30 đề thi THPT Quốc gia môn Sinh năm 2022 có lời giải (Đề số 14)

Các riboxom này được gọi là poliriboxom (SGK Sinh 12 trang 13).

Chọn D

A đúng, nước và khoáng là nguyên liệu cho quang hợp, hô hấp tạo ra ATP, áp suất thẩm thấu ở rễ để cây hút nước, khoáng.

B đúng (SGK Sinh 11 trang 8).

C đúng, thoát hơi nước là động lực đầu trên của quá trình hút nước.

D sai, nước được vận chuyển từ rễ  thân  lá. 

Chọn D

Ở thú ăn thịt không có manh tràng phát triển. 

Chọn D

Phép lai AA × AA → 100%AA.

Chọn A

AAbb giảm phân tạo ra loại giao tử Ab chiếm tỉ lệ 100%. 

Chọn C

A sai, mất các đoạn ở các NST khác nhau sẽ gây ra hậu quả khác nhau.

B, C sai, các đoạn bị mất khác nhau  số gen mất đi khác nhau  kiểu hình khác nhau.

D đúng.

Chọn D

Đột biến tự đa bội làm tăng số lượng alen của một gen mà nhưng không làm xuất hiện alen mới.

Đột biến gen làm xuất hiện alen mới.

Đột biến chuyển đoạn, đảo đoạn NST không làm thay đổi số lượng alen của gen.

Chọn B

Phương pháp:

Bước 1: Tính tổng số nucleotit của gen 

 CT liên hệ giữa chiều dài và tổng số nucleotit $L=\frac{N}{2}\times 3,4$ $\stackrel{°}{A}$ ; 1nm = 10$\stackrel{°}{A}$ ; $1\mu m={10}^4\stackrel{°}{A}$

Bước 2: Tính số nucleotit của gen dựa vào N và H 

$\left\{\begin{array}{l}2A+2G=N\\ 2A+3G=H\end{array}\right.$

Bước 3: Xác định dạng đột biến gen

Chiều dài không đổi  đột biến thay thế cặp nucleotit

+ Thay A-T = G-X  tăng 1 liên kết hidro

+ Thay G-X = A-T  giảm 1 liên kết hidro

Bước 4: Tính số nucleotit môi trường cung cấp sau x lần nhân đôi:

Số nucleotit môi trường cung cấp cho quá trình nhân đôi x lần: N_mt = N (2^x - 1)

Cách giải:

Số nucleotit của gen là: $N=\frac{L}{3,4}\times 2=\frac{4080}{3,4}\times 2=2400$ nucleotit.

Ta có hệ phương trình: $\left\{\begin{array}{l}2A+2G=2400\\ 2A+3G=3075\end{array}\iff \left\{\begin{array}{l}A=T=525\\ G=X=675\end{array}\right.\right.$

Một đột biến điểm không làm thay đổi chiều dài của gen nhưng làm giảm đi một liên kết hidro  dạng đột biến là thay thế 1 cặp nucleotit G-X bằng 1 cặp A-T. 

 Gen đột biến có A = T = 526; G = X = 674.

Gen đột biến nhân đôi 4 lần môi trường cung cấp

 $A_{mt}=T_{mt}=A\times \left(2^4-1\right)=7890$ nucleotit.

 $G_{mt}=X_{mt}=G\times \left(2^4-1\right)=10110$ nucleotit. 

Chọn C

Xét từng cặp gen Aa $\times$ Aa $\to \frac{1}{4}AA:\frac{2}{4}Aa:\frac{1}{4}aa$ tương tự với Bb và Dd. 

Phép lai: $AaBbDd\times AaBbDd\to AABBDd=\frac{1}{4}AA\times \frac{1}{4}BB\times \frac{1}{2}Dd=\frac{1}{32}$

Chọn B

AaBb $\times$ Aabb $\to$ (1AA:2Aa:laa)(1Bb : 1bb)

$\leftrightarrow$(3A-:1aa)(1Bb:1bb)$\to$3/8 hoa đỏ: 5/8 hoa trắng. 

