
Giải SBT Ngữ Văn 12 CTST Bài 5. Tiếng cười trên sân khấu có đáp án
20 câu hỏi
Các từ ngữ điền vào chỗ trống: trào phúng – phê phán – phủ định – khẳng định – tiêu cực – nhận thức.
Chọn đáp án: D. diễn biến nội tâm của nhân vật
Chọn đáp án: C. xung đột giữa cái thấp kém với cái thấp kém
Những dấu hiệu giúp nhận biết văn bản Màn diễu hành – trình diện quan thanh tra (Bài 5, Ngữ văn 12) thuộc thể loại hài kịch:
– Tình huống kịch: sự nhầm lẫn giữa các quan chức địa phương và viên chức nhỏ từ nơi xa tới. “Nhầm lẫn” được coi là tình huống tiêu biểu của hài kịch.
– Xung đột kịch: có hai xung đột, một là, xung đột bên ngoài giữa quan chức địa phương và Khle-xta-kốp; hai là, xung đột nội tại giữa nhân dân với các quan phụ mẫu dưới thời phong kiến Nga hoàng. Xung đột thứ nhất đã lật tẩy thói hư tật xấu của các nhân vật trào phúng – loại xung đột tiêu biểu của hài kịch. Xung đột thứ hai cho thấy sự bi đát của những trạng huống nực cười.
- Dấu hiệu căn bản của hài kịch:
+ Tình huống hài hước: Các tình huống dở khóc dở cười, thường xảy ra từ sự xung đột giữa các nhân vật hoặc giữa nhân vật với hoàn cảnh.
+ Nhân vật hài kịch: Nhân vật trong hài kịch thường được phóng đại về tính cách, hành động hoặc ngôn ngữ để tạo ra tiếng cười.
+ Ngôn ngữ hài hước: Sử dụng từ ngữ chơi chữ, lối nói ẩn dụ hoặc những câu đối thoại bất ngờ, tạo nên sự hài hước và thú vị.
+ Kết thúc có hậu: Thường thì hài kịch có kết thúc tích cực, mang lại niềm vui cho khán giả.
+ Châm biếm xã hội: Hài kịch thường dùng để phản ánh, phê phán những thói hư tật xấu trong xã hội, tạo nên cái nhìn sâu sắc hơn về con người và cuộc sống.
- Sự mở rộng khuôn khổ về tri thức thể loại:
+ Địa lý và văn hóa: Hài kịch có mặt trong nhiều nền văn hóa khác nhau và có thể phản ánh những đặc điểm riêng biệt của từng vùng miền.
+ Các thể loại phụ: Hài kịch có thể chia thành nhiều thể loại phụ như hài kịch tình huống, hài kịch châm biếm, hài kịch lãng mạn, mở rộng khả năng sáng tạo và thể hiện.
+ Tác động đến cảm xúc: Hài kịch không chỉ đơn thuần mang lại tiếng cười mà còn có thể truyền tải những thông điệp sâu sắc về cuộc sống, tình yêu và con người.
+ Sự phát triển qua thời gian: Hài kịch đã biến đổi qua các thời kỳ lịch sử, từ các vở kịch cổ đại đến hài kịch hiện đại, phản ánh những biến đổi trong tư duy và xã hội.
* Tóm tắt
- Sau hai hôm xa nhà trở về, ông chủ gia đình Oóc-gông nóng lòng hỏi han về Tác-tuýp, không mảy may để ý đến tình trạng ốm đau của người vợ trẻ.
- Không đồng ý việc chồng định gả con gái riêng cho Tác-tuýp, En-mia gặp Tác-tuýp để thuyết phục hắn từ bỏ cuộc hôn nhân này. Tuy vài phút trước đó tỏ ra khổ hạnh và trang nghiêm trước cô hầu gái, nhưng với bà chủ nhà trẻ đẹp mà mình vốn say mê từ lâu, Tác-tuýp công khai ve vãn, dụ dỗ.
- Bị En-mia từ chối và bị Đa-mít tố cáo với Oóc-gông, Tác-tuýp quỷ quyệt dùng “khổ nhục kể” chuyển bại thành thắng, gây được thương cảm và kính phục của Oóc-gông. Oóc-gông quyết định sang tên nhà cửa cho Tác-tuýp, đồng thời hứa xúc tiến nhanh hôn sự của con gái.
