Bộ 20 đề thi ôn luyện THPT Quốc gia môn Sinh học có lời giải năm 2022 (Đề 9)

Chọn đáp án B

Dạng đột biến cấu trúc không làm thay đổi thành phần và số lượng alen là đột biến đảo đoạn.

Chọn đáp án A

Giao tử AB tạo ra từ kiểu gen AaBb chiếm tỉ lệ 1/4.

Chọn đáp án D

Lưỡng cư và côn trùng phát triển mạnh mẽ cùng với quyết trần ở kỷ Carbon của đại Cổ sinh.

Chọn đáp án A

Đơn vị tổ chức gồm các cá thể cùng loài là quần thể.

Chọn đáp án C

Thành phần của ADN chứa C, H, O, N, P, so với các đáp án chỉ có đáp án C thỏa mãn.

Chọn đáp án A

Giun đất trao đổi khí qua bề mặt cơ thể, cá chép qua mang, cá sấu qua phổi và chim sẻ qua phổi.

Chọn đáp án B

Trong quá trình phiên mã không có nguyên tắc bán bảo toàn.

Chọn đáp án A

Phép lai AaBB x aaBB cho 2 loại kiểu gen là AaBB và aaBB; phép lai AABB x aaBB chỉ cho 1 loại kiểu gen là AaBB; phép lai AaBb x AaBb tạo ra 9 loại kiểu gen; phép lai Aabb x aaBb tạo ra 4 loại kiểu gen.

Chọn đáp án B

Đây là bài toán di truyền ngoài nhân, tất cả các con đều mang kiểu hình của mẹ.

Chọn đáp án C

Loài còn tồn tại đến thời điểm hiện tại là loài người hiện đại Homo sapiens.

Chọn đáp án D

Tâm thất phải đẩy máu vào động mạch phổi, tâm thất trái đẩy máu vào động mạch chủ.

Chọn đáp án B

Nguyên nhân gây ra tính thoái hóa của mã di truyền thông qua nguyên lí toán học, có nhiều hơn 20 bộ ba mã hóa mà chỉ có 20 axit amin nên 1 axit amin có thể được mã hóa bởi nhiều bộ mã.

Chọn đáp án C

Đoạn Okazaki là đoạn tổng hợp gián đoạn có 1000 - 2000 nucleotide trên mạch khuôn 5’-3’.

Chọn đáp án B

Tính trạng chiều cao cây, số phép lai cho tỉ lệ kiểu gen trùng tỉ lệ kiểu hình là 3: AA x AA; AA x aa và

aa x aa.

Tính trạng màu sắc hoa, số phép lai cho tỉ lệ kiểu gen trùng tỉ lệ kiểu hình là 6: BB x BB; BB x Bb;

BB x bb; Bb x Bb; Bb x bb; bb x bb.

Tính cả hoán vị vị trí các cặp gen khác nhau ta có $3\times 6+3=21$ phép lai khác nhau.

Chọn đáp án C

Theo đề tỉ lệ $\frac{ab}{ab}{X}^{m}Y=\mathrm{1,25}\%\to \frac{ab}{ab}=\mathrm{1,25}\%:\mathrm{0,25}=5\%=10\%\underset{¯}{ab}\times 50\%\underset{¯}{ab}$ (ruồi giấm hoán vị 1 bên)

Chọn đáp án B

Tần số $A=\mathrm{0,9}\to a=\mathrm{0,1.}$ Tỉ lệ dị hợp của quần thể cân bằng $=2\times \mathrm{0,9}\times \mathrm{0,1}=18\%,$ B đúng.

Nếu chỉ có 81% kiểu hình trội thì có 19% kiểu hình lặn aa, tỉ lệ giao tử $a>10\%,$ sai thực tế nên A sai.

Có 90% đồng hợp trội mà tần số giao tử $A=90\%,$do vậy cấu trúc di truyền của quần thể là 0,9AA : 0,1aa và quần thể không cân bằng. Phân tích tương tự D không phải là đáp án đúng.

Chọn đáp án D

Xét trên NST giới tính, ở XX có $\frac{3.4}{2}=6$ kiểu gen, trên XY có 3 kiểu gen, tổng có 9 kiểu gen.

Xét trên NST thường có $\frac{5.6}{2}=15$

Số kiểu gen tối đa liên quan đến 2 locus $=9\times 15=135.$

Chọn đáp án B

Gây đột biến thực nghiệm ít được áp dụng trên động vật vì sự rối loạn NST giới tính thường gây chết hoặc giảm sức sống hoặc giảm khả năng sinh sản. Sự phát triển của hệ thần kinh cũng ảnh hưởng nên sức sống kém.

