
Đề thi cuối kì 1 Sinh học 12 cấu trúc mới (có đáp án) - Đề 2 (mức độ cơ bản)
28 câu hỏi
Lưu trữ, bảo quản và truyền đạt thông tin di truyền.
Vận chuyển amino acid đến ribosome.
Cấu tạo nên màng sinh chất.
Trực tiếp xúc tác các phản ứng hóa sinh.
Đáp án A. Lưu trữ, bảo quản và truyền đạt thông tin di truyền.
Phân tử DNA là vật chất di truyền ở cấp độ phân tử, mang thông tin mã hóa cấu trúc chuỗi polypeptide dưới dạng trình tự sắp xếp các nucleotide. Nhờ cấu trúc xoắn kép bền vững và cơ chế tái bản bán bảo toàn chính xác, DNA thực hiện lưu trữ, bảo quản và truyền đạt thông tin di truyền qua các thế hệ tế bào và cơ thể.
- Phân tích phương án nhiễu: B là chức năng của tRNA; C là lipid và protein; D là chức năng xúc tác của enzyme protein hoặc ribozyme.
Chiều 3' -> 5'.
Chiều 5' -> 3'.
Tùy thuộc vào loại tế bào.
Chiều ngẫu nhiên.
Đáp án A. Chiều 3' -> 5'.
Enzyme RNA polymerase xúc tác kéo dài chuỗi polyribonucleotide mới theo chiều 5' -> 3' (gắn nucleotide tự do vào nhóm 3'-OH). Do cấu trúc đối song song của phân tử acid nucleic, enzyme bắt buộc phải trượt và đọc thông tin trên mạch khuôn của gene theo chiều ngược lại là chiều 3' -> 5'.
5'AUG3'.
5'UAA3'.
5'UAG3'.
5'UGA3'.
Đáp án A. 5'AUG3'.
Trên phân tử mRNA, bộ ba 5'AUG3' là codon mở đầu (start codon), mang tín hiệu định vị để tiểu phần nhỏ ribosome và tRNA mang amino acid mở đầu (Methionine ở sinh vật nhân thực, Formylmethionine ở sinh vật nhân sơ) bắt đầu quá trình dịch mã.
- Phân tích phương án nhiễu: 5'UAA3', 5'UAG3', 5'UGA3' là các bộ ba mã kết thúc (stop codon).
Đột biến đảo đoạn.
Đột biến mất đoạn.
Đột biến lặp đoạn.
Đột biến chuyển đoạn.
Đáp án A. Đột biến đảo đoạn.
Đột biến đảo đoạn (inversion) xảy ra khi một đoạn nhiễm sắc thể bị đứt gãy tại hai điểm, quay ngược 180 độ rồi gắn nối lại vào đúng vị trí đó. Đột biến này làm đảo ngược trật tự phân bố của các locus gene trên NST mà hoàn toàn không làm thay đổi số lượng gene của NST.
- Phân tích phương án nhiễu: Mất đoạn làm giảm gene; Lặp đoạn làm tăng gene; Chuyển đoạn làm thay đổi vị trí giữa các NST.
Thể một.
Thể ba.
Thể tam bội (3n).
Thể khuyết nhiễm.
Đáp án A. Thể một.
Đột biến lệch bội ở một cặp nhiễm sắc thể tương đồng làm thiếu 1 chiếc NST so với bộ lưỡng bội bình thường (cặp đó chỉ còn 1 chiếc đơn lẻ) được gọi là thể một nhiễm (monosomy), kí hiệu bộ NST là 2n - 1 (ví dụ hội chứng Turner XO ở người có 45 chiếc NST).
- Phân tích phương án nhiễu: Thể ba có 2n + 1 chiếc; Thể tam bội có 3n chiếc; Thể khuyết nhiễm thiếu cả cặp (2n - 2).
Plasmid.
Phage.
Virus.
m-RNA.
Đáp án A. Plasmid.
Plasmid là phân tử DNA mạch kép dạng vòng nhỏ nằm ngoài vùng nhân trong tế bào chất của nhiều loài vi khuẩn. Plasmid có khả năng tự nhân đôi độc lập với hệ gene tế bào chủ, mang các gene chỉ thị chọn lọc (như gene kháng kháng sinh) và có các vị trí cắt đặc hiệu của enzyme hạn chế, nên được sử dụng phổ biến nhất làm thể truyền (vector) tách dòng và chuyển gene.
