Đề thi thử THPT Quốc gia môn Sinh năm 2022 có đáp án - Đề 1

Đáp án A

Cơ thể $X^{AB}{X}^{ab}$ giảm phân $\left(f=20\%\right)$ cho các giao tử:

+ Giao tử liên kết: $X^{AB}=X^{ab}=40\%$.

+ Giao tử hoán vị: $X^{Ab}=X^{aB}=10\%$.

Xác định tỉ lệ giao tử

Tần số hoán vị gen (TSHVG): tỉ lệ phần trăm các loại giao tử hoán vị, tính trên tổng số giao tử được sinh ra (<50%). Gọi x là TSHVG, trong trường hợp xét hai cặp alen

+ Tỉ lệ giao tử hoán vị = x/2

+ Tỉ lệ giao tử không hoán vị là 0,5 –x/2.

Đáp án B

B: cao >>b: thấp

Tỉ lệ cây thân cao là 64% -> tỉ lệ cây thân thâó là 100% -64% = 36%.

Gọi tỉ lệ kiểu gen Bb của quần thể ban đầu là x

Cấu trúc di truyền của quần thể ban đầu là: $\left(0,64-x\right)BB:xBb:0,36bb=1$

Sau hai thế hệ tự thụ phấn tỉ lệ kiểu gen thân thấp bb trong quần thể là: $0,36+\frac{1-{\left(\frac{1}{2}\right)}^2}{2}x=0,42$

->$x=0,16$-> Cấu trúc di truyền của quần thể ở thế hệ P là: $0,48BB:0,16Bb:0,36bb$

Quần thể tự thụ phấn

Quần thể tự phối ban đầu có cấu trúc di truyền $x\left(AA\right)+y\left(Aa\right)+z\left(aa\right)=1$. Sau n thế hệ tự thụ phấn liên tiếp, cấu trức di truyền của quần thế là:

$$\begin{gathered} AA=x+y.\left[1-\left(1/2\right)n\right]/2 \\ \begin{array}{l}Aa=y.\left(1/2\right)n.\\ Aa=z+y.\left[1-\left(1/2\right)n\right]/2=1-\left[AA+Aa\right]\end{array} \end{gathered}$$

Đáp án B

Dựa vào hình ảnh ta thấy:

(1) sai vì đây là phương pháp tạo giống bằng nuôi cấy hạt phấn nên chỉ áp dụng đối với thực vật.

(2) đúng, vì chúng được lưỡng bội hóa từ bộ gen đơn bội ban đầu.

(3) đúng, cách 1: gây lưỡng bội dòng tế bào 1n thành 2n rồi mọc thành cây lưỡng bội, cách 2: cho mọc thành cây đơn bội, sau đó lưỡng nội hóa thành cây lưỡng bội 2n bằng cách gây đột biến thể đa bội.

(4) đúng.

Vậy có 3 phát biểu đúng.

Đáp án C

Định nghĩa của Đác-uyn về chọn lọc tự nhiên: Sự bảo tồn những sai dị cá thể và những biến đổi  có lợi, sự đào thải những sai dị cá thể và những biến đổi có hại được gọi là chọn lọc tự nhiên (CLTN) hay là sự sống sót của những dạng thích nghi nhất.

Thực chất của chọn lọc tự nhiên

Tính chất của chọn lọc tự nhiên là tự phát, không có mục đích định trước không do một ai điều khiển, nhưng dần dần đã đi đến kết quả làm cho các loài ngày càng thích nghi với điều kiện sống.

Đáp án B

A sai vì đột biến là nhân tố tiến hóa vô hướng.

B đúng.

C sai vì tiến hóa nhỏ vẫn diễn ra khi không có di – nhập gen.

D sai vì nguyên liệu sơ cấp của tiến hóa nhỏ là đột biến gen.

Đáp án D

Đáp án D

Quần thể sinh vật

- Tập hợp các cá thể cùng loài, cùng sống trong một sinh cảnh.

- Đơn vị cấu trúc: cá thể.

- Mối quan hệ giữa: quan hệ sinh sản.

- Độ đa dạng: thấp.