Chọn đáp án D

A. Sai, chọn lọc tự nhiên chỉ có thể tác động trực tiếp lên kiểu hình từ đó gián tiếp chọn lọc kiểu gen.

B. Sai, nguồn nguyên liệu cho quá trình tiến hóa là do đột biến và giao phối tạo ra.

C. Sai, vì chọn lọc tự nhiên chỉ tác động lên kiểu hình nên nó đào thải các alen trội nhanh hơn đào thải các alen lặn vì alen trội có cơ hội biểu hiện thành kiểu hình nhiều hơn.

Chọn đáp án D

Sự tác động giữa sinh vật và môi trường sống là sự tác động qua lại, 2 chiều chứ không phải một chiều.

Chọn đáp án D

Khi hai loài có chung ổ sinh thái dinh dưỡng thì mối quan hệ giữa chúng là cạnh tranh nguồn thức ăn.

Chọn đáp án D

Diễn thế sinh thái đến từ 2 nhóm nguyên nhân, nhóm nguyên nhân bên trong và nhóm nguyên nhân bên ngoài. Nguyên nhân bên ngoài là sự biến đổi của điều kiện ngoại cảnh và nguyên nhân bên trong là mối quan hệ giữa các loài trong quần xã trong đó mối quan hệ đối kháng đóng vai trò chủ đạo làm biến đổi quần xã.

Chọn đáp án D

Trình tự khởi động promoter nằm trước vùng vận hành, đóng vai trò là nơi bám vào của enzyme ARN polymerase tham gia vào quá trình phiên mã gen.

Chọn đáp án D

Sự thay thế codon này thành codon khác có thể xuất hiện hiện tượng cùng mã hóa cho một axit amin và do vậy mà không làm thay đổi cấu trúc của chuỗi polypeptide tạo ra.

Chọn đáp án C

A. Sai, hiệu suất sinh thái qua mỗi bậc dinh dưỡng thường có giá trị nhỏ.

B. Sai, sinh vật ở càng xa sinh vật sản xuất thì sinh khối càng nhỏ.

C. Đúng, năng lượng được truyền theo một chiều tạo ra dòng năng lượng trong hệ sinh thái.

D. Sai, năng lượng phần lớn thoát đi do hô hấp để cung cấp năng lượng cho các hoạt động sống và cuối cùng thoát ra môi trường dưới dạng nhiệt.

Chọn đáp án D

I. Đúng.

II. Sai, thực vật vẫn là sinh vật sống và chúng xảy ra quá trình hô hấp tế bào để sản xuất CO₂.

III. Sai, một phần carbon bị lắng đọng dưới dạng trầm tích carbonate trong các vỉa đá vôi và rạn san hô.

IV. Đúng.

Chọn đáp án C

I.Đúng, thoát hơi nước làm hạ nhiệt độ lá và bảo vệ lá trước bức xạ mặt trời.

II. Sai, ở lá trưởng thành thoát hơi nước qua cutin chiếm tỉ lệ nhỏ hơn thoát hơi nước qua lỗ khí.

III. Sai, mặt dưới của lá tập trung nhiều lỗ khí hơn và thoát hơi nước qua lỗ khí chiếm tỉ lệ nhiều hơn.

Chọn đáp án C

Ta có $\%rG-\%rU=40\%$ và $\%rX-\%rA=20\%,$ cộng vế với vế ta được

$\begin{array}{l}\left(\%rG+\%rR\right)-\left(\%rU+\%rA\right)=60\%\\ \iff \left(\%X_1+\%G_1\right)-\left(\%A_1+\%T_1\right)=60\%\\ \iff \left(\%G_2+\%G_1\right)-\left(\%A_1+\%A_2\right)=60\%\iff 2\times \%G-2\times \%A=60\%\iff \%G-\%A=30\%\end{array}$

Theo nguyên tắc bổ sung $\%G+\%A=50\%$

Do vậy $\%A=\%T=10\%$và $\%G=\%X=40\%$

Chọn đáp án D

Mô hình tương tác 9 đỏ A-B- : 7 trắng (3A-bb + 3aaB- + 1aabb)

A. Đúng, AaBb x AaBb $\to$ 9 đỏ : 7 trắng như mô hình

B. Đúng, AaBb x AABB $\to$ 100%A-B- nên cho kiểu hình hoa đỏ.

C. Đúng, AaBb x aabb $\to$ 1 AaBb : 1Aabb: 1aaBb : 1aabb

Chọn đáp án D

Chọn đáp án A

Ở ruồi giấm, hoán vị gen chỉ xảy ra ở giới cái.

