
Đề thi cuối kì 1 Sinh học 12 cấu trúc mới (có đáp án) - Đề 1 (mức độ cơ bản)
28 câu hỏi
mRNA.
tRNA.
rRNA.
DNA.
Đáp án B. tRNA.
- Phân tử tRNA (transfer RNA) có cấu trúc 3 thùy cuộn gập nhờ các liên kết hydro, trong đó thùy giữa mang bộ ba đối mã (anticodon). Bộ ba này có chức năng nhận biết và khớp bổ sung chính xác với bộ ba mã hóa (codon) trên phân tử mRNA, qua đó đặt đúng loại amino acid vào vị trí tương ứng trên chuỗi polypeptide đang kéo dài.
- Phân tích phương án nhiễu:
+ A sai vì mRNA mang codon (bộ ba mã hóa trực tiếp), không mang anticodon.
+ C sai vì rRNA kết hợp với protein để tạo nên cấu trúc ribosome.
+ D sai vì DNA mang thông tin di truyền dưới dạng bộ ba mã gốc (triplet) trong nhân.
5'... AUG XUX GAA UUG ...3'.
5'... UAX GAG XUU AAU ...3'.
5'... ATG XUX GAA TUG ...3'.
5'... AXX GAG XUU AAG ...3'.
Đáp án A. 5'... AUG XUX GAA UUG ...3'.
- Trong phiên mã, enzyme RNA polymerase trượt trên mạch mã gốc của gene theo chiều 3' -> 5' và tổng hợp phân tử mRNA kéo dài theo chiều 5' -> 3' theo nguyên tắc bổ sung: A trên mạch gốc liên kết với U của môi trường (A-U); T trên mạch gốc liên kết với A (T-A); G liên kết với X (G-X); X liên kết với G (X-G).
- Bước đối mã chi tiết từng bộ ba:
+ Mạch gốc: 3'... TAX GAG XTT AAX ...5'
+ mRNA: 5'... AUG XUX GAA UUG ...3'
- Phân tích phương án nhiễu: B, C, D sai về chiều phiên mã hoặc sai nguyên tắc bổ sung (ví dụ đưa base T vào RNA).
Thay thế 1 cặp nucleotide.
Mất 1 cặp nucleotide.
Thêm 1 cặp nucleotide.
Đảo đoạn nhiễm sắc thể.
Đáp án A. Thay thế 1 cặp nucleotide.
- Đột biến thay thế 1 cặp nucleotide không làm thay đổi tổng số cặp nucleotide của gene nên chiều dài của gene được giữ nguyên (L = N/2 * 3,4 Å).
- Khi thay thế 1 cặp nucleotide, một bộ ba mã hóa trên gene bị biến đổi thành một bộ ba khác mã hóa cho một loại amino acid khác (đột biến sai nghĩa/missense mutation), làm chuỗi polypeptide bị thay đổi 1 amino acid.
- Phân tích phương án nhiễu: B và C sai vì đột biến mất hoặc thêm 1 cặp nucleotide làm thay đổi chiều dài gene và gây đột biến dịch khung đọc mã; D sai vì đảo đoạn NST là đột biến ở cấp độ tế bào (nhiễm sắc thể).
Đột biến mất đoạn.
Đột biến lặp đoạn.
Đột biến đảo đoạn.
Đột biến chuyển đoạn.
Đáp án B. Đột biến lặp đoạn.
- Quan sát sơ đồ trước đột biến có trình tự các đoạn gene: A B C (tâm động) D E F. Sau đột biến trở thành: A B B C (tâm động) D E F. Đoạn B có mặt 2 lần trên cùng một nhiễm sắc thể. Đây là đột biến cấu trúc NST dạng lặp đoạn (duplication).
- Hậu quả sinh học: Lặp đoạn làm tăng số lượng bản sao của gene, có thể làm tăng cường hoặc giảm bớt mức biểu hiện tính trạng (ví dụ: lặp đoạn 16A ở ruồi giấm làm mắt lồi thành mắt dẹt).
46 chiếc.
47 chiếc (thừa 1 NST số 21).
45 chiếc.
48 chiếc.
Đáp án B. 47 chiếc (thừa 1 NST số 21).
- Hội chứng Down là đột biến số lượng nhiễm sắc thể dạng lệch bội thể ba (trisomy 21). Tế bào sinh dưỡng của người bình thường có 2n = 46 chiếc (23 cặp tương đồng). Ở người mắc hội chứng Down, cặp NST số 21 không phân li trong quá trình giảm phân tạo giao tử (n+1 có 2 chiếc số 21), khi thụ tinh với giao tử bình thường (n có 1 chiếc số 21) tạo hợp tử có 3 chiếc NST số 21 (2n + 1 = 47 chiếc).
