Bộ 25 đề thi ôn luyện THPT Quốc gia môn Sinh học có lời giải năm 2022 (Đề 4)

Chọn đáp án A

Chọn đáp án B

Qua các thế hệ ngẫu phối, tần số alen và tần số kiểu gen của quần thể không thay đổi qua các thế hệ $\to$ B sai.

Chọn đáp án C

- (1), (2), (4) loại gì “Gây đột biến” thường chỉ áp dụng đối với thực vật.

- (5) thường chỉ áp dụng đối với động vật.

- (3), (6) áp dụng cho cả động vật và thực vật

Chọn đáp án B

Hình ảnh trên cỏ bọ cánh cứng màu nâu và xanh lá cây. Con chim là kẻ ăn thịt. Con bọ cánh cứng màu màu xanh sẽ được con chăm chú ý đầu tiên. Vì vậy, trong trường hợp này, các bọ cánh cứng màu nâu sẽ Sống đủ lâu để vượt qua những đặc điểm của nó cho thế hệ tiếp theo. Chọn lọc tự nhiên là quá trình mà các sinh vật thích nghi tốt nhất với môi trường của chúng tồn tại và vượt qua những đặc điểm của nó cho thế hệ tiếp theo. Vậy nhân tố tiến hóa được thấy trong hình ảnh trên là “Chọn lọc tự nhiên”.

Chọn đáp án C

Theo quan niệm tiến hóa hiện đại thì chọn lọc tự nhiên tác động trực tiếp lên kiểu hình và gián tiếp làm biến đổi tần số kiểu gen. Không tác động lên kiểu gen.

Chọn đáp án A

- Giới hạn sinh thái là khoảng giá trị xác định của một nhân tố sinh thái của môi trường mà trong đó sinh vật có thể tồn tại và phát triển ổn định theo thời gian.

- Trong giới hạn sinh thái có điểm giới hạn trên (max), điểm giới hạn dưới (min), khoảng cực thuận (khoảng thuận lợi) và các khoảng chống chịu. Vượt ra ngoài các điểm giới hạn, sinh vật sẽ chết.

- Khoảng cực thuận là khoảng của các nhân tố sinh thái ở mức độ phù hợp, đảm bảo cho loài sinh vật thực hiện các chức năng sống tốt nhất.

Chọn đáp án C

Đặc điểm quan trọng để phân biệt 2 loài là chúng cố sự cách li sinh sản.

Trong các đặc điểm trên, các con ong giao phối ở thời điểm khác nhau chứng tỏ chúng cách li sinh sản với nhau $\to$  chúng thuộc hai loài khác nhau.

Chọn đáp án C

Một phần tử glucôzơ bị ôxi hóa hoàn toàn trong đường phân và chu trình Crep, nhưng 2 quá trình này chỉ tạo ra một vài ATP. Một phần năng lượng còn lại tế bào thu nhận từ phân tử glucozơ trong NADH và ${\text{FADH}}_{\text{2}}$.

Chọn đáp án C

3 nhiễm sắc thể 21 mắc hội chứng Đao.

3 nhiễm sắc thể 18 mắc hội chứng Etuôt

Chọn đáp án A

Hóa thạch là di tích của sinh vật sống trong các thời đại trước đó trong các lớp đất đá. Hóa thạch có thể ở dạng xương hoặc còn nguyên trong tảng băng hà, hoặc trong lớp nhựa hổ phách. Do đó, chỉ có (1) và (3) đúng.

Chọn đáp án D

(1)Trên vùng mã hóa của gen, chỉ các êxôn tham gia vào quá trình phiên mã, còn các đoạn intron không được tham gia vào quá trình phiên mã. $\Rightarrow$ (1) Sai. Vì êxôn và intron đều được phiên mã.

(2) Quá trình phiên mã được diễn ra theo nguyên tắc bổ sung, A = U, T = A, X = G $\Rightarrow$  (2) đúng.

