30 đề thi THPT Quốc gia môn Sinh năm 2022 có lời giải (Đề số 20)

Phương pháp:

Bước 1: Tính số nucleotit từng loại của gen trước đột biến:

$\left\{\begin{array}{l}2A+2G=N\\ A/G=2/3\end{array}\right.$

Bước 2: Xác định dạng đột biến

Bước 3: Tính số nucleotit từng loại của gen đột biến.

Cách giải: 

Gen trước đột biến có: $\left\{\begin{array}{l}2A+2G=3000\\ A/G=2/3\end{array}\to \left\{\begin{array}{l}A=T=600\\ G=X=900\end{array}\right.\right.$

Đột biến mất 1 cặp nuclêôtit do đó giảm đi 3 liên kết hidrô  đột biến mất 1 cặp G – X (Vì G liên kết với X bằng 3 liên kết hidro). 

Số nuclêôtit từng loại của gen đột biến là:$\left\{\begin{array}{l}A=T=600\\ G=X=900-1=899\end{array}\right.$

Chọn C.

Trình tự nuclêôtit đặc biệt trong ADN của NST, là vị trí liên kết với thoi phân bào được gọi là tâm động (SGK Sinh 12 trang 23). 

Chọn C.

Phương pháp:

Sợi cơ bản (11nm)$\to$Sợi nhiễm sắc (30nm)$\to$Cromatit (700nm)$\to$NST (1400nm)

Cách giải:

Sợi cơ bản có đường kinh 11nm.

Chọn A.

Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể thường gây chết hoặc giảm sức sống của sinh vật thuộc đột biến mất đoạn vì làm mất cân bằng gen nghiêm trọng (SGK Sinh 12 trang 24).

Chọn A.

A: thể lệch bội: Thay đổi số lượng NST ở 1 hoặc 1 số cặp NST

B: đa bội thể chẵn: 4n, 6n,... bộ NST tăng một số nguyên lần bộ NST lưỡng bội.

C: thể dị đa bội: trong bộ NST gồm hai bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội của 2 loài khác nhau.

D: thể lưỡng bội: 2n 

Chọn C.

Phương pháp: 

Loài lưỡng bội 2n$\to$có n cặp NST

Thể ba: Thêm 1 NST vào 1 cặp NST tương đồng (2n + 1)

Số dạng thể 1, 3: n

Cách giải:

2n = 14$\to$n = 7 hay có 7 cặp NST $\to$ có tối đa 7 dạng thể ba.

Chọn A.

Phương pháp:

Bước 1: Xác định tỉ lệ giao tử ở 2 cây tứ bội:

Sử dụng sơ đồ hình chữ nhật: Cạnh và đường chéo của hình chữ nhật là giao tử lưỡng bội cần tìm.

Bước 2: Tính tỉ lệ aaaa bằng tích tỉ lệ giao tử aa ở 2 bên.

Bước 3: Tính tỉ lệ A--- = 1– aaaa.

Cách giải: 

Cây $AAaa\to G:\frac{1}{6}AA:\frac{4}{6}Aa:\frac{1}{6}aa$

Vậy $Aaaa\to \frac{1}{2}Aa:\frac{1}{2}aa$

Tỉ lệ cây quả vàng là $aaaa=\frac{1}{6}aa\times \frac{1}{2}aa=\frac{1}{12}\to A‐‐‐=\frac{11}{12}$

 Tỉ lệ kiểu hình là: 11 quả đỏ: 1 quả vàng.

Chọn A.

Người phụ nữ có 45 nhiễm sắc thể, trong đó cặp nhiễm sắc thể giới tính là XO$\to$người này mắc hội chứng Tocno. 

Đao: 3 NST số 21. 

Siêu nữ: XXX

Claiphento: XXY.

Chọn A.

Thể một có dạng 2n -1.

Chọn C.

Để đời con có quả vàng $\to$ các cây đem lại phải có alen a $\to$ loại B,D.