RNA polymerase.
DNA ligase.
Restriction enzyme (cắt hạn chế).
Helicase.
Đáp án B. DNA ligase.
- Trong kĩ thuật tạo DNA tái tổ hợp, sau khi enzyme cắt hạn chế (restriction enzyme) cắt mở vòng plasmid và cắt đoạn gene cần chuyển tạo ra các đầu dính tương thích, enzyme DNA ligase được sử dụng để xúc tác hình thành liên kết phosphodiester giữa các nucleotide kề nhau, hàn gắn mối nối và khép kín phân tử DNA tái tổ hợp hoàn chỉnh.
- Phân tích phương án nhiễu: Restriction enzyme dùng để cắt; RNA polymerase dùng để phiên mã; Helicase dùng để tháo xoắn.
3 hạt vàng : 1 hạt xanh.
1 hạt vàng : 1 hạt xanh.
100% hạt vàng.
9 hạt vàng : 7 hạt xanh.
Đáp án A. 3 hạt vàng : 1 hạt xanh.
Cơ sở khoa học: Theo định luật phân li của Mendel:
- P thuần chủng: Hạt vàng (AA) x Hạt xanh (aa) -> F1: 100% Aa (hạt vàng).
- F1 tự thụ phấn: Aa x Aa -> F2 phân li kiểu gene: 1/4 AA : 2/4 Aa : 1/4 aa.
- Kiểu hình F2: (1/4 AA + 2/4 Aa) biểu hiện hạt vàng : 1/4 aa biểu hiện hạt xanh, tức tỉ lệ 3 hạt vàng : 1 hạt xanh (75% vàng : 25% xanh).
2 loại.
4 loại (AB, Ab, aB, ab).
3 loại.
8 loại.
Đáp án B. 4 loại (AB, Ab, aB, ab).
Theo quy luật phân li độc lập của Mendel, cơ thể dị hợp tử 2 cặp gene nằm trên 2 cặp nhiễm sắc thể tương đồng khác nhau (AaBb) khi giảm phân bình thường:
- Cặp Aa phân li tạo 2 loại giao tử: 1/2 A : 1/2 a.
- Cặp Bb phân li tạo 2 loại giao tử: 1/2 B : 1/2 b.
- Sự kết hợp ngẫu nhiên tạo ra 2 x 2 = 4 loại giao tử với tỉ lệ ngang nhau: 1/4 AB : 1/4 Ab : 1/4 aB : 1/4 ab (mỗi loại chiếm 25%).
100% lá xanh.
100% lá trắng.
50% lá xanh : 50% lá trắng.
75% lá xanh : 25% lá trắng.
Đáp án A. 100% lá xanh.
- Ở cây hoa phấn, gene quy định màu sắc lá nằm trong DNA ti thể (tế bào chất). Trong quá trình thụ phấn, giao tử cái (noãn bào) chứa một lượng lớn tế bào chất cùng các bào quan (ti thể, lục lạp), trong khi hạt phấn (giao tử đực) chỉ truyền nhân mà hầu như không đóng góp tế bào chất vào hợp tử. Do đó, hợp tử nhận toàn bộ hệ gene tế bào chất từ cây mẹ lá xanh, đời con F1 sinh ra có kiểu hình 100% lá xanh giống hệt mẹ (di truyền theo dòng mẹ).
Ab và aB.
AB và ab.
AB, Ab, aB, ab.
Ab duy nhất.
Đáp án A. Ab và aB.
- Cá thể có kiểu gene Ab/aB là thể dị hợp tử chéo. Hai gene A và B cùng nằm trên 1 cặp nhiễm sắc thể tương đồng (A liên kết với b trên một chiếc, a liên kết với B trên chiếc tương đồng còn lại). Khi giảm phân không xảy ra hiện tượng hoán vị gene (liên kết gene hoàn toàn), các gene trên cùng 1 chiếc NST phân li cùng nhau về 1 cực tế bào, do đó chỉ tạo ra đúng 2 loại giao tử liên kết với tỉ lệ bằng nhau là: 50% Ab và 50% aB.
XhY.
XHY.
XhXh
XHXh.
Đáp án A.XhY.