Kiểu hình lặn về 2 tính trạng $\frac{ab}{ab}=\mathrm{20,5}\%=41\%\underset{¯}{ab}\times 50\%\underset{¯}{ab}\to$ cơ thể cái đem lai dị hợp tử  đều $\frac{AB}{ab}$ với tần số hoán vị $f=2\left(50\%-41\%\right)=18\%.$

B. Sai, khoảng cách di truyền giữa 2 locus là 18 cM

C. Sai, tỉ lệ tế bào xảy ra hoán vị luôn gấp đôi tần số hoán vị. Trong trường hợp này, tỉ lệ tế bào xảy ra hoán vị là 36%.

D. Sai, bên cái cho 4 loại giao tử, bên đực cho 2 loại giao tử, số loại kiểu gen $=4\times 2-1$ (trùng) = 7 loại kiểu gen.

Chọn đáp án B

Chọn đáp án A

Để các cặp vợ chồng sinh ra đời con mà các con đều có cùng kiểu gen và kiểu hình thì bố mẹ phải mang kiểu gen đồng hợp. Tỉ lệ các kiểu gen đồng hợp trong quần thể cân bằng lần lượt là ${\mathrm{0,4}}^2{I}^A{I}^A;{\mathrm{0,3}}^2{I}^B{I}^B;{\mathrm{0,3}}^2{I}^O{I}^O.$

Tỉ lệ các trường hợp kết hôn cần tìm$={\mathrm{0,4}}^2{I}^A{I}^A\times {\mathrm{0,4}}^2{I}^A{I}^A+{\mathrm{0,4}}^2{I}^A{I}^A\times {\mathrm{0,3}}^2{I}^B{I}^B+{\mathrm{0,4}}^2{I}^A{I}^A\times {\mathrm{0,3}}^2{I}^O{I}^O$

$+{\mathrm{0,3}}^2{I}^B{I}^B\times {\mathrm{0,3}}^2{I}^B{I}^B+{\mathrm{0,3}}^2{I}^B{I}^B\times {\mathrm{0,3}}^2{I}^O{I}^O+{\mathrm{0,3}}^2{I}^O{I}^O\times {\mathrm{0,3}}^2{I}^O{I}^O=\mathrm{7,87}\%$

Chọn đáp án B

Theo đề bài, A- thân đen; aa - thân trắng; B- lông xoăn; bb - lông thẳng và D- mắt nâu; dd- mắt xanh.

Từ phép lai $\frac{Ab}{aB}{X}^D{X}^d\times \frac{Ab}{aB}{X}^{D}Y$ được $\left[A-bb\right]X^{d}Y=6\%\to \left[A-bb\right]=24\%\to \frac{ab}{ab}=1\%$

Tỉ lệ lông trắng, thẳng, mắt nâu$=1\%\times 3/4=\mathrm{0,75}\%.$

Chọn đáp án C

Để giải quyết nhanh dạng bài này, thí sinh cẩn nắm vững cách tách giao tử rồi nhân tỉ lệ giao tử vào để xác định nhanh tỉ lệ kiểu hình.

Phép lai II, kiểu gen AAaa cho 1/6aa, kiểu gen Aaaa cho 1/2aa. Kết hợp giao tử được $1/6\times 1/2=1/12$ lặn, phần trội sẽ là phần bù 11/12. Tỉ lệ trội: lặn =11 : 1.

Phép lai III tương tự, tỉ lệ kiểu hình lặn $1/6aa\times 1/2a=1/12$ và tỉ lệ kiểu hình trội =11/12

Phép lai VI, tỉ lệ kiểu hình lặn $=1/6aa\times \left(1/6aa+2/6aa\right)=1/12$ lặn và tỉ lệ kiểu hình trội = 11/12. Làm tương tự để thấy các phép lai khác không phù hợp.

Chọn đáp án C

Nhận thấy bài toán cho 5 locus chỉ để làm thí sinh sợ hãi, việc giải quyết bài toán này không khác gì bài toán 2 cặp gen liên kết hoàn toàn và kiểu gen F₁ là kiểu gen dị hợp tử đều.