* Tình huống kịch: Vờ là kẻ sùng đạo, Tác-tuýp chui vào gia đình giàu có, rắp tâm chiếm đoạt gia sản; vì cuồng tín và cả tin, Oóc-gông vô tình rước sói vào nhà, gây xào xáo gia đạo.
|
Tác-tuýp muốn chứng tỏ bản thân |
Tác-tuýp trong đánh giá của Oóc-gông |
Tác-tuýp trong đánh giá của Đô-rin |
|
- Bậc chân tu khổ hạnh: “áo gai, roi hành xác” - Con người nhân đức: “phát tiền chẩn” - Con người thánh thiện, dễ bị tổn thương: “Chị che cái ngực chị đi”. - Con người khiêm nhường: “Chị ăn nói cho khiêm nhường một chút”. - Con người say mê cái đẹp và biết yêu kín đáo. - Con người vị tha: “Tôi đành nhẫn nhục chịu đau khổ”. |
- Con người đáng được chăm lo: “Thế còn ông Tác-tuýp?” - Con người đáng thương: “Tội nghiệp!” - Con người cao cả: “một bậc thánh nhân”. - Con người thân thiết: “người bạn chân thực”, “người bạn tốt nhất mà tôi chọn làm rể, người tôi quý gấp trăm ngàn lần vợ con, họ hàng”
|
- Kẻ phàm phu tục tử: “xơi hai con gà gô, nửa cái đùi cừu”, “uống liền một hơi bốn cốc rượu vang”, “vừa rời bàn ăn, chui ngay vào buồng, lăn kềnh ra ngủ” - Kẻ thô thiển, bất lịch sự: “Chỉ có mình ông ta ăn, ăn trước mặt bà” - Kẻ vờ vĩnh, giả dối: “rõ khéo điệu, khéo lừa bịp” - Kẻ dâm đãng: “Thế ra ông dễ bị cám dỗ thế kia à?” |
Xung đột kịch được nhìn thấy trong việc Tác-tuýp xuất hiện tại gia đình Oóc-gông đã gây nên sự chia rẽ trong cái cách đánh giá, một bên quyết liệt bênh vực hắn, một bên phản ứng dữ dội, vạch trần hắn.
Văn bản Người u mê gặp kẻ lừa bịp không có chỉ dẫn sân khấu về diện mạo, tính cách nhân vật, nhưng thông qua lời lẽ đối thoại vẫn có thể hình dung sắc nét tính cách, bản chất, xuất thân xã hội,... của mỗi người.
- Qua ngôn ngữ của Tác-tuýp cho thấy hắn là người có tài ăn nói, biết nắm bắt tâm lí, rào đón khôn khéo, tiến lui đúng lúc, quyền biến và tham vọng; từ ngữ khoa trương của tầng lớp có chữ. Ngoài ra, qua lời của Đô-rin, ta biết Tác-tuýp béo tốt, hồng hào vì ăn no uống say, thậm chí vì ham mê hưởng thụ đã không giấu nổi sự khiếm nhã.
- Qua ngôn ngữ Oóc-gông cho thấy ông ta là một người chủ gia đình độc đoán với thân quyến, nhưng đồng thời rất cả tin, hoàn toàn thiếu tự chủ trước quyền lực vô hình của Tác-tuýp.
- Qua ngôn ngữ của Đô-rin hiện lên một cô gái bình dân, miệng lưỡi sắc sảo, tính tình thẳng thắn, cương trực. Đồng thời, cô là người biết cư xử phải lẽ: với Tác-tuýp, cô dùng lối nói bốp chát, khinh miệt; với ông chủ Oóc-gông, cố chế giễu nhưng thân thiện.