- Ở người, giới tính nam có cặp nhiễm sắc thể giới tính dị giao tử XY. Locus gene quy định tính trạng đông máu nằm trên vùng không tương đồng của nhiễm sắc thể giới tính X (không có allele tương ứng trên Y). Người nam chỉ có 1 chiếc NST X, do đó chỉ cần mang 1 allele lặn a (hoặc kí hiệu h) là đã biểu hiện kiểu hình bị bệnh máu khó đông. Kiểu gene của người nam bị bệnh là XhY. Người nam bình thường có kiểu gene XHY.
Đột biến gene.
Thường biến (sự mềm dẻo kiểu hình).
Biến dị tổ hợp.
Đột biến nhiễm sắc thể.
Đáp án B. Thường biến (sự mềm dẻo kiểu hình).
- Hiện tượng màu lông cáo tuyết biến đổi từ màu trắng vào mùa đông (ngụy trang trên nền tuyết) sang màu xám nâu vào mùa hè (ngụy trang trên nền đất đá và rêu cỏ) là sự biến đổi kiểu hình của cùng một kiểu gene để thích ứng với sự thay đổi của điều kiện nhiệt độ và môi trường sống. Hiện tượng này không làm biến đổi vật chất di truyền (kiểu gene giữ nguyên) nên thuộc loại thường biến (sự mềm dẻo kiểu hình / phenotypic plasticity).
0,3.
0,7.
0,49.
0,09.
Đáp án A. 0,3.
- Trong một quần thể sinh vật lưỡng bội, xét 1 locus gene có 2 allele A và a, tổng tần số của các allele luôn bằng 1 (100%): p(A) + q(a) = 1.
- Áp dụng số liệu: p(A) = 0,7 => Tần số allele lặn q(a) = 1 - p(A) = 1 - 0,7 = 0,3.
0,48 (tức 48%).
0,36.
0,16.
0,24.
Đáp án A. 0,48 (tức 48%).
- Theo định luật Hardy - Weinberg, một quần thể ngẫu phối đạt trạng thái cân bằng di truyền có cấu trúc thành phần kiểu gene tuân theo công thức nhị thức: p^2 AA + 2pq Aa + q^2 aa = 1.
- Với p(A) = 0,6 và q(a) = 0,4:
Tỉ lệ kiểu gene dị hợp tử Aa = 2pq = 2 x 0,6 x 0,4 = 0,48 (tương đương 48%).
Thế hệ F1.
Thế hệ F2.
Thế hệ F3.
Các thế hệ tự thụ phấn kéo dài.
Đáp án A. Thế hệ F1.
- Ưu thế lai (heterosis) là hiện tượng con lai có sức sống, tốc độ sinh trưởng, khả năng chống chịu và năng suất vượt trội so với các dạng bố mẹ thuần chủng. Theo thuyết siêu trội, các tổ hợp gene ở trạng thái dị hợp tử (AaBbCc...) biểu hiện tốt nhất ở thế hệ F1 vì tỉ lệ dị hợp tử đạt cực đại (100%). Ở các thế hệ sau (F2, F3...), do quá trình phân li kiểu gene xuất hiện các kiểu gene đồng hợp (trong đó có đồng hợp lặn gây hại) nên ưu thế lai suy giảm rõ rệt.
Phương pháp nghiên cứu phả hệ.
Phương pháp nghiên cứu trẻ đồng sinh.
Phương pháp di truyền tế bào.
Phương pháp di truyền phân tử.
Đáp án A. Phương pháp nghiên cứu phả hệ.
- Nghiên cứu phả hệ là phương pháp theo dõi sự di truyền của một tính trạng hoặc một bệnh tật nhất định qua nhiều thế hệ của một gia đình, dòng họ bằng cách sử dụng các kí hiệu quy ước (hình vuông, hình tròn, màu sắc, nét nối...) nhằm xác định tính trạng là trội hay lặn, do gene nằm trên NST thường hay NST giới tính quy định, và dự đoán xác suất xuất hiện ở các thế hệ sau.
XXY.
XO.
XXX.
XYY.
Đáp án A. XXY.
- Bệnh nhân mắc hội chứng Klinefelter là người mang giới tính nam nhưng có thêm một hoặc nhiều nhiễm sắc thể giới tính X. Trong tế bào sinh dưỡng, bộ NST giới tính có dạng XXY (tổng số NST là 2n + 1 = 47 chiếc). Bệnh nhân thường có biểu hiện vô sinh, tinh hoàn teo nhỏ, tuyến vú phát triển, tay chân dài, trí tuệ có thể chậm phát triển.
Liệu pháp gene (gene therapy).
Thụ tinh trong ống nghiệm.
Siêu âm thai nhi.
