30 đề thi THPT Quốc gia môn Sinh năm 2022 có lời giải (Đề số 18)

Phương pháp:

Số nhóm gen liên kết bằng số lượng NST trong bộ NST đơn bội của loài. 

Cách giải:

2n = 14 $\to$ n = 7 hay có 7 nhóm gen liên kết. 

Chọn C.

Cơ thể có kiểu gen đồng hợp về 2 cặp gen là $\frac{AB}{AB}$.

Chọn A

Phương pháp:

Bước 1: Xét tỉ lệ từng tính trạng  quy luật di truyền, quy ước gen.

Bước 2: xét các phát biểu.

Cách giải:

Xét các tỷ lệ lông xám: đen: trắng = 6:1:1, có tạo ra kiểu hình trắng nên kiểu gen là: AaBb $\times$ Aa,bb

Chân cao/ chân thấp = 3:1 $\to$ Dd $\times$ Dd

F₁ dị hợp về 3 cặp gen

Ta thấy không có kiểu hình lông trắng chân thấp (aabbdd) $\to$ 2 trong 3 gen này không PLĐL và không có HVG, con F₁ dị hợp đối.

Giả sử gen A và d cùng nằm trên 1 NST ta có kiểu gen của D là:

$\frac{Ad}{aD}Bb\times \frac{Ad}{aD}bb\leftrightarrow \left(1\frac{Ad}{Ad}:2\frac{Ad}{aD}:1\frac{aD}{aD}\right)\left(Bb:bb\right)$

Xét các phát biểu:

I sai,

II đúng 

III sai 

IV sai 

V sai, cho F₁ lai phân tích: $\frac{Ad}{aD}Bb\times \frac{ad}{ad}bb\to \frac{Ad}{ad}Bb=\frac{1}{4}$.

Chọn C.

Nuôi cấy các hạt phấn có kiểu gen AB trong ống nghiệm, sau đó xử lí bằng hóa chất cônsixin$\to$AABB.

Chọn D.

Bệnh N:

Bệnh M: Bố mẹ bình thường sinh con gái bị bệnh $\to$ gen gây bệnh là gen lặn.

A- bình thường, a- bị bệnh M

I đúng

II đúng, có 7 người chưa xác định được kiểu gen

III sai, có tối đa 6 người có kiểu gen dị hợp 2 cặp gen: 1, 6, 7, 10, 11, 13

IV đúng,

Xét người số 10 có bố, mẹ: 6 -7: (1AA:2Aa)HH $\times$ Aa(Hh:hh) $\leftrightarrow$ (2A:la)(1H:1h) $\times$ (1A:la)(1H:3h)

Người số 10: (2AA-3Aa)(1HH:4Hh)

Người số 11: (1AA:2Aa)Hh.

Cặp vợ chồng 10 – 11: (2AA:3Aa)(1HH:4Hh) $\times$ (1AA:2Aa)Hh$\leftrightarrow$(7A:3a)(3H:2h) $\times$ (2A:la)(1H:1h)

Xác suất sinh con gái đầu lòng không bị bệnh M, không bị bệnh N đồng hợp 2 cặp gen của cặp 10–11 là:

$\frac{1}{2}\times \frac{7}{10}\times \frac{2}{3}\times \frac{2}{5}\times \frac{1}{2}=\frac{7}{150}$

Chọn D.

Phương pháp:

Biến đổi G₁, T₁, X₁ theo A₁

A₁ + G₁ + T₁ + X₁ = N/2 

A = T = A₁ + A₂ = T₁ + T₂ = A₁ + T₁ = A₂ + T₂

Cách giải:

Theo nguyên tắc bổ sung, A₁ = T₂ ta có: A₁ = 1/3G₁ = T₂ = 1/6G₂

Gen ở sinh vật nhân sơ có 2130 nucleotit

 Mạch 1 có 1065 nucleotit 

Mạch 1 có $A_1=\frac{1}{3}{G}_1\to G_1=3A_1; A_1=\frac{1}{5}{T}_1\Rightarrow T_1=5A_1$

Mạch 2 có $T_2=\frac{1}{6}{G}_2\Rightarrow X_1=6A_1$

Mặt khác 

$$\begin{gathered} A_1+T_1+G_1+X_1=1065 \\ \iff A_1+5A_1+3A_1+6A_1=1065 \\ \iff 15A_1=1065 \\ \iff A_1=71 \end{gathered}$$

Gen có $A=A_1+T_1=6A_1=426$.