Chọn B

F₂ có 16 tổ hợp $\to$ F₁ dị hợp về 2 cặp gen.

9:6:1 là tỉ lệ đặc trưng của tương tác bổ sung. 

Quy ước gen: 

A-B-: quả dẹt, A-bb/aaB-: tròn, aabb: dài 

P_t/c: AAbb $\times$ aaBb → F₁: AaBb.

Chọn D.

A đúng, nếu đột biến điểm đó không làm thay đổi trong chuỗi polipeptit.

B đúng, giả sử xảy ra đột biến thay cặp A-T bằng cặp T-A.

C sai, cơ thể mang gen đột biến đã biểu hiện ra kiểu hình mới được coi là thể đột biến.

D đúng, VD: Đột biến mất 1 cặp G-X làm giảm 3 liên kết hidro.

Chọn C

Vậy có thể xảy ra 2 trường hợp: ABX^D, AbX^d, aBX^D, abX^d hoặc ABX^d, AbX^D, aBX^d, abX^D

Chọn D

Tần số HVG bằng 1/2 tỉ lệ tế bào có HVG (Vì chỉ có HVG ở 2/4 cromatit). 

Tỉ lệ tế bào có HVG là $\frac{20}{100}$ = 20% 

Tần số HVG là 20%: 2 = 10%. 

Chọn B

Tỉ lệ người có kiểu gen đồng hợp về tính trạng nhóm máu là:

I^AI^A + I^BI^B + I^OI^O = 0,4² + 0,3² + 0,3² = 0,34.

Chọn B.

Phương pháp:

Bước 1: tính tần số alen a

Bước 2: tính tỉ lệ Aa

Quần thể cân bằng di truyền có cấu trúc p²AA + 2pqAa + q²aa = 1

Cách giải:

Tần số alen a = 1 – 0,6A = 0,4

Tỉ lệ kiểu gen Aa = 2 x 0,6 x 0,4 = 0,48.

Chọn D

A: Aabb $\times$ AaBb $\to$ KG: (1AA:2Aa:laa)(1Bb:lbb) → KH: (3:1)(1:1) 

B: Aabb $\times$ aabb $\to$ KG: (1Aa:1aa)bb → KH: (1:1)

C: Aabb $\times$ aaBb $\to$ KG: (1Aa:laa)(1Bb:1bb)  KH: (1:1)(1:1)

D: AaBb $\times$ aabb $\to$ KG: (1Aa:laa)(1Bb:1bb) → KH: (1:1)(1:1) 

Chọn A

Phương pháp:

Để tạo số loại giao tử tối đa thì cần có HVG.

Xét từng cặp NST

+ Nếu có HVG tạo 4 loại giao tử

+ Nếu không có HVG tạo 2 loại giao tử

Cách giải: 

A: $\frac{AB}{ab}\times \frac{DE}{dE}\to GT: 4\times 2=8$

B: $Aabb\to G: Ab, ab$

C: $\frac{AB}{aB}\times \frac{DE}{de}\to G:4\times 4=16$

D: $AABb\to G:2:AB, Ab$.

Chọn C

A sai, số lần phiên mã của gen điều hòa và gen Z khác nhau. 

B sai, các gen cấu trúc có số lần phiên mã giống nhau.

C sai, số lần nhân đôi của các gen trong tế bào là giống nhau.

D đúng.

Chọn D

F₁ toàn ruồi mắt đỏ $\to$ mắt đỏ trội hoàn toàn so với mặt trắng.

A- Đỏ >> a – trắng

Tỉ lệ kiểu hình phân li khác nhau ở hai giới  Gen nằm trên NST X không nằm trên Y.

Kiểu hình ruồi giấm đực mắt đỏ là X^AY; ruồi giấm đực mắt trắng X^aY

Kiểu hình ruồi giấm cái mắt đỏ là X^AX-; ruồi giấm cái mắt trắng X^aX^a

Ruồi cái mắt đỏ có kiểu gen dị hợp là X^AX^a

X^AX^a  X^AY $\to$ 0,25 X^aY

Chọn A.