Phép lai A: Aa $\times$ Aa $\to$ 1AA:2Aa:laa $\to$ kiểu hình: 3 đỏ: 1 vàng.

Phép lại C: Aa $\times$ aa $\to$ 1Aa:laa $\to$ kiểu hình: 1 đỏ: 1 vàng.

Chọn C.

Phương pháp:

Phép lai phân tích là phép lai giữa cá thể mang tính trạng trội cần xác định kiểu gen với cá thể mang tính trạng lặn.

Nếu kết quả của phép lai là đồng tính thì có thể mang tính trạng trội có kiểu gen đồng hợp, còn kết quả phép lai là phân tính thì có thể đó có kiểu gen dị hợp. 

Cách giải:

Khi đem cơ thể dị hợp lai phân tích  đời con phân tính. 

Chọn D.

Phương pháp: 

Tách riêng từng cặp gen và tính tích tỉ lệ của các cặp gen tạo thành. 

Cách giải: 

P: AaBbDd $\times$ AabbDD →$AaBbDd=\frac{1}{2}Aa\times \frac{1}{2}Bb\times \frac{1}{2}Dd=\frac{1}{8}$

Chọn B.

Tỷ lệ kiểu hình ở đời sau: 4 tròn: 3 dẹt: 1 dài 

Có 8 tổ hợp $\to$ tính trạng do 2 gen tương tác bổ sung

A-B-: dẹt; A-bb/aaB-: tròn; aabb: dài.

Chọn C.

P_t/c$\to$F₁ dị hợp 2 cặp gen, F₁ $\times$F₁ $\to$ Cho 4 tổ hợp $\to$ Các gen liên kết hoàn toàn (nếu PLĐL phải là 9:3:3:1). 

Chọn D.

Hoán vị gen có ý nghĩa tăng nguồn biến dị tổ hợp ở các đời sinh sản hữu tính (SGK Sinh 12 trang 48). 

Chọn B.

Phương pháp:

Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2

Cách giải: 

Cơ thể có kiểu gen $\frac{AB}{ab}; f=17\%$

Giảm phân tạo giao tử: $\left\{\begin{array}{l}GTLK: \underline{AB}=\underline{ab}=\frac{1-f}{2}=41,5\%\\ GTHV: \underline{Ab}=\underline{aB}=\frac{f}{2}=8,5\%\end{array}\right.$

Chọn B.

Gen ở vùng không tương đồng trên nhiễm sắc thể Y có hiện tượng di truyền thẳng, chỉ truyền cho giới dị giao tử (XY).

Chọn D.

Bộ NST của người nam bình thường là 44A, 1X, 1Y; A là nhiễm sắc thể thường. 

Chọn B.

Ở chim, bướm cặp nhiễm sắc thể giới tính ở con cái thường là XY, con đực là XX (SGK Sinh 12 trang 50).

Chọn B.

Kết quả của phép lại thuận nghịch khác nhau theo kiểu đời con luôn có kiểu hình giống mẹ thì gen quy định tính trạng đó nằm ở ngoài nhân. 

Chọn C.

Những tính trạng có mức phản ứng hẹp thường là những tính trạng chất lượng, ít chịu ảnh hưởng của môi trường sống. 

Chọn B.

Phương pháp:

Thể bốn có dạng 2n + 2 NST. 

Ở kì sau của nguyên phân: các cromatit tách nhau ra, đi về 2 cực của tế bào thành các NST đơn. 

Cách giải:

2n = 20 NST$\to$thể bốn 2n + 2 = 22.

Ở kì sau của nguyên phân, trong tế bào của thể bốn có 2$\times$(2n + 2) = 44 NST đơn. 

Chọn A.

Phương pháp:

Xét 1 gen có 2 alen: (VD: A, a)

+ Số kiểu gen thể lưỡng bội: 3: AA, Aa, aa.