(3) Tất cả các nuclêôtit trên mạch gốc của gen đều được liên kết với các nuclêôtit trong mỗi trường nội bào theo nguyên tắc bổ sung để tạo mARN. $\Rightarrow$ (3) Sai vì một vùng nuclêôtit ở vùng điều hòa và một vùng nuclêôtit nằm ở vùng kết thúc của gen không được phiên mã.

(4) Phân tử mARN mới tạo ra được tham gia trực tiếp vào quá trình dịch mã ở ribôxôm. $\Rightarrow$  (4) Sai vì kết thúc quá trình phiên mã tạo được mARN sơ khai (bao gồm hai loại đoạn là êxôn và intron), phân tử mARN sơ khai này sẽ được cắt bỏ intron và nối các đoạn êxôn lại với nhau để tạo phân tử mARN trưởng thành, từ đó mARN trưởng thành này có thể tham gia vào quá trình dịch mã ở ribôxôm.

(5) Đối với gen trong nhân, quá trình phiên mã tạo ra mARN sơ khai diễn ra trong nhân tế bào, quá trình cắt intron và nối êxôn tạo mARN trưởng thành diễn ra ở tế bào chất. $\Rightarrow$  (5) Sai vì cả hai quá trình trên đều diễn ra ở trong nhân tế bào.

Vậy các phát biểu không đúng là: (1), (3), (4), (5).

Chọn đáp án B

Ảnh mô tả giai đoạn kéo dài của quá trình tổng hợp chuỗi pôlipeptit ở sinh vật nhân sơ.

Chọn đáp án A

Ta có: P : 20 hạt AA : 40 hạt Aa (tham gia sinh sản)

$\to \text{P}:1/3\text{ AA}:2/3\text{ Aa}$

$\to$Tần số alen a = 2/3 : 2 = 1/3, A = 2/3.

Vậy ${\text{F}}_1$: 4/9 AA : 4/9 Aa : 1/9 aa

$\to$Tỉ lệ các cây ${\text{F}}_1$ tham gia ra hoa, kết quả: 1/2 AA : 1/2 aa

$\to$a = 1/2 : 2 = 1/4

Chọn đáp án B

Thể không có bộ NST dạng (2n – 2), tức là bộ nhiễm sắc thể mất đi 2 chiếc NST ở một cặp NST nào đó.

Cơ thể có bộ NST dạng thể không là: II. AaBbEe, VI. BbDdEe

Chọn đáp án B

Chọn đáp án C

Hình ảnh này là hiện tượng một số loài cua biển mang trên thân những con hải quỳ thể hiện mối quan hệ cộng sinh. Cua trú ngụ trong hải quỳ để trốn tránh kẻ thù (vì hải quỳ có độc tố). Hải quỳ có thể di chuyển, kiếm được nhiều thức ăn hơn.

Chọn đáp án B

I. Sai vì thỏ và vi khuẩn là mối quan hệ kí sinh vật chủ.

II. Đúng vì mèo sẽ bắt những con yếu vì vậy có ý nghĩa với tiến hóa.

III. Đúng vì mèo bị tiêu diệt thì con mồi là thỏ sẽ tăng đến một vị trí cân bằng do sự điều chỉnh về số lượng.

IV. Sai vì đây không phải là sinh vật sản xuất.

V. Đúng vì động vật đầu bảng có vai trò điều chỉnh số lượng cá thể của quần thể trong quần xã.

Chọn đáp án C

I đúng. Vì loài B là thức ăn duy nhất của các loài H, C nên nếu loài B bị loại bỏ thì hệ sinh thái còn lại các loài: A, E, F, D, T.

II sai. Vì loài B là thức ăn của loài A nên khi loài B bị loại bỏ thì số lượng loài A cũng giảm.

III sai. Vì loài E và B là thức ăn của loài A nên khi loài B bị loại bỏ, loài A sẽ chuyển sang dùng hoàn toàn loài E làm thức ăn nên số lượng loài E sẽ giảm.

IV đúng. Loài D là thức ăn duy nhất của loài B nên khi loài B bị loại bỏ $\to$  Loài D tăng.

