Tiếng Việt lớp 4 Tuần 27: Những người quả cảm

Lúc bấy giờ người ta cứ nghĩ rằng trái đất là trung tâm của vũ trụ, đứng yên một chỗ, còn mặt trời, mặt trăng và các vì sao phải quay xung quanh trái đất. Cô-péc-ních đã bác bỏ sai lầm đó. Theo ý kiến của Cô-péc-ních trái đất mới là một hành tinh quay xung quanh mặt trời.

Ga-li-lê viết sách nhằm mục đích ủng hộ tư tưởng khoa học của Cô-péc-ních. Tòa án lúc ấy xử phạt ông là vì chính quyển sách ấy đã chống lại quan điểm của Giáo hội, và quy cho ông cái tội nói ngược với những lời phán bảo của Chúa trời.

Thể hiện ở chỗ: Dám nói ngược lại với lời phán bảo của Chúa trời, quyết bảo vệ chân lí khoa học mặc dù họ biêt sẽ nguy hại đến tính mạng của mình.

Học thuộc lòng bài thơ, viết lại 3 khổ thơ cuối bằng cách nhớ lại, rồi viết đúng từng câu chữ và các dấu câu có trong bài. Viết xong đôi chiếu lại với văn bẳn, tự chấm điểm.

Em chọn các tiếng sau:

a/ "Ở lục địa... sa mạc... xen kẽ"

b/ "Đáy biển... thung lũng..."

Đó là những câu:

- Đoạn a: - Hãy gọi người hàng hành vào đây cho ta!

- Đoạn b: - Lần sau, khi nhảy múa phải chú ý nhé! Đừng có nhảy lên boong tàu!

- Đoạn c: - Nhà vua hoàn lại gươm cho Long Vương!

- Đoạn d: - Con đi nhặt cho đủ một trăm đốt tre, mang về đây cho ta

Em có thể tìm các câu ở trong sách tiếng Việt của mình. Câu nào có nội dung yêu cầu, đề nghị, mong muốn của người nói, người viết, em chọn các câu đó. (Chú ý khi viết, cuối câu khiến có dấu châm than (!). Đó là dấu hiệu giúp em tìm được những câu "khiến").

Em có thể đặt câu như sau:

a. Nói với bạn: - Ngày mai, cậu trực nhật với mình nhé!

b. Nói với anh, chị: - Chị cho em mượn chiếc xe chạy thử vài vòng ở trong sân này nhé!

c. Nói với thầy cô giáo: - Em xin phép thầy cho em ra ngoài có việc ạ!

Tôi đã được đọc nhiều truyện viết về lòng dũng cảm. Tôi cũng đã nghe thầy giáo kể về những tấm gương cao đẹp thể hiện lòng dũng cảm trong chiến đâu của bộ đội ta. Tuy nhiên, trong trí nhớ cùa tôi thì câu chuyện sau đây đã gây cho tôi một ấn tượng sâu sắc nhất, vì chính tôi đã chứng kiến chuyện này.

Hôm ấy tôi và Tuấn cùng đi học về. Chúng tôi phải ra bến sông, qua đò mới có thể trở về xóm trại của mình. Lúc ấy mới độ năm giờ chiều nhưng đã có vẻ tối vì trời đầy mây đen và có mưa lác đác rơi. Bến đò vắng vẻ. Dưới đò chì có bác lái đò và một chú bộ đội đang chờ hai đứa chúng tôi di xuống. Người nào cũng lụp xụp khoác áo mưa. Miếng gỗ bắc làm cầu xuống đò rất trơn. Tôi thận trọng đi trước, dò từng bước và đã xuống đến lòng đò. Tuấn đi sau, bỗng đến giữa cầu, Tuấn trượt chân ngã nhào xuống nước và bị dòng sông đang vào mùa nước lớn cuốn trôi đi. Thế là, nhanh như cắt, anh bộ đội trút bỏ vội vàng cái nón cối đội đầu, cái áo mưa khoác trên vai và quẳng cái ba lô nặng trên lưng xuống lòng thuyền, rồi nhảy ùm xuống lao theo Tuấn đang bị trôi xa. Chỉ mươi sải bơi dài, anh bộ đội đã đuổi kịp Tuấn lúc ấy đang chới với trên dòng nước và dường như sắp bị chìm. Anh bộ đội quàng một tay vào cổ Tuấn rồi bơi nhanh về thuyền. Bác lái chèo nhanh thuyền về phía hai người dưới nước và đã lôi được họ lên thuyền. Sự việc diễn ra thật bất ngờ và quá nhanh chóng. Tuấn chỉ bị sặc nước chút ít nhưng mọi điều nguy hiểm đã qua. Tôi thay mặt bạn cảm ơn anh bộ đội nhưng anh chỉ hiền lành cười và nói:

- Mùa này, nước lũ đang về, khi qua sông các em phải hết sức cẩn thận đấy.

Đấy câu chuyện cua tôi chỉ có thế, nhưng tôi và chắc là cả Tuấn nữa suốt đời sẽ chẳng quên. Anh bộ đội mà chúng tôi còn chưa biết tên đúng là một người lính Cụ Hồ dũng cảm.