- Với nhan đề Tác-tuýp (Le Tartuffe, còn có tựa đề L’Imposteur – Kẻ lừa bịp), rõ ràng mũi nhọn trào phúng trước tiên chĩa vào gã vô liêm sỉ đội lốt bậc chân tu. Mô-li-e không hề có ý đả kích tôn giáo, mà đang vạch trần những mánh khoé của kẻ trục lợi núp bóng tôn giáo, làm hoen ố đức tin chân chính. Tiếng cười giúp chúng ta cảnh tỉnh trước những kẻ lợi dụng lòng tin của con người, kẽ hở của pháp luật hòng chiếm đoạt, chỉ điểm, báo thù. (Ở cuối vở kịch, Tác-tuýp không chỉ là kẻ lừa đảo, bội tín mà còn trở thành một thế lực chính trị, khiến câu chuyện dân sự có nguy cơ chuyển thành vụ án hình sự). Bóng ma
Tác-tuýp luôn lai vãng ở mọi thời đại và không loại trừ trong cuộc sống hiện nay, khiến chúng ta luôn cần đề phòng.
- Tuy tác phẩm có nhan đề Tác-tuýp, nhưng nhân vật quan trọng hơn lại là Oóc-gông. Nếu Tác-tuýp là kẻ giả vờ mộ đạo thì Oóc-gông thật sự là người say mê tôn giáo. Cái đáng phê phán ở đây là sự cuồng tín, cả tin đến mức mê muội, đánh mất lí trí suy xét. Với hình tượng nhân vật này, cần thiết đặt ra một câu hỏi: tại sao con người ta lại có thể để mình bị lừa dối đến mức thảm hại như vậy? Tại sao người đàn ông thành danh trong kinh doanh, ăn nói mạch lạc, tính cách quyết đoán lại trở thành con rối ngớ ngẩn trong tay một kẻ vô liêm sỉ như Tác-tuýp, kẻ mà ai ai cũng dễ dàng nhận ra dã tâm? Từ hình tượng nhân vật này có thể rút ra bài học về sự cần thiết giữ cân bằng giữa lí trí và tình cảm, cần phân biệt giữa niềm tin và sự cuồng tín; cần biết lắng nghe ý kiến xung quanh, tránh sa vào cực đoan và độc đoán; sáng suốt nhận diện hiện tượng phản tỉnh trước những quyển lực ràng buộc tinh thần. Không có một Oóc-gông cả tin, mù quáng đến thế thì dù tinh ranh đến mấy, Tác-tuýp cũng khó lòng tác oai tác quái.
Vở Tác-tuýp được coi là “hài kịch cao”, cho thấy “làm cho người tử tế cười không phải là một việc dễ dàng” (Mô-li-e). Mặc dù có nhiều tình huống nực cười, lời thoại hài hước nhưng xung đột trong đoạn trích không có dấu hiệu hoà hoãn, mà phát triển một cách nhanh chóng và dữ dội: Tác-tuýp tác oai tác quái hơn, Oóc-gông bị thao túng, mù quáng hơn, số phận của những người trong gia đình ngày càng tuyệt vọng hơn... Tất cả những điều này tiên liệu một bước ngoặt bi thảm tất yếu, mang tính hiện thực.
Tác-tuýp càng tỉnh táo, tài lược bao nhiêu trong mưu đồ ám muội thì Oóc-gông càng mê muội, bị thao túng bấy nhiêu, tình huống nhanh chóng bị đẩy đến cao trào. Ứng xử song hành của hai nhân vật trào phúng làm bật lên tiếng cười chua chát và kinh hãi. Như vậy, vở kịch không chỉ gây cười mà còn khiến người ta lo âu, buồn bã. Cái hài lúc này đã tiếp cận cái bi, và yếu tố bi kịch đã xuất hiện.
Chọn đáp án: C. Tội ác và hình phạt (Nhan đề tiểu thuyết của Phê-do Đô-xtôi-ép-ki)
a. Hành động “bắt chấy rận” thông thường không gây ấn tượng “nên thơ”. Cách diễn đạt này toát lên nụ cười hài hước pha niềm trìu mến ấm áp.
b. Theo lẽ thường, từ “khạc nhổ không dùng với từ “trịnh trọng”, bởi vậy, cùng với nó, cụm từ “trịnh trọng làm việc” cho thấy sự giễu cợt của tác giả trước cung cách giả bộ quan trọng của cả chủ lẫn tớ (quan huyện, lục sự, lính lệ).
c. Từ “thủ tiết” vốn dành cho người phụ nữ goá, suốt đời không tái giá, giữ lòng trung thành với người chồng đã mất, nhưng ở đây lại được kết hợp với cụm từ “với hai đời chồng”; cái danh phong “một bậc mẹ hiền” cũng không liên quan gì đến “công lao ở làng thể thao”. Kiểu “nói kháy” này toát lên sự mỉa mai rõ rệt.