1 trội : 1 lặn.
3 trội : 1 lặn.
100% trội.
100% lặn.
Đáp án A. 1 trội : 1 lặn.
Đây là phép lai phân tích cá thể dị hợp tử 1 cặp gene:
- Sơ đồ lai: P: Aa (kiểu hình trội) x aa (kiểu hình lặn).
- Giao tử: Aa cho 1/2 A : 1/2 a; aa cho 100% a.
- Đời con F1: 1/2 Aa (kiểu hình trội) : 1/2 aa (kiểu hình lặn), tức tỉ lệ phân li kiểu hình là 1 trội : 1 lặn (50% trội : 50% lặn).
Phép lai phân tích.
Phép lai thuận nghịch.
Phép lai tự thụ phấn.
Phép lai xa.
Đáp án A. Phép lai phân tích.
Phép lai phân tích (test cross) là phương pháp lai giữa cơ thể mang kiểu hình trội nhưng chưa rõ kiểu gene (có thể là đồng hợp trội AA hoặc dị hợp Aa) với cơ thể mang kiểu hình lặn (đồng hợp lặn aa). Nếu đời con đồng tính thì cơ thể đem lai là thuần chủng (AA); nếu đời con phân tính (1 trội : 1 lặn) thì cơ thể đem lai là dị hợp tử (Aa).
Tác động đa hiệu của gene.
Tương tác gene bổ sung.
Tương tác cộng gộp.
Liên kết gene.
Đáp án A. Tác động đa hiệu của gene.
Tác động đa hiệu (pleiotropy) là hiện tượng sinh học trong đó một sản phẩm của một gene duy nhất trực tiếp hoặc gián tiếp chi phối và ảnh hưởng đến sự hình thành nhiều tính trạng khác nhau trên cơ thể sinh vật (ví dụ: gene đột biến hồng cầu hình liềm HbS ở người vừa làm biến dạng hồng cầu, vừa gây thiếu máu, tổn thương lách và tăng khả năng kháng kí sinh trùng sốt rét).
Chỉ diễn ra ở ruồi cái.
Chỉ diễn ra ở ruồi đực.
Diễn ra ở cả ruồi đực và ruồi cái.
Không diễn ra ở cả hai giới.
Đáp án A. Chỉ diễn ra ở ruồi cái.
Trong các công trình nghiên cứu kinh điển của Thomas Hunt Morgan trên đối tượng ruồi giấm (Drosophila melanogaster), hiện tượng tiếp hợp trao đổi chéo dẫn đến hoán vị gene chỉ diễn ra ở giới cái (XX) trong giảm phân I. Ở ruồi đực (XY), các gene trên cùng 1 nhiễm sắc thể luôn liên kết hoàn toàn, không xảy ra hoán vị gene.
XaXa
XAY.
XAXa
XAXA.
Đáp án D. X AXA.
Bệnh máu khó đông do allele lặn a nằm trên vùng không tương đồng của NST X quy định, allele trội A quy định máu đông bình thường. Người nữ bình thường có thể có 2 kiểu gene: đồng hợp trội X AXA (hoàn toàn không mang allele bệnh) hoặc dị hợp tử X AXa (người lành mang allele gây bệnh). Đề bài hỏi 'người nữ bình thường không mang allele gây bệnh', do đó kiểu gene duy nhất phù hợp là X AXA.
Mức phản ứng của kiểu gene.
Thường biến ngẫu nhiên.
Biến dị tổ hợp.
Đột biến cấu trúc.
Đáp án A. Mức phản ứng của kiểu gene.
Mức phản ứng (norm of reaction) là giới hạn thường biến của cùng một kiểu gene trước các điều kiện môi trường sống khác nhau. Mức phản ứng do kiểu gene quy định và có tính di truyền. Các tính trạng chất lượng thường có mức phản ứng hẹp, tính trạng số lượng thường có mức phản ứng rộng.
0,8.
0,2.
0,64.
0,04.
Đáp án A. 0,8.
Trong một locus gene có 2 allele A và a, tổng tần số của các allele luôn bằng 1:
p(A) + q(a) = 1 => p(A) = 1 - q(a) = 1 - 0,2 = 0,8.
0,36AA : 0,48Aa : 0,16aa.
0,5AA : 0,2Aa : 0,3aa.
