Giải SBT Ngữ Văn 12 CTST Bài 6. Trong thế giới của giấc mơ có đáp án

Chọn đáp án: c. Những kết hợp từ ngữ kì lạ, những hình ảnh xa nhau và khó liên kết với nhau, gợi nhắc sự bí ẩn, phi logic của những giấc mơ, những ẩn ức sâu trong vô thức

Chọn đáp án: b. Mức độ khái quát

Sự thể hiện của yếu tố siêu thực trong bức tranh Sự ám ảnh của kí ức. (văn bản San-va-đo Đa-li và “Sự ám ảnh của kí ức”) và trong ba văn bản thơ:

• Điểm giống nhau: Sự liên kết những hình ảnh vốn dĩ cách xa nhau để tạo những liên tưởng bất ngờ, đột ngột:

- Sự ám ảnh của kí ức: bờ biển – sinh vật kì lạ - hàng mi khép (liên tưởng đến giấc mơ về quê hương); ba chiếc đồng hồ – sự tan chảy (liên tưởng đến sự phi lí của thời gian trong mơ); cây khô – chiếc bàn – mặt đồng hồ – đàn kiến (liên tưởng đến sự phân rã và cái chết);...

- Đây thôn Vĩ Dạ: nắng sớm, mặt chữ điền, lá trúc – gió mây chia lìa, dòng nước, hoa bắp, thuyền, trăng – khách đường xa, áo trắng, sương khói (liên tưởng đến sự tan vỡ của cái đẹp và tình yêu).

- Đàn ghi ta của Lor-ca: tiếng đàn – bọt nước, tiếng đàn – máu chảy; tiếng đàn – chôn cất; giọt nước mắt – vầng trăng; đường chỉ tay – đứt (liên tưởng đến cái chết đột ngột và kinh hoàng); bầu trời – cô gái, tiếng đàn – lá xanh (liên tưởng đến sự vĩnh hằng của tình yêu và nghệ thuật).

- Tự do: tự do – trang vở học sinh – bàn học – cây xanh – trang sách;... (liên tưởng đến sự tồn tại vĩnh hằng của tự do).

• Điểm khác nhau:

- Sự ám ảnh của kí ức: nỗi sợ hãi đầy ám ảnh trước cái chết, sự huỷ diệt.

- Đây thôn Vĩ Dạ: nỗi ám ảnh day dứt về sự chia lìa đối với cuộc đời đẹp đẽ và người mình yêu thương.

- Đàn ghi ta của Lor-ca: nỗi ám ảnh day dứt về cuộc đời Lor-ca với những khát vọng không thành, về sự mong manh của cái đẹp và nghệ thuật.

- Tự do: khát vọng tự do và niềm tin vào sự bất diệt, vĩnh cửu của tự do.

Những biện pháp tu từ được sử dụng để miêu tả tiếng đàn ghi ta và tác dụng:

– Nhân hoá: Ghi ta bần bật khóc.

→ Tác dụng: Tiếng đàn ghi ta có linh hồn, có nỗi đau riêng.

– So sánh: như nước chảy theo mương/ như gió trườn trên tuyết; như mũi tên vô đích/ như hoàng hôn thiếu vắng ban mai/ như hạt cát miền Nam bỏng rát/ xót xa than lạnh giá sắc sơn trà/ Như chú chim đầu tiên gục chết/ trên cành; nạn nhân khốn khổ đáng thương của bàn tay bộ dao năm lưỡi.

→ Tác dụng: Đặc tả sự mượt mà, trau chuốt nhưng đau đớn của tiếng đàn. Rất nhiều hình ảnh liên quan đến quê hương Lor-ca, vùng đất miền Nam Tây Ban Nha, đã được sử dụng liên tiếp, nhằm xoá mờ ranh giới giữa tiếng đàn và ngoại cảnh, biến tiếng đàn thành một phần của thế giới, đặc biệt là của vùng đất quê hương Lor-ca.

Những hình ảnh, chi tiết vốn dĩ rất xa nhau nhưng được kết hợp để tạo ra những liên tưởng lạ, mới mẻ:

– Buổi sáng – vỡ – bình yên: Liên tưởng đến buổi sáng trong trẻo, bình yên như chiếc bình thuỷ tinh, bỗng nhiên bị tiếng đàn làm vỡ tan.

– Mũi tên - vô đích: Tiếng đàn ghi ta như mũi tên bắn đi mà không có đích đến, gợi tả sự lo âu, tuyệt vọng.

– Hoàng hôn – thiếu vắng ban mai; hạt cát miền Nam bỏng rát – xót xa than lạnh giá sắc sơn trà: Tiếng đàn ghi ta như buổi hoàng hôn vĩnh cửu, không còn hi vọng vào ban mai sẽ đến sau buổi hoàng hôn, như sự khô nóng, héo tàn của cát, không còn sự sống của hoa sơn trà. Những hình ảnh nối tiếp nhau nhấn mạnh sự mất mát của hi vọng, niềm tin khi nghệ sĩ đối mặt với hiện thực phũ phàng.

