Đề thi thử vào lớp 10 Ngữ văn năm 2026 Sở GD&ĐT Hải Phòng lần 1 có đáp án

a. Đảm bảo yêu cầu bố cục, hình thức của 1 đoạn văn

b. Xác định đúng yêu cầu về nội dung: Phân tích hoàn cảnh đáng thương của cậu bé Đức

c. Viết được đoạn văn phân tích đảm bảo các yêu cầu:

- Mở đoạn: Giới thiệu ngắn gọn về văn bản Thằng gù và nhân vật Đức. Nêu khái quát hoàn cảnh của nhân vật: rất đáng thương, chất chứa nỗi đau thể xác và tinh thần

- Thân đoạn: Phân tích hoàn cảnh của nhân vật Đức

+ Đức sinh ra không được lành lặn, bình thường như những đứa trẻ khác. Cậu bé đã mang trên mình một tật gù khiến dáng người “gấp khúc, chỗ đỉnh gù cao hơn chỏm đầu” – Đó là sự thiệt thòi rất lớn của Đức

+ Đức trở thành đối tượng bị bạn bè trêu chọc, xa lánh. Ngay từ tên gọi, cậu bé đã bị tước đi cái tên "Đức" vốn đẹp đẽ, thay vào đó là biệt danh "thằng Gù" đầy miệt thị, ám chỉ khuyết tật về ngoại hình. Cái lưng gù không chỉ là một khiếm khuyết cơ thể mà còn là gánh nặng tâm lý, đẩy cậu bé vào sự cô lập.

+ Bạn bè xa lánh, chế giễu cùng những lời trêu chọc ác ý như "con lạc đà châu Phi", "bà còng đi chợ" đã khiến Đức phải cúi gập người, mắt dí vào bụng, lén lút tránh né mọi cuộc vui. sống khép kín, thiếu sự cảm thông và chia sẻ.

+ Vì mặc cảm với hình dạng của bản thân hoặc cũng do hành cảnh gia đình, lên mười tuổi Đức vẫn chưa đến trường, chỉ âm thầm chăn trâu ngoài cánh đồng, đứng từ xa ngóng về phía lớp học. Hình ảnh “cái chấm đen gấp khúc giữa màu xanh rười rượi của cánh đồng” không chỉ gợi ra dáng vẻ cô đơn, lạc lõng mà còn thể hiện khát khao được hòa nhập, được học tập như bao đứa trẻ khác.

- Kết đoạn:

+ Hoàn cảnh của Đức là hoàn cảnh của một đứa trẻ thiệt thòi cả về thể xác lẫn tinh thần: mang khiếm khuyết cơ thể, sống trong sự kỳ thị, thiếu cảm thông của cộng đồng.

+ Gợi suy nghĩ về trách nhiệm của xã hội trong việc yêu thương, tôn trọng những người có số phận kém may mắn.

Hướng dẫn chấm:

- Phân tích như đáp án hoặc tương đương đáp án: 1.0 đ

- Phân tích gần tương đương như đáp án: 0.75 đ

- Phân tích gần tương đương như đáp án nhưng còn sơ sài: 0.5 đ

- Phân tích nhưng còn xa với đáp án đáp án: 0.25 đ

d. Diễn đạt: rõ ràng, mạch lạc, dảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp Tiếng Việt, liên kết văn bản

e. Sáng tạo:  Đoạn văn phân tích thuyết phục, thể hiện sự cảm nhận đầy đủ và sâu sắc về hoàn cảnh của nhân vật….

a. Đảm bảo cấu trúc một bài văn nghị luận xã hội

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: hiện tượng vi phạm chuẩn mực ứng xử văn hóa trong môi trường học đường.

Hướng dẫn chấm:

Học sinh xác định đúng vấn đề nghị luận – 0.5 điểm

Học sinh xác định không đúng vấn đề nghị luận – 0 điểm

c. Viết được bài văn nghị luận đảm bảo các yêu cầu:

Có thể triển khai theo hướng:

1. Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận

2. Thân bài:

* Giải thích vấn đề nghị luận:

- Ứng xử văn hoá học đường: là cách học sinh giao tiếp, hành động, cư xử với thầy cô, bạn bè, nhân viên trong trường theo chuẩn mực đạo đức, tôn trọng, lịch sự và nhân văn.

- Vi phạm ứng xử văn hoá học đường: là những hành vi trái với đạo đức, nội quy, làm mất đi nét đẹp của môi trường giáo dục.

* Bàn luận:

- Biểu hiện: Nói tục, chửi bậy, thiếu lễ phép với thầy cô. Cãi vã, đánh nhau, bắt nạt bạn bè. Vô lễ trong giao tiếp, không chào hỏi, thiếu tôn trọng người khác. Sử dụng mạng xã hội để nói xấu, xúc phạm giáo viên, bạn bè. Thờ ơ, vô cảm trước những hành vi sai trái trong trường học…..

-> Những hành vi ấy cho thấy sự xuống cấp về văn hoá ứng xử trong một bộ phận học sinh.

