Bộ 25 đề thi ôn luyện THPT Quốc gia môn Sinh học có lời giải năm 2022 (Đề 3)

Chọn đáp án A

Hấp thụ ion khoáng theo cơ chế thụ động (cơ chế khuếch tán): Chất tan đi từ môi trường có nồng độ cao đến môi trường có nồng độ chất tan thấp

Chọn đáp án C

Các nhân tố tiến hóa làm tăng đa dạng di truyền: đột biến (làm phát sinh alen mới), di - nhập gen (nhập cư có thể mang đến quần thể alen mới làm phong phú vốn gen của quần thể di cư có thể làm nghèo vốn gen của quần thể)

Chọn đáp án C

A (đúng). Vì mức phản ứng do kiểu gen quy định

B (đúng)

C (sai). Vì ở loài sinh vật vô tính con có kiểu gen hoàn toàn giống mẹ, do đó có thể con có mức phản ứng giống mẹ.

D (đúng). Vì trong một giống thuần chủng các cá thể có cùng kiểu gen (Ví dụ: giống thuần chủng AA hoặc giống thuần chủng aa) nên các cá thể đều có mức phản ứng giống nhau

Chọn đáp án A

Enzim nitrogenaza tham gia vào quá trình cố định nitơ tự do trong không khí

Chọn đáp án A

Động vật chưa có cơ quan tiêu hóa là động vật đơn bào: trùng roi, trùng giày, amip..

- Tiêu hóa thức ăn ở động vật đơn bào diễn ra bên trong tế bào gọi là tiêu hóa nội bào.

- Quá trình tiêu hóa nội bào gồm các giai đoạn: Hình thành không bào tiêu hóa $\to$ Các enzim từ lizôxôm vào không bào tiêu hóa $\to$ thức ăn được thủy phân thành các chất dinh dưỡng đơn giản $\to$ chất dinh dưỡng đơn giản được hấp thu vào tế bào chất.

Chọn đáp án B

Cơ quan tương tự là loại bằng chứng không phản ánh nguồn gốc chung của sinh giới.

- Gai xương rồng và tua cuốn của cây đậu Hà Lan là cơ quan tương đồng

- Gai của cây hoa hồng và gai của cây hoàng liên là cơ quan tương tự vì khác nguồn gốc nhưng hình thái và chức năng tương tự nhau, gai hoa hồng là biến dạng của biểu bì thân, còn gai hoàng liên là biến dạng của lá.

- Hai mẩu xương hình vuốt nối với xương chậu ở hai bên lỗ huyết của trăn là cơ quan thoái hóa.

- Chuỗi a-hemoglobin của gorila chỉ khác chuỗi a-hemoglobin của người ở hai axitamin thuộc về bằng chứng sinh học phân tử

Chọn đáp án C

(1), (2), (3), (5) đúng

(4) sai vì khi điều kiện sống ổn định liên tục qua nhiều thế hệ thì hình thức chọn lọc ổn định vẫn diễn ra

Chọn đáp án D

(1) (sai). Vì đột biến gen làm thay đổi tần số alen và thành phần kiểu gen không theo hướng xác định

(2) (đúng).

(3) (sai). Vì đột biến gen ít nhất là thêm chứ không làm mất alen

(4) (đúng)

(5) (đúng)

Chọn đáp án D

Giao phối không phải là nhân tố tiến hóa vì không làm thay đổi tần số alen

Chọn đáp án C

SGK cơ bản trang 44

Chọn đáp án D

- T là bazơ nitơ trong ADN nên có đường đêôxiribôzơ

 Phân biệt cấu trúc ADN và ARN

Chọn đáp án D

Vai trò của quá trình thoát hơi nước:

+ Thoát hơi nước là động lực phía trên để kéo nước, ion khoáng và các chất tan từ rễ lên đến lá

+ Thoát hơi nước làm mở khí không cho ${\text{CO}}_{\text{2}}$ khuếch tán vào lá để cung cấp cho quá trình quang hợp