- Phạm vi phân bố: hẹp hơn quần xã (Chiếm 1 mắt xích trong chuỗi thức ăn)

Một tập hợp sinh vật được xem là một quần thể nếu thỏa mãn:

+ Tập hợp cá thể cùng loài.

+ Sống trong khoảng không gian xác định, thời gian xác định.

+ Có thể giao phối với nhau tạo ra thế hệ sau.

Dựa vào những thông tin trên ta thấy A, B, C đều là quần thể sinh vật. Chỉ có D không phải là quần thể sinh vật vì chúng không sống trong cùng một không gian xác định.

Đáp án C

Ở các bình có hạt nhú mầm, cường độ hô hấp sẽ lớn hơn hạt khô; hạt đã luộc sẽ không hô hấp vì hạt đã chết. Xét các phát biểu:

I. sai, bình 3 các hạt đã chết, không hô hấp nên nhiệt độ không tặng.

II. đúng.

III. đúng, vì các hạt nảy mầm hô hấp mạnh.

IV sai, nồng độ O₂ của bình 3 không đổi.

Đáp án C

- Khi cá thở vào: Cửa miệng cá mở ra, thềm miệng hạ thấp xuống, nắp mang đóng dẫn đến thể tích khoang miệng tăng lên, áp suất trong khoang miệng giảm, nước tràn qua miệng vào khoang.

- Khi cá thở ra: cửa miệng cá đóng lại, thềm miệng nâng lên, nắp mang mở ra làm giảm thể tích khoang miệng miệng, áp lực trong khoang miệng tăng lên có tác dụng đẩy nước từ khoang miệng đi qua mang. Ngay lúc đó, của miệng cá lại mở ra và thềm miệng hạ xuống làm cho nước lại tràn vào khoang miệng.

Trong các đáp án trên, đáp án C đúng.

Đáp án B

Dựa vào hình ảnh trên ta thấy NST sau đột biến đoạn “BCD” thành “DCB” → đây là dạng đột biến đảo đoạn NST.

Đáp án D

Quan sát hình ảnh ta thấy 1 tế bào chuẩn bị tách thành 2 tế bào con → đây thuộc kì cuối của quá trình nguyên phân.

Đáp án A

Phép lai A cho đời con có 4 loại kiểu gen, 4 loại kiểu hình.

Phép lai B, C, D đều cho đời con có 2 kiểu hình.

Đáp án D

I. đúng

II. đúng

III sai vì đột biến luôn làm tăng tính đa dạng di truyền của quần thể.

IV. đúng

Vậy có 3 ý đúng.

Đáp án C

I sai. Vì các loài sống trong một môi trường thì thường có ổ sinh thái khác nhau để không cạnh tranh nhau, từ đó chúng có thể cùng tồn tại.

III. sai. Vì ở vùng ôn đới có sự chênh lệch nhiệt độ cao hơn so với vùng nhiệt đới nên giới hạn sinh thái về nhiệt đột của các loài sống ở vùng nhiệt đới thường hẹp hơn các loài sống ở vùng ôn đới.

IV. sai. Vì loài có giới hạn sinh thái rộng về nhiều nhân tố thì thường có vùng phân bố rộng.

Đáp án C

Hình ảnh này là hiện tượng một số loài cua biển mang trên thân những con hải quỳ thể hiện mối quan hệ cộng sinh. Cua trú ngự trong hải quỳ trốn tránh kẻ thù (vì hải quỳ có độc tố). Hải quỳ có thể di chuyển, kiếm được nhiều thức ăn hơn.

Đáp án A

Quá trình hình thành quần thể thích nghi diễn ra nhanh hay chậm phụ thuộc vào các yếu tố sau đây:

1- Quá trình phát sinh và tích lũy các gen đột biến ở mỗi loài. Nếu tần số đột biến cao thì tạo nguồn nguyên liệu lớn nên tần số xuất hiện các kiểu gen thích nghi cao.

2- Áp lực chọn lọc tự nhiên, nếu áp lực chọn lọc lớn thì quá trình chọn lọc các kiểu gen thích nghi diễn ra nhanh hơn và ngược lại.

3- Hệ gen đơn bội thì quần thể thích nghi nhanh hơn quần thể lưỡng bội vì nếu là bất cứ đột biến nào thì kiểu hình sẽ được biểu hiện ngay ở kiểu hình.

