Đề cương ôn tập giữa kì 2 Lịch sử 11 (2 tiết/tuần) (có đáp án) - Bài tập tự luyện
48 câu hỏi
1. Trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn
Nội dung nào dưới đây không phản ánh đúng nguyên nhân các nước thực dân phương Tây đẩy mạnh xâm lược Đông Nam Á?
Tư bản phương Tây có nhu cầu cao về nguyên liệu, nhân công, thị trường.
Đông Nam Á có vị trí quan trọng trong tuyến đường giao thương trên biển.
Kinh tế của các nước tư bản phương Tây đang bị Đông Nam Á cạnh tranh.
Khu vực Đông Nam Á có tài nguyên phong phú, nguồn nhân công dồi dào.
Đáp án đúng là C
Có nhiều nguyên nhân thúc đẩy thực dân phương Tây xâm lược các nước Đông Nam Á hải đảo, ngoại trừ việc khu vực này
có nguồn hương liệu và hàng hóa phong phú.
có nguồn tài nguyên phong phú, dân cư đông đúc.
là địa điểm bắt đầu của “con đường tơ lụa trên biển”.
nằm trên tuyến đường biển nối liền phương Đông và phương Tây.
Đáp án đúng là C
Năm 1511, Bồ Đào Nha đánh chiếm vương quốc nào ở Đông Nam Á?
Ma-lắc-ca.
Đại Việt.
Lan Xang.
Cam-pu-chia.
Đáp án đúng là A
Đến cuối thế kỉ XIX, nước nào ở Đông Nam Á đã trở thành thuộc địa của thực dân Hà Lan?
Mi-an-ma.
Phi-líp-pin.
In-đô-nê-xi-a.
Cam-pu-chia.
Đáp án đúng là C
Đến cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX, quốc gia nào ở Đông Nam Á vẫn giữ được độc lập?
Phi-líp-pin.
Lào.
Cam-pu-chia.
Xiêm.
Đáp án đúng là D
Đến cuối thế kỉ XIX, những nước nào ở Đông Nam Á đã trở thành thuộc địa của thực dân Pháp?
Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia.
Xiêm, Mi-an-ma, In-đô-nê-xi-a.
Phi-líp-pin, Mi-an-ma, Lào.
Cam-pu-chia, Ma-lai-xi-a, Lào.
Đáp án đúng là A
Đến cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX, Xiêm vẫn giữ được độc lập dân tộc vì
tiến hành canh tân đất nước và chính sách ngoại giao mềm dẻo.
kiên quyết huy động toàn dân đứng lên đấu tranh chống xâm lược.
nước Xiêm nghèo tài nguyên, lại thường xuyên hứng chịu thiên tai.
dựa vào sự viện trợ của Nhật Bản để đấu tranh chống xâm lược.
Đáp án đúng là A
Chính sách cướp đoạt ruộng đất lập đồn điền của chính quyền thực dân phương Tây đã gây ra hệ quả gì cho nhân dân thuộc địa Đông Nam Á?
Giai cấp địa chủ phong kiến bị xóa bỏ hoàn toàn.
Nông dân được chia ruộng đất, hăng hái sản xuất.
Nông dân bị mất ruộng đất và bần cùng hóa.
Giai cấp nông dân bị xóa bỏ hoàn toàn.
Đáp án đúng là C
Công cuộc cải cách ở Xiêm được tiến hành chủ yếu dưới thời kì trị vì của
vua Ra-ma I và Ra-ma II.
vua Ra-ma II và Ra-ma III.
vua Ra-ma III và Ra-ma IV.
vua Ra-ma IV và Ra-ma V.
Đáp án đúng là D
Từ năm 1892, vua Ra-ma V tiến hành
chuyến công du sang các nước châu Âu.
Chương trình giáo dục theo hướng hiện đại.
cải cách hành chính theo mô hình phương Tây.
chính sách cấm đạo, đàn áp tín đồ Thiên Chúa giáo.