+ Thoát hơi nước làm hạ nhiệt độ của lá, tránh cho lá không bị đốt nóng

Chọn đáp án B

A (đúng). Vì một số bệnh di truyền phát sinh trong tế bào chất của cơ thể đực hoặc phát sinh trong tế bào sinh dưỡng của những loài chỉ có hình thức sinh sản hữu tính… không di truyền được cho thế hệ sau

B (sai). Vì một số bệnh tật di truyền có thể tự phát sinh trong đời sống cá thể

C (đúng). Vì các bệnh tật di truyền là những bệnh liên quan đến đột biến gen, đột biến NST hoặc rối loạn trong phân bào

D (đúng). Vì NST mang lượng lớn gen nếu đột biến số lượng NST sẽ làm mất cân bằng hệ gen rất lớn, gây chết hoặc giảm sức sống cho cá thể. Do đó, sẽ rất hiếm gặp hoặc không gặp

Chọn đáp án C

(2) Sai. Vừa khai thác vừa tái tạo tài nguyên tái sinh hoặc hạn chế khai thác tài nguyên không tái sinh

(3) Sai. Đưa tất cả các loài vào khu bảo tồn là phương án bất khả thi với nhiều vấn đề…

(5) Sai. Xây dựng đập thủy điện là một trong những nguyên nhân giảm đa dạng sinh học và các hậu quả khác tại vùng hạ nguồn vào mùa hạ vì thiếu nước. Ngập úng vào mùa mưa khi xả lũ… (Các em xem thêm một thực trạng sông MeKong trên Internet)

(6) Sai. Biện pháp hóa học gây chết nhiều loài côn trùng có ích và gây ô nhiễm nguồn đất, nguồn nước…

(7) Sai. Rừng đầu nguồn có nhiều vai trò quan trọng trong việc điều hòa nguồn nước, là lá chắn lũ quét…

(8) Sai. Như ý số 6.

Chọn đáp án A

(1) Đột biến cấu trúc NST

(2) Đột biến gen trội trên NST thường

(3) Đột biến gen lặn trên NST thường

(4) Đột biến lệch bội dạng $\text{XXY }(2\text{n}+1)$

(5) Đột biến gen trên NST giới tính Y không có alen tương ứng trên X

(6) Đột biến gen lặn trên NST giới tính X không có alen tương ứng trên Y

(7) Đột biến lệch bội dạng $\text{XO }(2\text{n}-1)$

(8) Đột biến lệch bội với 3 chiếc NST số 21 (2n+1)

(9) Đột biến gen lặn trên NST giới tính X không có alen tương ứng trên Y

Đột biến xảy ra cả nam và nữ gặp ở đột biến gen (gen trên NST thường và gen trên NST giới tính), khác với đột biến lệch bội cặp NST giới tính.

Chọn đáp án A

(1) Đột biến thay thế một cặp nuclêôtit thứ 2 của một bộ 3 nằm gần bộ 3 mở đầu $\to$làm thay đổi trình tự axitamin trong prôtêin và thay thế nuclêôtit thứ 2 trong bộ 3 thì 100% sẽ mã hóa cho 1 axitamin khác

(2) Mất một nuclêôtit trong một intron ở giữa gen $\to$ không làm thay đổi trình tự axit amin trong prôtêin vì đoạn intron không mã hóa axit amin, sau khi gen phiên mã tạo mARN sơ khai đoạn intron sẽ bị cắt bỏ tạo thành mARN trưởng thành

(3) Thay thế 1 cặp nuclêôtit nằm gần bộ 3 kết thúc của trình tự mã hóa $\to$ chưa chắc làm thay đổi trình tự axitamin trong prôtêin vì mã di truyền có tính thoái hóa (trừ AUG và UGG)

(4) Đột biến thay thế một cặp nuclêôtit trong bộ 3 mã hóa cho Tirozin $\to$ chưa chắc làm thay đổi trình tự axitamin trong prôtêin và Tirozin do UAE và UAX mã hóa

Chọn đáp án D

Đề bài cho biết tế bào A là tế bào sinh dưỡng nên đây là quá trình nguyên phân

(1) sai, tế bào A đang ở kì giữa của quá trình nguyên phân (các nhiễm sắc thể kép đang xếp thành 1 hàng trên mặt phẳng xích đạo)

(2) đúng, tế bào A có bộ NST 2n=4

(3) sai, tế bào A khi kết thúc quá trình nguyên phân tạo ra các tế bào con có bộ NST 2m=4

(4) sai, số tâm động của tế bào A ở giai đoạn này là 4

(5) sai, tế bào A có là tế bào động vật (vì tế bào A có trung tử).