d. Hành động “xơi” (ăn) trong trường hợp này không thể kết hợp với từ “thành kính”; việc “luyện linh hồn” lẽ thường không tương ứng với việc “uống rượu”; việc uống rượu của người này chẳng có liên quan gì đến việc “máu bị mất” của người khác. Cô hầu gái Đô-rin châm biếm sự trái khoáy giữa việc làm và bản chất của kẻ lừa đảo Tác-tuýp.
a. Ngữ liệu rút từ vở bi kịch Rô mê ô và Giu-li-ét (được Sếch-xpia viết dưới hình thức thơ). Đây là đoạn Rô- mê 6 thổ lộ với một nhân vật khác về tình yêu đơn phương của mình khi không được nàng Rô-da-lin đáp lại. Trong ngữ liệu này có nhiều nghịch ngữ khắc hoạ sự mâu thuẫn của niềm đam mê mà lí trí khá lí giải nổi: “bồng bềnh trĩu nặng”, “hư phù trang nghiêm”, “cõi hỗn mang ngập tràn hình hài hoàn mĩ”, “lông vũ nặng”, “khói đen sáng”, “lửa buốt lạnh”,...
b. Bạn cần tìm những từ ngữ/ hình ảnh đứng cạnh nhau làm thành hai vế đối lập (1) và (2), cho thấy ý nghĩa của nghịch lí hoàn cảnh. Ví dụ:
- Một người tù (1) làm ta phá cửa các nhà giam (2)
- …
c. Trong khổ thơ này, dòng nào cũng có từ dại – khôn, bạn cần xác định đâu là sự kết hợp thông thường của từ ngữ, đâu là biện pháp tu từ nghịch ngữ, cho thấy nghịch lí giữa hình thức bên ngoài với bản chất bên trong, được thể hiện dưới hình thức chơi chữ. Như vậy, biện pháp tu từ nghịch ngữ nằm trong hai dòng thơ cuối:
Khôn nghề cờ bạc là khôn dại,
Dại chốn văn chương, ấy dại khôn.
d. Biện pháp tu từ nghịch ngữ nằm trong dòng thơ cuối: “thiên nhiên tàn úa huy hoàng”, như một cảm nhận của nhân vật trữ tình trước cái đẹp và buồn thi vị của thiên nhiên tráng lệ vào khoảnh khắc thu tàn đông sang.
Các từ ngữ điền vào chỗ trống: tổ chức – pháp lí – thư điện tử – giao dịch – trao đổi thông tin.
Nội dung trao đổi cần cụ thể.
• Thông tin trao đổi cần đầy đủ, chính xác, có sức thuyết phục.
• Dung lượng văn bản cần cô đọng, tập trung vào mục đích trao đổi công việc; ngôn ngữ cần nhã nhặn, tạo sự tin cậy.
- Xác định đề tài, mục đích viết, người đọc
• Đề tài: việc hợp tác tổ chức gian hàng và tham gia cuộc thi thể thao, văn nghệ trong Hội trại truyền thống;
• Mục đích viết: thuyết phục lớp khác đồng ý tham gia hợp tác với lớp mình;
• Người đọc: ban cán sự của lớp cần hợp tác.
- Thu thập tư liệu
Tìm kiếm thông tin của cả hai bên liên quan đến lĩnh vực muốn hợp tác (thế mạnh của từng lớp trong hoạt động này hằng năm, thành tích, điều kiện vật chất, tiềm năng nhân lực,...).
- Tìm ý và lập dàn ý bằng cách trả lời các câu hỏi:
• Những vấn đề cần trao đổi về việc hợp tác tham gia Hội trại truyền thống là gì?
• Những điều kiện, nền tảng của hai lớp để tạo ra thế mạnh khi tham gia cùng nhau là gì?
• Những điểm nào bất lợi của từng lớp và cách khắc phục?
• Những giải pháp cụ thể nào có thể đạt kết quả tốt nhất khi cùng tham gia các cuộc thi của hội trại?
• Những kết quả mong muốn nào đạt được và những lợi ích gì của hai lớp khi hợp tác?