+ số kiểu gen thể một: 2: A, a

Có n cặp NST

Tính số kiểu gen tối đa của thể một là: $C_n^1\times 2^1\times 3^{n-1}$

$C_n^1$ là số dạng thể một

Cách giải:

Xét 1 gen có 2 alen:

+ Số kiểu gen thể lưỡng bội: 3

+ số kiểu gen thể một: 2:

Có 6 cặp NST

Tính số kiểu gen tối đa của thể một là: $C_6^1\times 2^1\times 3^5=2916$

Chọn C.

Trong trường hợp: 1 gen quy định 1 tính trạng, trội là trội hoàn toàn.

Xét 1 cặp gen: Aa  Aa  1AA:2Aa:laa  3/4 trội: 1/4 lặn. 

Giả sử có n cặp gen, tính kiểu hình trội về a tính trạng: $C_n^2\times {\left(\frac{3}{4}\right)}^a\times {\left(\frac{1}{4}\right)}^{n-a}$

Cách giải:

Phép lai: AaBbDdHh $\times$ AaBbDdHh

Xét 1 cặp gen: Aa $\times$ Aa $\to$1AA:2Aa:laa $\to$ 3/4 trội: 1/4 lặn, tương tự với các cặp gen khác. 

Giả sử có n cặp gen, tính kiểu hình trội về a tính trạng:$C_4^3\times {\left(\frac{3}{4}\right)}^3\times {\left(\frac{1}{4}\right)}^1=\frac{27}{64}$.

Chọn D.

Phương pháp:

Sử dụng công thức: A-B- = 0,5 + aabb; A-bb/aaB - = 0,25 – aabb

Hoán vị gen ở 2 bên cho 10 loại kiểu gen

Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2. 

Cách giải:

F₁ có loại kiểu hình thân thấp, quả vàng (aabb) $\to$ P dị hợp về 2 cặp gen.

Tỉ lệ thân thấp quả vàng = 1% $\to$ giao tử ab = $\sqrt{0,01}$ = 0,1 < 0,25, là giao tử hoán vị = f/2

$\to$f = 20%. 

P: $\frac{Ab}{aB}\times \frac{Ab}{aB}; f=20\%\to \frac{AB}{AB}={\left(\frac{f}{2}\right)}^2={\left(0,1\right)}^2=1\%$.

Chọn A.

Phương pháp:

Áp dụng công thức:

+ Số loại giao tử tối đa = tích số alen của các gen

+ Số loại kiểu gen tối đa = $C_6^2+n$ (n là số loại giao tử) 

Cách giải:

Gen I và gen II cùng nằm trên NST thường số I và quần thể đã tạo ra tối đa 6 loại giao tử $\to$ số loại kiểu gen tối đa là: $C_6^2+6=21$. 

Giả sử gen III có 2 alen, gen IV có b alen$\left(a,b\in N^{*}\right)\to$số loại giao tử của giới XX: ab

Số loại tinh trùng Y = b.

Ta có ab + b = 9 $\to$ a = 2; b = 3

Vậy số kiểu gen tối đa:

+ giới XX: $C_{ab}^2+ab=C_6^2+6=21$

+ giới XY: $ab\left(X\right)\times b\left(Y\right)=18$

Vậy số kiểu gen tối đa là 21+18 = 39

Vậy số kiểu gen tối đa về các gen trên là 21$\times$39 = 819.

Chọn C.

Phương pháp:

Bước 1: Tính số loại giao tử tối đa

Bước 2: Tính tỉ lệ tế bào có HVG = 2$\times$Tần số HVG 

Bước 3: Tính số tế bào tối thiểu theo công thức: tỉ lệ tế bào có TĐC$\times$a$\times$4 = Số giao tử tối đa.

Cách giải:

Cơ thể có kiểu gen: AaBbDdX^E _FX^e_f có số loại giao tử tối đa là:$2\times 2\times 2\times 4=32$.