*Chú ý: Tóm tắt kết quả các kì phân bào của tế bào

Chọn đáp án C

- Ngựa, thỏ, chuột… mặc dù ăn thực vật nhưng có dạ dày đơn.

- Trâu, bò, cừu, dê… có dạ dày 4 ngăn

Chọn đáp án C

- Kết quả các phép lai:

+ (1) $\text{AAaaBBbb}\times \text{AAAABBBb}\to \left(\text{AAAA},\text{AAAA},\text{AAaa}\right)\left(\text{BBBB},\text{BBBb},\text{BBbb},\text{Bbbb}\right)$

$\to$Số $\text{KG}=3\times 4=12$ KG và số $\text{KH}=1\times 1=1$ kiểu hình

+ (II) $\text{AaaaBBBB}\times \text{AaaaBBbb}\to \left(\text{AAaa},\text{Aaaa},aaaa\right)\left(\text{BBBB},\text{BBBb},\text{BBbb}\right)$

$\to$Số $\text{KG}=3\times 3=9$ KG và số $\text{KH}=2\times 1=2$ KH

+ (III) $\text{AaaaBBbb}\times \text{AAAaBbbb}\to \left(\text{AAA},\text{AAaa},\text{Aaaa}\right)\left(\text{BBBb},\text{BBbb},\text{Bbbb},bbbb\right)$

$\to$Số $\text{KG}=3\times 4=12$ KG và số $\text{KH}=1\times 2=2$ KH

+ (IV) $\text{AAaaBbbb}\times \text{AAaaBBbb}\to \left(\text{AAAA},\text{AAAA},\text{AAaa},Aaaa,\text{aaaa}\right)\left(\text{BBBb},\text{BBbb},\text{Bbbb},b\text{bbb}\right)$

$\to$Số $\text{KG}=5\times 4=20$ KG và số $\text{KH}=2\times 2=4$ KH

- Từ kết quả các phép lai, ta thấy:

(1) Đúng: (I), (III)

(2) Sai: chỉ có 2 (III), (IV)

(3) Đúng: chỉ có phép lai (IV) xuất hiện aaaabbbb vì đều tạo ra các giao tử aaaa và bbbb tương ứng

(4) Đúng: có 20KG và 4KH

Chọn đáp án C

Dạng đột biến dẫn đến việc chuỗi pôlipeptit hoàn chỉnh được tổng hợp từ trình tự ARN do gen đột biến tổng hợp chỉ còn lại 2 axitamin phải làm xuất hiện mã kết thúc tại bộ ba thứ 4 tính từ đầu 5’ của mARN khiến 5’ UXG3’ biến đổi thành 5’UAG3’

[5’-AUG GGG UGX UAG UUU-3’]

Mạch gốc của gen tương ứng có chiều ngược lại nên nếu tính từ đầu 5’, G ở vị trí nuclêôtit thứ 5 cần được thay đổi bởi T.

Đột biến vô nghĩa tạo ra bộ ba kết thúc 5’UAA3’;5’UAG3’;5’UGA3’; làm quá trình phiên mã dừng lại

Chọn đáp án D

A (sai). Vì mỗi tARN chỉ có thể vận chuyển một loại axitamin

B (sai). Vì trên mỗi mARN nhất định có thể có nhiều ribôxôm cùng hoạt động (hiện tượng pôliribôxôm)

C (sai). Vì mỗi loại axit amin có thể được vận chuyển bởi một số loại tARN có bộ ba đối mã khác nhau (số loại tARN nhiều hơn số loại axitamin)

Suy ra D đúng

Chọn đáp án A

Những loài sinh vật bị con người săn bắt hoặc khai thác quá mức, làm giảm mạnh số lượng cá thể dẫn đến kích thước quần thể xuống dưới mức tối thiểu, quần thể dễ rơi vào trạng thái suy giảm dẫn tới diệt vong. Nguyên nhân là do:

+ Số lượng cá thể trong quần thể quá ít, sự hỗ trợ giữa các cá thể bị giảm, quần thể không có khả năng chống chọi với những thay đổi của môi trường.