Chọn A.

Phương pháp:

Bước 1: Xác định quy luật di truyền

Bước 2: Từ tỉ lệ kiểu hình đề bài cho, tìm ra tần số HVG, kiểu gen của P

Bước 3: Viết sơ đồ lai và xác định yêu cầu đề bài

Cách giải:

F₁ có 10 loại kiểu gen $\to$ hai cặp gen này liên kết không hoàn toàn, có hoán vị gen ở 2 bên P (nếu 1 bên thì chỉ có 7 kiểu gen).

Tỷ lệ AB/AB + ab/ab = 2% → AB/AB = ab/ab = 1% →AB = ab = 0,1; f = 0,2 

Cây P dị hợp đối: $\frac{Ab}{aB}\times \frac{Ab}{aB}; f=20\%$

Cây P tạo ra các loại giao tử với tỷ lệ: 0,1AB:0,1ab:0,4Ab:0,4aB

Tỷ lệ kiểu gen có 2 alen trội là:

20,1AB0,1ab + 20,4Ab0,4aB+ (0,4Ab)² + (0,4aB)² = 0,66

Chọn A.

Phương pháp:

Bước 1: Tính tổng số nucleotit của gen 

CT liên hệ giữa chiều dài và tổng số nucleotit $L=\frac{N}{2}\times 3,4\left(\stackrel{°}{A}\right); 1nm=10\stackrel{°}{A}; 1\mu m={10}^4\stackrel{°}{A}$

Bước 2: Tính % của G = 50% - %T 

Bước 3: Tính số liên kết hidro của gen 

CT tính số liên kết hidro : H = 2T +3G; N = 2T + 2G  H = N (100% + %G)

Cách giải: 

Số nucleotit của gen là: $N=\frac{L}{3,4}\times 2=\frac{4080}{3,4}\times 2=2400$ nucleotit. 

Tỉ lệ %G = 50% - %T = 30%

CT tính số liên kết hidro: H = 2T + 3G; N = 2T + 2G  H = N (100% + %G) = N  130%

Vậy số liên kết hidro của gen là:

H = 3000 $\times$ 130% = 3900 liên kết. 

Chọn B.

Phương pháp:

Loài lưỡng bội 2n $\to$ có n cặp NST

Thể một có dạng 2n – 1 (thiếu 1 NST ở cặp nào đó)

+ Số dạng thể 1: n

Cách giải:

2n = 24 $\to$ n = 12 $\to$ có 12 dạng thể một. 

Chọn A.

Rễ cây trên cạn hấp thụ nước và ion muối khoáng chủ yếu qua miền lông hút (SGK Sinh 11 trang 7).

Chọn D.

Thể ba có dạng 2n +1 = 15 NST.

Chọn C.

Phương pháp:

Bước 1: Xác định kiểu gen của P, kiểu gen của cây hoa trắng F₁

Bước 2: Viết sơ đồ lai giữa cây P và các cây hoa trắng.

Cách giải:

P tự thụ phấn thu được 43,75% hoa trắng $\to$ 56,25% hoa đỏ $\to$ tỉ lệ kiểu hình 9:7 $\to$có 16 tổ hợp $\to$P dị hợp về 2 cặp gen: AaBb

P tự thụ: AaBb $\times$ AaBb $\to$(1AA:2Aa:laa)(1BB:2Bb:1bb)

Cây hoa trắng ở F₁: (1AA:2Aa)bb, aa(1BB:2Bb), aabb

Cho cây hoa đỏ P $\times$ cây hoa trắng F₁.

