố ngẫu nhiên, làm thay đổi tần số alen của quần thể.

D: Đây là chọn lọc tự nhiên, làm thay đổi tần số alen của quần thể. 

Chọn A.

Ôxi được giải phóng trong quá trình quang hợp ở thực vật có nguồn gốc từ phân tử H₂O trong quá trình quang phân li nước trong pha sáng (SGK Sinh 11 trang 40).

Chọn A.

Sự phân tầng của thực vật trong quần xã rừng mưa nhiệt đới chủ yếu là do sự khác nhau về nhu cầu ánh sáng. 

Chọn D.

Chọn lọc tự nhiên làm thay đổi tần số alen của quần thể theo hướng xác định.

Các yếu tố còn lại đều làm thay đổi tần số alen của quần thể không theo hướng xác định.

Chọn C.

Thường xuyên tập thể dục một cách khoa học sẽ có lợi cho người bị cao huyết áp. 

Các thói quen còn lại là thói quen xấu. 

Chọn C.

Thêm 1 cặp nuclêôtit.

Đột biến đảo đoạn NST làm thay đổi trình tự phân bố các gen nhưng không làm thay đổi chiều dài của NST.

A: làm giảm chiều dài NST.

C, D là đột biến gen cũng làm thay đổi chiều dài.

Chọn B.

Đột biến sẽ tạo ra alen mới trong quần thể.

Các nhân tố còn lại không tạo ra alen mới. 

Chọn C.

Tim 2 ngăn có ở lớp Cá.

Mèo, thỏ: tim 4 ngăn.

Ếch đồng: tim 3 ngăn

Cá chép: tim 2 ngăn.

Chọn D.

A: AaBb$\times$AaBb → (3A-:laa)(3B-:lbb) →KH: 9:3:3:1.

B: Aabb$\times$aaBb$\to$1AaBb:1Aabb:laaBb:1aabb $\to$KH: 1:1:1:1.

C: Aabb$\times$AaBb → (3A-:laa)(1Bb:1bb) → KH: 3:3:1:1.

D: AaBb$\times$aaBb → (1Aa:laa)(3B-:lbb) → KH: 3:3:1:1.

Chọn B.

Sinh vật sản xuất là bậc dinh dưỡng cấp 1$\to$sinh vật tiêu thụ bậc 1 là thuộc bậc dinh dưỡng cấp 2. 

Chọn B.

Ở gà XX là con trống, XY là con gái.

♂ lông đen $\times$ ♀ lông vằn $\to$ ♂ lông vằn: ♀ lông đen $\to$ Phân li kiểu hình ở 2 giới khác nhau tính trạng do gen nằm trên NST giới tính X quy định.

Quy ước A- lông vằn; a- lông đen.

P: ♂$X^a{X}^a\times$♀$X^{A}Y\to$$F_1:$♂$X^A{X}^a\times$ ♀$X^{a}Y$$\to F_2$♂$\left(X^A{X}^a:X^a{X}^a\right)\times$ ♀$\left(X^{A}Y:X^{a}Y\right)$

Tỉ lệ giao tử: $\left(1X^A:3X^a\right)\times \left(1X^A:1X^a:2Y\right)$

$\to$ Gà trống lông vằn: $X^A{X}^A: 4X^A{X}^a$

Vậy trong tổng số gà trống lông vằn ở F₁ thì gà có kiểu gen đồng hợp chiếm tỉ lệ: 1/5 = 20%. 

Chọn C.

Chuỗi thức ăn:

Cây ngô  Sâu ăn lá ngô  Nhái  Rắn hổ mang  Diều hâu. 

Sinh vật sản xuất  SVTT1 SVTT2  SVTT3  SVTT4

Vậy rắn hổ mang là sinh vật tiêu thụ bậc 3.

Chọn A.

Phương pháp:

Thể đột biến là cơ thể mang gen đột biến đã biểu hiện ra kiểu hình.

Cách giải:

Alen đột biến là a và b$\to$thể đột biến phải mang ít nhất 1 trong 2 cặp aa và bb.