+ Khả năng sinh sản suy giảm do cơ hội gặp nhau của các cá thể đực với cá thể cái ít.

+ Số lượng cá thể quá ít nên sự giao phối gần thường xảy ra, đe dọa sự tồn tại của quần thể.

Ta thấy các câu giải thích (1), (2), và (4) đều chưa hợp lý:

+ (1) (sai). Vì giao phối không ngẫu nhiên không làm thay đổi tần số alen của quần thể

+ (2) (sai). Vì biến động di truyền làm thay đổi tần số alen một cách vô hướng, không thể dự đoán được sự thay đổi của tần số alen có lợi hay có hại.

+ (3) đúng.

+ (4) (sai). Vì số lượng cá thể giảm mạnh làm giảm sự đa dạng di truyền của quần thể chứ không phải do di - nhập gen

Chọn đáp án A

A (sai). Vì môi trường (chọn lọc tự nhiên) chỉ đóng vai trò sàng lọc và làm tăng số lượng các cá thể có kiểu hình thích nghi tồn tại sẵn trong quần thể mà không tạo ra đặc điểm thích nghi.

B (đúng). Vì CLTN đóng vai trò sàng lọc và làm tăng số lượng cá thể có kiểu hình thích nghi tồn tại sẵn trong quần thể cũng như tăng cường mức độ thích nghi của các đặc điểm bằng cách tích lũy các alen tham gia quy định các đặc điểm thích nghi.

C (đúng). Vì tốc độ hình thành quần thể thích nghi phụ thuộc vào: quá trình phát sinh và tích lũy các gen đột biến ở mỗi loài; tốc độ sinh sản của loài và áp lực của CLTN

D (đúng). Vì các đặc điểm thích nghi chỉ mang tính tương đối, trong môi trường này có thể thích nghi nhưng trong môi trường khác lại có thể không thích nghi.

Chọn đáp án A

Phương án A đúng vì trong quá trình diễn thế nguyên sinh, độ đa dạng loài tăng lên nhưng số lượng cá thể mỗi loại giảm xuống.

Phương án B sai vì chuỗi thức ăn mùn bã hữu cơ ngày càng quan trọng hơn

Phương án C sai vì sản lượng sơ cấp tinh dùng làm thức ăn cho sinh vật dị dưỡng ngày càng giảm.

Phương án D sai vì thước và tuổi thọ các loài đều tăng lên

Từ sơ đồ ta thấy, trong điều kiện cường độ ánh sáng cao, tăng nồng độ $C{O}_2$ thuận lợi cho quang hợp.

Chọn đáp án B

Chọn đáp án A

Các mối quan hệ đó là: cộng sinh, hội sinh và hợp tác

Chọn đáp án B

Trong kĩ thuật di truyền, việc lựa chọn các thể truyền mang các gen kháng thuốc kháng sinh nhằm mục đích nhận biết được dòng tế bào vi khuẩn nào đã nhận được ADN tái tổ hợp dựa vào khả năng tồn tại của các dòng vi khuẩn chứa ADN tái tổ hợp trong môi trường có chất kháng sinh. Từ đó, có thể nhân dòng vi khuẩn có chứa ADN tái tổ hợp

Chọn đáp án B

Động lực của dòng mạch gỗ

+ Lực đẩy của rễ (áp suất rễ): Do áp suất thẩm thấu của rễ tạo ra

+ Lực hút do thoát hơi nước ở lá (động lực chính): Tế bào lá bị mất nước sẽ hút nước từ các tế bào nhu mô bên cạnh, sau đó tế bào nhu mô hút nước từ mạch gỗ ở lá $\to$ tạo lực của lá kéo nước từ rễ lên.