Phương pháp:

Bước 1: Tính số nucleotit của mỗi gen 

CT liên hệ giữa chiều dài và tổng số nucleotit $L=\frac{N}{2}\times 3,4\left(\stackrel{°}{A}\right); 1nm=\stackrel{°}{A}; 1\mu m={10}^4 \stackrel{°}{A}$

Bước 2: Tính số nucleotit từng loại của mỗi gen dựa vào N, H 

$\left\{\begin{array}{l}2A+2G=N\\ 2A+3G=H\end{array}\right.$

Bước 3: Xác định kiểu gen của thể ba.

Cách giải: 

Số nucleotit của mỗi gen là: $N=\frac{L}{3,4}\times 2=\frac{4080}{3,4}\times 2=2400$ nucleotit. 

Xét gen B: 

Ta có hệ phương trình: $\left\{\begin{array}{l}2A+2G=2400\\ 2A+3G=3120\end{array}\iff \left\{\begin{array}{l}A=T=480\\ G=X=720\end{array}\right.\right.$

Xét gen b: 

Ta có hệ phương trình: $\left\{\begin{array}{l}2A+2G=2400\\ 2A+3G=3240\end{array}\iff \left\{\begin{array}{l}A=T=260\\ G=X=840\end{array}\right.\right.$

Ta thấy hợp tử có $A=1320=480\times 2+360$ Hợp tử là BBb.

Chọn C

Phương pháp:

Bước 1: Biện luận kiểu gen của F₁, xác định tỉ lệ giao tử. 

Sử dụng sơ đồ hình chữ nhật: Cạnh và đường chéo của hình chữ nhật là giao tử lưỡng bội cần tìm.

Bước 2: Viết phép lai F₁ tự thụ và xét các phát biểu. 

Cách giải:

Ta thấy F₂ có 36 tổ hợp = 6 x 6 cây F₁ cho 6 loại giao tử, F₁: AAaa. 

Tỉ lệ giao tử của cây F₁: $\frac{1}{6}AA:\frac{4}{6}Aa:\frac{1}{6}aa$

 F₁ $\times$ F₁:

$\left(\frac{1}{6}AA:\frac{4}{6}Aa:\frac{1}{6}aa\right)\left(\frac{1}{6}AA:\frac{4}{6}Aa:\frac{1}{6}aa\right)$

$\to \frac{1}{36}AAAA:\frac{8}{36}AAAa:\frac{18}{36}AAaa:\frac{8}{36}Aaaa:\frac{1}{36}aaaa$

Xét các phát biểu: 

I sai, có 5 loại kiểu gen khác nhau.

II sai, Aaaa = 2/9.

III đúng, AAaa = 1/2.

IV đúng, AAAA = 1/36. 

Chọn B.

Phương pháp:

Bước 1: Từ tỉ lệ kiểu hình đề đã cho tính f, các kiểu hình còn lại:

Sử dụng công thức: A-B- = 0,5 + aabb; A-bb/aaB = 0,25 – aabb

Bước 2: Tính tỉ lệ giao tử ở P

Bước 3: Xét các phương án

Hoán vị gen ở 2 bên cho 10 loại kiểu gen

Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2

Cách giải:

Theo bài ra, ta có: 

P: ♀$\frac{AB}{ab}{X}^D{X}^d\times$♂$\frac{AB}{ab}{X}^{D}Y$

F₁: A-B-X^DX- = 33% 

Có X^DX^d  X^DY → F₁ : 1/4X^DX^D: 1/4 X^DX^d : 1/4 X^DY: 1/4 X^dY 

→ X^DX- = 0,5 → A-B- = 33% : 0,5 = 66% 

$\to$ aabb = 66% - 50= 16%

F₁ có: A-B- = 66%, aabb = 16%, A-bb = aaB- = 9% và D- = 75%, dd = 25%

Hoán vị gen 2 bên với tần số như nhau

 mỗi bên cho giao tử ab = 0,4 > 0,25 là giao tử liên kết  tần số hoán vị gen là f = 20%

