Đề thi cuối kì 1 Ngữ văn 10 năm 2025-2026 THPT Nguyễn Trãi (Đà Nẵng) có đáp án
Đề thi

Đề thi cuối kì 1 Ngữ văn 10 năm 2025-2026 THPT Nguyễn Trãi (Đà Nẵng) có đáp án

A
Admin
VănLớp 1026 lượt thi
7 câu hỏi
Đoạn văn

Đọc văn bản sau:

Xing Nhã là con trai của Gia Rơ Khốt - một vị tù trưởng giàu có và danh tiếng ở Tây Nguyên. Do bị Gia Rơ Bú, một vị tù trưởng khác ganh ghét, gây chiến, kéo người sang cướp phá buôn1 làng, giết chết Gia Rơ Khốt và bắt vợ Gia Rơ Khốt về làm nô lệ. Xing Nhã lúc ấy còn nhỏ, may mắn trốn thoát. Lớn lên, khi biết chuyện, chàng đã không quản ngại gian khó, thử thách đi tìm Gia Rơ Bú để báo thù cho cha, cứu mẹ khỏi cảnh đoạ đày, đưa buôn làng trở lại cảnh yên vui ngày trước.

[…]

Xing Nhã từ từ bước tới chiếc khiên của mình. Chàng cầm chiếc khiên nhẹ như diều gặp gió. Chàng giơ khiên lên trời, nhún mình múa liền. Xing Nhã múa phía trước, một mái tranh bay theo gió, múa phía sau, một mái nhà bay theo bão. Nhà Gia Rơ Bú nghiêng đằng tây, ngả đằng đông. Gió từ núi Mơ-đan tới, bão từ núi Hơ-mu đến, thổi xô nhà cửa của làng Gia Rơ Bú. Gà heo bay như lá rụng. Nước suối dâng, trôi cả gà, lợn, trâu bò và nô lệ của Gia Rơ Bú.

Gia Rơ Bú (hoảng khiếp gọi) – Ơ H' Bia Blao2. Em hãy lên bảo Xing Nhã ngừng múa khiên đi. Nó ngừng nhảy múa, tôi sẽ trả lại mẹ nó và tất cả của cải cha mẹ nó trước đây.

[…]

H' Bia Blao – Gia Rơ Bú bảo anh đừng múa nữa. Những tôi tớ và nô lệ của Gia Rơ Bú ngã sập như cây tranh, cây lách ngập nước lũ. Họ chịu trả lại mẹ và của cải cho anh rồi đó.

Xing Nhã hạ chiếc khiên. Trời ngừng gió. Nắng hanh. Bầy chim két, chim kơ- tuôn ăn quả xanh trên cành, lại kêu róc rét .

Gia Rơ Bú (nói với Xing Nhã) – Tôi sẽ trả lại mẹ, của cải và dân làng của cha người cho người.

Cuối cùng đôi bên chỉ còn P' rong Mưng3 và Xing Nhã đánh nhau. Ông Giỗn(4) ở trên trời vén từng lớp mây đen trắng nhìn theo không chớp mắt. Hai người đánh nhau bảy ngày bảy đêm. Gió, bão, mây, mưa sấm chớp trên trời. Ông Giỗn đứng ở giữa. Khi thấy Xing Nhã mạnh thì ông bớt sức Xing Nhã đi, khi thấy P'rong Mưng có sức hơn, thì ông lại tăng sức cho Xing Nhã.

[…]

Rồi khi H' Bia Blao đang bối rối thì ông Giỗn4 hất tay đao của nàng, giết chết P'rong Mưng.

Xing Nhã – Ơ mẹ. Ơ em H' Bia Blao. Chúng ta đi về buôn của Gia Rơ Bú lấy trâu, bò, chiêng, ché dẫn bầy nô lệ của nó về làng đi. Nô lệ đứng đó đây các anh muốn trở về với chúng tôi hay muốn ở lại buôn cũ ?