Lập dàn ý: chọn lọc và sắp xếp các ý thành dàn ý chi tiết, dựa vào sơ đồ sau:
|
MỞ ĐẦU |
Địa điểm và thời gian viết thư, danh tính người nhận thư |
|
Lời chào mở đầu | |
|
NỘI DUNG CHÍNH |
Mục đích trao đổi công việc |
|
Các vấn đề cần trao đổi | |
|
Phương án giải quyết, hợp tác | |
|
KẾT THÚC |
Lời chào kết thúc |
|
Hứa hẹn, mong đợi (nếu có) | |
|
Danh tính người viết thư |
- Viết bài: Từ dàn ý đã lập, bạn hoàn chỉnh bức thư, đảm bảo độ ngắn gọn rõ ràng, bố cục hợp lí, lí do mời thuyết phục, thông tin xác đáng, giọng điệu phù hợp, trình bày văn bản sáng rõ, dễ đọc.
- Xem lại và chỉnh sửa: Sau khi viết, bạn tự đánh giá lại bài viết của mình bằng bảng kiểm trong sách giáo khoa; chỉnh sửa, bổ sung nếu tiêu chí nào chưa đáp ứng.
* Bài viết mẫu tham khảo:
Kính gửi: Ban cán sự lớp 12B1
Nhân dịp Hội trại truyền thống hằng năm của trường, lớp 12A1 xin gửi lời chào trân trọng và lời chúc sức khỏe đến toàn thể các bạn trong lớp 12B1
Chúng tớ rất vui mừng khi biết được rằng Hội trại năm nay sẽ diễn ra với nhiều hoạt động sôi nổi và ý nghĩa. Để góp phần vào sự thành công của Hội trại năm nay, lớp chúng tớ mong muốn được hợp tác cùng với lớp 12B1 để cùng tổ chức gian hàng và tham gia các cuộc thi thể thao, văn nghệ.
Cụ thể, chúng tớ có đề xuất về một số ý tưởng ban đầu như:
1, Tổ chức gian hàng: Chúng ta sẽ cùng nhau lên ý tưởng và trang trí gian hàng, chuẩn bị cho các sản phẩm và trò chơi để thu hút sự tham gia của các bạn khác.
2, Cuộc thi về các trò chơi dân gian: Chúng tớ mong rằng hai lớp chúng ta sẽ lập được các đội để tham gia vào các trò chơi như: Ô ăn quan, kéo co, đá bóng,...
3, Tham gia các cuộc thi văn nghệ: Chuẩn bị các tiết mục văn nghệ như múa, hát, đóng kịch….
Tớ tin rằng sự hợp tác này sẽ mang đến cho chúng ta rất nhiều niềm vui và kỷ niệm đáng nhớ. Chính vì vậy, tớ rất mong nhận được sự đồng ý và hợp tác từ lớp 12B1
Các bạn có thể phản hổi lại cho chúng tớ qua email:
chungtalaso112A1@gmail.com hoặc qua số điện thoại: 0987654321 Để chúng ta có thể sắp xếp buổi gặp mặt và thảo luận chi tiết hơn.
Trân trọng,
Mai Lan Hương
Ban cán sự lớp 12A1

– Khi tìm ý cần dựa trên đặc điểm thể loại.
– Chọn nhấn mạnh khía cạnh đang được quan tâm hơn cả.
– Dự kiến những ý kiến trái chiều và dự kiến phương án trả lời.
– Kết hợp các phương tiện phi ngôn ngữ (hình ảnh, sơ đồ, video,...).
– Xác định đề tài: Bạn nên tìm đề tài thu hút được quan tâm của cộng đồng và không quá xa lạ với đời sống của bạn.
– Xác định mục đích nói, thời gian, không gian nói và đối tượng người nghe
• Mục đích bài nói: rèn luyện tư duy độc lập phản biện, khả năng đánh giá đúng sai một cách khách quan, kĩ năng đối thoại để điều chỉnh ý kiến, tìm kiếm các giải pháp khác nhau cho cùng một vấn đề, mở rộng cái nhìn đa chiều trước cuộc sống phức tạp,...
• Không gian và thời gian nói: xác định cụ thể tình trạng phòng ốc, ánh sáng, âm thanh và ước lượng thời gian nói trong bao lâu.