- Thực trạng trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân, như: Nhận thức chưa đúng đắn, thiếu kỹ năng sống, thiếu tự chủ trong hành vi. Bị tác động bởi tâm lý lứa tuổi, muốn thể hiện bản thân. Gia đình buông lỏng quản lý, thiếu gương mẫu, ít quan tâm. …. Ảnh hưởng từ mạng xã hội, phim ảnh bạo lực, ngôn ngữ lệch chuẩn. Môi trường xung quanh còn nhiều tấm gương xấu, lối sống thực dụng…..

- Hậu quả của những hành vi vi phạm ứng xử trong trường học:

+ Ảnh hưởng đến bản thân học sinh: Làm mất hình ảnh tốt đẹp trong mắt thầy cô, bạn bè và cha mẹ; học tập sa sút, hình thành thói quen cư xử thiếu văn minh, dễ bị cô lập và khó hòa nhập xã hội sau này

+ Ảnh hưởng đến môi trường học đường: Làm giảm tinh thần đoàn kết, gây xung đột, bạo lực, khiến môi trường học tập trở nên tiêu cực và làm giảm uy tín của nhà trường.

+ Ảnh hưởng đến gia đình và xã hội: Gia đình chịu tổn thương tinh thần, cha mẹ buồn phiền, thất vọng, thậm chí mâu thuẫn vì con cái. Nếu hiện tượng lan rộng, sẽ hình thành một thế hệ trẻ thiếu chuẩn mực đạo đức, ảnh hưởng đến nền văn hoá và tương lai của đất nước. Xã hội phải tốn nhiều nguồn lực để khắc phục hậu quả, giáo dục lại những người trẻ có hành vi lệch lạc….

Hướng dẫn chấm:

Học sinh có thể lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp, triển khai vấn đề nghị luận theo nhiều cách để làm rõ vấn đề nghị luận, đảm bảo hợp lý, thuyết phục, phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật…

- Lập luận chặt chẽ, thuyết phục ( lí lẽ xác đáng, bằng chứng phù hợp, kết hợp giữa lý lẽ và dẫn chứng ):1,25 điểm

- Lập luận chưa thật chặt chẽ, thuyết phục ( lí lẽ xác đáng những không có bằng chứng hoặc bằng chứng phù hợp): 0.75- 1.0 điểm

- Lập luận chưa không chặt chẽ, thuyết phục ( lí lẽ không xác đáng những không có bằng chứng hoặc bằng chứng không phù hợp): 0.25- 0.5 điểm

* Đề ra giải pháp khả thi và có tính thuyết phục

Có thể theo hướng:

+ Đối với học sinh: Tự rèn luyện ý thức, biết kiểm soát lời nói và hành vi; ứng xử có văn hoá, tôn trọng thầy cô, đoàn kết với bạn bè. Chủ động tham gia các hoạt động trải nghiệm, câu lạc bộ kỹ năng sống để hoàn thiện nhân cách và học cách ứng xử tích cực, góp phần xây dựng môi trường học đường thân thiện, lành mạnh.

+ Đối với gia đình: Cha mẹ là tấm gương mẫu mực trong lời nói, hành vi; giáo dục con về đạo đức, cách cư xử, lòng tôn trọng và yêu thương người khác. Quan tâm, lắng nghe, đồng hành cùng con trong quá trình học tập và phát triển tâm lý.

+ Đối với nhà trường: Đẩy mạnh giáo dục đạo đức, kỹ năng sống và văn hoá ứng xử thông qua tiết học, sinh hoạt dưới cờ, hoạt động trải nghiệm. Kịp thời uốn nắn, tư vấn tâm lý, hỗ trợ tâm lý cho học sinh vi phạm … Xây dựng quy tắc ứng xử rõ ràng, tạo môi trường học đường dân chủ, thân thiện và tôn trọng lẫn nhau.

+ Đối với xã hội và truyền thông: Lan toả hình ảnh, câu chuyện đẹp về cách ứng xử văn minh; hạn chế nội dung độc hại, phản cảm trên mạng xã hội. Tổ chức các phong trào, chiến dịch tuyên truyền về văn hoá học đường, lối sống đẹp trong giới trẻ.

3. Kết bài: Khẳng định lại quan điểm cá nhân và rút ra bài học.

Hướng dẫn chấm:

Học sinh có thể đề xuất một hoặc nhiều giải pháp , trình bày theo nhiều hướng, đảm bảo hợp lý, thuyết phục, phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật…

- Giải pháp khả thi, được trình bày thuyết phục: 1.25 điểm

- Giải pháp tương đối khả thi, được trình bày thuyết phục: 0.75-1.0 điểm

- Giải pháp tương đối khả thi, được trình bày tương đối thuyết phục: 0.25-0.5 điểm

d. Diễn đạt: rõ ràng, mạch lạc, dảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp Tiếng Việt, liên kết văn bản

e. Sáng tạo: bài viết thể hiện sự am hiểu sâu sắc về vấn đề nghị luận