F₁ có tối đa: 10 x 4 = 40 loại kiểu gen  D sai

Khoảng cách giữa 2 gen A và B là 20 cM (f = 20%)  B sai 

Có P cho giao tử: AB = ab = 0,4 và Ab = aB = 0,1

F₁ có tỉ lệ 2 kiểu gen AB/ab + Ab/aB = (0,4² + 0,1²) x 2 = 0,34 

$\to$ F₁ có tỉ lệ các thể cái mang 3 cặp gen dị hợp là: 0,34 x 0,25X^DX^d = 0,085 = 8,5% $\to$ C đúng

F₁ có: A-B- = 66%, aabb = 16%, A-bb = aaB- = 9% và D- = 75%, dd = 25% 

F₁ có tỉ lệ cá thể trội về 2 tính trạng là: 0,66 x 0,25X^dY + 0,09  0,75X^D  2 = 0,3 = 30% $\to$ A sai. 

Chọn C

Phương pháp: 

 Tế bào có kiểu gen $\frac{AB}{ab}$

Nếu không có HVG sẽ tạo tối đa 2 loại giao tử AB và ab.

Nếu có HVG sẽ tạo tối đa 4 loại giao tử với tỉ lệ 1:1:1:1.

Cách giải:

A sai, nếu không có tế bào nào có HVG thì tạo 2 loại giao tử với tỉ lệ 1:1.

B đúng, nếu có 2 tế bào có HVG thì tạo ra: 2AB:2Ab:2aB:2ab

Tế bào không có HVG tạo 2AB:2ab 

 tỉ lệ chung là 4AB:2Ab:2aB:4ab $\leftrightarrow$ 2:1:1:2. 

C sai, nếu chỉ có 1 tế bào xảy ra HVG $\to$ tần số HVG = $\frac{1}{3}\times \frac{1}{2}=\frac{1}{6}$ (Có 1/3 tế bào HVG, tần số HVG = 1/2 tỉ lệ tế bào có HVG). 

D sai, nếu cả 3 tế bào đều có HVG thì tạo 4 loại giao tử với tỉ lệ bằng nhau, Ab = 0,25. 

Chọn B.

Phương pháp: 

Xét từng cặp NST, sau đó xét từng trường hợp mang 4 alen trội 

Cách giải:

Xét cặp NST số 1: $\frac{AB}{ab}\times \frac{AB}{ab}\to 1\frac{AB}{AB}:2\frac{AB}{ab}:1\frac{ab}{ab}$

Dd  Dd → 1DD:2Dd:1dd 

Ee  Ee → 1EE:2Ee:lee 

Ta xét các trường hợp: 

+ Mang 4 alen AABB: $\frac{AB}{AB}ddee=\frac{1}{4}\times \frac{1}{4}\times \frac{1}{4}=\frac{1}{64}$

+ Mang 2 alen AaBb: 

$$\begin{gathered} \frac{AB}{ab}\left(DDee+DdEd+ddEE\right) \\ =\frac{1}{2}\frac{AB}{ab}\times \left(\frac{1}{4}DD\times \frac{1}{4}ee+\frac{1}{2}Dd\times \frac{1}{2}Ee+\frac{1}{4}dd\times \frac{1}{4}EE\right) \\ =\frac{3}{16} \end{gathered}$$

+ Mang 4 alen DDEE: $\frac{ab}{ab}DDEE=\frac{1}{4}\frac{ab}{ab}\times \frac{1}{4}DD\times \frac{1}{4}EE=\frac{1}{64}$

Vậy tỉ lệ kiểu gen mang 4 alen trội và 4 alen lặn là: $\frac{1}{64}+\frac{3}{16}+\frac{1}{64}=\frac{7}{32}$

Chọn D

Phương pháp: 

Các gen trong nhân có cùng số lần nhân đôi, số lần phiên mã phụ thuộc vào nhu cầu của tế bào với loại sản phẩm của gen đó. 

Gen ngoài nhân có số lần nhân đôi, phiên mã khác với gen trong nhân.

Cách giải:

Gen trong nhân: A, B, C

Gen ngoài nhân: D, E

I đúng.

II sai, số lần phiên mã dựa vào nhu cầu của tế bào với sản phẩm của 2 gen đó.