Nô lệ – Chúng tôi xin theo ông…

(Theo Chu Thái Sơn, Tư liệu tham khảo văn học Việt Nam,

Tập V Văn học dân gian, phần sử thi, NXB Giáo dục, 1999. Tr.398-403)

*Chú thích:

(1) Buôn: giống như làng (người Việt), bản (người Thái, H’Mông…)

(2) Hơ-bia Bơ-lao: cô gái giữ rẫy cho Gia-rơ Bú và là người yêu của P’rong Mưng.

(3) Pơ-rong Mưng: em trai thứ bảy của Gia-rơ Bú

(4) Ông Giỗn: Ông trời.

1.Tự luận
• 1 điểm

I. ĐỌC HIỂU (5,0 điểm)

(0,5 điểm). Xác định ngôi kể của người kể chuyện trong văn bản.

Xem đáp án
Ngôi kể của người kể chuyện trong văn bản: Ngôi thứ ba.
2.Tự luận
• 1 điểm

(0,5 điểm). Từ văn bản, hãy chỉ ra nguyên nhân khiến Xing Nhã đánh nhau với Gia Rơ Bú.

Xem đáp án
Nguyên nhân khiến Xing Nhã đánh nhau với Gia Rơ Bú là: Do bị Gia Rơ Bú, một vị tù trưởng khác ganh ghét, gây chiến, kéo người sang cướp phá buôn làng, giết chết Gia Rơ Khốt và bắt vợ Gia Rơ Khốt về làm nô lệ. Xing Nhã lúc ấy còn nhỏ, may mắn trốn thoát. Lớn lên, khi biết chuyện, chàng đã không quản ngại gian khó, thử thách đi tìm Gia Rơ Bú để báo thù cho cha, cứu mẹ khỏi cảnh đoạ đày, đưa buôn làng trở lại cảnh yên vui ngày trước.
3.Tự luận
• 1 điểm

(1,0 điểm). Nhận xét đặc trưng của lời kể được tác giả sử dụng trong đoạn văn sau:

Xing Nhã từ từ bước tới chiếc khiên của mình. Chàng cầm chiếc khiên nhẹ như diều gặp gió. Chàng giơ khiên lên trời, nhún mình múa liền. Xing Nhã múa phía trước, một mái tranh bay theo gió, múa phía sau, một mái nhà bay theo bão. Nhà Gia Rơ Bú nghiêng đằng tây, ngả đằng đông.

Xem đáp án

Nhận xét đặc trưng của lời kể được tác giả sử dụng trong đoạn văn:

- Lời kể thể hiện sự trang trọng, nhịp điệu chậm rãi.

- Thể hiện sự ca ngợi và tự hào đối với nhân vật chính.

- Sử dụng nhiều biện pháp tu từ.

- Trần thuật tỉ mỉ.

4.Tự luận
• 1 điểm

(1,0 điểm). Theo anh/ chị, phần cước chú được trình bày ở cuối văn bản có tác dụng gì?

Xem đáp án

Phần cước chú được trình bày ở cuối văn bản trên có tác dụng:

- Giải thích rõ nghĩa những từ ngữ, những danh từ riêng … được nhắc đến trong văn bản.

- Giúp người đọc dễ dàng tiếp cận và hiểu nội dung mà tác giả muốn truyền đạt.

5.Tự luận
• 1 điểm

(1,0 điểm). Người anh hùng sử thi Xing Nhã hiện lên trong văn bản có những phẩm chất nổi bật nào?

Xem đáp án

Trong văn bản trên, người anh hùng sử thi Xing Nhã có những phẩm chất nổi bật sau:

- Xing Nhã là người anh hùng có tài năng, lòng dũng cảm, có tinh thần thượng võ…

- Có lòng hiếu thảo/ lòng nhân hậu/ Yêu thương dân làng/ Dám chiến đấu vì lẽ phải, bảo vệ dân làng…

6.Tự luận
• 1 điểm

(1,0 điểm). Qua văn bản trên, anh/chị hãy rút ra bài học có ý nghĩa cho bản thân.

Xem đáp án

HS có thể rút ra được các bài học phù hợp. Sau đây là một số gợi ý:

- Bài học về lòng hiếu thảo.

- Bài học về lòng dũng cảm, tinh thần sẵn sàng chiến đấu vì lẽ phải.

- Bài học về việc biết đặt lợi ích của cộng đồng lên trên.