Trong đó có 16 giao tử mang gen liên kết

16 giao tử mang gen hoán vị

Tần số HVG là 20%$\to$có 40% tế bào có TĐC

1 tế bào giảm phân có hoán vị gen tạo ra 4 giao tử : 2 hoán vị và 2 liên kết

Giả sử có a tế bào tham gia giảm phân tối thiểu để hình thành đủ 32 loại giao tử như đề bài thì ta có phương trình: 40%$\times$a$\times$4 = 32$\to$a = 20 .

Chọn D.

Phương pháp:

Áp dụng công thức tính số kiểu gen tối đa khi biết giao tử ở 2 giới.

Giới đực tạo a giao tử, giới cái tạo b giao tử$\to$số loại kiểu gen tối đa là ab. (các loại giao tử là khác nhau)

Nếu cả 2 bên đều tạo ra n alen giống nhau$\to$số kiểu gen tối đa là: $C_n^2+n$.

Có thể tách riêng từng cặp NST để tính dễ hơn.

Cách giải:

Để đạt được số kiểu gen tối đa ở đời con thì phải có HVG ở cả 2 giới. 

Phép lại 1: $Aa\frac{BDe}{bdE}\times Aa\frac{BdE}{bde}$

+ Aa$\times$Aa + 1AA:2Aa:laa$\to$3 kiểu gen (tương tự với các cặp gen khác)

$$\begin{gathered} \frac{BDe}{bdE}\to 8GT:Bde; bdE; bde; BdE; BDE; BDe; bDe; bDE \\ \frac{BdE}{bde}\to 4GT:Bde; bdE; bde; BdE \end{gathered}$$

Trong 8 loại giao tử của cơ thể BDe/bdE thì có 4 giao tử giống với giao tử của cơ thể BdE/bde.

+ Xét 4 loại giao tử giống nhau của 2 cơ thể tạo: $C_4^2+4=10$ kiểu gen.

+Xét 4 loại giao tử khác của cơ thể BDe/bdE với 4 loại giao tử của cơ thể BdE/bde$\to$có 4$\times$4 = 16 kiểu gen. 

+ Số kiểu gen tối đa là $3\times \left(10+16\right)=78$

Phép lai 2: $AaBb\frac{De}{dE}\times AaBb\frac{De}{dE}$, số kiểu gen tối đa là:$3\times 3\times 10=90$.

+ Aa$\times$Aa$\to$1AA:2Aa:laa$\to$3 kiểu gen (tương tự với các cặp gen Bb).

Vì xét$\frac{De}{dE}\times \frac{De}{dE}\to 10KG$(Có HVG ở 2 giới) 

Phép lai 3: $Aa\frac{BD}{bd}{X}^E{X}^e\times aa\frac{Bd}{bD}{X}^{e}Y$

+ Aa$\times$Aa → 1Aa:laa → 2 kiểu gen.

+$X^E{X}^e\times X^{e}Y\to 1X^E{X}^e:1X^e{X}^e:1X^{E}Y:1X^{e}Y\to 4KG$.

Vì xét $\frac{BD}{bd}\times \frac{Bd}{bD}\to 10KG$ (Có HVG ở 2 giới) 

Số kiểu gen tối đa là: $2\times 10\times 4=80$.

Phép lai 4: $Aa\frac{BDe}{bdE}\times AA\frac{BDE}{bde}$

Số kiểu gen tối đa là: $2\times \left(C_8^2+8\right)=72$

Vì xét $\frac{BDe}{bdE}\times \frac{BDE}{bde}$; mỗi bên cho 8 loại giao tử$\to$số kiểu gen tối đa là 8C2 + 8 

-8C2 là số kiểu gen dị hợp

8 là số kiểu gen đồng hợp

Xét các phát biểu: 

I, IV đúng.

II sai, phép lai 2 có 90 kiểu gen.

III sai, phép lai 3 có 80 kiểu gen

V sai, phép lai 2 có số lượng kiểu gen nhiều nhất.

Chọn B.