Gây đột biến nhân tạo.
Đáp án A. Liệu pháp gene (gene therapy).
- Liệu pháp gene là kĩ thuật chữa trị các bệnh di truyền ở người bằng cách đưa gene lành bình thường vào cơ thể bệnh nhân nhằm thay thế, sửa chữa hoặc bất hoạt các gene đột biến gây bệnh. Liệu pháp này thường sử dụng virus đã làm bất hoạt để làm thể truyền đưa DNA lành vào tế bào đích của người bệnh.
Quá trình tái bản DNA diễn ra theo nguyên tắc bổ sung và nguyên tắc bán bảo toàn.
Enzyme DNA polymerase lắp ghép nucleotide môi trường vào mạch mới theo chiều 5' -> 3'.
Cả hai mạch đơn mới đều được tổng hợp liên tục theo chiều phát triển của chạc tái bản.
Từ 1 phân tử DNA ban đầu qua 3 lần nhân đôi liên tục sẽ tạo ra 8 phân tử DNA con.
(Cơ chế tái bản DNA):
- a) Đúng. Quá trình tái bản DNA diễn ra theo hai nguyên tắc cốt lõi:
+ Nguyên tắc bổ sung: A trên mạch khuôn liên kết với T của môi trường (2 liên kết H), G liên kết với X (3 liên kết H) và ngược lại.
+ Nguyên tắc bán bảo toàn (giữ lại một nửa): Mỗi phân tử DNA con tạo thành chứa một mạch đơn nguyên vẹn từ phân tử DNA mẹ ban đầu và một mạch mới được tổng hợp từ các nucleotide tự do của môi trường nội bào.
- b) Đúng. Enzyme DNA polymerase có đặc tính sinh học là chỉ có thể gắn nucleotide tự do vào nhóm 3'-OH tự do của chuỗi polynucleotide có sẵn. Do đó, mạch mới luôn luôn được tổng hợp và kéo dài theo chiều 5' -> 3'.
- c) Sai. Vì hai mạch đơn của DNA mẹ chạy song song và ngược chiều nhau (3'->5' và 5'->3'), trong khi chạc tái bản phát triển theo một hướng xác định: mạch khuôn 3'->5' được tổng hợp liên tục; mạch khuôn 5'->3' được tổng hợp ngắt quãng thành các đoạn ngắn Okazaki theo chiều 5'->3', sau đó được enzyme ligase nối lại. Mệnh đề nói 'cả hai mạch đều tổng hợp liên tục' là sai.
- d) Đúng. Từ 1 phân tử DNA ban đầu, sau n = 3 lần nhân đôi liên tục sẽ tạo ra 2^3 = 8 phân tử DNA con hoàn chỉnh.
Hai cặp gene A, a và B, b nằm trên 2 cặp nhiễm sắc thể tương đồng khác nhau.
Tỷ lệ phân li kiểu hình ở đời F1 là 9 trội-trội : 3 trội-lặn : 3 lặn-trội : 1 lặn-lặn.
Tỷ lệ cá thể mang kiểu gene đồng hợp lặn aabb ở đời con chiếm 1/16.
Phép lai này tạo ra đời con có tối đa 16 loại kiểu gene khác nhau.
(Quy luật phân li độc lập):
- a) Đúng. Điều kiện nghiệm đúng cơ bản nhất của quy luật phân li độc lập là mỗi cặp allele quy định một cặp tính trạng phải nằm trên một cặp nhiễm sắc thể tương đồng riêng biệt khác nhau.
- b) Đúng. Tỉ lệ phân li kiểu hình ở F1 là tích xác suất: (3 trội : 1 lặn)(3 trội : 1 lặn) = 9 trội-trội : 3 trội-lặn : 3 lặn-trội : 1 lặn-lặn.
- c) Đúng. Cá thể aabb được tạo thành từ giao tử ab của bố (1/4) và ab của mẹ (1/4) => tỉ lệ = 1/4 x 1/4 = 1/16 (6,25%).
- d) Sai. Số loại kiểu gene ở đời con F1 = 3 (cặp Aa) x 3 (cặp Bb) = 9 loại kiểu gene khác nhau. (16 là số kiểu tổ hợp giao tử, không phải số loại kiểu gene).
Phương pháp điện di DNA cho phép so sánh trình tự đoạn DNA giữa bố, mẹ và các con.
Con sinh ra phải nhận các vạch DNA có nguồn gốc từ cả bố và mẹ.
Nếu một đứa trẻ có các vạch DNA không trùng khớp với cả bố và mẹ thì đứa trẻ đó không phải con ruột của họ.