Cây hoa trắng ở đời F₁ có các kiểu gen AAbb; Aabb, aaBB, aaBb và aabb, xảy ra các trường hợp sau:

TH₁: AaBb$\times$AAbb/aaBB cho tỉ lệ kiểu hình 1 đỏ : 1 trắng; đời con có 4 loại kiểu gen.

TH₂: AaBb$\times$Aabb/aaBb cho tỉ lệ kiểu hình 3 đỏ : 5 trắng, đời con có 6 loại kiểu gen.

TH₃: AaBb$\times$aabb cho tỉ lệ kiểu hình 1 đỏ : 3 trắng; đời con có 4 loại kiểu gen.

I. Đúng (TH₁)

II. Đúng (TH₃)

III. Đúng.

IV. Đúng (TH₁; TH₃).

Chọn A.

Trong di truyền tế bào chất, kiểu hình của đời con giống nhau và giống mẹ.

Lấy hạt phấn của cây lá đốm thụ phấn cho cây lá đốm  Đời con: 100% lá đốm

Chọn C.

Phương pháp:

Bước 1: Quy ước gen

Bước 2: Xác định kiểu gen F₁, con cái lông đen, viết sơ đồ lai và tính tỉ lệ kiểu hình

Cách giải: 

Quy ước gen

+ giới đực: AA, Aa: lông đen; aa: lông trắng

+ giới cái: AA lông đen; Aa, aa: lông trắng

P: ♂ aa $\times$ ♀AA → F₁: Aa 

cho các con đực F₁ giao phối với con cái lông đen: Aa $\times$ AA $\to$1Aa:1AA

Ở giới cái: 50% lông đen: 50% lông trắng

Ở giới đực: 100% lông đen

Chọn A.

A sai, ARN polimeraza mới xúc tác cho quá trình phiên mã. 

B đúng.

C sai, quá trình phiên mã không diễn ra theo nguyên tắc bán bảo toàn.

D sai, axit amin là nguyên liệu của quá trình dịch mã. 

Chọn B.

Phương pháp:

- Một tế bào có xảy ra HVG giảm phân tạo 4 loại giao tử

- Một tế bào giảm phân không có HVG tạo ra 2 loại giao tử

Cách giải:

3 tế bào sinh tinh giảm phân cho 12 tinh trùng, số loại giao tử tối đa là 4 + 2 + 2 = 8; số loại giao tử tối thiểu là 4

1 tế bào $Aa\frac{DE}{de}$ giảm phân có TĐC xảy ra 2 trường hợp: 

TH₁: Giao tử là: ADE; ADe; ade; adE (1)

TH₂: AdE; Ade; aDE; aDe (2)

2 tế bào $Aa\frac{DE}{de}$ giảm phân không có TĐC cũng xảy ra 2 trường hợp: 

TH₁: Cách phân ly của NST là khác nhau tạo ra các giao tử: 2ADE;2aDE;2ade: 2Ade (3)

TH₂: Cách phân ly của NST là giống nhau: 4ADE:4ade hoặc 4aDE:4Ade (4)

Như vậy ta có thể có các tỷ lệ khi kết hợp các trường hợp

+ (1)/(2) – (3): 3:3:2:2:1:1

+ (1)/(2) - (4): 5:5:1:1

Chọn B.

I đúng.

II sai, đây là các cây C₄.

III sai, pha tối ở thực vật CAM chỉ diễn ra ở 1 loại tế bào. 

IV đúng. 

Chọn B.

Phương pháp:

Bước 1: Xác định tần số alen

Bước 2: Tính tần số kiểu gen đồng hợp, dị hợp

Bước 3: Xét các phát biểu 

Cách giải:

Gọi tần số alen A₁, A₂, A₃ lần lượt là p, q, r

Ta có A₁A₂ = A₁A₃ = A₂A₃ $\leftrightarrow$ 2pq = 2pr = 2qr $\to$p = q = r = 1/3 

$\to$ kiểu gen đồng hợp: A₁A₁ = A₂A₂ = A₃A₃ = (1/3) = 1/9 

A₁A₂ = A₁A₃ = A₂A₃ = 21/3 + 1/3 = 2/9 

$\to$ Tỷ lệ kiểu gen: 1: 1: 1: 2: 2: 2

I đúng.

