Đề thi giữa kì 1 Ngữ văn 12 (có đáp án) - Đề 6
6 câu hỏi
Phần 1: Đọc hiểu (5,0 điểm)
Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi:
Con về quê cũ trời thưa vắng
Ngõ cúc buồn tênh dậu cúc già
Bên thềm trầu úa không người hái
Cau đã mấy mùa quên trổ hoa.
Nhớ xưa bóng ngoại nghiêng chiều nắng
Tóc trắng cùng mây trắng dưới trời
Xoè tay ngoại đếm từng thu cuối
Con nào hay biết mỗi thu vơi?
Con đi mỗi bước xa, xa mãi
Dáng ngoại bên hiện. Nắng tắt dần
Lá nghiêng về cội con tìm ngoại
Tê tái chiều buông tím góc sân
(Nhớ ngoại, in trong Giữ lửa, Bảo Ngọc, NXB Hội Nhà văn, 2015)
Sự việc khơi nguồn cảm hứng cho bài thơ là gì?
Sự kiện khơi nguồn cảm hứng là chủ thể trữ tình (người cháu) về thăm quê cũ.
Những loài cây nào được tác giả nhắc tới khi miêu tả khuôn viên nhà ngoại?
Những loài cây được nhắc tới khi miêu tả không gian nhà ngoại: hoa cúc, trầu, cau.
Chỉ ra tác dụng của điệp từ “trắng” trong câu thơ Tóc trắng cùng mây trắng dưới trời.
Tác dụng của điệp từ “trắng” trong câu thơ Tóc trắng cùng mây trắng dưới trời miêu tả hình tượng người bà tuổi đã cao (tóc trắng) màu tóc hoà vào màu mây trời; gợi sự lớn lao của người bà.
Anh/ chị có cảm nhận gì về mối quan hệ giữa cảnh vật và tâm trạng chủ thể trữ tình trong bài thơ?
Cảnh vật trong bài thơ có sự hoà nhập với tâm trạng của chủ thể trữ tình: bài thơ miêu tả cảnh vật hiện tại khi “con về quê cũ” thấy khuôn viên nhà ngoại trống trải (dậu cúc già”, “trầu úa”, “cau quên trổ hoa”); đối diện với cảnh trời chiều thấy “chiều buông tím góc sân”; mỗi hình ảnh từ bức tranh cảnh vật nơi quê cũ, khuôn viên nhà ngoại đều là biểu hiện của nỗi ngậm ngùi, tê tái trong lòng người.
Theo anh/ chị, bài thơ thể hiện sự nhớ thương đối với người bà hay chỉ mượn câu chuyện “con tìm ngoại” để bộc lộ những suy tư về lẽ vô thường trong đời?
Có thể trả lời theo nhiều cách, trong đó có thể đồng tình, không đồng tình với một trong hai quan điểm hoặc nếu quan điểm theo hướng cả hai ý kiến đều không mẫu thuẫn mà là những tầng ý nghĩa khác nhau của bài thơ. Song, dù nêu quan điểm theo hướng nào cũng cần bảo đảm sức thuyết phục của lập luận khi bảo vệ quan điểm của mình
Phần 2: Viết (5,0 điểm)
Trong Nhật kí trong tù, Hồ Chí Minh có viết:
VỢ NGƯỜI BẠN TÙ ĐẾN NHÀ LAO THĂM CHỒNG Anh ở trong song sắt, (https://www.thivien.net) | BẠN TÙ THỔI SÁO
Bỗng nghe trong ngục sáo vi vu, (https://www.thivien.net) |
Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) so sánh vẻ đẹp tâm hồn tác giả Hồ Chí Minh được thể hiện trong 02 bài thơ trên.
a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận
Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài khái quát được vấn đề.
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Viết bài văn nghị luận về vẻ đẹp tâm hồn tác giả Hồ Chí Minh thể hiện trong 02 bài thơ thuộc tập thơ Nhật kí trong tù.
c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng. Dưới đây là một vài gợi ý cần hướng tới:
* Mở bài: Giới thiệu tác giả, tác phẩm, vấn đề nghị luận “vẻ đẹp tâm hồn tác giả Hồ Chí Minh” qua 02 bài thơ.
* Thân bài:
+ Hai bài thơ được sáng tác trong hoàn cảnh đặc biệt (Bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt giam).
+ Thể hiện sự nhạy cảm, thấu hiểu nỗi lòng, cảm xúc của những người bạn tù. Khẳng định tinh thần nhân đạo sâu sắc của Hồ Chí Minh.
+ Thể thơ Đường luật, ngôn ngữ giản dị, giàu hình ảnh, cảm xúc,…
* Kết bài:Khẳng định, đánh giá chung.
d. Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.
e. Sáng tạo
- Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.