+ Lực liên kết giữa các phân tử nước với nhau và với thành mạch gỗ thành dòng nước liên tục (lực trung gian)

Chọn đáp án C

Quần thể ban đầu: $\mathrm{0,36}\text{BB}+\mathrm{0,48}\text{Bb}+\mathrm{0,16}\text{bb}=1$ có tần số $\text{B}=\mathrm{0,6};\text{b}=\mathrm{0,4}$

Khi các cá thể có kiểu gen dị hợp có sức sống và khả năng sinh sản cao hơn hẳn so với các cá thể có kiểu gen đồng hợp thì áp lực của chọn lọc tự nhiên lên 2 alen B và b là như nhau

$\to$ quần thể có xu hướng trở về dạng $\mathrm{0,25}\text{BB}+\mathrm{0,5}\text{Bb}+\mathrm{0,25}\text{bb}=1$ có tần số alen $\text{B}=\mathrm{0,5};\text{b}=\mathrm{0,5}\to$tần số 2 alen B và b có xu hướng bằng nhau.

Chọn đáp án D

Ta có:

$\text{P}:{\text{X}}^{\text{n}}{\text{X}}^{\text{n}}\times {\text{X}}^{\text{A}}{\text{Y}}^{\text{A}}$

${\text{F}}_{\text{2}}:1{\text{X}}^{\text{A}}{\text{X}}^a:1{\text{X}}^{\text{a}}{\text{Y}}^{\text{a}}:1{\text{X}}^{\text{A}}{\text{Y}}^{\text{A}}:1{\text{X}}^{\text{a}}{\text{Y}}^{\text{A}}$

$\to$1 con cái lông đen: 1 con cái lông trắng: 2 con đực lông đen

Chọn đáp án D

Sơ đồ lai: $P=\frac{Ab}{aB}{X}^D{X}^d\times \frac{AB}{ab}{X}^{d}Y$

$\left[\begin{array}{l}AB=ab=x\\ Ab=aB=\mathrm{0,5}-x\end{array}\right]\left[X^D=X^d=1/2\right]$        $\left[AB=ab=1/2\right]\left[X^d=Y=1/2\right]$            

Ta có: $\frac{AB}{AB}\text{XDY}=x.1/2.1/4=\mathrm{0,025}\to x=\mathrm{0,2}$

Tỉ lệ cá thể mang ít nhất 2 alen trội = 1 – (aa,bbDd + Aabb,dd + aaBB,dd +aabbdd)

$=1-\left[\frac{ab}{ab}\left(X^D{X}^d+X^{D}Y\right)+\frac{Ab}{ab}\left(X^d{X}^d+X^{d}Y\right)+\frac{aB}{ab}\left(X^d{X}^d+X^{d}Y\right)+\frac{ab}{ab}\left(X^d{X}^d+X^{d}Y\right)\right]$

$=1=\left(\mathrm{0,2}\times \mathrm{0,5}\times \mathrm{0,5}+\mathrm{0,3}\times \mathrm{0,5}\times \mathrm{0,5}+\mathrm{0,3}\times \mathrm{0,5}\times \mathrm{0,5}+\mathrm{0,2}\times \mathrm{0,5}\times \mathrm{0,5}\right)=\mathrm{0,75}$

Khi lai hai cặp gen dị hợp, hoán vị 1 hoặc 2 bên ta sử dụng ba công thức đặc biệt này để tính nhanh kiểu hình

(1) ${\text{A}}^{-}{\text{B}}^{-}–\text{ aabb}=50\%$

(2) ${\text{A}}^{-}\text{bb}+\text{aabb}=20\%$

(3) ${\text{A}}^{\text{-}}{\text{B}}^{\text{-}}+{\text{A}}^{\text{-}}\text{bb}=75\%$

Chọn đáp án A

- Mỗi tế bào sinh tinh giảm phân cho 4 loại giao tử, trong đó:

+ Một tế bào giảm phân có cặp Aa không phân li trong giảm phân I sẽ cho 2 loại giao tử đột biến với tỉ lệ giao tử là 2:2

+ Mỗi tế bào còn lại giảm phân bình thường cho 2 loại giao tử $\text{ABD}+\text{abd}$ hoặc $\text{ABd}+\text{abD}$ hoặc $\text{AbD}+\text{aBd}$ hoặc $\text{Abd}+\text{aBD}$ với tỉ lệ giao tử là 2:2

- A (sai). Vì thể tạo ra tỉ lệ  phải có 2 tế bào giảm phân đột biến theo cùng một cách và 2 tế bào giảm phân bình thường theo cùng một cách

- B (đúng). Vì 4 tế bào giảm phân theo 4 cách khác nhau trong đó có 1 tế bào đột biến.

