(Ngữ liệu ngoài sgk) Cõi lá

Văn bản ngữ liệu

CÕI LÁ

Bẽ bàng mùa xuân đến muộn. Khi cái nắng đã chao chát trên những lộc non báo hiệu mùa hè, chẳng hiểu vì sao lòng người bỗng rộn ràng đến thế. Oà thức cùng với xôn xao lá cành.

Chín cây bồ đề trên đường Trần Nhân Tông làm thành một khoảng trời trong veo màu thạch lựu. Những chiếc lá non đu đưa trong gió tưởng như có tiếng chuông chùa huyền hoặc vọng về từ cõi thanh cao u tịch. Những đứa trẻ tan trường ríu rít dưới gốc cây như những thiên thần bước ra từ lá. Nhiều người Hà Nội chẳng có việc gì cũng vòng xe qua đoạn phố đông mà chật chội […] này chỉ để ngắm nhìn một chút sắc lá ngọt ngào như mật chảy tháng Giêng.

Nhìn chung thì vòng đời của một chiếc lá bồ đề dù được mọc ra từ Hà Nội hay ở nơi Phật tổ Thích Ca Mâu Ni thuyết pháp cũng chỉ kéo dài không đến một năm. Có rất nhiều loài cây trong phố có một vòng đời như vậy. Và hình như đó cũng là một đặc trưng của cây Hà Nội. Làm nên mùa lá rụng kéo dài suốt từ thu sang đông. Nó làm cho người đi xa nhớ về và người Hà Nội thì thao thiết đợi chờ những khoảnh khắc nghỉ ngơi thần trí trong cái biển người chộn rộn áo cơm này.

Cô em gái của tôi sống xa Tổ quốc đã hai chục năm có lẻ. Mỗi lần gọi điện về, nó lại hỏi con đường ven Hồ Gươm mùa này lá đã rụng? Lạ thế! Mùa nào cũng hỏi như vậy. Làm cho người ở nhà thấy thương. Cứ trả lời bừa rằng đang ngổn ngang vàng rượi sắc lá ven hồ. Lá của những cây sấu cổ thụ ở phía đường Đinh Tiên Hoàng. Lá bằng lăng, lá bàng đỏ chói trên đường Lê Thái Tổ. Thực ra thì chưa bao giờ những loại lá ấy rụng cùng một lúc với nhau. Cây cơm nguội vàng và cây bàng lá đỏ... nhiều khi rụng lá cách nhau cả đến... một mùa thu!

Những tưởng vô duyên đến như cây xà cừ là cùng. […] Chỉ được mỗi ưu điểm về kích thước. Và cũng lại là nhược điểm. Mùa mưa bão rất mất công cắt tỉa bớt cành phòng khi bị đổ. Nhưng không hẳn thế. Thân hình cường tráng và lá cành rậm rạp đến thế của cây lại vô cùng yếu mềm trước một heo may đến sớm. Ngập cả lối đi những lá xanh chen lẫn lá vàng làm nên một mùa thu quyến rũ từng bước chân người.

[…] Miên man trong cõi lá mùa xuân thành phố, gương mặt ai ai cũng như có phần trẻ lại. Hay tự nhận rằng mình như thế?

(Đỗ Phấn, In trong Hà Nội trong mắt một người, NXB Trẻ, 2018)

Văn bản trên thuộc thể loại văn học nào?

Phương thức biểu đạt chính của văn bản là gì?

Hình ảnh lá bồ đề non được tác giả miêu tả như thế nào?

Nêu tác dụng của biện pháp tu từ nhân hoá trong câu sau: “Thân hình cường tráng và lá cành rậm rạp đến thế của cây lại vô cùng yếu mềm trước một heo may đến sớm.”

Tác giả đã miêu tả vòng đời của lá để nhấn mạnh điều gì?

Vì sao tác giả nói lá xà cừ vừa có ưu điểm vừa có nhược điểm?

Hình ảnh cô em gái xa quê hỏi về lá rụng có ý nghĩa gì trong văn bản?

Tác giả sử dụng chi tiết nào để thể hiện sự rộn ràng và sinh động của phố phường Hà Nội?

Em hãy nêu cảm xúc mà tác giả muốn truyền tải khi miêu tả “Miên man trong cõi lá mùa xuân thành phố, gương mặt ai ai cũng như có phần trẻ lại.”

Theo em, bài học hoặc thông điệp chính mà tác giả muốn gửi gắm qua văn bản Cõi lá là gì?

Em có cảm nhận gì về tác giả Đỗ Phấn sau khi đọc đoạn trích Cõi lá? (Trả lời bằng một đoạn văn khoảng 200 chữ).

Từ những trải nghiệm của bản thân kết hợp với những hiểu biết xã hội, em hãy viết bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ của mình về nhận định: "Lòng bao dung khiến cho cuộc sống của chúng ta trở nên tốt đẹp hơn".