Đáp án đúng là C
Nội dung sau đây không phản ánh đúng chính sách cải cách trên lĩnh vực kinh tế của Xiêm (cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX)?
Nghiêm cấm tư bản nước ngoài đầu tư kinh doanh.
Khuyến khích tư nhân đầu tư kinh doanh.
D. Khuyến khích việc khai khẩn đất hoang.
Miễn trừ và giảm thuế nông nghiệp.
Đáp án đúng là A
Ở In-đô-nê-xi-a, từ cuối thế kỉ XVI, phong trào đấu tranh chống thực dân Hà Lan bùng nổ mạnh mẽ, tiêu biểu là cuộc khởi nghĩa của
Hoàng tử Đi-pô-nê-gô-rô.
Hoàng thân Si-vô-tha.
Đa-ga-hô.
A-cha-xoa.
Đáp án đúng là A
Từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XIX, nhân dân Phi-lip-pin nổi dậy đấu tranh chống lại ách cai trị của
thực dân Anh.
thực dân Pháp.
thực dân Tây Ban Nha.
thực dân Hà Lan.
Đáp án đúng là C
Trong những năm cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX, nhân dân Mi-an-ma nổi dậy đấu tranh chống lại ách cai trị của
thực dân Anh.
thực dân Pháp.
thực dân Tây Ban Nha.
thực dân Hà Lan.
Đáp án đúng là A
Quá trình đấu tranh chống thực dân phương Tây của nhân dân các nước Đông Nam Á có điểm giống nhau cơ bản về
mục đích đấu tranh.
thời điểm diễn ra.
hình thức đấu tranh.
lực lượng lãnh đạo.
Đáp án đúng là A
Điểm nổi bật trong phong trào đấu tranh giành độc lập dân tộc ở Đông Nam Á từ cuối thế kỉ XIX đến năm 1920 là gì?
Phong trào theo khuynh hướng tư sản thay thế phong trào theo ý thức hệ phong kiến.
Phong trào theo ý thức hệ phong kiến thay thế phong trào theo khuynh hướng tư sản.
Tồn tại song song hai khuynh hướng tư sản và vô sản trong phong trào yêu nước.
Phong trào đấu tranh theo khuynh hướng vô sản chiếm ưu thế tuyệt đối.
Đáp án đúng là A
Trong những năm 1920 - 1939, nhân dân các dân tộc Đông Nam Á tiếp tục cuộc đấu tranh chống chính sách cai trị, bóc lột thuộc địa của các nước thực dân phương Tây với hai hình thức là
bãi công và cải cách ôn hòa.
biểu tình và tổng bãi công chính trị.
bất bạo động và bất hợp tác.
cải cách ôn hòa và bạo động vũ trang.
Đáp án đúng là D
Sau nhiều thế kỉ là thuộc địa của chủ nghĩa thực dân, phần lớn các nước Đông Nam Á vẫn là những nước
công nghiệp phát triển.
nông nghiệp lạc hậu.
công nghiệp mới.
công nghiệp lạc hậu.
Đáp án đúng là B
Chính sách cai trị của thực dân phương Tây cũng đưa đến một số tác động tích cực đối với khu vực Đông Nam Á, ngoại trừ việc
du nhập nền sản xuất công nghiệp.
gắn kết khu vực với thị trường thế giới.
thúc đẩy phát triển một số yếu tố về văn hóa.
các mâu thuẫn xã hội được giải quyết triệt để.
Đáp án đúng là D
Từ giữa những năm 60 đến cuối những năm 80 của thế kỉ XX, nhóm năm nước sáng lập ASEAN đã tiến hành chiến lược kinh tế nào sau đây?
Công nghiệp hóa thay thế nhập khẩu.
Công nghiệp hóa lấy xuất khẩu làm chủ đạo.
Công nghiệp hóa, điện khí hóa toàn quốc.
Quốc hữu hóa các doanh nghiệp nước ngoài.