Phép lai $\frac{ABDEG}{ABDEG}\times \frac{ab\mathrm{deg}}{ab\mathrm{deg}}\to F_{1}100\%\frac{ABDEG}{ab\mathrm{deg}}$

I. Đúng,

II. Đúng,$\frac{ABDEG}{ab\mathrm{deg}}\times \frac{ABDEG}{ab\mathrm{deg}}{F}_2:1/4\frac{ABDEG}{ABDEG}:2/4\frac{ABDEG}{ab\mathrm{deg}}:1/4\frac{ab\mathrm{deg}}{ab\mathrm{deg}}$

III. Đúng, trong số các cơ thể mang kiểu hình trội về 5 tính trạng thì tỉ lệ kiểu gen là $1/3\frac{ABDEG}{ABDEG}:2/3\frac{ABDEG}{ab\mathrm{deg}},$ tỉ lệ giao tử tạo ra $\left(2/3\underset{¯}{ABDEG}:1/3\underset{¯}{ab\mathrm{deg}}\right),$ tỉ lệ thuần chủng ở đời con $={\left(2/3\right)}^2+{\left(1/3\right)}^2=5/9$

IV. Đúng, trong số các cá thể mang kiểu hình trội về 5 tính trạng ở F₂, tỉ lệ kiểu gen là $1/3\frac{ABDEG}{ABDEG}:2/3\frac{ABDEG}{ab\mathrm{deg}}$, lấy 3 cá thể xác suất để được 1 cá thể thuần chủng và 2 cá thể không thuần chủng $={\left(1/3\right)}^2\times {\left(2/3\right)}^2\times C_3^1=4/9$

Chọn đáp án D

Nhận thấy ở F₁ thu được 9 dẹt (A-B-) : 6 tròn (3A-bb + 3aaB-): 1 dài (aabb) và 3 đỏ (D-) : 1 trắng (dd), tỉ lệ chung khác với tỉ lệ phân li độc lập (9 : 6 : 1)(3 : 1), có tổng  tổ hợp giao tử, mỗi bên bố mẹ cho 4 loại giao tử chứng tỏ 3 cặp gen nằm trên 2 cặp NST tương đồng chi phối, liên kết hoàn toàn.

Trong tương tác 9:6:1, vai trò của mỗi locus trong việc hình thành kiểu hình là như nhau, không mất tính chất tổng quát coi cặp A/a liên kết hoàn toàn với cặp alen D/d.

I.Sai, đời con không có kiểu hình $\left[\frac{ad}{ad}bb\right],\left(P\right)$ không cho giao tử $\underset{¯}{ab}d$ nên (P) dị hợp tử chéo, kiểu gen$\frac{Ad}{aD}Bb$

II. Sai, tỉ lệ cây hoa đỏ, quả tròn thuần chủng $=\mathrm{0,25}\times \mathrm{0,25}=1/16.$ Trong số cây hoa đỏ, quả tròn tạo ra thì cây hoa đỏ, quả tròn thuần chủng chiếm $1/5=20\%.$

III. Đúng, các kiểu gen quy định quả tròn, hoa đỏ bao gồm $\frac{Ad}{aD}bb,\frac{aD}{aD}Bb,\frac{aD}{aD}BB$

IV. Sai, $P\frac{Ad}{aD}Bb\times \frac{ad}{ad}bb$

$\begin{array}{l}{F}_1\left(1\frac{Ad}{ad}\mathrm{,1}\frac{aD}{ad}\right)\left(1Bb\mathrm{,1}bb\right)\\ F_{1}1\frac{Ad}{ad}Bb,1\frac{aD}{ad}Bb,1\frac{Ad}{ad}bb,1\frac{aD}{ad}bb\end{array}$

Tỉ lệ kiểu hình: 1 hoa trắng quả dẹt: 1 hoa đỏ quả tròn: 1 hoa trắng quả tròn: 1 hoa đỏ quả dài

Chọn đáp án D

Do các hạt AA không nảy mẩm được nên các cây hoa đỏ chỉ có 2 kiểu gen là AaBB và AaBb.