0,4AA : 0,4Aa : 0,2aa.
0,2AA : 0,5Aa : 0,3aa.
Đáp án A. 0,36AA : 0,48Aa : 0,16aa.
Một quần thể ngẫu phối cân bằng di truyền khi thỏa mãn công thức Hardy - Weinberg: p2 AA + 2pq Aa + q2 aa = 1 (hoặc tích căn bậc hai của kiểu gene đồng hợp bằng nửa kiểu gene dị hợp: sqrt(d x r) = h / 2).
- Ở quần thể A: d = 0,36 => p = 0,6; r = 0,16 => q = 0,4. Tỉ lệ dị hợp dự tính = 2 x 0,6 x 0,4
= 0,48 (trùng khớp hoàn toàn với thực tế 0,48Aa). Do đó quần thể A cân bằng di truyền.
- Các quần thể B, C, D đều không thỏa mãn đẳng thức p^2 + 2pq + q^2 = 1.
Đồng hợp tử về tất cả các cặp gene (dòng thuần chủng).
Dị hợp tử tất cả các cặp gene.
Mang đột biến thể một.
Mang bộ NST tam bội.
Đáp án A. Đồng hợp tử về tất cả các cặp gene (dòng thuần chủng).
Kĩ thuật nuôi cấy hạt phấn đơn bội (n) trong môi trường nhân tạo tạo thành các mô đơn bội, sau đó xử lí hóa chất colchicine ức chế sự hình thành thoi phân bào để nhân đôi bộ NST thành cây lưỡng bội (2n). Vì mỗi chiếc NST đơn bội đều được nhân đôi thành 2 chiếc tương đồng giống hệt nhau, cây con thu được sẽ có kiểu gene đồng hợp tử tuyệt đối về tất cả các locus gene (dòng thuần chủng 100%).
Hôn nhân cùng huyết thống.
Vợ chồng bình thường.
Sinh đôi cùng trứng.
Sinh đôi khác trứng.
Đáp án A. Hôn nhân cùng huyết thống.
Trong quy ước quốc tế về lập sơ đồ phả hệ người, một nét gạch ngang đơn (□ - ○) biểu diễn quan hệ hôn nhân giữa hai cá thể khác huyết thống. Kí hiệu hai nét gạch ngang song song nối đôi (□ = ○) biểu diễn quan hệ hôn nhân cận huyết thống (kết hôn giữa những người có cùng dòng máu trực hệ hoặc trong phạm vi ba đời).
XO (chỉ có 1 chiếc NST X).
XXY.
XXX.
XYY.
Đáp án A. XO (chỉ có 1 chiếc NST X).
Bệnh nhân mắc hội chứng Turner là nữ giới bị đột biến lệch bội thể một (monosomy X). Trong tế bào sinh dưỡng, bộ NST giới tính chỉ có duy nhất 1 chiếc nhiễm sắc thể X (kí hiệu là XO), tổng số lượng NST là 2n - 1 = 45 chiếc. Bệnh nhân có hình thái nữ, vóc dáng thấp lùn, cổ có nếp màng da, tuyến vú không phát triển, tử cung teo nhỏ và vô sinh.
Sàng lọc trước sinh (chọc dò dịch ối, sinh thiết tua nhau thai).
Nhân bản vô tính.
Nuôi cấy hạt phấn.
Gây đột biến dòng tế bào.
Đáp án A. Sàng lọc trước sinh (chọc dò dịch ối, sinh thiết tua nhau thai).
Sàng lọc trước sinh là tập hợp các phương pháp thăm khám, siêu âm và can thiệp y học (như chọc hút dịch ối ở tuần thứ 15-18 hoặc sinh thiết gai nhau ở tuần thứ 10-12) nhằm tách chiết tế bào thai nhi để lập tiêu bản NST (Karyotype) và phân tích DNA, giúp phát hiện sớm các bất thường số lượng NST (hội chứng Down, Edwards, Patau, Turner) và các bệnh rối loạn chuyển hóa trước khi trẻ chào đời.
Operon Lac gồm vùng khởi động (P), vùng vận hành (O) và cụm gene cấu trúc Z, Y, A.
Gene điều hòa (LacI) tổng hợp protein ức chế khi môi trường không có lactose.
Khi môi trường có lactose, lactose liên kết làm biến đổi cấu hình protein ức chế nên nó không bám được vào vùng O.