Đáp án đúng là B
Do có vị trí địa lí chiến lược quan trọng nên trong suốt tiến trình lịch sử, Việt Nam là
một cường quốc thương mại đường biển, có vai trò chi phối kinh tế thế giới.
địa bàn cạnh tranh ảnh hưởng của các cường quốc trong khu vực và thế giới.
“vùng đệm” giữa khu vực thuộc địa của thực dân Anh và thực dân Pháp.
một đế quốc hùng mạnh, có tầm ảnh hưởng lớn trên trường quốc tế.
Đáp án đúng là B
Nội dung nào sau đây không phản ánh đúng ý nghĩa của chiến tranh bảo vệ Tổ quốc trong lịch sử Việt Nam?
Góp phần hình thành những truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc.
Để lại nhiều kinh nghiệm cho quá trình xây dựng và phát triển đất nước.
Góp phần khơi dậy và củng cổ tinh thần đoàn kết, lòng tự hào dân tộc.
Quyết định con đường phát triển đất nước theo hướng tư bản chủ nghĩa.
Đáp án đúng là D
Kế sách nào của Ngô Quyền đã được quân dân nhà Tiền Lê kế thừa, vận dụng để đánh đuổi quân Tống xâm lược (981)?
Tiên phát chế nhân.
Đánh thành diệt viện.
Vườn không nhà trống.
Đóng cọc trên sông Bạch Đằng.
Đáp án đúng là D
Sự kiện lịch sử nào ở thế kỉ X đã chấm dứt thời kì Bắc thuộc, đưa Việt Nam bước vào thời kì độc lập, tự chủ lâu dài?
Ngô Quyền xưng vương lập ra nhà Ngô (939).
Chiến thắng Bạch Đằng do Ngô Quyền lãnh đạo (938).
Khởi nghĩa giành quyền tự chủ của Khúc Thừa Dụ (905).
Khúc Hạo cải cách hành chính, xây dựng quyền tự chủ (907).
Đáp án đúng là B
Nội dung nào dưới đây phản ánh đúng ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống Tống năm 981?
Nền độc lập của đất nước Đại Cồ Việt được giữ vững.
Đất nước được thống nhất, thoát ra khỏi chiến tranh loạn lạc.
Khiến cho nhà Tống sợ hãi, từ bỏ tham vọng xâm lược nước ta.
Chấm dứt thời Bắc thuộc, mở ra thời kì độc lập, tự chủ cho dân tộc.
Đáp án đúng là A
Lý Thường Kiệt chọn khúc sông Như Nguyệt làm phòng tuyến chặn quân Tống xâm lược vì dòng sông này
nằm ở ven biển có thể chặn giặc từ biển vào.
là biên giới tự nhiên ngăn cách Đại Việt và Tống.
chặn ngang con đường bộ để tiến vào Thăng Long.
là con đường thủy duy nhất để tiến vào Đại Việt.
Đáp án đúng là C
Tư tưởng xuyên suốt của nhà Lý trong cuộc kháng chiến chống Tống (1075 - 1077) là
chủ động.
phòng ngự.
bị động.
nhân đạo.
Đáp án đúng là A
Thắng lợi của ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông- Nguyên ở thế kỉ XIII gắn liền với sự lãnh đạo của vương triều nào?
Nhà Tiền Lê.
Nhà Lý.
Nhà Trần.
Nhà Hồ.
Đáp án đúng là C
Để đối phó với thế mạnh của quân Mông - Nguyên, cả ba lần nhà Trần đều thực hiện kế sách
“đánh nhanh thắng nhanh”.
“tiên phát chế nhân”.
“vây thành, diệt viện”.
“vườn không nhà trống”.
Đáp án đúng là D
Trận đánh nào có ý nghĩa quyết định tới thắng lợi trong cuộc chiến đấu chống quân Xiêm của nghĩa quân Tây Sơn (1785)?
Tốt Động - Chúc Động.
Rạch Gầm - Xoài Mút.