Kiểu gen của thể đột biến là aaBB.

Chọn B.

Từ cây có kiểu gen aaBbDD, bằng phương pháp nuôi cấy hạt phấn trong ống nghiệm có thể tạo ra dòng cây đơn bội: aBD và abD. 

Chọn A.

Quần thể sinh vật không có đặc trưng: Thành phần loài. Đây là đặc trưng của quần xã.

Chọn C.

Phương pháp:

Đột biến điểm là dạng đột biến gen chỉ liên quan tới 1 cặp nucleotit.

Có thể xảy ra các dạng đột biến điểm:

+ Thêm 1 cặp nucleotit.

+ Mất 1 cặp nucleotit.

+ Thay thế 1 cặp nucleotit.

Cách giải:

Xét alen M bị đột biến điểm thành alen m:

A: sai, số liên kết hidro có thể thay đổi: VD: Mất 1 cặp A-T làm giảm 2 liên kết hidro.

B: đúng, nếu xảy ra đột biến thay cặp A - T thành cặp T – A.

C: Sai, nếu xảy ra đột biến thêm hoặc mất 1 cặp nucleotit$\to$giảm hoặc tăng 2 nucleotit.

D sai, nếu xảy ra đột biến thêm hoặc mất 1 cặp nucleotit$\to$chiều dài bị thay đổi.

Chọn B.

Trong lịch sử phát triển của sinh giới qua các đại địa chất, thực vật có hạt xuất hiện ở đại Trung sinh (SGK Sinh 12 trang 142). 

Chọn B.

Phương pháp:

Bước 1: Tính số nucleotit của gen, nucleotit từng loại 

CT liên hệ giữa chiều dài và tổng số nucleotit $L=\frac{N}{2}\times 3,4\left(\stackrel{°}{A}\right); 1nm=10\stackrel{°}{A}; 1\mu m={10}^4\stackrel{°}{A}$

Bước 2: Dựa vào dữ kiện của đề tính số nucleotit trên mạch 1, 2

$$\begin{gathered} A=T=A_1+A_2=T_1+T_2=A_1+T_1=A_2+T_2 \\ G=X=G_1+G_2=X_1+X_2=G_1+X_1=G_2+X_2 \end{gathered}$$

Bước 3: Xét các phát biểu. 

Cách giải: 

Tổng số nucleotit của gen là: $N=\frac{2L}{3,4}=2400$

%A = 20%N → A = T = 480; G = X = 720

Trên mạch 1: T₁ = 200  A₁ = 480 – 200 = 280 

G₁ = 15%N/2 = 180  X₁ = 720-180 = 540

Mạch 2: A₁ = T₁ = 200; G₂ = X₁ = 540; T₂ = A₁ = 280; X₂ = G₁ = 180

Xét các phát biểu: 

I đúng. Tỷ lệ $\frac{G_1}{A_1}=\frac{180}{280}=\frac{9}{14}$

II sai, Tỷ lệ $\frac{G_1+T_1}{A_1+X_1}=\frac{180+200}{280+540}=\frac{19}{41}$

III sai. Tỷ lệ $\frac{G_1+T_1}{G_1+X_1}=\frac{480}{720}=\frac{2}{3}$

IV đúng. Tỷ lệ $\frac{T+G}{A+X}=1$

Chọn A.

Phương pháp:

Bước 1: Tính tần số alen của quần thể

+ Tính tần số alen A₄ = $\sqrt{A_4{A}_4}$

+ Tính tần số alen A₃: cánh vàng + cánh trắng = (A₃ + A₄)²

Làm tương tự để tính các alen khác. 