I. Đúng.

II. Đúng, giao phấn 2 cây có cặp gen dị hợp có:

 $\begin{array}{l}PAaBb\times AaBb\\ F_1\left(2Aa:1aa\right)\times \left(1BB:2Bb:1bb\right)\\ F_{1}6AaB-:1aaBB:2aaBb:2Aabb:1aabb\end{array}$

$\to$ 50% số hoa là đỏ (6/12)

III. Đúng, cây dị hợp giao phấn với cây hoa trắng

$\begin{array}{l}PAaBb\times aabb\\ F_{1}1AaBb:1aaBb:1Aabb:1aabb\end{array}$

$\to$ hoa trắng chiếm 25%

IV. Đúng, vẫn là phép lai từ ý II, tỉ lệ kiểu gen ở F₁ là 6AaB- : 1aaBB : 2aaBb : 2Aabb : 1aabb. Trong số cây hoa vàng 5/12 (aaBB + aaBb + Aabb), cây thuần chủng chiếm 1/12 aaBB nên tỉ lệ cần tìm = 1/5.

Chọn đáp án D

I. Đúng, do quần thể không chịu tác động của các nhân tố tiến hóa khác nên tần số alen qua các thế hệ sẽ không thay đổi nên tần số alen A ở F₃ = tần số alen A ở P $=\mathrm{0,2}+\mathrm{0,4}/2+\mathrm{0,4}/2=\mathrm{0,6}$

II. Sai, quần thể tự thụ và không có trao đổi chéo, $\frac{AB}{Ab}$ tự thụ tạo 3 kiểu gen $\frac{AB}{AB};\frac{AB}{Ab};\frac{Ab}{Ab},$ cơ thể $\frac{AB}{ab}$ tự thụ tạo 3 kiểu gen $\frac{AB}{AB};\frac{AB}{ab};\frac{ab}{ab},$ tổng có 5 kiểu gen. $Dd\times Dd$ tao 3 kiểu gen, tổng số kiểu gen có thể tạo ra 5.3=15

III. Đúng,

+ Xét kiểu gen $\frac{AB}{ab}dd$ khi tự thụ phấn, ở F₃ tỉ lệ kiểu hình lặn 3 tính trạng là$\frac{1-\frac{1}{2^3}}{2}=7/16$

+ Xét kiểu gen $\frac{AB}{ab}Dd$ khi tự thụ phấn. Ở F₃ tỉ lệ kiểu hình lặn 3 tính trạng là ${\left(\frac{1-\frac{1}{2^3}}{2}\right)}^2=49/256$

$\to$ Ở F₄ tỉ lệ kiểu hình trội 3 tính trạng là $={\left(1-\frac{1-\frac{1}{2^4}}{2}\right)}^2=289/1024$

+ Xét kiểu gen $\frac{AB}{Ab}Dd$ khi tự thụ phấn $\to$ Ở F4 tỉ lệ kiểu hình trội 3 tính trạng là ${\left(1-\frac{1-\frac{1}{2^4}}{2}\right)}^2=289/1024.$

Ở F₃ tỉ lệ kiểu hình lặn cả 3 tính trạng $\mathrm{0,4}\times 7/16+\mathrm{0,4}\times 49/256=161/640$

IV. Đúng, ở F₄ tỉ lệ kiểu hình trội 3 tính trạng $=\mathrm{0,4}\times 289/1024+\mathrm{0,2}\times 289/1024=867/5120$

Chọn đáp án A

Ở mỗi thế hệ trong phả hệ đều thấy một trong 2 bố mẹ bị bệnh và đời con sinh ra có thể bị bệnh hoặc không. Do vậy chưa thể kết luận được bệnh do alen lặn hay alen trội chi phối. Bệnh xuất hiện chủ yếu ở nam giới khiến chúng ta nghĩ đến bệnh do locus di truyền liên kết giới tính chi phối, nhưng số lượng cá thể quá nhỏ nên không thể kết luận được gen có nằm trên NST giới tính hay không, chúng ta chỉ loại trừ được khả năng bệnh do gen trội nằm trên NST X chi phối vì bố I₂ bị bệnh mà các con gái II₁ và II₅ lành bệnh.

I. Đúng.

II. Sai, như đã phân tích ở trên.

III. Đúng, nếu bệnh do gen nằm trên NST thường chi phối thì trong cả 2 trường hợp bệnh do alen lặn hoặc alen trội chi phối, phép lai của cặp vợ chồng 5 - 6 là: Aa x aa hoặc aa x Aa đều tạo ra đứa con gái lành bệnh chiếm $1/2\times 1/2=25\%.$

IV. Đúng, ngay cả trường hợp bệnh do gen lặn nằm trên NST X không có alen tương ứng trên Y chi phối thì tỉ lệ đời con sinh ra vẫn là 1 lành bệnh: 1 bệnh.