4- Nguồn dinh dưỡng nhiều hay ít là một phần của chọn lọc tự nhiên của tế bào chủ và nhờ enzin phiên bản mã ngược.

5- Thời gian thế hệ ngắn hay dài. Nếu thời gian thế hệ ngắn thì tốc độ thay đổi cấu trúc di truyền trong quần thể càng nhanh; đột biến càng phát tán nhanh trong quần thể.

Đáp án D

Bộ ba chứa 1 nuclêôtit U ta có các trường hợp sau:

+ Bộ ba chứa  là: UGG, GUG, GGU → có 3 bộ ba.

+ Bộ ba chứa  là: UXX, XUX, XXU → cá 3 bộ ba

+ Bộ ba chứa  là: UXG, UGX, XUG, XGU, GXU, GUX → có 6 bộ ba

→ Vậy tổng số bộ ba có chứa  là: 3 + 3 + 6 =12

Đáp án A

Phép lai $AaBbDd\times AabbDD=\left(Aa\times Aa\right)\left(Bb\times bb\right)\left(Dd\times DD\right)$

$Aa\times Aa$ cho đời con 3 loại kiểu gen, 2 loại kiểu hình.

$Bb\times bb$ cho đời con 2 loại kiểu gen, 2 loại kiểu hình.

$Dd\times DD$ cho đời con 2 loại kiểu gen, 1 loại kiểu hình.

Đáp án B

Quy ước: A – kén trắng, a – kén vàng, B – hình thuôn dài, b – hình bầu dục

Xét phép lai 1: Đực kén trắng hình dài x cái màu vàng, bầu dục $\frac{ab}{ab}$→ kiểu hình con lai khác bố mẹ với tỉ lệ nhỏ $=8,25\%$

Theo đề % vàng, dài $\frac{aB}{ab}=8,25\%=\underset{¯}{ab}0,5\times \underset{¯}{aB}16,5\to 16,5\underset{¯}{aB}<0,25$→ giao tử hoán vị → dị hợp tử đều.

Xét phép lai 2: Đực kén trắng hình dài x cái màu vàng, bầu dục → con lai khác bố mẹ chiếm tỉ lệ lớn (41,75%) → dị hợp chéo.

Đáp án A

Quan sát hình ảnh ta thấy có một cá thể di cư từ quần thể I sang quần thể II là xuất hiện alen a ở quần thể II → hình ảnh phản ánh hiện tượng di – nhập gen.

Đáp án A

Trường hợp quần thể chịu tác động của di – nhập gen

$m.\left(p_{cho}-p_{hon}\right)=p_{hon}-p_{nhan}$

- $p_{hon}$ : tần số alen A của quần thể hỗ hợp (sau khi nhập cư)

- $p_{cho}$: tần số alen A của quần thể cho

- $p_{nhan}$: tần số alen của quần thể nhận.

Từ công thức ta có: $m.\left(p_{cho}-p_{hon}\right)=p_{hon}-p_{nhan}$

$m=\frac{p_{hon}-p_{nhan}}{p_{cho}-p_{hon}}=\frac{0,415-0,4}{0,7-0,415}=\frac{0,015}{0,285}=5,26\%$

Đáp án A

Lưới thức ăn bao gồm 5 chuỗi thức ăn là:

1. “Cỏ → Châu chấu → Chuột → Diều hâu”

2. “Cỏ → Châu chấu → Chuột →Rắn→ Diều hâu”

3. “Cỏ → Kiến → Chuột → Diều hâu”

4. “Cỏ → Kiến → Chuột → Rắn → Diều hâu”

5. “Cỏ → Kiến → Ếch→ Rắn→ Diều hâu”.

Dựa vào thông tin trên ta thấy:

I sai, II sai (Châu chấu tham gia vào 2 chuỗi thức ăn); III đúng

IV đúng (“Cỏ → Châu chấu → Chuột →Rắn→ Diều hâu”)

Chuỗi thức ăn là một dãy các sinh vật có quan hệ dinh dưỡng với nhau. Trong đó, mỗi loài vừa là sinh vật tiêu thụ mắt xích trước, vừa là sinh vật bị mắt xích sau tiêu thụ.