II đúng.

III đúng, A₃A₃ = 1/9; A_2- = (1/3A₂ + 1/3)² – A₃A₃ = 1/3  A_1- = 5/9

IV đúng, nếu các cá thể đồng hợp không có khả năng sinh sản, tỷ lệ kiểu gen có thể tham gia vào sinh sản là 1A₁A₂: 1A₂A₃: 1A₁A₃ $\to$ Tần số alen không đổi, quần thể ngẫu phối $\to$ thành phần kiểu gen của F₁ không thay đổi so với P.

Chọn D.

Ruồi giấm: con cái: XX, con đực: XY

Chim, bướm: con cái: XY, con đực: XX

Châu chấu: con cái: XX, con đực: XO.

Chọn D.

Hai mạch của gen đều có số lượng nucleotit như nhau: 1400. 

Chọn C.

Phương pháp:

Bước 1: Tính tần số alen ở F₁:

Quần thể cân bằng di truyền có cấu trúc p²AA + 2pqAa + q²aa = 1

Bước 2: Tìm cấu trúc di truyền ở P:

Áp dụng công thức tính tần số alen trong quần thể q_a = aa + Aa/2 

$\to$tính được tần số kiểu gen Aa.

Cách giải:

Khi quần thể ngẫu phối, cấu trúc di truyền của quần thể đạt cân bằng và có cấu trúc di truyền

p²AA + 2pqAa + q²aa = 1

Ta có tỷ lệ kiểu hình lặn bằng q_a² = 0,0625 $\to$ tần số alen a bằng 0,25

Ở P có 80% cá thể kiểu hình trội $\to$ aa = 0,2 $\to$ Aa = (0,25 – 0,2)2 = 0,1$\to$ AA = 1- aa – Aa = 0,7

Xét các phát biểu

I sai, tỷ lệ đồng hợp là 0,9

II đúng, Trong tổng số cá thể có kiểu hình trội ở thế hệ P, số cá thể có kiểu gen dị hợp tử chiếm $\frac{0,1}{0,8}=12,5\%$

III đúng, nếu cho tất cả các cá thể có kiểu hình trội giao phối ngẫu nhiên: (0,7AA:0,1Aa) (0,7AA:0,1Aa)$\leftrightarrow$ (7AA:1Aa) (7AA:1Aa)$\to$tỷ lệ hoa trắng là 1/8$\times$1/8$\times$1/4 = 1/256

IV đúng, nếu cho tất cả các cá thể có kiểu hình trội tự thụ thì tỷ lệ kiểu hình lặn là 1/8$\times$1/4 = 1/32

Chọn B.

Dạng đột biến lặp đoạn NST có thể làm cho 2 alen của 1 gen nằm trên cùng 1 NST. 

Chọn D.

Các gen PLĐL, tỷ lệ kiểu gen, kiểu hình bằng tích các tỉ lệ của mỗi cặp gen.

Xét các phương án: 

A sai, phép lai AaBb $\times$ Aabb $\to$ (1AA:2Aa:laa)Bb) cho tỷ lệ KG: 1:2:1$\to$Nhưng hai cây này có kiểu hình giống nhau hoặc khác nhau về 1 cặp tính trạng

B đúng, AaBb $\times$ AAbb $\to$ A-(1Bb:1bb)  tỷ lệ kiểu hình 1:1

C đúng, AaBb $\times$ aabb $\to$ 1AaBb:1Aabb:laaBb:laabb $\to$ tỷ lệ kiểu hình 1:1:1:1

D đúng, AABB $\times$ aabb $\to$ AaBb :1 loại kiểu hình, toàn dị hợp 2 cặp gen.

Chọn A.

Hình 6.1- SGK Sinh 11 trang 29.

Vi khuẩn cố định nitơ: N₂ $\to$ $N{H_4}^{+}$.