- Bài học về việc biết trọng danh dự.

- Bài học về việc dám chiến đấu để bảo vệ cuộc sống bình yên của cộng đồng.

7.Tự luận
• 1 điểm

II. VIẾT (4,0 điểm)

Sự ra đời của túi ni lông đã từng được xem là một phát minh vĩ đại của nhân loại bởi tính tiện dụng của nó. Tuy nhiên, chính nó cũng là nguyên nhân gây ra tình trạng ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Anh/ chị hãy viết bài văn nghị luận khuyên mọi người nên dần từ bỏ thói quen sử dụng túi ni lông1 trong cuộc sống hàng ngày.

*Chú thích:

(1) túi ni lông: là loại túi làm từ nhựa mỏng (thường là polyethylene). Khó phân hủy trong tự nhiên, tồn tại hàng chục đến hàng trăm năm. Giá rẻ, tiện dụng nên được dùng rất rộng rãi

Xem đáp án

a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của bài văn

Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 600 chữ) của bài văn. HS có thể trình bày bài văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp, móc xích hoặc song hành.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:

Từ bỏ thói quen sử dụng túi ni lông  trong cuộc sống hàng ngày.

c. Viết bài văn đảm bảo các yêu cầu:

- Giới thiệu vấn đề: Nêu thói quen sử dụng túi ni lông trong cuộc sống hàng ngày (có thể gợi ra bối cảnh của việc thuyết phục và xác định vị thế phát ngôn của người viết)

- Phân tích biểu hiện của thói quen sử dụng túi ni lông trong cuộc sống hàng ngày:

+  Dùng túi ni lông mỗi lần mua hàng, dù chỉ là một món đồ nhỏ.

+ Vứt túi bừa bãi sau khi sử dụng.

+ Các cửa hàng, quán ăn phát túi ni lông miễn phí, khiến người dùng càng sử dụng nhiều.

+ Dùng túi ni lông để đựng thức ăn nóng dù không an toàn.

- Phân tích những lí do nên từ bỏ thói quen sử dụng túi ni lông (tác động tiêu cực/ tác hại như thế nào?)

+ Tác hại môi trường: Gây ô nhiễm đất, nước, tắc cống rãnh.

Gây chết động vật khi chúng nuốt phải túi ni lông.

+ Ảnh hưởng đến khỏe con sức người: Túi ni lông tái chế hoặc đựng thức ăn nóng có thể sinh ra chất độc.

+ Khó phân hủy: Thời gian phân hủy rất lâu, gây tích tụ rác thải nhựa.

+ Lãng phí tài nguyên: Sản xuất túi ni lông tốn nhiều năng lượng và nguyên liệu từ dầu mỏ.

- Đề xuất với mọi người các giải pháp cụ thể để từ bỏ thói quen sử dụng túi ni lông (những giải pháp thiết thực):

+ Mang theo túi vải, túi giấy hoặc túi sinh học khi đi mua đồ.

+ Tái sử dụng túi ni lông có sẵn thay vì nhận túi mới.

+ Từ chối nhận túi ni lông khi không cần thiết.

+ Vận động gia đình, bạn bè cùng thực hiện.

+ Tham gia hoặc tổ chức các hoạt động tuyên truyền bảo vệ môi trường.

Dự đoán về sự ủng hộ của mọi người và những thay đổi trong tương lai:

+ Dự đoán ngày càng nhiều người, đặc biệt là học sinh, thanh niên sẽ ủng hộ vì ý thức bảo vệ môi trường đang tăng cao.

+ Nếu được tuyên truyền rộng rãi, có thể phần lớn người dân sẽ sẵn sàng giảm hoặc từ bỏ túi ni lông khi có giải pháp thay thế tiện lợi.

d. Diễn đạt

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.

e. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề cần nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.

Bạn có thích hoạt động này không?

Hãy lưu hoặc chia sẻ nội dung này đến mọi người.

Khám phá các nguồn tài nguyên miễn phí, phù hợp với tiêu chuẩn trong vài giây

Gợi ý cho bạn

Xem tất cả

Học liệu phổ biến Lớp 10

Xem tất cả

Học liệu phổ biến Văn

Xem tất cả