Chi Lăng - Xương Giang.
Ngọc Hồi - Đống Đa.
Đáp án đúng là B
Thắng lợi nào của quân Tây Sơn đã đánh bại hoàn toàn ý chí xâm lược Đại Việt của chính quyền Mãn Thanh?
Ngọc Hồi - Đống Đa.
Tốt Động - Chúc Động.
Rạch Gầm - Xoài Mút.
Chi Lăng - Xương Giang.
Đáp án đúng là A
Cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng đã
giành và giữ được chính quyền độc lập trong khoảng 60 năm.
thắng lợi, lật đổ ách cai trị của nhà Ngô, giành độc lập dân tộc.
chấm dứt thời kì Bắc thuộc, mở ra thời kì độc lập, tự chủ lâu dài.
thể hiện tinh thần yêu nước, ý chí anh hùng của phụ nữ Việt Nam.
Đáp án đúng là D
Năm 248, Bà Triệu dấy binh khởi nghĩa ở
vùng cửa sông Tô Lịch (Hà Nội).
núi Nưa (Triệu Sơn, Thanh Hóa).
núi Tùng (Triệu Lộc, Thanh Hóa).
vùng cửa sông Bạch Đằng (Hải Phòng).
Đáp án đúng là B
Năm 542, Lý Bí lãnh đạo người Việt nổi dậy chống lại ách cai trị của
nhà Hán.
nhà Ngô.
nhà Lương.
nhà Đường.
Đáp án đúng là C
Nhân vật lịch sử nào được đề cập đến trong câu đố dân gian dưới đây?
“Ai người khởi nghĩa Lam Sơn
Nằm gai nếm mật không sờn quyết tâm
Kiên cường chống giặc mười năm
Nước nhà thoát ách ngoại xâm hung tàn?”
Nguyễn Huệ.
Lê Lợi.
Lý Thường Kiệt.
Trần Quý Khoáng.
Đáp án đúng là B
Trong giai đoạn đầu của khởi nghĩa (1418 -1423), nghĩa quân Lam Sơn ở trong tình trạng thế nào?
Lực lượng nghĩa quân đông đảo và hùng mạnh.
Lực lượng nghĩa quân còn yếu, gặp nhiều khó khăn.
Liên tiếp giành thắng lợi, buộc địch phải rút quân.
Giành nhiều thắng lợi, địa bàn hoạt động được mở rộng.
Đáp án đúng là B
Tại trận Chúc Động - Tốt Động, nghĩa quân Lam Sơn đã tổ chức đánh quân Minh như thế nào?
Bố trí mai phục, phục kích khi địch rơi vào trận địa.
Tấn công trực tiếp vào căn cứ của quân Minh.
Cố thủ và chờ viện binh để tấn công quân Minh.
Xây dựng hệ thống phòng tuyến quân sự kiên cố.
Đáp án đúng là A
Năm 1786, nghĩa quân Tây Sơn giành được thắng lợi nào sau đây?
Lật đổ chính quyền chúa Trịnh ở Đàng Ngoài.
Đánh tan hơn 5 vạn quân Xiêm xâm lược.
Lật đổ chính quyền chúa Nguyễn ở Đàng Trong.
Đánh tan hơn 29 vạn quân Mãn Thanh xâm lược.
Đáp án đúng là A
Thắng lợi của quân Tây Sơn trong cuộc chiến đấu chống quân xâm lược Mãn Thanh (1789) có ý nghĩa như thế nào?
Giành lại chính quyền tự chủ từ tay quân Thanh.
Hoàn thành sự nghiệp thống nhất đất nước.
Tạo điều kiện cho sự thống nhất quốc gia.
Bảo vệ được nền độc lập của đất nước.
Đáp án đúng là D
Với việc đánh đổ các tập đoàn phong kiến Lê - Trịnh, Nguyễn, phong trào Tây Sơn đã có đóng góp gì cho lịch sử dân tộc?