Vi khuẩn phản nitrat hóa: $N{O_3}^{-}$$\to$ N₂.

Vi khuẩn amôn hóa: $N{O_3}^{-}$$\to$$N{H_4}^{+}$.

Vi khuẩn nitrat hóa: $N{H_4}^{+}$$\to$ $N{O_3}^{-}$.

Chọn D.

Giả sử P: $\frac{AB}{ab}\times \frac{Ab}{ab}; f\to G:\underline{AB}=\underline{ab}=\frac{1-f}{2}; \underline{Ab}=\underline{aB}=\frac{f}{2}; \underline{Ab}=\underline{aB}=0,5$

Số cây dị hợp 1 cặp gen ở F₁:  $\frac{AB}{ab}+\frac{Ab}{ab}+\frac{aB}{ab}+\frac{Ab}{ab}=2\times \frac{1-f}{2}\times 0,5\underline{Ab}+2\times \frac{f}{2}\times 0,5\underline{ab}=0,5$ vì $\frac{1-f}{2}+\frac{f}{2}=50\%$

Chọn B.

Đơn vị đo khoảng cách được tính bằng 1% tần số hoán vị gen, 1% HVG = 1cM.

Chọn C.

Phương pháp:

Bước 1: Tính tần số HVG

+ Tính ab/ab $\to$ ab = ?

+ Tính f khi biết ab

Bước 2: Viết sơ đồ lai, tách từng cặp NST.

Bước 3: Tính tỉ lệ cá thể lông xám dị hợp, chân thấp, mắt nâu.

Cách giải:

Quy ước gen:

A- xám, a- đen

B- chân cao, b- chân thấp.

D- mắt nâu; d- mắt đen.

P: ♀ AB/ab X^D X^d $\times$ ♂ Ab/aB X^dY

F₁: aabbX^dX^d = 1% 

Có $X^D{X}^d\times X^{d}Y\to F_1:1X^D{X}^d:1X^d{X}^d:1X^{D}Y:1X^{d}Y$

$\to$ vậy aabb = 1% : 0,25 = 4%

Đặt tần số hoán vị gen f = 2x (x  0,25)

Có cá thể cái AB/ab cho giao tử ab = 0,5 – x

Cá thể đực Ab/aB cho giao tử ab = x

$\to$ vậy aabb = (0,5 – x).x = 0,04

Giải ra, x = 0,1

Vậy cá thể cái AB/ab cho giao tử: AB = ab = 0,4 và Ab = aB = 0,1 

       cá thể đực Ab/aB cho giao tử: AB = ab = 0,1 và Ab = aB = 0,4

Vậy cá thể F₁ lông xám dị hợp, chân thấp, mắt nâu Ab/ab X^D- bằng:

(0,1² + 0,4²)$\times$0,5 = 0,085 = 8,5%.

Chọn B.

Hội chứng Đao: có 3 NST số 21.

A sai, hội chứng Đao là đột biến thể ba.

B đúng.

C sai, hội chứng Đao gặp ở cả nam và nữ.

D sai, tuổi mẹ càng cao thì tần số sinh con mắc hội chứng Đao càng cao.

Chọn B.

Trâu, bò, cừu, dê là những loài có dạ dày 4 ngăn.

Ngựa, thỏ, chuột có dạ dày đơn. 

Chọn C.

P: Aa $\times$ Aa → 1AA:2Aa:laa

Quả có cùng kiểu gen với cây  mỗi loại cây chỉ có 1 loại quả, đỏ hoặc vàng.

A sai, vì gen trội là trội hoàn toàn nên chỉ có 2 kiểu hình

C, D sai kiểu gen của cây sẽ quy định kiểu hình màu quả nên 1 cây chỉ có 1 loại quả

B đúng 

Chọn B.

Phương pháp:

Tần số alen D + tần số alen d = 1

Cách giải:

Tần số alen D + tần số alen d = 1

Tần số alen D = 0,3$\to$Tần số alen d = 1 – 0,3 = 0,7.

Chọn A.