Bước 2: Xét các phát biểu 

Cách giải:

Cấu trúc di truyền của quần thể là: ${\left(A_1+A_2+A_3+A_4\right)}^2=1$

Con cánh trắng $A_4{A}_4=4\%\to A_4=0,2$

Tỷ lệ con cánh vàng + cánh trắng$={\left(A_3+A_4\right)}^2=16\%\to A_3=0,2$

Tỷ lệ con cánh xám + cánh vàng + cánh trắng $={\left(A_2+A_3+A_4\right)}^2=36\%\to A_2=0,2$

$\to A_1=0,4$

Cấu trúc di truyền của quần thể: ${\left(0,4A_1+0,2A_2+0,2A_3+0,2A_4\right)}^2=1$

Con cánh đen: $0,16A_1{A}_1+0,16A_1{A}_2+0,16A_1{A}_3+0,16A_1{A}_4\leftrightarrow 1A_1{A}_1+1A_1{A}_2+1A_1{A}_3+1A_1{A}_4$

Cánh xám: $0,4A_2{A}_2+0,08A_2{A}_3+0,08A_2{A}_4\leftrightarrow 1A_2{A}_2+2A_2{A}_3+2A_2{A}_4$

Cánh vàng: $0,04A_3{A}_3+0,08A_3{A}_3$

Cánh trắng: $0,04A_4{A}_4$

I sai, xám thuần chủng và vàng thuần chủng bằng nhau. 

II đúng, nếu chỉ có con đen sinh sản, tỷ lệ xám thuần chủng là: $\frac{1}{4}{A}_1{A}_2\times \frac{1}{4}{A}_1{A}_2\times \frac{1}{4}=\frac{1}{64}$

III đúng, nếu loại bỏ con cánh trắng, tỷ lệ cánh đen sẽ là: $\frac{0,64}{1-0,04}=\frac{2}{3}$

Các con đen: $1A_1{A}_1+1A_1{A}_2+1A_1{A}_3+1A_1{A}_4\to$giao tử: $5A_1:1A_2:1A_3:1A_4$ $\to$Tỷ lệ $A_1{A}_1={\left(\frac{5}{8}\right)}^2=\frac{25}{64}$

Tỷ lệ cần tính là: $\frac{25}{64}\times {\left(\frac{2}{3}\right)}^2=\frac{25}{144}$

IV đúng, nếu loại bỏ các con cánh xám, tỷ lệ con cánh đen sẽ là: $\frac{0,64}{1-0,2}=\frac{4}{5}$

Các con đen: $1A_1{A}_1+1A_1{A}_2+1A_1{A}_3+1A_1{A}_4\to$ giao tử: $5A_1:1A_2:1A_3:1A_4\to$ Tỷ lệ $A_2{A}_2={\left(\frac{1}{8}\right)}^2=\frac{1}{64}$

Chọn B.

Phương pháp:

Bước 1: Xét tỉ lệ phân li tính trạng, tìm quy luật di truyền, kiểu gen của P.

Bước 2: Từ tỉ lệ kiểu hình để cho, phân tích tỉ lệ, xét các trường hợp có thể xảy ra.

Bước 3: Xét các phát biểu. 

Cách giải:

Ta xét tỉ lệ phân li của từng tính trạng:

Đỏ/ trắng = 3/1$\to$P dị hợp về cặp gen quy định tính trạng này: Dd$\times$Dd

Quả tròn/ quả dài = 9/7$\to$P dị hợp 2 cặp gen quy định tính trạng này: AaBb$\times$AaBb 

Nếu các gen PLĐL thì tỉ lệ kiểu hình phải là: (9:7)(3:1) $\ne$đề bài$\to$1 trong 2 gen quy định hình dạng quả liên kết với gen quy định màu hoa. 

Giả sử cặp gen Aa và Dd cùng nằm trên 1 cặp NST. 