- C (đúng). Vì 1 tế bào đột biến giảm phân và 3 tế bào giảm phân bình thường theo cùng 1 cách.

- D (đúng). Vì 1 tế bào đột biến giảm phân, 2 tế bào giảm phân theo một cách và tế bào còn lại giảm phân theo cách khác.

Chọn đáp án C

Ta có: $\text{P}:\text{Aa},\text{Bb}\times \text{Aa},\text{Bb}$

$\to {\text{F}}_{\text{1}}:ab/ab=ab\text{×}ab=\mathrm{0,2}\times \mathrm{0,3}$ $\to \text{f}=40\%$

+ A (sai). Vì $f=\frac{200}{2\times 1000}\times 100\%=10\%$

+ B (sai). Vì $f=\frac{\left(2000-200\right)}{2\times 2000}\times 100\%=45\%$

+ C (đúng). Vì $f=\frac{\left(1000-200\right)}{2\times 2000}\times 100\%=40\%$

+ D (sai). Vì $f=\frac{400}{2\times 2000}\times 100\%=10\%$

Chọn đáp án A

Có 2 phát biểu đúng, đó là I và IV

Vì lưới này có 11 chuỗi thức ăn và loài H tham gia vào 9 chuỗi thức ăn.

Chuỗi thức ăn dài nhất có 7 mắt xích, đó là: $\text{A}\to \text{I}\to \text{K}\to \text{H}\to \text{C}\to \text{D}\to \text{E}$

Loài A là nguồn sống của tất cả các loài còn lại. Do đó, khi sinh khối của A tăng lên thì sinh khối của các loài còn lại sẽ tăng lên $\to$ Tổng sinh khối của các loài tăng lên

Chọn đáp án D

Tìm kiểu gen của người chồng (13):

+ $\left(12\right){\text{aaX}}^{\text{b}}{\text{X}}^b\to \left(7\right){\text{AaX}}^{\text{B}}{\text{X}}^{\text{b}}$ và $\left(8\right){\text{AaX}}^{\text{b}}\text{Y}\to \left(13\right):\left(1/3\text{AA}32/3\text{Aa}\right){\text{X}}^{\text{B}}\text{Y}$

* Tìm kiểu gen của người vợ (14):

$\left(4\right)\text{A}-{\text{X}}^{\text{b}}\text{Y}$ và $\left(15\right){\text{aaX}}^{\text{B}}{\text{X}}^{\text{-}}\to \left(9\right){\text{AaX}}^{\text{B}}{\text{X}}^{\text{b}}$ và $\left(10\right){\text{AaX}}^{\text{B}}\text{Y}$

$\to \left(14\right):\left(1/3\text{AA}:2/3\text{Aa}\right)\left(1/2{\text{X}}^{\text{B}}{\text{X}}^{\text{B}}:1/2{\text{X}}^{\text{B}}{\text{X}}^{\text{b}}\right)$

* Ta có: $\left(13\right):\left(1/3\text{AA}:2/3\text{Aa}\right){\text{X}}^{\text{B}}\text{Y}\times \left(14\right):\left(1/3\text{AA}-2/3\text{Aa}\right)\left(1/2{\text{X}}^{\text{B}}{\text{X}}^{\text{B}}:1/2{\text{X}}^{\text{B}}{\text{X}}^{\text{b}}\right)$

$\to$Xác suất sinh con $\text{A}-{\text{X}}^{\text{B}}{\text{X}}^{\text{-}}=\left(1-\text{aa}\right)\left({\text{X}}^{\text{B}}{\text{X}}^{\text{B}}+{\text{X}}^{\text{B}}{\text{X}}^{\text{b}}\right)=\left(1-1/3\times 1/3\right)\times 1/2=4/9$