Tiếng đàn ghi ta thể hiện tiếng lòng đau đớn, khắc khoải của tâm hồn nghệ sĩ trước đời sống hiện thực. Có thể coi đây là một biểu tượng vì từ một hình ảnh cụ thể (tiếng đàn) gợi lên những tư tưởng, triết lí trừu tượng vé khả năng đồng cảm sâu xa của người nghệ sĩ với những nỗi đau của nhân thế: cũng như tiếng đàn chỉ bật ra khi chịu đựng “năm lưỡi dao” của bàn tay, khả năng đóng cảm khiến trái tim của người nghệ sĩ luôn rỉ máu, nhưng cũng mang đến sự sáng tạo vô tận.

- Chủ đề: Bài thơ nói về những cung bậc cảm xúc mà nghệ thuật mang đến cho con người.

- Thông điệp: Nghệ sĩ phải trải qua những nỗi đau, những đam mê, tuyệt vọng vô tận thì mới có thể đạt đến nghệ thuật đích thực.

Thể loại thơ tự do với những câu ngắn, mô phỏng sự mạnh mẽ, rộn ràng và đầy ngẫu hứng của giai điệu Phla-men-có Tây Ban Nha.

Chọn đáp án: a. Tuân thủ những chuẩn mực và quy tắc chung của tiếng Việt, đồng thời tiếp nhận có chọn lọc những yếu tố mới (từ ngữ mới, nghĩa mới của từ ngữ).

Học sinh đưa ra quan điểm của mình về vấn đề này. Cần lưu ý đây là các từ ngữ chưa có từ ngữ tiếng Việt tương đương (chúng ta sẽ phải dùng một cụm từ dài để giải thích các khái niệm này), vì vậy, việc tiếp nhận những yếu tố mới có thể giúp diễn tả chính xác những khái niệm mới. Ngoài ra, cần phân biệt trường hợp này với trường hợp trộn lẫn tiếng Việt và tiếng nước ngoài khi nói viết và trường hợp sử dụng các từ ngữ tiếng nước ngoài khi đã có từ ngữ tiếng Việt tương đương.

Cả ba đoạn thơ đều dùng từ “giọt”, một từ thường dùng để chỉ ấn tượng thị giác (từ “giọt” vốn dùng để chỉ “một lượng rất nhỏ chất lỏng”), để miêu tả ấn tượng thính giác, giúp người đọc hình dung âm thanh đó có độ tròn, dày, trong, vang, ngắt từng tiếng một, giống như sự tròn trịa, trong suốt, lấp lánh và đơn lẻ của giọt nước.

a. Mỗi giọt rơi tàn như lệ ngân: gợi tả tiếng đàn chầm chậm buông xuống rồi tan ra, vang vọng trong không gian như giọt lệ.

b. Từng giọt long lanh rơi: gợi tả tiếng chim trong trẻo, thánh thót, nhẹ nhàng như giọt nước.

c. Đất nước tôi thon thả giọt đàn bầu: gợi lên âm thanh tiếng đàn thánh thót, ngân vang, kéo dài như hình ảnh đất nước.

a. Trong đoạn thơ này, tác giả đã kết hợp những động từ chỉ tình cảm, cảm xúc thương, nhớ với từ sợi (vốn là từ thường dùng để chỉ những vật dài, nhỏ, mảnh như “sợi dây”, “sợi tóc”,...) tạo nên cách diễn đạt độc đáo, giàu tính tạo hình “sợi thương”, “sợi nhớ”, và do đó, những “sợi thương”, “sợi nhớ” có thể rút, chằm, đan được. Những cách kết hợp từ đặc biệt này gây ấn tượng mạnh với người đọc, giúp người đọc hình dung về tình yêu tha thiết, chân thành của cô gái và mong ước bảo vệ, che chắn cho người mình yêu.

b. Động từ lớn thường chỉ kết hợp với từ chỉ chiều hướng lên nhưng ở đây tác giả lại kết hợp với xuống. Kết hợp từ “lớn xuống” vừa có thể miêu tả chính xác sự thấp dần xuống của bí bầu, vừa có thể đặt trong sự đối sánh với kết hợp từ “lớn lên” ở dòng thơ trên, từ đó, khắc hoạ bàn tay gieo trồng, nuôi dưỡng sự sống, gián tiếp đặc tả hình ảnh đẹp đẽ, nhân hậu, đầy yêu thương và chăm sóc của người mẹ.

Chọn đáp án: a. Đúng

Sơ đồ bố cục bài văn nghị luận về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ phải thể hiện được những nội dung chính của bài văn nghị luận:

Để thực hiện được yêu cầu của đề bài nghị luận về vấn đề liên quan đến tuổi trẻ mà học sinh lớp 12 quan tâm, bạn cần thực hiện những công việc sau:

- Trong các buổi trò chuyện với bạn bè, theo dõi trang cá nhân của bạn cùng lớp, cùng trường,... tìm vấn đề mà phần lớn bạn bè của bạn là học sinh lớp 12 quan tâm.