• Người nghe: tìm hiểu trước về trình độ văn hoá, đặc điểm tâm lí, giới,... để ứng xử thích hợp (điều tiết độ phức tạp của vấn đề, lấy dẫn chứng không quá xa lạ với đối tượng...) và lường trước tình huống phát sinh, khả năng phản ứng, chất vấn.
– Tìm ý, lập dàn ý
Một bản phác thảo kịch bản tương đối hoàn chỉnh sẽ giúp bạn tự tin vào hệ thống luận điểm của mình và giữ tâm thế chủ động trước các tình huống phát sinh từ phía cử toạ. Để xây dựng các bước cơ bản cho bài tranh luận, bạn có thể tham khảo sơ đồ ở câu hỏi 1 của phần Nói và nghe trong bài này.
– Trình bày bài nói
Khi trình bày, bạn cần dựa vào phần tóm tắt đã chuẩn bị trước, tránh lan man, nên kết nối với các phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ, tích cực tương tác với người nghe.
– Trao đổi, đánh giá
Khi trao đổi với người nghe, bạn cần có thái độ hoà nhã, cầu thị, giải đáp những câu hỏi trọng tâm trong thời gian cho phép.
Để tự đánh giá, bạn nên dựa vào bảng kiểm trong phần Nói và nghe của Bài 5 trong sách giáo khoa Ngữ văn 12: trong vai trò người trình bày, bạn tự đánh giá bài nói của mình; trong vai trò người nghe, bạn đánh giá phần tham gia của cử toạ.
* Bài nói mẫu tham khảo:
Chủ đề: “Tự do ngôn luận trong kỷ nguyên số hóa: Giới hạn và trách nhiệm”
Tóm tắt: Trong thời đại số hóa, tự do ngôn luận trở thành một vấn đề phức tạp và đầy tranh cãi. Mặc dù việc truyền thông và giao tiếp trực tuyến đã mở ra nhiều cơ hội cho việc tự do ngôn luận, nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức. Bài tranh luận này sẽ khám phá các khía cạnh của tự do ngôn luận trong kỷ nguyên số hóa, từ việc bảo vệ quyền tự do ngôn luận đến việc xem xét giới hạn và trách nhiệm của chúng ta.
Ý kiến trái ngược:
- Tự do tuyệt đối: Một số người cho rằng tự do ngôn luận là quyền cơ bản của con người và không nên bị hạn chế. Họ cho rằng mọi người có quyền tự do diễn đạt ý kiến của mình, bất kể nó có gây tranh cãi hay không.
- Giới hạn và trách nhiệm: Ngược lại, một số người cho rằng tự do ngôn luận không nên được xem xét tuyệt đối. Họ tin rằng có những giới hạn cần thiết để ngăn chặn thông tin giả mạo, kích động bạo lực hoặc vi phạm quyền riêng tư. Trách nhiệm của người sử dụng tự do ngôn luận cũng cần được đặt lên hàng đầu.
Các vấn đề cần xem xét:
- Thông tin giả mạo và tin tặc: Làm thế nào chúng ta có thể đối phó với thông tin giả mạo và tin tặc trên mạng? Có nên áp dụng giới hạn để ngăn chặn sự lây lan của thông tin sai lệch?
- Bạo lực và kích động: Tự do ngôn luận có nên bị hạn chế khi nó dẫn đến kích động bạo lực hoặc gây hại cho người khác?
- Quyền riêng tư và an ninh: Làm thế nào chúng ta có thể bảo vệ quyền riêng tư và an ninh trong việc sử dụng tự do ngôn luận?
Kết luận: Tự do ngôn luận là một giá trị quý báu, nhưng cần được xem xét và thảo luận một cách cân nhắc. Chúng ta cần tìm cách cân bằng giữa tự do ngôn luận và trách nhiệm xã hội để xây dựng một môi trường trực tuyến an toàn và đáng tin cậy.
Bạn có thích hoạt động này không?
Hãy lưu hoặc chia sẻ nội dung này đến mọi người.


![[Năm 2022] Đề thi thử môn Vật lí THPT Quốc gia có lời giải - Đề số 21](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fvideo.vietjack.com%2Fupload%2Fimages%2Fvj-image%2Fimage-3izficdefgfoel0s9j8s-1786772791.jpg&w=3840&q=75)
