Trên đường đi, con chó đánh hơi và phát hiện ra một con chim sẻ con nằm trên đường. Nó định bò đến để vồ con sẻ con.

Một sự việc đột ngột xảy ra khiến con chó phải dừng lại. Con sẻ già lao đến cứu con. Nó lấy thân mình phủ lấy con sẻ đồng thời biểu hiện một thái độ thật hung dữ khiến con chó phải dừng lại.

Hình ảnh con sẻ mẹ dũng cảm lao xuống cứu con được miêu tả thật dũng mãnh: "Con sẻ già lao xuống như hòn đá rơi trước mõm con chó. Lông sẻ già dựng ngược miệng rít lên tuyệt vọng thảm thiết". Nó bất chấp nguy hiểm tiến thẳng về phía cái mõm há rộng đầy răng của con chó.

Hành động của sẻ mẹ là một hành động cực kì dũng cảm xuất phát từ tình mẫu tử. Mặc dù sẻ mẹ rất yếu ớt so với con chó hung dữ nhưng sẻ mẹ không ngại hiểm nguy sẵn sàng đối đầu đế bảo vệ con mình. Một hành động rất đáng khâm phục và trân trọng.

Mỗi buổi sớm, vườn cải của nhà em đẹp lắm.

Ông Mặt Trời đỏ hồng vừa nhô lên khỏi đàng đông, những làn sương mỏng còn bảng lảng trên cành cây, kẽ lá. Vườn rau xanh mơn mởn., chúng đang chuyển mình theo tiếng gọi của ánh ngày. Từng chiếc lá xòe ra, vươn cao. Dường như chúng có sức sống mạnh mẽ bởi một đêm dài ngủ say và được uống sương đêm. Năm luống cải chạy đều một hàng, luống nào cùng xanh tươi. Có bụi xòe rộng, vươn cao. Cây cao nhất bằng một gang tay người lớn. Mỗi cây chừng năm đến bảy lá. Cuống lá dài, hơi cong cong như muốn ôm lấy thân cây để giúp cây đứng vững. Khi làn gió thoảng qua, vườn cải rập rờn, rập rờn trong từng khóm lá xanh non. Những chiếc lá lay động như những chiếc quạt nan bé tí.

Nắng lên, vườn cải như đẹp hơn, màu xanh tươi tắn hơn. Những giọt sương mai còn sót lại đậu trên đầu ngọn lá, nhấp nháy vui mắt. Những chú bướm vàng từ đâu bay đến dạo chơi trong vườn cải, có lẽ, chúng cũng ngợp mắt trước một màu xanh mượt mà của lá. Chúng đã tô điểm cho vườn cải nhà em thêm đẹp.

Nhìn vườn cải, em hình dung sự nhọc nhằn của bố và mẹ em. Có cần mẫn lao động thì mới có vườn cải xanh tươi đến thế.

Dựa vào phần ghi nhớ đã học, em chỉ cần thêm các từ hãy, đừng, chớ, nên, phải... vào trước động từ hoặc thêm các từ lên, đi, thôi, nào... vào cuối câu. Và cũng có thể thêm các từ đề nghị, xin, mong vào đầu câu, em sẽ có được những câu cầu khiến.

- Nam hãy đi học!

- Thanh đi lao động đi!

- Đề nghị Ngân hãy chăm chỉ hơn!

- Mong Giang phấn đấu học giỏi!

Em có thể đặt câu như sau:

a) Với bạn: - Phương thông cảm cho mình mượn cái bút với!

- Phương ơi, bút của mình bị hỏng, cậu cho mình mượn cái bút kia đi!

b) Với bố của bạn: - Dạ, bác làm ơn cho cháu được nói chuyện với Hoàng ạ!

- Nhờ bác chuyển máy cho Hoàng, cháu xin phép được nói chuyện cùng Hoàng ạ!

c) Với một người lớn: - Chú ơi, nhờ chú chỉ giúp nhà bạn Hà ở đâu ạ!

- Chú làm ơn chỉ nhà bạn Hà cho cháu với ạ!

Dựa vào cách thức tạo ra câu khiến đã học, căn cứ vào nội dung đã cho, em đặt vào câu khiến theo yêu cầu câu hỏi.

Em có thể đặt như sau:

a. - Em hãy ở nhà, bữa khác chị sẽ cho đi! - Con hãy học bài đi!

b. - Chúng minh ra bờ hồ dạo mát đi! - Chúng mình cùng học bài đi nào!

c. - Mong cậu giữ đúng lời hứa! - Xin bố cho con được học thêm môn võ thuật ở nhà văn hóa thiếu nhi!

- Có thể dùng câu a trong trường hợp yêu cầu bạn phải nghiêm chỉnh học tập-

- Có thể dùng câu b khi yêu cầu tập thể cho bạn Nam vào thi đấu vật.

- Có thể dùng câu c yêu cầu cả lớp giữ trật tự chung để cuộc họp lớp đạt kết quả tốt.