Chọn đáp án C

Quy ước: A: cao >> a: thấp, B: tròn >> b: bầu dục

- E $\times$  cây F $\to$  210 cây thân cao, quả tròn; 90 cây thân thấp, quả bầu dục; 150 cây thân cao, quả bầu dục; 30 cây thân thấp, quả tròn.

Cao/ thấp $=\left(210+150\right)/\left(90+30\right)=3:1\to$  Aa $\times$  Aa

Tròn/ bầu dục $=\left(210+30\right)/\left(150+30\right)=1:1\to$  Bb $\times$  Bb

$\to$(Aa, Bb) x (Aa, bb)

- E $\times$  cây F $\to$  210 cây thân cao, quả tròn; 90 cây thân thấp, quả bầu dục; 30 cây thân cao, quả bầu dục; 150 cây thân thấp, quả tròn.

Cao/ thấp $=\left(210+30\right)/\left(90+150\right)=1:1\to$  (Aa x aa)

Tròn/ bầu dục $=\left(210+150\right)/\left(90+30\right)=3:1\to$  (Bb x Bb)

$\to$(Aa, Bb x aa, Bb)

Vậy cây E dị hợp 2 cặp gen (Aa, Bb)

Ở phép lai với cây 1 tỉ lệ kiểu hình thấp – bầu dục$=\frac{90}{\left(210+150+90+30\right)}=\frac{90}{480}=\mathrm{0,1875}$

$\mathrm{18,75}\%\frac{\text{ab}}{\text{ab}}=\mathrm{37,5}\%\underset{¯}{\text{ab}}\times 50\%\underset{¯}{\text{ab}}$

Nhận thấy giao tử $\underset{¯}{\text{ab}}=\mathrm{37,5}\%>25\%\to$  đây là giao tử liên kết gen $\to$  Kiểu gen của cây H là dị hợp tử đều $\frac{\text{AB}}{\text{ab}}$

Chọn đáp án A

+ Phân tử ADN có tổng số liên kết hiđrô càng lớn thì nhiệt độ nóng chảy càng cao.

+ Hai phân tử ADN có tổng số nuclêôtit bằng nhau thì phân tử ADN có số cặp GX lớn thì nhiệt độ nóng chảy cao, hay nói cách khác phân tử ADN nào có số liên kết hiđrô càng lớn thì nhiệt độ nóng chảy càng thấp.

Ta có : $\frac{\text{A+T}}{\text{N}}$  (giả thiết) tăng $\Rightarrow$  Số cặp AT tăng $\Rightarrow$  Nhiệt độ nóng chảy giảm $\Rightarrow$  Trình tự sắp xếp các loài sinh vật là đúng nhất liên quan đến tỉ lệ các loại (A+T)/ tổng nuclêôtit của các loài sinh vật nói trên theo thứ tự tăng dần: $\text{D}\to \text{B}\to \text{C}\to \text{E}\to \text{A}$

Chọn đáp án A

- P thuần chủng mắt đỏ lai với mắt trắng thu được ${\text{F}}_1$  100% mắt đỏ $\to$  mắt đỏ là trội so với mắt trắng.

- Con cái ${\text{F}}_1$  lai phân tích với con đực mắt trắng thu được đời con có tỉ lệ kiểu hình là 3 mắt trắng :1 mắt đỏ $\to$  xảy ra hiện tượng tương tác bổ sung và tính trạng màu sắc mắt do hai cặp gen quy định và ${\text{F}}_1$  dị hợp 2 cặp gen $\to$  loại C và D.

- Mắt đỏ toàn con đực $\to$  tính trạng phân bổ không đều ở hai giới, một cặp gen quy định màu mắt nằm trên NST thường, một cặp gen quy định màu mắt nằm trên NST giới tính X. Xét phương án A và B thì chỉ có phương án A thỏa mãn.