Ta có tỉ lệ đỏ, tròn: 

$A-D-B-=0,405\to A-D-=0,405:0,75-=0,54\to \frac{ad}{ad}=0,04=0,2^2=0,4\times 0,1$

Vậy có thể xảy ra 2 TH:

TH1:

$$\begin{gathered} \frac{Ad}{aD}Bb\times \frac{Ad}{aD}Bb; f=40\% \\ \to \frac{AD}{AD}bb+\frac{aD}{aD}BB+\frac{aD}{aD}bb \\ ={\left(\frac{f}{2}AD\right)}^2\times 0,25bb+2\times {\left(\frac{1-f}{2}aD\right)}^2\times 0,25BB=5,5\% \end{gathered}$$

TH2: 

$$\begin{gathered} \frac{Ad}{aD}Bb\times \frac{AD}{ad}Bb; f=20\% \\ \to \frac{AD}{AD}bb+\frac{aD}{aD}BB+\frac{aD}{aD}bb \\ =3\times \frac{f}{2}\times \frac{1-f}{2}\times 0,25=3\% \end{gathered}$$

A đúng

Ý D đúng. 

Hoa đỏ quả dài có các kiểu gen: $\left(\frac{AD}{AD};\frac{AD}{ad};\frac{AD}{Ad};\frac{Ad}{aD};\frac{AD}{aD}\right)bb+\left(\frac{aD}{aD};\frac{aD}{ad}\right)\left(BB;Bb;bb\right)\to 11KG\to$B đúng.

Cây hoa trắng quả dài có các kiểu gen: $\left(\frac{Ad}{Ad};\frac{AD}{ad}\right)bb+\frac{ad}{ad}\left(BB;Bb;bb\right)=5KG\to$Ý C sai.

Chọn C.

Phương pháp:

Xét 1 cặp gen có 2 alen: A, a

Thể 2n về cặp này có 3 kiểu gen: AA, Aa, aa

Thể 2n + 1 về cặp này có 4 kiểu gen: AAA, Aaa, Aaa, aaa

Thể 2n -1 về cặp này có 2 kiểu gen: A, a

Tương tự với các cặp Bb và Dd

Cách giải: 

Loài có 2n = 6$\to$có 3 cặp NST.

I đúng. Mỗi cặp gen cho 3 kiểu gen$\to$3 cặp gen cho 3³ = 27 kiểu gen

II đúng. Các kiểu gen: AaaBbDd, AABBbDd, aaBBDdd đều là thể 3 của loài, do thừa 1 alen ở 1 cặp

III sai. Thể tam bội có bộ NST 3n 

Ở 1 cặp NST có 3 chiếc thì có số kiểu gen là 4: ví dụ AAA, Aaa, Aaa, aaa

$\to$3 cặp NST có số kiểu gen là: 4³ = 64 kiểu gen

IV sai. Các thể 1 mất đi 1 NST ở 1 cặp, mỗi cặp NST đột biến có 2 kiểu gen, các cặp con lại có 3 kiểu gen. 

Số kiểu gen là: $C_3^1\times 2\times 3\times 3=54$ kiểu gen (3C1 là đột biến thể một có thể ở 1 trong 3 cặp NST, 2 là số kiểu gen thể một ở cặp NST đó, 3 là số kiểu gen ở NST còn lại)

Có 2 ý đúng

Chọn B.

Xét bệnh P: Bố mẹ bình thường sinh con bị bệnh$\to$Bệnh do gen lặn.

A- không bị bệnh P; a-không bị bệnh P.

Xét bệnh Q: Bố bị bệnh sinh con gái bình thường$\to$bệnh do gen lặn.

B- không bị bệnh Q; b- bị bệnh Q

I đúng. Vậy có thể xác định kiểu gen của 3 người: 2, 7, 9

II đúng, người 3: A-X^BX; người 8: A-X^BX^b, hai người này có thể có kiểu gen giống nhau.

III đúng 

Xét bên người 10:

+ Người (6) có bố mẹ dị hợp: Aa x Aa$\to$người (6): 1AA:2Aa

+ Người (7) không mang alen gây bệnh: AA

(6)-(7): (1AA:2Aa)$\times$AA$\to$(2A:la)$\times$A$\to$Người 10: (2AA:1Aa)X^BY

Người 11 có bố bị bệnh P nên có kiểu gen Aa.