Hoàn thành việc thống nhất đất nước sau nhiều thế kỉ bị chia cắt.
Xóa bỏ sự chia cắt Đàng Trong - Đàng Ngoài, bước đầu thống nhất đất nước.
Hoàn thành sự nghiệp thống nhất đất nước và bảo vệ vững chắc độc lập dân tộc.
Thiết lập vương triều mới (Tây Sơn) tiến bộ hơn chính quyền Lê - Trịnh, Nguyễn.
Đáp án đúng là B
2.2. Trắc nghiệm đúng-sai
Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.
Đọc tư liệu sau đây:
Tư liệu. “Từ năm 1892, Ra-ma V tiến hành cuộc cải cách hành chính. Sau khi cử nhiều đoàn đi nghiên cứu thể chế của một số nước châu Âu, giai cấp thống trị Xiêm coi mô hình nhà nước quân chủ lập hiến của đế quốc Đức là phù hợp với tình hình Xiêm. Vua vẫn là người có quyền lực tối cao trong toàn quốc. Bên cạnh vua có Hội đồng nhà nước đóng vai trò cơ quan tư vấn, khởi thảo luật pháp. Bộ máy hành pháp của triều đình được thay thế bằng Hội đồng Chính phủ gồm 12 bộ trưởng”
(Vũ Dương Ninh, Lịch sử Vương quốc Thái Lan, NXB Giáo dục, 1994, tr.92)
Thể chế nhà nước quân chủ lập hiến mà Xiêm xây dựng từ cuộc cải cách của vua Ra-ma V là học tập theo mô hình của phương Tây
Cuộc cải cách hành chính của vua Ra-ma V bắt đầu được tiến hành từ cuối thế kỉ XVIII
Với cải cách của vua Ra- ma V, Hội đồng nhà nước đóng vai trò lập pháp, còn Hội đồng Chính phủ đóng vai trò hành pháp
Đoạn trích cung cấp thông tin về cải cách của vua Ra-ma V trên tất cả mọi lĩnh vực
a. Đúng
b. Sai
c. Đúng
d. Sai
Đọc tư liệu sau đây:
Tư liệu. “Từ năm 1920 đến năm 1945, nhiều đảng phái và tổ chức chính trị mới đã ra đời ở Đông Nam Á. Tiêu biểu trong số này là Đảng Lập hiến, Việt Nam Quốc dân đảng, Đảng Cộng Sản Đông Dương (Việt Nam, Đông Dương); Đảng Dân tộc, Đảng Cộng sản (In-đô-nê-xi-a); Đảng Tha-khin, Đảng Cộng sản (Mi-an-ma); Đại hội toàn Mã Lai (Ma-lai-xi-a); Đảng Cộng sản Phi-lip-pin,…”
Trong quá trình đấu tranh giành độc lập từ 1920-1945, Đảng Cộng sản đã được thành lập ở tất cả các nước Đông Nam Á.
Việt Nam Quốc dân đảng, Đảng Tha-khin, Đại hội toàn Mã Lai là những đảng phái và tổ chức chính trị tiêu biểu đại diện cho khuynh hướng dân chủ tư sản ở Đông Nam Á.
Trong quá trình đấu tranh giành độc lập, nhân dân các nước Đông Nam Á đã thành lập được nhiều tổ chức chính trị và đảng phái theo các khuynh hướng khác nhau.
Đảng Dân tộc là một trong những chính đảng cách mạng tiêu biểu của nhân dân Việt Nam và Đông Dương.
a. Sai
b. Đúng
c. Đúng
d. Sai
Đọc tư liệu sau đây:
Tư liệu. Triều Hồ quá chú trọng vào việc xây dựng các phòng tuyến quân sự và lực lượng quân đội chính quy. Trong chiến đấu (chống quân Minh xâm lược), chủ yếu phòng ngự, cố thủ trong các thành Đa Bang, Đông Đô (Hà Nội), Tây Đô (Thanh Hóa).