III sai, số lần nhân đôi của gen ngoài nhân không bằng với số lần phân bào.

IV đúng (SGK Sinh 12 trang 20). 

Chọn C.

I đúng.

II sai. Vì thể đột biến B có thay đổi hàm lượng ADN cho nên không thể là đảo đoạn.

III sai. Vì C là đột biến tam bội chứ không thể là lặp đoạn. 

IV đúng. Vì đột biến D không làm thay đổi hàm lượng ADN, không làm thay đổi số lượng NST. Do đó, đây là đảo đoạn hoặc chuyển đoạn trên 1 NST hoặc đột biến gen.

Chọn A.

Quy ước:

A – không bị mù màu; a - bị bệnh mù màu.

B – không bị máu khó đông; b – bị bệnh máu khó đông.

Người (3) nhận X^aB của bố (2), sinh con (5) nên phải có kiểu gen  

I đúng.

II sai, xác định được kiểu gen của 5 người (trừ người 1, 6)

Xét cặp vợ chồng 3 – 4: $X_b^A{X}_B^a\times X_B^{a}Y; f=20\%\to \left(0,4X_b^A:0,4X_B^a:0,1X_B^A:0,1X_b^a\right)\left(0,5X_B^a:0,5Y\right)$

 người số 6: nhận $X^{aB}$ của bố (4), người này có thể có kiểu gen: $0,4X_b^A{X}_B^a:0,1X_B^A{X}_B^a\leftrightarrow 4X_b^A{X}_B^a:1X_B^A{X}_B^a$

III đúng, để cặp 6 – 7 sinh con bị 2 bệnh thì người 6 phải có kiểu gen $X_b^A{X}_B^a$ với xác suất 80%.

Xét cặp 6–7: $X_b^A{X}_B^a\times X_B^{A}Y; f=20\%\to X_b^{a}Y=\frac{f}{2}{X}_b^a\times 0,5Y=5\%$

$\to$ XS cần tính là 80% $\times$ 0,05 = 0,04 = 4%

IV sai. Xét cặp vợ chồng 3 – 4: $X_b^A{X}_B^a\times X_B^{a}Y; f=20\%\to \left(0,4X_b^A:0,4X_B^a:0,1X_B^A:0,1X_b^a\right)\left(0,5X_B^a:0,5Y\right)$

Xác suất cặp vợ chồng này sinh con không bị bệnh là $0,1X_B^A\times 1+0,4X_b^A\times 0,5X_B^a=0,3$.

Chọn C

Phương pháp:

Bước 1: Biện luận quy luật di truyền, tìm kiểu gen F₁

Xét từng cặp tính trạng

Bước 2: Tính tần số HVG dựa vào tỉ lệ kiểu hình để cho

Bước 3: Xét các phát biểu 

Cách giải:

P: ♀quăn đen x ♂thẳng trắng

F₁: 100% quăn đen 

F₁ $\times$ F₁

F₂: ♀: 50% quăn đen 

♂: 20% quăn đen: 20% thẳng trắng : 5% quăn, trắng : 5% thắng đen

Mỗi gen qui định 1 tính trạng, xét từng tính trạng

F₁: 100% quăn 

$\to$ A quăn >> a thẳng

F₂: 50% ♀ quăn : 25% ♂ quăn : 25% ♂ thẳng

Do ở F₂ tỉ lệ kiểu hình quăn – thẳng không đồng đều 

$\to$ Gen qui định tính trạng dạng lông nằm trên NST giới tính X, vùng không tương đồng

Tương tự, ta cũng chứng minh được:

B đen $\gg$ b trắng, gen qui định tính trạng màu lông nằm trên NST giới tính X, vùng không tương đồng $\to$ I đúng

Có F₂ quăn trắng: $X_b^{A}Y$  = 5%.

