Bộ 5 đề thi giữa kì 1 Ngữ văn 10 Chân trời sáng tạo (2023-2024) có đáp án - Đề số 3

THẦN GIÓ

 Thần Gió có một hình dạng kì quặc. Thần không có đầu. Bảo bối của thần là một thứ quạt màu nhiệm. Thần sẽ làm gió nhỏ hay bão lớn, lâu hay mau tùy theo lệnh Ngọc Hoàng. Khi thần Gió phối hợp với thần Mưa, có khi cả thần Sét nữa cùng hoạt động là những lúc đáng sợ nhất. Thỉnh thoảng thần xuống hạ giới đi chơi vào những buổi tối trời. Đó là lúc giữa đồng bằng tự nhiên nổi lên trận gió xoáy, dân gian thường gọi là thần Cụt Đầu.

Thần Gió có một đứa con còn nhỏ hay nghịch ngợm. Người ta kể chuyện: có một hôm thần đi vắng, đứa con ở nhà giở quạt của cha làm gió thổi chơi. Lúc ấy ở hạ giới có một người vì mất mùa đói khổ tìm không ra cái ăn. Hôm đó, trong nhà lại có vợ đau nặng ông ta phải cất công đi rất xa hơn một ngày đường mới xin được một bát gạo để về nấu cháo cho vợ. Về đến nhà, ông mang gạo xuống ao để vo. Lúc đó trời quang mây tạnh. Đột nhiên trận gió do con thần Gió quạt lên tứ tung làm cho bát gạo của người kia đựng trong rá văng xuống ao.

Người nọ khóc lóc thảm thiết, không biết bắt đền ai, căm tức thần Gió vô hạn, quyết tâm kiện lên thiên đình. Ngọc Hoàng nghe rõ câu chuyện mới đòi thần Gió đến quở trách. Thần Gió thú thật là có đứa con ở nhà nghịch bậy. Ngọc Hoàng cho đó là tội không thể tha thứ được, liền đày con thần Gió xuống trần, bắt đi chăn trâu cho người mất gạo kia. Sau đó được ít lâu, Ngọc Hoàng lại bắt con thần Gió hóa làm cây ngải, tức là cây mà người hạ giới thường gọi là cây ngải gió hoặc cây ngải tướng quân, để báo tin gió cho thiên hạ. Mỗi lần cây ngải gió cuốn bông cuốn lá lại, người hạ giới biết là trời sắp nổi gió, nổi mưa. Lại mỗi lần trâu bị cảm gió, người ta thường lấy lá cây ngải để chữa, vì cho rằng nó có kinh nghiệm về bệnh của trâu trong thời gian giữ trâu cho người mất gạo.

 (Theo Nguyễn Đổng Chi - Tác phẩm được tặng giải thưởng Hồ Chí Minh, tr.93-94)

Xác định những dấu hiệu về không gian, thời gian của văn bản trên.

Trong văn bản trên, công việc của thần Gió được mô tả như thế nào?

Tìm chi tiết miêu tả hình dạng của thần Gió có trong văn bản.

Hãy chỉ ra các dấu hiệu giúp người đọc nhận biết Thần Gió là truyện thần thoại.

Tóm tắt nội dung của truyện Thần Gió theo những sự kiện chính.

Qua truyện Thần Gió, anh/ chị có nhận xét gì về nhận thức và cách lý giải nguồn gốc thế giới của người Việt xưa?

Trong những điều làm nên vẻ đẹp “một đi không trở lại” của thần thoại có niềm tin thiêng liêng về một thế giới mà ở đó vạn vật đều có linh hồn. Theo anh/ chị niềm tin ấy có còn sức hấp dẫn với con người hiện đại không? Vì sao? (Trình bày khoảng 5 dòng).

Anh/ chị rút ra được thông điệp tích cực gì sau khi đọc văn bản?

Anh/ Chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 500 chữ) bàn về hiện tượng lãng phí thời gian nhàn rỗi của giới trẻ ngày nay.