Chọn đáp án C

Các cây ${\text{F}}_1$  có kiểu hình hoa đỏ, mà lại là kết quả của tứ bội hóa nên ${\text{F}}_1$  chắc chắn có kiểu gen: ${\text{A}}_1{\text{A}}_1$ --

Mặt khác, ${\text{F}}_2$  sinh ra có kiểu hình hoa vàng nên trong kiểu gen ${\text{F}}_1$  chắc chắn có ${\text{A}}_2$

$\to {\text{F}}_1$phải có kiểu gen ${\text{A}}_1{\text{A}}_1{\text{A}}_2{\text{A}}_2$

Xét phép lai sau: ${\text{A}}_1{\text{A}}_1{\text{A}}_2{\text{A}}_2{\text{×A}}_1{\text{A}}_1{\text{A}}_2{\text{A}}_2$

GF: 1/6${\text{A}}_1{\text{A}}_1$: 4/6${\text{A}}_1{\text{A}}_2$ : 1/6${\text{A}}_2{\text{A}}_2$

$\to {\text{F}}_2$: 1/36${\text{A}}_1{\text{A}}_1{\text{A}}_1{\text{A}}_1$ : 8/36${\text{A}}_1{\text{A}}_1{\text{A}}_1{\text{A}}_2$ : 18/36${\text{A}}_1{\text{A}}_1{\text{A}}_2{\text{A}}_2$ : 8/36${\text{A}}_1{\text{A}}_2{\text{A}}_2{\text{A}}_2$ : 1/36${\text{A}}_2{\text{A}}_2{\text{A}}_2{\text{A}}_2$

Xét các ý của đề bài:

I sai. Vì loại kiểu gen chỉ có 1 alen ${\text{A}}_1\left({\text{A}}_1{\text{A}}_2{\text{A}}_2{\text{A}}_2\right)$  chiếm tỉ lệ $8/36=2/9$

II, IV sai. Vì ${\text{F}}_2$  không thu được cây nào có chứa alen ${\text{A}}_3$

III đúng. Có 4 loại kiểu gen quy định kiểu định hoa đỏ là: ${\text{A}}_1{\text{A}}_1{\text{A}}_1{\text{A}}_1{\text{; A}}_1{\text{A}}_1{\text{A}}_1{\text{A}}_2{\text{; A}}_1{\text{A}}_2{\text{A}}_2{\text{A}}_2$

1 loại kiểu gen quy định hoa vàng là ${\text{A}}_2{\text{A}}_2{\text{A}}_2{\text{A}}_2$

Chọn đáp án B

H = 2A + 3G = 3155

$\Rightarrow \text{A}=\frac{3155-3\text{G}}{2}$ (1)

Gọi k là số lần nhân đôi của AND

$\Rightarrow {\text{N}}_{\text{cc}}=\text{N}\left(2^{\text{k}}-1\right)=18900$

$\iff 2\left(\text{A}+\text{G}\right)\left(2^{\text{k}}-1\right)=18900$ (2)

Thay (1) vào (2): $2\left(\frac{3155-2\text{G}}{2}+\text{G}\right)\left(2^{\text{k}}-1\right)=18900$

$\Rightarrow 2\left(\frac{3155-\text{G}}{2}\right)\left(2^{\text{k}}-1\right)=18900$ (3)

$\Rightarrow \left(3155-\text{G}\right)\left(2^{\text{k}}-1\right)=18900$

* Kiểm tra các phương án lựa chọn:

A. A = T = 400; G = X = 785. Thay G = 785 vào (3) $\Rightarrow$  k lẻ $\Rightarrow$  Loại phương án A

B. A = T = 895; G = X = 455. Thay G = 455 vào (3) $\Rightarrow$  k = 3

Xét x tế bào, nhân đôi k lần:

Số AND con tạo ra $=x{.2}^k$

Số AND mới hoàn toàn $=x.\left(2^k-2\right)$

Nguyên liệu môi trường cung cấp cho nhân đôi

$\begin{array}{l}{\text{N}}_{\text{mtcc}}=\text{N.}\left(2^{\text{k}}-1\right)\\ {\text{A}}_{\text{mtcc}}={\text{T}}_{\text{mtcc}}\text{= A.}\left(2^{\text{k}}-1\right)=\text{T.}\left(2^{\text{k}}-1\right)\\ {\text{G}}_{\text{mtcc}}={\text{X}}_{\text{mtcc}}\text{= G.}\left(2^{\text{k}}-1\right)=\text{X.}\left(2^{\text{k}}-1\right)\end{array}$

Chọn đáp án C

- Vì quần thể ngẫu phối nên ${\text{F}}_{\text{2}}$  đạt cân bằng di truyền $\to$  tần số $\text{a}=\sqrt{\frac{9}{9+16}}=\mathrm{0,6}\to$ I sai.