+ Sinh vật sản xuất: thực vật.

+ Sinh vật tiêu thụ: động vật ăn thực vật và động vật ăn thịt.

+ Sinh vật phân giải: vi khuẩn, nấm....

Đáp án C

Dựa vào dữ kiện đề bài, ta nhận thấy khoảng giới hạn về nhiệt độ của loài A, B, C, D lần lượt là

Từ bảng trên thấy loài C là có giới hạn sinh thái về nhiệt độ rộng nhất nên loài C phân bố rộng nhất → I đúng.

II sai vì nhiệt độ 5,1℃ nằm ngoài giới hạn sinh thái của loài A → khi nhiệt độ môi trường xuống mức 5,1℃ thì có ba loài có khả năng tồn tại → II sai

III đúng (sắp xếp theo mức độ tăng dần về nhiệt độ)

IV đúng vì 30℃ nằm trong giới hạn sinh thái của tất cả các loài A, B, C, D nên cả 4 loài đều có khả năng tồn tại.

Vậy có 3 phát biểu đúng.

Đáp án C

$P=\left(XAYa\times XaY\right)\left(\frac{BD}{bd}\times \frac{Bd}{bD}\right)\left(Mm\times MM\right)$

$XAYa\times XaY$→ Đời con cho 4 kiểu gen, 2 kiểu hình

$\left(\frac{BD}{bd}\times \frac{Bd}{bD}\right)$ đời con cho tối đa 10 kiểu gen, 4 kiểu hình trong trường hợp hoán vị gen ở 2 giới.

$Mm\times MM$ → Đời con cho 2 kiểu gen, 1 kiểu hình

Phép lai trên cho tối đa đời con: $\mathrm{4.10.2}=80$ kiểu gen, $\mathrm{2.4.1}=8$ kiểu hình.

Đáp án B

1 cystêin → 2 bộ mã hóa

1 cystêin → $2^2=4$ bộ mã hóa

1 Ala → 4 bộ ba

Suy ra 2 Ala → $4^2=16$ cách mã hóa.

1 val → 4 bộ ba mã hóa.

Số cách sắp xếp 5 axitamin này là: $C_3^2.C_3^2=30$ cách

Vậy số cách mã hóa là: $41\times 6\times 4\times 30=7680$

Đáp án C

Ta có phép lai: $BD/bd{X}^A{X}^a\times BD/bD{X}^{a}Y=\left(BD/bd\times BD/bD\right)\left(X^A{X}^a\times X^{a}Y\right)$

Xét $BD/bd\times BD/bD$

 $BD/bd\to$4 giao tử BD; bd; Bd; bD

$BD/bD\to$2 giao tử BD và bD

Có hai cặp giao tử trùng nhau nên ta sẽ có số kiểu gen là

$4\times 2-C_2^2=7$ kiểu gen

Số loại kiểu hình là $2\times 1=2$

Xét $X^A{X}^{a}X{X}^{a}Y\to$4 kiểu gen

Số loại kiểu hình là 4

Vậy số kiểu gen tối đa thu được ở đời con là: $4\times 7=28$

Số kiểu hình thu được tối đa ở đời con là: $2\times 4=8$.

Đáp án C

Cho lai giữa hai cây thuần chủng hoa đỏ và hoa trắng thu được $F_1$ toàn cây hoa đỏ. Cho $F_1$ tự thụ phấn, tỉ lệ phân li kiểu hình thu được ở $F_2$ là 9 cây hoa đỏ : 7 cây hoa trắng → $F_1$ thu được 16 tổ hợp giao tử $=4\times 4$ → Mỗi bên $F_1$ cho 4 loại giao tử. Giả sử $F_1:AaBb$ → Tính trạng màu sắc hoa di truyền theo quy luật tương tác gen bổ sung 9 : 7

Quy ước:

$A^{-}{B}^{-}$: Hoa đỏ

$A^{-}bb+aa{B}^{-}+aabb$: Hoa trắng

Nếu cho $F_1$ giao phấn với cây có kiểu gen đồng hợp tử lặn ta có:

$$\begin{gathered} F_1:AaBb\times aabb \\ {F}_a:1AaBb:1Aabb:1aaBb:1aabb \end{gathered}$$

Kiểu hình $F_a$ : 1 hoa đỏ : 3 hoa trắng.