Đột biến làm mất vùng vận hành (O) sẽ làm cho nhóm gene Z, Y, A hoàn toàn ngưng phiên mã.
(Mô hình cấu trúc Operon Lac):
- a) Đúng. Theo mô hình của François Jacob và Jacques Monod, Operon Lac ở vi khuẩn E. coli gồm 3 thành phần trực tiếp: vùng khởi động P (promoter), vùng vận hành O (operator) và cụm các gene cấu trúc Z, Y, A nằm liền kề nhau.
- b) Đúng. Gene điều hòa LacI nằm ngoài Operon Lac, có promoter riêng và liên tục phiên mã, dịch mã để tổng hợp protein ức chế bất kể môi trường có hay không có lactose.
- c) Đúng. Khi môi trường có lactose, phân tử đồng phân allolactose liên kết với protein ức chế làm biến đổi cấu hình không gian ba chiều của nó, khiến protein ức chế bị bất hoạt và mất khả năng gắn vào vùng vận hành O.
- d) Sai. Vùng vận hành O là vị trí gắn của protein ức chế để ngăn cản phiên mã. Nếu đột biến làm mất vùng vận hành O, protein ức chế không còn vị trí bám vào, enzyme RNA polymerase sẽ tự do phiên mã liên tục cụm gene Z, Y, A ngay cả khi môi trường hoàn toàn không có lactose. Mệnh đề nói 'hoàn toàn ngưng phiên mã' là sai bản chất.
Các gene cùng nằm trên một nhiễm sắc thể di truyền cùng nhau tạo thành một nhóm gene liên kết.
Số nhóm gene liên kết của một loài thường bằng số nhiễm sắc thể trong bộ đơn bội (n).
Phép lai phân tích ruồi đực thân xám, cánh dài (Ab/aB) thu được tỷ lệ kiểu hình 1 : 1.
Liên kết gene làm tăng tần số xuất hiện biến dị tổ hợp ở đời con.
(Di truyền liên kết gene hoàn toàn ở ruồi giấm):
- a) Đúng. Các gene cùng phân bố trên một phân tử DNA của một nhiễm sắc thể di truyền cùng nhau trong quá trình giảm phân, tạo thành một nhóm gene liên kết.
- b) Đúng. Số nhóm gene liên kết của một loài sinh vật luôn bằng số nhiễm sắc thể trong bộ đơn bội n của loài đó (hoặc n + 1 ở giới dị giao tử nếu xét riêng NST X và Y mang các nhóm gene khác nhau).
- c) Đúng. Ruồi đực thân xám, cánh dài dị hợp tử chéo Ab/aB liên kết hoàn toàn khi giảm phân cho 2 loại giao tử: 1/2 Ab : 1/2 aB. Phép lai phân tích với ruồi cái ab/ab (cho 100% giao tử ab) sẽ tạo đời con: 1/2 Ab/ab (thân xám, cánh cụt) : 1/2 aB/ab (thân đen, cánh dài), tức tỉ lệ kiểu hình thu được là 1 : 1.
- d) Sai. Liên kết gene hoàn toàn bảo tồn các tổ hợp gene ban đầu, ngăn cản sự tái tổ hợp giữa các allele, do đó làm hạn chế sự xuất hiện của biến dị tổ hợp so với quy luật phân li độc lập.
Bố mẹ bình thường sinh con bị bệnh chứng tỏ bố mẹ đều có kiểu gene dị hợp (Aa).
Bệnh do allele lặn quy định và không liên kết với nhiễm sắc thể giới tính.
Xác suất cặp bố mẹ dị hợp sinh con tiếp theo không bị bệnh là 75%.
Người bị bệnh (aa) kết hôn với người bình thường đồng hợp (AA) sẽ sinh ra 50% con bị bệnh.
(Phả hệ di truyền bệnh lặn NST thường):
- a) Đúng. Bố mẹ bình thường sinh ra con bị bệnh chứng tỏ tính trạng bệnh do allele lặn quy định và cả bố và mẹ đều phải mang allele bệnh ở trạng thái dị hợp tử (Aa x Aa).
- b) Đúng. Bệnh xuất hiện đồng đều ở cả nam và nữ, bố mẹ bình thường sinh con gái bị bệnh chứng minh gene gây bệnh không thể nằm trên vùng không tương đồng của NST X (vì nếu nằm trên X, con gái bệnh XaXa bắt buộc phải nhận Xa từ bố, khi đó bố XaY phải bị bệnh, mâu thuẫn giả thiết bố bình thường).
