Đề thi cuối kì 1 Ngữ văn 10 năm 2025-2026 THPT Nguyễn Khuyến (Bà Rịa-Vũng Tàu) có đáp án
Đề thi

Đề thi cuối kì 1 Ngữ văn 10 năm 2025-2026 THPT Nguyễn Khuyến (Bà Rịa-Vũng Tàu) có đáp án

A
Admin
VănLớp 1025 lượt thi
6 câu hỏi
Đoạn văn

Đọc văn bản sau:

TRƯA HÈ

Dưới gốc đa già, trong vũng bóng,

Nằm mát, đàn trâu ngẫm nghĩ nhai.

Ve ve rung cánh, ruồi say nắng;

Gà gáy trong thôn những tiếng dài.

 

Trời lơ cao vút không buông gió;

Đồng cỏ cào phô cánh lượt hồng,

Êm đềm sóng lụa trôi trên lúa;

Nhạc ngựa đường xa rắc tiếng đồng.

 

Quán cũ nằm lười trong sóng nắng,

Bà hàng thưa khách ngủ thiu thiu

Nghe mồ hôi chảy đầm như tắm…

Đứng lặng trong mây một cánh diều.

 

Cành thưa, nắng tưới, chim không đứng;

Quả chín bâng khuâng rụng trước hè.

Vài cô về chợ buông quang thúng

Sửa lại vành khăn dưới bóng tre.

 

Thời gian dừng bước trên đồng vắng;

Lá ngập ngừng sa nhẹ lướt ao.

Như mơ đường khói lên trời nắng;

Trường học làng kia tiếng trống vào.

(Trích tập thơ Tiếng sáo diều, Bàng Bá Lân, in trong Thi nhân Việt Nam, NXB Văn học, 2011, tr.164)

*Chú thích:

- Bàng Bá Lân (1912-1988), tên thật là Nguyễn Xuân Lân, là một nhà thơ tiêu biểu của phong trào Thơ Mới, đồng thời là một nhà văn, nhà báo, nhà nghiên cứu và nhiếp ảnh gia. Ông không xuất hiện nhiều trên báo nhưng sớm có tập Tiếng thông reo (1934), Xưa (1941) và tập Tiếng sáo diều (1939 - 1945)… Thơ Bàng Bá Lân giàu cảm xúc, mộc mạc, giàu chất trữ tình và đậm hơi thở làng quê. Ông thường tái hiện hình ảnh làng xóm, tuổi thơ, đồng ruộng, cảnh mùa màng… bằng ngôn ngữ giản dị, trong trẻo.

1.Tự luận
• 1 điểm

I. ĐỌC HIỂU (5,0 điểm)

Xác định chủ thể trữ tình trong bài thơ.

Xem đáp án

Chủ thể trữ tình: dạng chủ thể ẩn.

2.Tự luận
• 1 điểm

Chỉ ra cách gieo vần trong khổ thơ in đậm.

Xem đáp án
Cách gieo vần trong khổ thơ in đậm: vần chân – vần “ai” (nhai – dài).
3.Tự luận
• 1 điểm

Nhận xét tình cảm của chủ thể trữ tình thể hiện trong bài thơ.

Xem đáp án

Nhận xét tình cảm của chủ thể trữ tình thể hiện trong bài thơ:

- Tình cảm: yêu mến, gắn bó, trân trọng vẻ đẹp thiên nhiên, cuộc sống…

- Đó là tình cảm chân thành, sâu sắc, đáng trân trọng.

4.Tự luận
• 1 điểm

Nêu tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa trong đoạn thơ:

Cành thưa, nắng tưới, chim không đứng;

Quả chín bâng khuâng rụng trước hè.

Vài cô về chợ buông quang thúng

Sửa lại vành khăn dưới bóng tre.

Xem đáp án

- Biện pháp nhân hóa: Quả chín bâng khuâng hoặc nắng tưới.

- Tăng tính gợi hình, gợi cảm cho diễn đạt, giúp sự vật sinh động, gần gũi, có hồn

- Nhằm làm nổi bật vẻ đẹp yên bình, thơ mộng của thiên nhiên, cuộc sống nơi làng quê. Qua đó, thể hiện tâm hồn tinh tế, giàu rung cảm, tình yêu thiên nhiên và sự gắn bó với vạn vật của tác giả.