Xét nghiệm DNA điện di chỉ áp dụng được đối với tính trạng nhóm máu ABO.
(Điện di DNA xác định huyết thống):
- a) Đúng. Kĩ thuật điện di DNA dựa trên sự phân tách các đoạn DNA cắt hạn chế theo kích thước khi di chuyển trong điện trường gel agarose, cho phép quan sát và so sánh các băng vạch đặc trưng giữa các cá nhân.
- b) Đúng. Con sinh ra nhận 50% hệ gene từ bố và 50% từ mẹ, do đó mỗi vạch DNA của con bắt buộc phải có ít nhất một vạch trùng khớp với vạch của bố hoặc mẹ.
- c) Đúng. Nếu xuất hiện các vạch DNA ngoại lai không trùng với cả bố và mẹ thì đứa trẻ không phải con ruột của họ.
- d) Sai. Điện di DNA phân tích các trình tự lặp lại liên tiếp ngắn (STRs) trên toàn bộ hệ gene người, ứng dụng cho giám định huyết thống tổng quát, pháp y, xác định danh tính, không chỉ giới hạn ở locus nhóm máu ABO.
Tần số allele A trong quần thể là 0,6 và tần số allele a là 0,4.
Tỷ lệ cá thể mang kiểu hình trội (AA + Aa) trong quần thể chiếm 84%.
Tỷ lệ kiểu gene dị hợp Aa trong quần thể chiếm 48%.
Nếu quần thể chuyển sang tự thụ phấn nghiêm ngặt, tỷ lệ kiểu gene dị hợp Aa sẽ gia tăng qua các thế hệ.
(Di truyền quần thể):
- a) Đúng. Tần số allele: p(A) = 0,36 + 0,48/2 = 0,6; q(a) = 0,16 + 0,48/2 = 0,4.
- b) Đúng. Tỉ lệ cá thể mang kiểu hình trội (AA + Aa) = 0,36 + 0,48 = 0,84 (84%).
- c) Đúng. Tỉ lệ kiểu gene dị hợp tử Aa trong quần thể chiếm 0,48 (48%).
- d) Sai. Tự thụ phấn nghiêm ngặt làm tỉ lệ dị hợp tử Aa giảm đi một nửa qua mỗi thế hệ: Aa(n) = Aa(0) / 2^n, đồng thời làm tăng tỉ lệ đồng hợp tử. Mệnh đề nói 'tỉ lệ dị hợp gia tăng' là sai.
Đáp án: 198
Công thức & Các bước tính:
- Gene có tổng số nucleotide N = 1200 nu => Số ribonucleotide trên mRNA: rN = N / 2 = 600 ribonucleotide.
- Số bộ ba mã hóa (codon) trên mRNA: 600 / 3 = 200 bộ ba.
- Bộ ba kết thúc không mã hóa amino acid => chuỗi polypeptide sơ khai gồm 200 - 1 = 199 amino acid.
- Sau khi dịch mã, amino acid mở đầu bị cắt bỏ để tạo chuỗi polypeptide hoàn chỉnh chức năng: 199 - 1 = 198 amino acid.
Đáp án: 4
Ruồi giấm (Drosophila melanogaster) có 2n = 8 chiếc => bộ đơn bội n = 4. Số nhóm gene liên kết của loài luôn bằng số nhiễm sắc thể trong bộ đơn bội n = 4.
Đáp án: 25
Các bước tính: Phép lai Aa x Aa -> F1 có tỉ lệ kiểu gene đồng hợp lặn aa = 1/4 = 0,25. Đổi sang phần trăm: 0,25 x 100% = 25%.
Đáp án: 9
Các bước tính: Quần thể ngẫu phối cân bằng Hardy - Weinberg có q(a) = 0,3. Tỉ lệ kiểu gene đồng hợp lặn aa = q^2 = (0,3)^2 = 0,09 = 9%.
Đáp án: 47
Tế bào sinh dưỡng người bình thường có 2n = 46 chiếc. Bệnh nhân Down mắc thể ba ở cặp số 21 (2n + 1), có tổng số: 46 + 1 = 47 chiếc nhiễm sắc thể.
Đáp án: 1
Kí hiệu hình vuông biểu thị giới tính Nam, nền màu trắng không tô màu biểu thị kiểu hình Bình thường => Nam bình thường.
Bạn có thích hoạt động này không?
Hãy lưu hoặc chia sẻ nội dung này đến mọi người.



