Triều Nguyễn không có đường lối kháng chiến đúng đắn lại thiên về chủ hòa. Các phong trào kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta tuy diễn ra quyết liệt nhưng thiếu sự lãnh đạo thống nhất của triều đình.
Đoạn trích cung cấp thông tin về quá trình kháng chiến chống quân Minh của triều Hồ và kháng chiến chống thực dân Pháp của triều Nguyễn.
Một trong những nguyên nhân dẫn đến thất bại trong kháng chiến chống Pháp của triều Nguyễn là do triều đình không lãnh đạo nhân dân kháng chiến ngay từ đầu.
Triều Hồ chú trọng xây dựng các phòng tuyến quân sự kiên cố nhưng lại không kiên quyết chống quân Minh nên đã nhanh chóng thất bại.
Từ thế kỉ XI đến thế kỉ XIX, có hai triều đại phong kiến Việt Nam đã thất bại trong cuộc kháng chiến chống ngoại xâm, để nước ta rơi vào ách thống trị của ngoại bang
a. Sai
b. Sai
c. Sai
d. Đúng
Đọc tư liệu sau đây:
Tư liệu. “ Cuộc khởi nghĩa Tây Sơn là cuộc nông dân khởi nghĩa duy nhất trong thời phong kiến Việt Nam đã đánh bại kẻ thù trong và ngoài nước (…). Phong trào đã lật đổ nền thống trị của các tập đoàn phong kiến phản động, kết thúc tình trạng phân chia đất nước kéo dài trên hai thế kỉ, đánh tan quân xâm lược Xiêm và Thanh, đặt cơ sở cho công cuộc khôi phục quốc gia thống nhất sau này”.(Phan Huy Lê, Tìm hiểu thêm về phong trào nông dân Tây Sơn, NXB Giáo dục, Hà Nội, 961, tr.37)
Đoạn trích phản ánh đóng góp của phong trào Tây Sơn đối với lịch sử dân tộc thế kỉ XVIII
Khởi nghĩa Tây Sơn là cuộc khởi nghĩa nông dân duy nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam
Một trong những công lao to lớn của phong trào Tây Sơn là lật đổ các tập đoàn phong kiến phản động, thống nhất hoàn toàn quốc gia
Khởi nghĩa Tây Sơn đã đánh tan quân xâm lược đến từ phương Tây, bảo vệ vững chắc độc lập dân tộc.
a. Đúng
b. Sai
c. Sai
d. Sai
(a) Vì sao các nước Đông Nam Á trở thành đối tượng xâm lược của thực dân phương Tây?
(b) Trước nguy cơ xâm lược của thực dân phương Tây, các nước Đông Nam Á có cách ứng xử như thế nào? Kết quả ra sao?
♦ Yêu cầu a) Lý giải các nước Đông Nam Á trở thành đối tượng xâm lược của thực dân phương Tây
- Sự phát triển của kinh tế tư bản chủ nghĩa đã đặt ra nhu cầu ngày càng lớn về: nguyên liệu, nhân công, thị trường tiêu thụ,…
- Đông Nam Á là khu vực có vị trí quan trọng cho giao thương trên biển, giàu hương liệu, nguyên liệu và nhân công,…
- Mặt khác, từ nửa sau thế kỉ XVI, chế độ phong kiến ở nhiều nước Đông Nam Á đã bắt đầu bộc lộ dấu hiệu khủng hoảng.
=> Đông Nam Á nhanh chóng trở thành đối tượng xâm lược của các nước phương Tây.
♦ Yêu cầu b) Cách ứng xử của các nước Đông Nam Á trước nguy cơ xâm lược của thực dân phương Tây và kết quả:
- Đứng trước nguy cơ xâm lược của các nước thực dân phương Tây, các nước Đông Nam Á có 2 lựa chọn để bảo vệ nền độc lập dân tộc, đó là: kháng chiến chống xâm lược hoặc tiến hành cải cách, canh tân đất nước,...