Phương pháp:

Bước 1: Tính số nucleotit của gen dựa vào N và H:

$\left\{\begin{array}{l}2A+2G=N\\ 2A+3G=H\end{array}\right.$

Số nucleotit môi trường cung cấp cho quá trình nhân đôi x lần: $N_{mt}=N\times \left(2^x-1\right)$

Gen nhân đôi 1 lần tạo 2 gen con, phiên mã 1 lần tạo 1 mARN. 

Số axit amin có trong 1 chuỗi polipeptit được tạo ra từ 1 gen có N nucleotit là: $\frac{N}{3\times 2}-1$

Cách giải: 

(1) đúng. Số lượng nucleotit từng loại của gen là: $\left\{\begin{array}{l}2A+2G=2400\\ 2A+3G=3240\end{array}\leftrightarrow \left\{\begin{array}{l}A=T=360\\ G=X=840\end{array}\right.\right.$

Gen nhân đôi 3 lần tạo 2³ = 8 gen con.

(2) sai, 8 gen con phiên mã 2 lần tạo 8$\times$2 = 16 mARN.

(3) đúng.

Số axit amin có trong chuỗi polipeptit của gen là: $\frac{N}{2\times 3}-1=\frac{2400}{6}-1=399$ axit amin.

Vậy 16 mARN làm khuôn tổng hợp 16 chuỗi polipeptit, môi trường cần cung cấp 16$\times$399 = 6384 axit amin. 

(4) đúng. Số nucleotit môi trường cung cấp cho quá trình nhân đôi 3 lần: A_mt = A$\times$(2³ – 1) = 2520 nucleotit.

(5) đúng.

16 gen con tổng hợp 16 mARN, mỗi mARN có N/2 =1200 nucleotit

$\to$môi trường cần cung cấp 1200$\times$16 = 19200 nucleotit.

Chọn A.

Hình 1: các NST kép xếp thành 2 hàng$\to$tế bào này đang trải qua kì giữa giảm phân.

Hình 2: các NST kép xếp thành 1 hàng$\to$tế bào này đang trải qua kì giữa của nguyên phân.

(1) đúng, vì có quá trình giảm phân.

(2) sai, hình 2, trong mỗi tế bào có 6 NST kép xếp thành 1 hàng$\to$đây là kì giữa của nguyên phân, nếu là kì sau 2 thì chỉ có 3 NST kép.

(3) đúng.

(4) sai, tế bào 1 đang giảm phân nên kết thúc sẽ tạo 4 tế bào đơn bội.

Chọn A.

Phương pháp:

Xét từng cặp gen, viết kết quả phép lại từng cặp gen

Cách giải:

P: ♀ AaBbdd$\times$♂AaBbDd

Xét cặp gen Aa: Aa$\times$Aa$\to$1AA:2Aa:laa$\to$3 hợp tử bình thường.

Xét cặp Bb: ♀ Bb$\times$♂ Bb

+ Cơ thể đực có 1 số tế bào cặp Bb không phân li trong GP II tạo giao tử: B, b, BB, bb, O.

+ Cơ thể cái giảm phân bình thường tạo: B, b. 

$\to$3 hợp tử bình thường: BB, Bb, bb; 6 hợp tử đột biến: BBB, BBb, Bbb, bbb, B, b.

Xét cặp Dd: dd$\times$Dd$\to$1Dd:1dd$\to$2 hợp tử bình thường. 

Xét các phát biểu: 

(1) sai, số hợp tử thiếu NST là: 3$\times$2(B, b)$\times$2 = 12

(2) sai, số hợp tử thừa NST là: 3$\times$4(BBB, BBb, Bbb, bbb)$\times$2 = 24.

(3) đúng, số hợp tử bình thường là: 3$\times$3$\times$2 = 18.

(4) sai, chưa xác định được tỉ lệ vì chưa biết có bao nhiêu tế bào bị rối loạn phân li.

(5) đúng, 3 kiểu gen bình thường; 6 kiểu đột biến. 

Chọn B.