(Ngữ liệu sgk) Kí ức chiều quê

Văn bản ngữ liệu

KÍ ỨC CHIỀU QUÊ

Đồng làng về chiều bình yên như bức tranh hiền hòa, êm dịu. Một bức tranh thiên nhiên mộc mạc, đơn sơ nhưng đủ ấm lòng người xa xứ ngày trở về và rơm rớm nước mắt ngày chia xa. Ngọn gió đồng nội thổi miên man làn tóc rối. Gió qua những nhành cây gạo thắm sắc đỏ. Dưới gốc gạo này ngày nhỏ, những đứa trẻ trong làng chạy chơi mỏi nhừ chân đã nằm lăn ra bãi cỏ xanh mát rồi kể đủ chuyện trên đời.

Những ngày được trở về quê, đi giữa mênh mông đồng lúa, ngọn gió quê hương lại miên man thổi vào lòng tôi những giai điệu nhẹ nhàng mà da diết lòng. Gió vờn qua ngọn lúa xanh rì, rập rờn lượn sóng. Gió lùa vào hàng tre bao quanh làng, từng chiếc lá xạc xào thanh âm miền thôn dã. Đâu đó dưới những mái nhà, khói lam chiều vờn lên hòa vào ngọn gió như một tín hiệu dịu dàng của mâm cơm chiều đầm ấm.

Trên đường làng, từng tốp người dắt trâu về chuồng nói cười vui vẻ. Tiếng sáo diều trong trẻo trên cao quyện hòa cùng tiếng cười ngây thơ của trẻ nhỏ. Tôi bất giác nhận ra rằng, hình như chính những ngày tháng xa quê đã làm nỗi nhớ quê càng dày lên theo năm tháng. Nhớ tất cả những gì bình dị mà thân thương quá đỗi, như ngọn gió hôm nay giữa quãng đồng chiều.

Buổi chiều bình dị nhưng thân thương không chỉ bởi vì khung cảnh bình yên mà còn vì có bóng dáng mẹ ở thăm thẳm đồng xa. Mẹ tôi, người phụ nữ đã gắn bó cuộc đời mình với cánh đồng từ những ngày thơ bé. Những hôm giá rét hay cái nắng nứt mặt đất, mẹ vẫn cặm cụi với công việc của mình.

Tôi nhớ những lần từ thành phố về, vừa để ba lô xuống là đã chạy ù ra ruộng tìm mẹ. Mẹ quần xăn quá gối, vẫy vẫy tay đón tôi. Mùi mồ hôi nồng nồng và mùi bùn từ mẹ, tôi thấy thân thương và quá đỗi yên bình. Mấy chị em tôi lớn lên được cắp sách đến trường rồi được lên phố đi học cũng nhờ những hạt lúa, củ khoai từ cánh đồng, từ vườn nhà mẹ cặm cụi chăm sóc. Những hôm mặt trời đã ngả bóng, khuất dần sau lũy tre làng, mẹ vẫn miệt mài làm xong việc mới về nhà.

Tôi xa quê bao nhiêu năm nhưng những buổi chiều đồng làng luôn nằm trong góc nhỏ lòng mình, da diết và đằm sâu. Bởi lẽ, quê hương dù đi đâu ai cũng nhớ và cũng mong ước ngày trở về. Lại được thả chân trần đi trên con đê lồng lộng gió, qua bến đò ngay gốc gạo mà nghe giọng quê mình sao thân thương quá đỗi! Tâm hồn tôi như được sống lại trong mênh mông hồi ức đẹp đẽ một thời nơi cố hương. Nơi ấy có lời ru của mẹ, có cánh võng của bà bên hiên nhà, có bờ vai ba cõng tôi qua triền đê đầy nắng. Quê hương xứ sở là một điều thiêng liêng đã đằm sâu tận trong huyết quản. Dù ai đi đâu về đâu thì chốn quê hương vẫn là nơi yên bình nhất để tìm về với thương nhớ trọn vòng tay.

(Theo Phong Dương, Baohatinh.vn, ngày 18/12/2022)

Văn bản Kí ức chiều quê thuộc thể loại gì? Phương thức biểu đạt chính của văn bản là gì?

Văn bản miêu tả cảnh vật đồng quê như thế nào vào buổi chiều?

Những chi tiết nào cho thấy tình cảm thân thương của tác giả đối với mẹ?

Chỉ ra và nêu tác dụng của phép tu từ trong câu: "Đồng làng về chiều bình yên như bức tranh hiền hòa, êm dịu".

Hình ảnh đồng quê và sinh hoạt làng quê gợi cho người đọc cảm giác gì?

Theo văn bản, tác giả cảm nhận thế nào về quê hương sau khi xa quê?

Văn bản có những chi tiết miêu tả âm thanh nào đặc sắc? Ý nghĩa của các âm thanh này là gì?

Hãy nêu những chi tiết cho thấy tác giả nhớ về tuổi thơ gắn liền với quê hương.

Nhận xét về ngôn ngữ, hình ảnh và nhịp điệu trong văn bản.

Vì sao những buổi chiều đồng làng luôn gợi lên trong lòng nhân vật trữ tình nỗi nhớ da diết đằm sâu?

Từ ngữ liệu trong phần Đọc - Hiểu em hãy viết đoạn văn (Khoảng 200 chữ) thể hiện cảm xúc khi nhớ về quê hương của tác giả trong văn bản.

Em hãy viết bài văn (khoảng 400 chữ) biểu cảm về khoảnh khắc sum vầy ngày Tết.