Mà đực F₁ cho giao tử Y = 50%

$\to$ cái F₁ cho giao tử $X_b^A$ = 10% < 25% 

$\to$ đây là giao tử mang gen hoán vị

$\to$ cái F₁: $X_B^A{X}_b^a$, với tần số hoán vị gen f = 20%  II đúng 

F₁ $\times$ F₁: $X_B^A{X}_b^a\times X_B^{A}Y$

Giao tử cái: $X_B^A=X_b^a=40\%, X_b^A=X_B^a=10\%$

III đúng, nếu cho cá thể đực F₁ giao phối với cá thể cái lông thẳng, trắng: $X_B^{A}Y\times X_b^a{X}_b^a\to X_B^{A}X-=50\%$.

IV đúng nếu cho cá thể cái F₁ giao phối với cá thể đực lông thẳng, trắng: 

$$\begin{gathered} X_B^A{X}_b^a\times X_b^{a}Y; f=20\% \\ \to G:X_B^A=X_b^a=40\%, X_b^A=X_B^a=10\% \\ 0,5X_b^a:0,5Y \\ \to X_b^{A}Y=0,1\times 0,5=0,05 \end{gathered}$$

Chọn B

Áp dụng công thức tính số kiểu gen tối đa trong quần thể (n là số alen)

Nếu gen nằm trên NST thường: $\frac{n\left(n+1\right)}{2}$ kiểu gen hay $C_n^2+n$

Số kiểu gen đồng hợp bằng số alen của gen, số kiểu gen dị hợp $C_n^2$

Quần thể cân bằng di truyền có cấu trúc p²AA + 2pqAa + q²aa = 1

Cách giải:

I đúng, tần số alen $A_2=A_3=A_4=\frac{1-A_1}{3}=0,125$.

II đúng, số loại kiểu gen dị hợp tối đa là $C_4^2=6$

III đúng, ở trạng thái cân bằng tần số kiểu gen đồng hợp là: 0,625² + 30,125² = 0,4375 

IV đúng,

Ta tính tỉ lệ $A_{1-}=1-$$\left[Tỉ lệ \left(A_{2-}\right)+\left(A_{3-}\right)+A_4{A}_4\right]=1-{\left(A_2+A_3+A_4\right)}^2=0,859375$ 

Tỉ lệ A_1- dị hợp = tỉ lệ (A_1-) – tỉ lệ đồng hợp A₁A₁ = 0,859375 – 0,625² = 0,46875.

Chọn C

Phương pháp:

Bước 1: Biện luận quy luật di truyền, xác định kiểu gen của P.

Bước 2: Xét các phát biểu

Sử dụng công thức: A-B- = 0,5 + aabb; A-bb/aaB- = 0,25 – aabb; A-B-+ A-bb/aaB- = 0,75

Hoán vị gen ở 1 bên cho 7 loại kiểu gen 

Cách giải:

Xét tỉ lệ phân li từng tính trạng:

Cao/ thấp = 3/1

Hoa đỏ/ hoa trắng = 3/1

Quả tròn/ quả dài = 3/1

$\to$ Cây P dị hợp 3 cặp gen.

Nếu các gen PLĐL thì tỉ lệ kiểu hình phải là (3:1)²  đề cho  3 cặp gen nằm trên 2 cặp NST.

KH: 6:3:3:2:1:1 = (3 đỏ:1 trắng) (1 cao dài:2 cao tròn :1 thấp tròn) P dị hợp đối, không có HVG hoặc chỉ HV ở 1 bên (nếu có HVG ở 2 bên thì phải có 8 loại kiểu hình)

Aa và Dd cùng nằm trên 1 cặp NST.

P phải có kiểu gen: $\frac{Ad}{aD}Bb$

I đúng. 

II đúng, nếu HVG ở 1 bên thì có 7  3 = 21 kiểu gen

III đúng, P lai phân tích: $\frac{Ad}{aD}Bb\times \frac{ad}{ad}bb\to A-bbdd=0,5\times 0,5=0,25$

IV đúng, nếu F₁ có 9 loại kiểu gen  P không có HVG.

Cây dị hợp về 3 cặp gen chiếm: $0,5\frac{Ad}{aD}\times 0,5Bb=0,25$

Khi lấy ngẫu nhiên một cây thân cao, hoa đỏ, quả tròn ở F₁, xác suất thu được cây dị hợp về cả ba cặp gen là 0,25: (6/16) = 2/3. 

Chọn D.