+ Phần lớn các nước Đông Nam Á đã lựa chọn biện pháp kháng chiến, ví dụ như: Việt Nam, In-đô-nê-xi-a,... Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân, cuộc kháng chiến chống xâm lược ở những quốc gia này đã thất bại, đất nước rơi vào ách nô dịch của thực dân phương Tây.
+ Xiêm đã thực hiện cải cách, canh tân đất nước và thực hiện chính sách ngoại giao mềm dẻo, nên vừa bảo vệ được độc lập dân tộc một cách tương đối, vừa đưa đất nước phát triển theo con đường tư bản chủ nghĩa.
(a) Trình bày tác động từ chính sách cai trị của thực dân phương Tây đến các thuộc địa ở Đông Nam Á.
(b) Lấy 01 ví dụ về tác động từ chính sách cai trị của thực dân Pháp đến Việt Nam.
♦ Yêu cầu a) Trình bày tác động từ chính sách cai trị của thực dân phương Tây đến các thuộc địa ở Đông Nam Á.
► Tác động tiêu cực:
- Về kinh tế:
+ Hệ thống cơ sở hạ tầng nghèo nàn, lạc hậu.
+ Phần lớn các nước trong khu vực bị biến thành nơi cung cấp nguyên liệu và thị trường tiêu thụ hàng hóa của phương Tây.
- Về chính trị - xã hội: chính sách “chia để trị" của thực dân phương Tây là một trong những nguyên nhân dẫn tới xung đột sắc tộc, tôn giáo, vùng miền gay gắt ở các quốc gia Đông Nam Á...
- Về văn hóa:
+ Đại bộ phận dân cư vẫn trong tình trạng nghèo đói, lạc hậu.
+ Trình độ dân trí thấp; nhiều giá trị văn hóa truyền thống bị xói mòn…
► Tác động tích cực: chính sách cai trị của thực dân phương Tây đã tạo ra một số thay đổi ở khu vực Đông Nam Á như:
+ Gắn kết khu vực với thị trường thế giới; du nhập nền sản xuất công nghiệp, xây dựng một số cơ sở hạ tầng,…
+ Thúc đẩy phát triển một số yếu tố về văn hóa như chữ viết, tôn giáo, giáo dục....
♦ Yêu cầu b) Lấy 01 ví dụ về tác động từ chính sách cai trị của thực dân Pháp đến Việt Nam.
- Gợi ý: HS có thể lấy một trong số các ví dụ, như:
+ Về chính trị: Từ một quốc gia thống nhất, dưới sự thống trị của thực dân Pháp, Việt Nam bị chia thành 3 xứ với 3 chế độ khác nhau: Bắc Kì là xứ bảo hộ; Trung Kỳ là xứ nửa bảo hộ; Nam Kỳ là xứ thuộc địa. Tên nước Việt Nam bị xóa trên bản đồ chính trị thế giới.
+ Về văn hóa: đại bộ phận dân cư vẫn trong tình trạng nghèo đói, lạc hậu, trình độ dân trí thấp (hơn 90% dân số Việt Nam mù chữ); trong xã hội tồn tại phổ biến nhiều hủ tục, tệ nạn xã hội, như: cờ bạc, hút thuốc phiện,…
+ Về xã hội: Mâu thuẫn dân tộc giữa nhân dân Việt Nam với thực dân Pháp xâm lược bao trùm xã hội, làm bùng nổ nhiều cuộc đấu tranh yêu nước.
+ ….
(a) Phân tích nguyên nhân không thành công của cuộc kháng chiến chống quân Triệu (thế kỉ II TCN), chống quân Minh (đầu thế kỉ XV) và chống quân Pháp (nửa sau thế kỉ XIX).
(b) Từ sự thất bại của các cuộc kháng chiến đó, có thể rút ra bài học kinh nghiệm nào cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay?