- Liệt kê và chọn một vấn đề mà bạn tâm đắc nhất.

- Thu thập các ý kiến khác nhau về vấn đề (qua các cuộc trao đổi với bạn bè, qua mạng xã hội,...).

- Lập dàn ý cho bài viết.

- Xem lại Bảng kiểm kĩ năng viết bài nghị luận về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ ở Bài 2 (Ngữ văn 12, tập một).

- Viết bài dựa trên dàn ý đã lập, đồng thời thường xuyên đối chiếu với các yêu cầu về kiểu bài trong bảng kiểm để bài viết đáp ứng yêu cầu.

- Đọc lại, chỉnh sửa.

- Trao đổi bài viết với bạn cùng lớp.

* Bài viết mẫu tham khảo:

Mỗi chúng ta được sinh ra và lớn lên trong một môi trường hòa bình và tự do như hiện nay, đều may mắn vô cùng. Tuy nhiên, điều này không nên khiến chúng ta trở nên thụ động hay lãng phí trong xã hội. Ngay cả trong thời bình, chúng ta vẫn cần phải có trách nhiệm đối với quê hương và đất nước của mình. Mặc dù mỗi người có quan điểm và trách nhiệm riêng, nhưng là người trẻ, chúng ta cần phải sống có hoài bão và ước mơ.

Tuổi trẻ là hai từ rất đỗi hoài niệm và thiêng liêng. Đó là lúc tâm hồn và cuộc sống của chúng ta tràn đầy những ước mơ, hoài bão, những khát khao cháy bỏng phi thường. Ước mơ là những khao khát, mong muốn con người muốn đạt được. Hoài bão lại là những giấc mơ lớn, là những cái đích lớn lao mà con người luôn hướng về. Mỗi chúng ta đều cần có ước mơ, hoài bão và sự nỗ lực để khiến cho cuộc sống thêm rực rỡ hơn. Những ước mơ, hoài bão như một chiếc dây cót cho ta thêm động lực, nhưng để đạt được thành quả mong muốn, chúng ta buộc phải hành động. Ắt hẳn, chúng ta đều có những con đường và đích đến khác nhau, nhưng hãy nhớ rằng, hướng đi nào cũng đều có một điểm chung là sẽ bị giăng gài vào cái cuộc sống vốn dĩ không dễ dàng này. Tuy nhiên, chỉ cần có sự nỗ lực và dám nghĩ dám làm, ta sẽ nhận lại được phần thưởng xứng đáng. Câu chuyện về Walt Disney chính là minh chứng rõ ràng cho việc thành công nhờ quyết tâm theo đuổi ước mơ. Ông là con thứ tư trong một gia đình nông dân nghèo và có một người cha rượu chè, bài bạc. Vì không có tiền học vẽ nên W.Disney dùng than để vẽ lên giấy vệ sinh. Ông quyết tâm đến thành phố lớn để hiện thực hóa hoài bão. Sau này, cái tên W. Disney đã trở nên nổi tiếng thế giới với những bộ phim hoạt hình đỉnh cao. Thế giới cổ tích mà Disney tạo nên đã thắp sáng thêm hàng triệu ước mơ khác của trẻ em toàn cầu. W. Disney đã từng nói về bốn điều làm nên cuộc đời mình: mơ ước, can đảm, tin tưởng và suy nghĩ. Và đương nhiên, trên hành trình chinh phục ước mơ thì ta cần tỉnh táo, phân biệt rạch ròi giữa lý tưởng chân chính với suy nghĩ viển vông, hão huyền, xa rời thực tế. Những người không có ước mơ luôn vô định, chán nản. Những người này sẽ không thấy được giá trị, ý nghĩa của cuộc đời cũng như khó có được thành công trong cuộc sống. Hãy theo đuổi ước mơ của mình.

Mỗi người có một ước mơ và hoài bão riêng, nhưng khi chúng ta cùng hợp sức và cố gắng, chúng ta có thể xây dựng một đất nước mạnh mẽ hơn. Không ai hoàn hảo, nhưng khi chúng ta dám cố gắng hoàn thiện bản thân và tiến về phía trước, chúng ta sẽ thu hoạch được những thành tựu xứng đáng với những nỗ lực mà chúng ta đã bỏ ra. Chính bạn là người vẽ nên bức tranh cuộc đời bản thân. Đừng để bản thân phải hối hận, phải thốt lên hai từ “giá như”.

Theo em, điều quan trọng nhất khi trao đổi, tranh luận với người khác là sự lắng nghe. Vì chỉ khi cả hai bên thật sự chịu lắng nghe những trao đổi, những quan điểm trái nhau hay những mâu thuẫn… Thì họ mới có thể nhận ra được mình đang nói đúng, thiếu hay đang thừa ý nào; họ mới có thể nhận ra người đang trao đổi với mình đang nói đúng, nói thiếu hay thừa ý nào…