Đáp án A

Theo bài ta có: $T_2=A_2$;$X_2=2T_2$ ;$G_2=3T_2$  suy ra: $\frac{A}{G}=\frac{A_2+T_2}{G_2+X_2}\to \frac{A}{G}=\frac{2}{5}\to 5A-2G=0$ (1)

I. Đúng vì nếu số liên kết hiđrô trong gen là 4254 thì ta có: $2A+3G=4254$ (2). Giải hệ phương trình tạo bới (1) và (2) ta được: $A=447,78$ (loại). Vậy số liên kết hiđrô trong gen không thể là 4254.

II. Sai vì khi tổng liên kết hiđrô là 5700 thì $2A+3G=5700$ (3). Giải hệ phương trình tạo bởi (1) và (3) ta được: $A=600$. Số nuclêôtit loại A môi trường cung cấp là: $Amt=\left(2^3-1\right)\times 600=4200$.

III. Sai vì tỉ lệ liên kết hiđrô trong gen và số nuclêôtit là: 

$\frac{2A+3G}{2A+2G}=\frac{2A+3\times \frac{5}{2}A}{2A+2\times \frac{5}{2}A}=\frac{9,5A}{7}=\frac{19}{14}$

IV. Sai vì khi gen nhân đôi k lần thì số nuclêôtit từng loại môi trường cung cấp là:

• A môi trường $=A\left(2^k-1\right)$

• G môi trường $=G.\left(2^k-1\right)$

Mà $G=2,5A\to G$ môi trường $=2,5.A$ môi trường

Đáp án C

$$\begin{gathered} P:X^A{X}^a\times X^{a}Y \\ {F}_1:1/4X^A{X}^a:1/4X^a{X}^a:1/4X^{A}Y:1/4X^{a}Y \end{gathered}$$

Tần số alen $X^a$ ở giới cái $=3/4$;

Tần số alen $X^a$ ở giới đực $=1/2$;

$\to \left(1/4X^A:3/4X^a\right)\left(1/4X^A:1/4X^a:1/2Y\right)$

Xét các phát biểu của đề bài:

(1) đúng. Trong tổng số ruồi $F_2$, ruồi cái mắt đỏ chiếm tỉ lệ:

$1/4X^A\times 1/4X^A+1/4X^A\times 1/4X^a+1/4X^A\times 3/4X^a=31,25\%$

(2) sai. Tỉ lệ ruồi đực mắt đỏ $=1/4X^A\times 1/2Y=1/8$; Tỉ lệ ruồi đực mắt trắng $=3/4X^a\times 1/2Y=3/8$

(3) đúng. Số ruồi cái mắt trắng bằng $3/4X^a+1/4X^a=3/16$, ruồi đực mắt trắng =3/8 → Số ruồi cái mắt trắng bằng 50% số ruồi đực mắt trắng.

(4) đúng. Số ruồi cái mắt đỏ thuần chủng là: $1/4X^A.1/4X^A=1/16$

Số ruồi cái mắt đỏ không thuần chủng là: $1/4X^A.1/4X^a+1/4X^A.3/4X^a=4/16$

→ Ruồi cái mắt đỏ thuần chủng bằng 25% ruồi cái mắt đỏ không thuần chủng.

Vậy có 3 kết luận đúng.

Đáp án A

Nếu gặp trường hợp sức sống hoặc sức sinh sản giảm thì ta sẽ tính lại tỷ lệ mỗi kiểu gen trong quần thể trước khi quần thể sinh sản

Giả sử hệ số chọn lọc đối với kiểu gen AA, Aa, aa tương ứng là h1, h2, h3. Xác định tần số các alen sau 1 thế hệ chọn lọc.

+ $f\left(AA\right)=h1\times AA$

+ $f\left(Aa\right)=h2\times Aa$

+ $f\left(aa\right)=1-\left[f\left(AA\right)+f\left(Aa\right)\right]$

- Nếu kiểu gen đồng hợp tử lặn gây chết thì số tần số alen lặn sau 1 thế hệ chọn lọc bằng $q/\left(1+q\right)$

- Nếu kiểu gen đồng hợp tử lặn gây chết thì số tần số alen lặn sau 1 thế hệ chọn lọc bằng $q_0/\left(1+n.q_0\right)$.