- c) Đúng. Cặp vợ chồng dị hợp tử Aa x Aa: xác suất sinh con mang kiểu hình bình thường (kiểu gene AA hoặc Aa) = 3/4 = 75%.
- d) Sai. Người bị bệnh (aa) kết hôn với người bình thường đồng hợp tử (AA): phép lai aa x AA cho 100% đời con có kiểu gene Aa, biểu hiện 100% kiểu hình bình thường, 0% con bị bệnh. Mệnh đề nói 'sinh ra 50% con bị bệnh' là sai.
Tỷ lệ kiểu gene dị hợp Aa ở thế hệ F1 giảm còn 50% (0,5).
Tỷ lệ kiểu gene dị hợp Aa ở thế hệ F2 giảm còn 25% (0,25).
Tỷ lệ kiểu gene đồng hợp (AA + aa) tăng dần qua các thế hệ tự thụ phấn.
Tần số allele A và a thay đổi rõ rệt qua các thế hệ tự thụ phấn.
(Quần thể thực vật tự thụ phấn nghiêm ngặt):
- a) Đúng. Quần thể P có 100% Aa. Ở thế hệ F1, tỉ lệ kiểu gene dị hợp tử giảm đi một nửa: Aa(1) = 1 / 21 = 0,5 (50%).
- b) Đúng. Ở thế hệ F2, tỉ lệ kiểu gene dị hợp tử tiếp tục giảm: Aa(2) = 1 / 22 = 0,25 (25%).
- c) Đúng. Tỉ lệ kiểu gene đồng hợp tử (AA + aa) = 1 - 1/2n, tăng dần qua các thế hệ tự thụ phấn kéo dài.
- d) Sai. Tự thụ phấn nghiêm ngặt chỉ làm biến đổi cấu trúc thành phần kiểu gene (giảm dị hợp, tăng đồng hợp) nhưng không làm thay đổi tần số tương đối của các allele A và a qua các thế hệ (p và q luôn được bảo tồn nếu không có chọn lọc tự nhiên hay đột biến).
Đáp án: 200
Công thức & Các bước tính:
- Chuỗi polypeptide hoàn chỉnh gồm 199 amino acid (chưa tính mở đầu) => chuỗi polypeptide sơ khai ban đầu gồm 199 + 1 (amino acid mở đầu) = 200 amino acid.
- Mỗi amino acid được mã hóa bởi 1 bộ ba mã hóa (codon) trên phân tử mRNA.
- Do đó, phân tử mRNA có 200 bộ ba mã hóa cho các amino acid trong chuỗi.
Đáp án: 47
Tế bào sinh dưỡng của người bình thường có 2n = 46 chiếc. Bệnh nhân thừa 1 chiếc ở cặp 21 là thể ba (hội chứng Down), tổng số NST = 46 + 1 = 47 chiếc nhiễm sắc thể.
Đáp án: 25
Các bước tính:
- Phép lai P: AaBb x aabb.
- Tỉ lệ kiểu hình lặn về cả hai tính trạng (aabb) = (tỉ lệ aa từ cặp Aa x aa) x (tỉ lệ bb từ cặp Bb x bb) = 1/2 aa x 1/2 bb = 1/4 aabb = 0,25 = 25%.
Đáp án: 20
Theo quy ước đơn vị bản đồ di truyền của Thomas Hunt Morgan, khoảng cách 1 cM (centimorgan) tương ứng với tần số hoán vị gene 1%. Khoảng cách giữa hai locus A và B là 20 cM => Tần số hoán vị gene f = 20%.
Đáp án: 25
Các bước tính: Quần thể ngẫu phối cân bằng di truyền có tần số allele p(A) = 0,5. Tỉ lệ kiểu gene đồng hợp trội AA = p2 = (0,5)2 = 0,25 = 25%.
Đáp án: 1
Trong quy ước sơ đồ phả hệ học, kí hiệu hình tròn biểu thị giới tính Nữ, màu đen tô kín biểu thị cá thể biểu hiện bệnh di truyền => Nữ bệnh.
Bạn có thích hoạt động này không?
Hãy lưu hoặc chia sẻ nội dung này đến mọi người.
