Người (8) có kiểu gen X^BX^b$\times$người 9: X^BY $\to$Người 11: $X^B{X}^B:X^B{X}^b$

Cặp vợ chồng 10 – 11: $\left(2AA:1Aa\right)X^{B}Y\times Aa\left(X^B{X}^B:X^B{X}^b\right)\to \left(5A:1a\right)\left(X^B:Y\right)\times \left(1A:1a\right)\left(3X^B:1X^b\right)$

Xác suất sinh con đầu lòng là con trai và chỉ bị bệnh P là: $\frac{1}{6}a\times \frac{1}{2}a\times \frac{1}{2}Y\times \frac{3}{4}{X}^B=\frac{1}{32}\to$ III đúng. 

IV đúng, xác suất sinh con đầu lòng không mang alen gây bệnh P và Q là: $\frac{5}{6}A\times \frac{1}{2}A\times \frac{3}{4}{X}^B\times 1=\frac{5}{16}$.

Chọn C.

Phương pháp:

Sử dụng công thức: A-B- = 0,5 + aabb; A-bb/aaB - = 0,25 – aabb; A-B-+ A-bb/aaB- = 0,75

Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2

Bước 1: Xác định tỉ lệ A-B-;

Bước 2: Tỉnh tỉ lệ A-B-D-

Ở ruồi giấm, con đực không có HVG.

Cách giải: 

P: 

$$\begin{gathered} \frac{Ab}{aB}{X}^D{X}^d\times \frac{AB}{ab}{X}^{D}Y\to \frac{ab}{ab}{X}^{d}Y=0,0125 \\ \to \frac{ab}{ab}=\frac{0,125}{0,25}-0,05\to A-B-=0,5+0,05=0,55 \end{gathered}$$

Phép lai $X^D{X}^d\times X^{D}Y\to X^D{X}^D:X^D{X}^d:X^{D}Y:X^{d}Y\to X^D-=0,75.$

Vậy tỉ lệ kiểu hình trội về 3 cặp tính trạng là: 0,55  0,75 = 41,25%

Chọn B.

Xét tính trạng chiều cao, F₁ toàn thân cao$\to$P thuần chủng, thân cao trội hoàn toàn so với thân thấp

A- Thân cao, a- thân thấp.

Xét tính trạng màu hoa:

Ta thấy kết quả của phép lại thuận và phép lại nghịch khác nhau$\to$tính trạng do gen ngoài nhân quy định.

PL 1: ♂aab$\times$♀AAB → AaB

PL 2: ♂AAB$\times$♀aab → Aab

A sai, AaB$\times$Aab$\to$(1AA:2Aa:laa)(B, b)$\to$thấp trắng chiếm 0,25aa  0,5b = 0,125.

B đúng, ♀AaB$\times$♂Aab$\to$(1AA:2Aa:laa)B$\to$Thân cao hoa đỏ: A-B: 75%

C sai, ♂AaB$\times$♀Aab$\to$(1AA:2Aa:laa)b$\to$3 cao trắng: 1 thấp trắng.

D sai, ♂AaB$\times$♀AaB$\to$(1AA:2Aa:laa)B$\to$3 cao đỏ: 1 thập đỏ.

Chọn B.

+ Vì F₁ có tỉ lệ kiểu hình 1:2:1 nên kiểu gen của P có thể là $\frac{AB}{ab}\times \frac{AB}{ab}$ hoặc $\frac{Ab}{aB}\times \frac{Ab}{aB}$

Đồng thời, nếu con đực có kiểu gen và không có hoán vị gen, còn con cái có hoán vị gen thì đời con có 7 kiểu gen $\to$ I đúng; II sai.

III đúng. Vì nếu con đực có kiểu gen thì ở đời con sẽ luôn có kiểu hình A-bb hoặc aaB- $\to$ Luôn có 100% cá thể mang kiểu hình trội về 1 tính trạng.

IV đúng, nếu con cái có hoán vị gen với tần số 20% thì khi cho cá thể cái lai phân tích thì sẽ thu được đời con có tỉ lệ 4:4:1:1 (giao tử hoán vị: 0,1; giao tử liên kết: 0,4) 

Chọn D.