♦ Yêu cầu a)
- Nguyên nhân thất bại của cuộc kháng chiến chống quân Triệu (thế kỉ II TCN)
+ Kẻ thù dùng mưu kế nội gián để phá hoại, do thám tình hình bố phòng và bí mật quân sự của Âu Lạc.
+ Chính quyền Âu Lạc đứng đầu là An Dương Vương chủ quan, mất cảnh giác trước kẻ thù. Nội bộ nhà nước Âu Lạc bị chia rẽ.
Nguyên nhân thất bại của cuộc kháng chiến chống quân Minh (đầu thế kỉ XV)
+ Nhà Hồ không có đường lối kháng chiến đúng đắn, chủ yếu dựa vào thành lũy, nặng về phòng bị và không huy động được sức mạnh đoàn kết của toàn dân.
+ Tương quan lực lượng có sự chênh lệch.
- Nguyên nhân thất bại của cuộc kháng chiến chống quân Pháp (đầu thế kỉ XIX)
+ Nhà Nguyễn không có đường lối kháng chiến đúng đắn, thiếu quyết đoán, thiên về chủ hòa; lại không đoàn kết, hợp lực với nhân dân.
+ Trang bị vũ khí, kĩ thuật tác chiến của quân đội nhà Nguyễn còn yếu kém, lạc hậu hơn so với quân đội Pháp.
♦ Yêu cầu b) Bài học kinh nghiệm
+ Chú trọng xây dựng và củng cố khối đoàn kết dân tộc.
+ Đề cao tinh thần cảnh giác, chủ động đối phó với các âm mưu và hành động của các thế lực thù địch.
+ Tiếp thu và phát triển các bài học về nghệ thuật đánh giặc giữ nước của cha ông.
+ Chú trọng việc củng cố an ninh quốc phòng; chủ động ngăn ngừa các nguy cơ chiến tranh, xung đột từ sớm, từ xa,…
(a) Trình bày những nguyên nhân chính dẫn đến thắng lợi của các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm trong lịch sử Việt Nam.
(b) Thắng lợi của các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm trong lịch sử dân tộc đã để lại bài học kinh nghiệm nào cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay?
♦ Yêu cầu a) Trình bày những nguyên nhân chính dẫn đến thắng lợi của các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm trong lịch sử Việt Nam.
- Nguyên nhân khách quan:
+ Các cuộc chiến tranh xâm lược của các thế lực ngoại bang đều là chiến tranh phi nghĩa, nên tất yếu dẫn dến thất bại.
+ Trong quá trình xâm lược Việt Nam, các thế lực ngoại xâm phải đối diện với nhiều khó khăn, như: hành quân xa; không thông thuộc địa hình…
- Nguyên nhân chủ quan:
+ Các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm trong lịch sử Việt Nam đều mang tính chính nghĩa, nhằm bảo vệ độc lập dân tộc và chủ quyền lãnh thổ.
+ Nhân dân Việt Nam có lòng yêu nước; tinh thần đoàn kết; ý chí bất khuất, kiên cường trong đấu tranh chống ngoại xâm.
+ Kế sách đánh giặc đúng đắn, linh hoạt, nghệ thuật quân sự độc đáo, sáng tạo.
+ Có đội ngũ những nhà lãnh đạo và tướng lĩnh mưu lược, tài giỏi.
♦ Yêu cầu b) Thắng lợi của các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm trong lịch sử dân tộc đã để lại bài học kinh nghiệm nào cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay?
- Chú trọng xây dựng và củng cố khối đoàn kết dân tộc.
- Tiếp thu và phát triển các bài học về nghệ thuật đánh giặc giữ nước của cha ông.
- Chú trọng việc củng cố an ninh quốc phòng; chủ động ngăn ngừa các nguy cơ chiến tranh, xung đột từ sớm, từ xa,…
- Luôn nêu cao tính chính nghĩa của một dân tộc yêu chuộng hòa bình.
- Đề cao tinh thần cảnh giác, chủ động đối phó với các âm mưu và hành động của các thế lực thù địch.
- ….