5.Tự luận
• 1 điểm

Từ bức tranh thiên nhiên và nhịp sống làng quê được gợi ra trong văn bản, anh/chị hãy trình bày suy nghĩ về giá trị của những khoảnh khắc bình yên trong cuộc sống hiện đại hôm nay.

Xem đáp án

Gợi ý:

- Bức tranh thiên nhiên và cuộc sống làng quê hiện lên gần gũi, yên bình, thơ mộng

- Giá trị của những khoảnh khắc bình yên trong cuộc sống hiện đại hôm nay: Giúp con người nghỉ ngơi, cân bằng cảm xúc sau những bộn bề, áp lực; Làm giàu đời sống tinh thần, giúp ta biết trân trọng những điều giản dị…

6.Tự luận
• 1 điểm

II. VIẾT (4,0 điểm)

Hãy viết bài văn (khoảng 600 chữ) phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ sau:

Dưới gốc đa già, trong vũng bóng,

Nằm mát, đàn trâu ngẫm nghĩ nhai.

Ve ve rung cánh, ruồi say nắng;

Gà gáy trong thôn những tiếng dài.

 

Trời lơ cao vút không buông gió;

Đồng cỏ cào phô cánh lượt hồng,

Êm đềm sóng lụa trôi trên lúa;

Nhạc ngựa đường xa rắc tiếng đồng.

 

Quán cũ nằm lười trong sóng nắng,

Bà hàng thưa khách ngủ thiu thiu

Nghe mồ hôi chảy đầm như tắm…

Đứng lặng trong mây một cánh diều.

(Trích Trưa hè, Bàng Bá Lân, tập thơ Tiếng sáo diều,

in trong Thi nhân Việt Nam, NXB Văn học, 2011, tr.164)

Xem đáp án

a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của bài văn

Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 600 chữ) của bài văn. HS có thể trình bày bài văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp, móc xích hoặc song hành.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:

Phân tích, đánh giá những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ.

c. Viết bài văn đảm bảo các yêu cầu:

*Giới thiệu tác giả, tác phẩm, đoạn thơ và vấn đề nghị luận

*Triển khai vấn đề nghị luận:

- Nội dung:

+ Chủ đề: Đoạn thơ miêu tả vẻ đẹp bình yên, thơ mộng, đầy sức sống của bức tranh thiên nhiên, cuộc sống trưa hè nơi làng quê mộc mạc. Qua đó, tác giả thể hiện tình yêu thiên nhiên, cuộc sống và sự gắn bó với quê hương.

●       Khổ 1: bức tranh trưa hè được quan sát ở cây đa đầu làng: yên ả, thanh bình.

●       Khổ 2: bức tranh trưa hè trên trời, ngoài đồng khoáng đạt, đầy sức sống.

●       Khổ 3: Sự quan sát quay trở về trong quán đầu làng: khung cảnh đời sống giản dị, mộc mạc, yên lành.

+ Cảm hứng chủ đạo: ngợi ca vẻ đẹp thiên nhiên, cuộc sống.

+ Thông điệp: yêu mến, trân trọng, gắn bó với quê hương, thiên nhiên, cuộc sống.

- Nghệ thuật:

+ Chủ thể trữ tình: tác giả (ẩn) thể hiện cảm xúc say đắm trước khung cảnh trưa hè của làng quê .

+ Hình ảnh trong sáng, giản dị, gần gũi mà sinh động được sử dụng khéo léo, ngôn từ gợi tả

+ Thể thơ 7 chữ, nhịp thơ 4/3 chậm rãi, nhịp nhàng, khoan thai

+ Vần chân: ai; ông…

+ Sử dụng thành công các biện pháp tu từ: Liệt kê, nhân hóa, đảo ngữ

- Đánh giá: Vẻ đẹp bình yên, giản dị, đậm vùng quê Bắc Bộ. Từ đó, ta thấy tình yêu, sự gắn bó với quê hương, cuộc sống của tác giả.

d. Diễn đạt

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.

e. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề cần nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.

Bạn có thích hoạt động này không?

Hãy lưu hoặc chia sẻ nội dung này đến mọi người.

Khám phá các nguồn tài nguyên miễn phí, phù hợp với tiêu chuẩn trong vài giây

Gợi ý cho bạn

Xem tất cả

Học liệu phổ biến Lớp 10

Xem tất cả

Học liệu phổ biến Văn

Xem tất cả