Ta có:

$P:20$ hạt $AA:40$ hạt $Aa$ (tham gia sinh sản)

$\to P:1/3AA:2/3Aa$

→ Tần số alen $a=2/3:2=1/3$, $A=2/3$

Vậy $F_1:4/9AA:4/9Aa:1/9aa$

→ Tỉ lệ các cây $F_1$ tham gia ra hoa, kết quả: $1/2AA:1/2Aa$

→ $a=1/2:2=1/4$

Vậy tỉ lệ hạt không nảy mầm được $\left(aa\right)={\left(1/4\right)}^2=1/16$

Đáp án A

Quy ước:

Alen A: bình thường >> alen a: bệnh bạch tạng

(15) bị bạch tạng nên có kiểu gen là aa → (12) và (13) có kiểu gen Aa

(1) bị bạch tạng nên có kiểu gen là aa → (5) có kiểu gen Aa

(7) bị bạch tạng nên có kiểu gen là aa → (3) và (4) đều có kiểu gen Aa → (6) có kiểu gen là $1AA:2Aa$ -> chưa xác định được kiểu gen của (11) (tức là kiểu gen của (11) có thể là AA hoặc Aa) -> có thể giống và khác kiểu gen với (12) 

-> I sai.

(11) có thể có kiểu gen Aa hoặc AA với xác suất: $\frac{2}{5}AA:\frac{3}{5}Aa$

(8) bị bạch tạng nên kiểu gen của (8) là aa -> (10) có kiểu gen là Aa

Ta có: $\left(10\right)\times \left(11\right):Aa\times \left(\frac{2}{5}AA:\frac{3}{5}Aa\right)\to \frac{7}{20}AA:\frac{10}{20}Aa:\frac{3}{30}aa$

-> Xác suất để người con trai bình thường của (11) mang gen bệnh (có kiểu gen Aa) là: $\frac{\frac{10}{20}Aa}{\frac{17}{20}\left(Aa+AA\right)}=\frac{10}{17}$

 -> II đúng.

Ta có $\left(12\right)\times \left(13\right):Aa\times Aa\to 1AA:2Aa:1aa$ hay $0,25AA:0,5Aa:0,25aa$

-> Xác suất sinh ra người con mang gen bệnh $\left(aa,Aa\right)$ của cặp (12), (13) là: $\left(0,5+0,25\right)=0,75=75\%$.

-> III đúng.

IV đúng, những người có kiểu gen dị hợp trong phả hệ ta có thể biết chắc chắn là: (3), (4), (5), (10), (12), (13).

Vậy có 3 phát biểu đúng.

Đối với Bài tập phả hệ, thường phải tiến hành theo 2 bước:

Bước 1: Dựa vào phả hệ để xác định quy luật di truyền của tính trạng bệnh.

Bước 2: Tiến hành các phép tính theo yêu cầu của bài toán.

+ Nếu bài toán yêu cầu tìm kiểu gen của những người trong phả hệ thì phải dựa vào kiểu gen của những người có kiểu hình lặn (aa) để suy ra kiểu gen của người có kiểu hình trội.

+ Nếu bài toán yêu cầu tìm xác suất thì phải tìm xác suất kiểu gen của bố mẹ, sau đó mới tính được xác suất của đời con.

- Trong phả hệ, nếu một cặp bố mẹ có kiểu hình giống nhau nhưng sinh con có kiểu hình khác thì tính trạng mới xuất hiện chính là tính trạng lặn.

- Khi xác định kiểu gen của những người trong phả hệ thì trước hết phải xác định kiểu gen của những kiểu hình mang tính trạng lặn trước, sau đó suy ra kiểu gen của những người còn lại.

Xác suất sinh con mang kiểu hình lặn = tỉ lệ giao tử lặn của bố x tỉ lệ giao tử lặn của mẹ.

Xác suất sinh con mang kiểu hình trội = 1 – xác suất sinh con mang kiểu hình lặn.