- Tần số a = 0,6. Mà ở P có 40% cây aa $\to$  cây Aa có tỉ lệ $=2\times \left(\mathrm{0,6}-\mathrm{0,4}\right)=\mathrm{0,4}$

$\to$Tỉ lệ kiểu gen ở P là 0,2AA : 0,4Aa : 0,4aa $\to$  cá thể thuần chủng chiếm 60% $\to$  II đúng.

- Nếu P tự thụ phấn thì ở ${\text{F}}_{\text{2}}$ , cây hoa trắng (aa) chiếm tỉ lệ $=\mathrm{0,4}+\frac{\mathrm{0,4}-\mathrm{0,1}}{2}=\mathrm{0,55}=11/20$

$\to$Ở ${\text{F}}_{\text{2}}$ , cây hoa đỏ chiếm tỉ lệ $=1-11/20=9/20\to$  III đúng.

-Vì ${\text{F}}_{\text{2}}$  cân bằng di truyền và có tần số a = 0,6 nên tỉ lệ kiểu gen của ${\text{F}}_{\text{2}}$ là 0,16AA : 0,48Aa : 0,36aa

$\to {\text{F}}_{\text{2}}$tự thụ phấn thì đến ${\text{F}}_4$  có tỉ lệ kiểu gen aa $=\mathrm{0,36}+\frac{\mathrm{0,48}-\mathrm{0,12}}{2}=\mathrm{0,54}=27/50$

$\to$Ở ${\text{F}}_4$  cây hoa đỏ chiếm tỉ lệ $=1-27/50=23/50\to$  tỉ lệ kiểu hình là 23 đỏ : 27 trắng

$\to$IV đúng.

Chọn đáp án C

Đối với bài tập phả hệ một tính trạng, ta phải tiến hành theo hai bước:

-          Bước 1: Dựa vào phả hệ để xác định quy luật di truyền của tính trạng bệnh.

-          Bước 2: Tiến hành các phép tính theo yêu cầu của bài toán.

+ Nếu bài toán yêu cầu tìm kiểu gen của những người trong phả hệ thì phải dựa vào kiểu gen của những người có kiểu hình lặn (aa) để suy ra kiểu gen của người có kiểu hình trội.

+ Nếu bài toán yêu cầu tìm xác suất thì phải tìm xác suất kiểu gen của bố mẹ, sau đó mới tính được xác suất của đời con.

(8) bệnh mà 3, 4 không bênh $\to$  bệnh nằm ở NST thường

A: bình thường >> a: bệnh

(1) Bệnh được quy định bởi gen lặn trên nhiễm sắc thể X $\to$  sai.

(2) Xác suất để cá thể 6; 7 mang kiểu gen AA = 1/3, Aa = 2/3. $\to$ đúng

5 có KG aa $\to$  1, 2: Aa x Aa $\to$  6: 1/3AA; 2/3Aa

(3) cá thể số 15; 16 đều cho tỉ lệ giao tử A = 1/2; a = 1/2.$\to$  đúng

11 có KG aa $\to$16 (không bệnh) có KG Aa

$\to$15 tương tự.

(4) Xác suất sinh con đầu lòng không mang alen gây bệnh của cặp vợ chồng số 16; 17 là 9/14 $\to$  sai

Số 16: Aa $\to$  tạo: 1/2 A; 1/2 a

Số 6, 7: 1/3 AA; 2/3 Aa

Số 14: 1/2 AA; 1/2 Aa

Số 15: Aa

Số 17: 3/7 AA; 4/7 Aa $\to$  tạo: 5/7 A; 2/7 a

Xác suất sinh con đầu lòng không mang alen gây bệnh của cặp vợ chồng số 16; 17 = 1/2 x 5/7 = 5/14